**[ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ပြီး တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်၊ ရင်းနှီးတဲ့ အပြုံးလေးနဲ့ စကားစတင်ပါ]**

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါဗျာ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ ဆွေးနွေးမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အချိန်ကာလ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အတော်လေးကို အရေးပါပြီး လူတိုင်းလိုလို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါ။ အဲဒါကတော့ "နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်" (Political Identity) ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ခင်ဗျားတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုလူလဲလို့ မေးခွန်းထုတ်ဖူးလား။ နိုင်ငံရေးအရပေါ့ဗျာ။ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘယ်လို နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်မျိုးကို ယုံကြည်လဲ... ဒီမိုကရေစီကို သက်ဝင်ယုံကြည်တဲ့သူလား၊ ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်လား။ ဘယ်လို နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုမျိုးကို လက်သင့်ခံသလဲ... လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ယုံကြည်တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းကို ယုံကြည်တာလား။ ဘယ်လို ပါတီမျိုး၊ ဘယ်လို အုပ်စုမျိုးကို ထောက်ခံသလဲ။

ဒီလို ယုံကြည်ချက်တွေ၊ ရွေးချယ်မှုတွေ၊ ထောက်ခံမှုတွေ အားလုံး စုပေါင်းပြီးတော့မှ လူတစ်ယောက်မှာ သူ့ရဲ့ အမှတ်အသားသရုပ် (Identity) ဆိုတာ ရှိလာသလိုပဲ၊ သူ့ရဲ့ "နိုင်ငံရေးအမှတ်သရုပ်" (Political Identity) ဆိုတာလည်း ဖြစ်တည်လာတာပါ။ တနည်းအားဖြင့် ပြောရရင် နိုင်ငံရေး အမှတ်အသား သရုပ်ဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်၊ လောကအမြင် (Worldview) လို့ ပြောရင်လည်း မမှားပါဘူး။

**[လေသံကို နည်းနည်းလျှော့ပြီး ပိုပြီး လေးနက်တဲ့ ပုံစံနဲ့ ဆက်ပြောပါ]**

ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ အထူးသတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ခု ရှိတယ်။ နာမည်ကြီး နိုင်ငံရေးသီအိုရီပညာရှင် ချန်တဲမူဖီ (Chantal Mouffe) ပြောခဲ့တဲ့ စကားလေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ သူက ဘာပြောလဲဆိုတော့ "အမှတ်အသား သရုပ် (Identity) ဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ပြီးပြည့်စုံတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး" တဲ့။ ဒီစကားက တော်တော်လေးကို လေးနက်ပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ ကောင်းကောင်း သဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအမှတ်အသား သရုပ်ဆိုတာ လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ ဘ၀တစ်ခုလုံး မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကြီး တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားမပြုပါဘူး။ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်လောက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောရရင်ဗျာ... နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်ဆိုတာ လူသားဆန်မှု (Humanity) ထက် ကျော်လွန်နေတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး။ လူသားဆန်မှုကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး ကိုးကွယ်ရမယ့် အရာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

**[လက်ဟန်ခြေဟန် အနည်းငယ်သုံးပြီး ရှင်းပြပါ]**

တချို့လူတွေ ရှိတယ်ဗျ။ ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်ကိုသာလျှင် အကြီးကျယ် အခမ်းနားဆုံးအရာ၊ လောကကြီးမှာ ဒါမှဒါ... တစ်ခုတည်းသော အမှန်တရားကြီးဆိုပြီး အသေစွဲကိုင်ထားတတ်ကြတယ်။ အဲ့ဒီလို အသေစွဲကိုင်ထားခြင်းဟာ တကယ်တော့ ကိုယ့်အတွက်ရော၊ ကိုယ့်ရဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက်ရော၊ တခြားသူတွေရဲ့ လူသားဘ၀ ဖြစ်တည်မှုအတွက်ပါ အလွန်တရာမှ အန္တရာယ်များလှပါတယ်။

စဉ်းစားကြည့်လေဗျာ... လူတွေဆိုတာ အမြဲတမ်း သင်ယူနေရတာ မဟုတ်လား။ သူတို့ရဲ့ အသိဉာဏ်၊ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း၊ ဖြတ်သန်းရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ လက်ခံရရှိတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေအပေါ် မူတည်ပြီး သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်နဲ့ နိုင်ငံရေး အမှတ်အသား သရုပ်ဆိုတာ အမြဲ ပြောင်းလဲနေတာပါပဲ။

မနေ့က နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ပဲ အဖြေရှာမယ်လို့ အခိုင်အမာ ယုံကြည်ခဲ့တဲ့ လူတွေဟာ၊ ဒီနေ့ အခြေအနေတွေ အရပ်ရပ်အရ နောက်နေ့မှာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ယုံကြည်သွားချင် ယုံကြည်သွားကြမယ် မဟုတ်လား။ ပြောင်းပြန်လည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲလေ။ ဒါဟာ လူ့သဘာဝပဲ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်တွေဟာ အမြဲ ပြောင်းလဲနေတာပါ။ နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်ဆိုတာ အစကတည်းက ပြီးပြည့်စုံတဲ့ အရာမှ မဟုတ်တာ။

**[ပရိသတ်ကို စဉ်းစားစေချင်တဲ့ အကြည့်နဲ့ ကြည့်ပြီး မေးခွန်းထုတ်တဲ့ဟန် ပြောပါ]**

ဒါကို ကျွန်တော်တို့ ဘာဖြစ်လို့ မထိရမကိုင်ရတဲ့ ကိုးကွယ်ရာအရာ (Sacred thing) တစ်ခုလို သဘောထားနေကြမှာလဲ။ နိုင်ငံရေးအမှတ်အသားသရုပ်ဆိုတာ နတ်ကွန်းတစ်ခု မဟုတ်ဘူးဗျ။ "ငါဘယ်လိုလူလဲ" ဆိုတာကို ရှင်းပြဖို့ရာအတွက် တစ်သက်လုံး၊ ဘယ်တော့မှ မပြင်တော့ဘူးဆိုပြီး အမြဲတမ်း ကိုင်စွဲထားရမယ့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် မဟုတ်ပါဘူး။ အရေးအကြီးဆုံးက သူဟာ လူသားဆန်မှုရဲ့ အထက်မှာ ရှိမနေဘူး ဆိုတာပါပဲ။

**[လေသံကို တည်ငြိမ်ပြီး ပြတ်သားတဲ့ ပုံစံပြောင်းပါ]**

တကယ်တော့ နိုင်ငံရေးအမှတ်အသားသရုပ်ဆိုတာ အမြဲတမ်း အပွင့်သဘော (Openness) ရှိတဲ့ အရာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ရမယ်။ ဒီအရာကို အပိတ်သဘော (Closed) လုပ်ပြီး "ငါယုံကြည်တာသာ အမှန်၊ ကျန်တာအမှား" ဆိုပြီး အသေစွဲကိုင်ထားခြင်းဟာ ခွန်အားတစ်ခု မဟုတ်ဘူးဗျ။ တချို့က ထင်ကြတယ်။ ငါ့ရပ်တည်ချက် သိပ်ခိုင်မာတာပဲ၊ ငါ့ယုံကြည်ချက် သိပ်ပြင်းထန်တာပဲလို့ ထင်ကြတယ်။ မဟုတ်ဘူးဗျ။ အဲ့ဒါဟာ ကျိုးပဲ့လွယ်တဲ့ ကြွပ်ဆတ်မာကြောမှု တစ်ခုပါပဲ။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်သာ မာကျောနေတာ၊ တကယ်တမ်း အခြေအနေတစ်ခုနဲ့ တိုက်မိတဲ့အခါ ဖန်ခွက်တစ်ခုလို အလွယ်တကူ ကွဲကြေသွားနိုင်တဲ့ အရာမျိုးပါ။

ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်ကိုပဲ အသေစွဲကိုင်လိုက်ပြီ ဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်... ခင်ဗျားဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြား တွေးခေါ်နိုင်စွမ်းကို ကိုယ်တိုင် စွန့်လွှတ်လိုက်တာပါပဲ။ တခြားသော လူသားဆန်မှုတွေကို မျက်ကွယ်ပြုလိုက်တာပါပဲ။ လောကကြီးကို၊ လူတွေကို မျက်လုံးနှစ်လုံးနဲ့ အရှိကိုအရှိအတိုင်း သဘာဝကျကျ မကြည့်တော့ဘဲ၊ မျက်လုံးတစ်လုံးတည်းနဲ့... တဖက်သတ် အမြင်တစ်ခုတည်းနဲ့ ကြည့်ရှုလိုက်တာပါပဲ။

**[နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ နွေးထွေးပြီး အားပေးတဲ့ လေသံနဲ့ ပြောပါ]**

ဒါကြောင့်မို့လို့ မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့တွေ နိုင်ငံရေးအရ ယုံကြည်ချက် ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ ရပ်တည်ချက် ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီ နိုင်ငံရေး အမှတ်အသားသရုပ်ကို လူသားဆန်မှုရဲ့ အထက်မှာတော့ ဘယ်တော့မှ မထားလိုက်ပါနဲ့။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အမြင်တွေ၊ ယုံကြည်ချက်တွေဟာ အတွေ့အကြုံသစ်တွေ၊ အသိပညာသစ်တွေနဲ့အတူ အမြဲတမ်း တိုးတက်ပြောင်းလဲနေဖို့ တံခါးဖွင့်ထားပေးပါ။ ကိုယ့်အမြင်နဲ့ မတူတဲ့သူတွေကိုလည်း လူသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ နားလည်ပေးနိုင်တဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုး မွေးမြူကြပါလို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာလေးက မိတ်ဆွေတို့အတွက် စဉ်းစားစရာ တစ်ခုခု ရသွားလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ အဆုံးထိ ကြည့်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဗီဒီယိုတွေမှာလည်း ဒီလို စဉ်းစားစရာ အကြောင်းအရာတွေကို ဆက်ပြီး ဆွေးနွေးသွားပါဦးမယ်။

အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်

းမာချမ်းသာကြပါစေဗျာ။