Monday, 27 April 2026

 

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ Channel ကနေ ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အခြေအနေတွေ၊ ခံစားနေရတဲ့ အခက်အခဲတွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေတဲ့ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်နေကြသရွေ့၊ ပြီးတော့ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲနဲ့ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ ရှိနေကြသေးသရွေ့၊ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်နေတဲ့ အေးချမ်းသာယာပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတော်ကြီးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး" ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။

ပရိသတ်ကြီးလည်း သတိထားမိမှာပါ။ အခုခေတ်မှာ "တော်လှန်ရေး" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး နေရာတကာမှာ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်နေကြတာကို နေ့စဉ်နဲ့အမျှ မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ တချို့ကလည်း ဒါကို ထောက်ခံအားပေးနေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ တစ်ချက်လောက် အသေအချာ စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်ဗျာ။ ဖျက်ဆီးခြင်းနဲ့ တည်ဆောက်ခြင်း... ဘယ်အရာက တိုင်းပြည်ကို ရှေ့ရောက်စေသလဲ ဆိုတာကိုပေါ့။

**[လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ရဲ့ အလွဲများနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်း]**

တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ဆိုတာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုက ပထမဆုံး အုတ်မြစ်ပါ။ အုတ်မြစ်မခိုင်ဘဲ အိမ်ဆောက်လို့ မရသလိုပဲ၊ နေရာတကာမှာ သေနတ်သံတွေ ဆူညံနေရင်၊ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွေ ရှိနေရင်၊ လမ်းတံတားတွေ ဖျက်ဆီးခံနေရရင် ဘယ်လိုလုပ် တိုင်းပြည်က တိုးတက်လာမှာလဲ။

လမ်းတံတားတွေ ဖျက်ဆီးတာထက် ပိုပြီး ရင်နာစရာကောင်းတာ၊ ပိုပြီး တိုင်းပြည်အတွက် နစ်နာတာက ဘာလဲဆိုတော့... "တော်လှန်ရေး" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ လုပ်နေကြတဲ့ လူမဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပရိသတ်ကြီး စဉ်းစားကြည့်ပါဦးဗျာ။ ကလေးတွေကို စာသင်ပေးနေတဲ့၊ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ပေးနေတဲ့ ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမတွေကို သတ်တယ်။ လူနာတွေကို ဆေးကုပေးနေတဲ့၊ လူ့အသက်တွေကို ကယ်တင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်တယ်။ ဒါတွေဟာ တော်လှန်ရေးလားဗျာ။ တကယ်တော့ ဒါဟာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်တွေကို မျိုးတုံးအောင် လုပ်နေတာပဲ မဟုတ်လား။

အဲဒါတင်ပဲလားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူးဗျ။ ကိုယ့်ရပ်ကွက်၊ ကိုယ့်ကျေးရွာ အေးအေးချမ်းချမ်း ရှိစေဖို့၊ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ရာအိမ်မှူးတွေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကိုလည်း ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်နေကြတယ်။ ဒီလူတွေဟာ အများပြည်သူနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ပြီး လူမှုရေးကိစ္စတွေ၊ အခက်အခဲတွေကို ဖြေရှင်းပေးနေတဲ့သူတွေပါ။ သူတို့ကို သတ်လိုက်တော့ ဘာဖြစ်သွားလဲ? ရပ်ကွက်ထဲမှာ၊ ရွာထဲမှာ အားကိုးရာမဲ့သွားတယ်၊ လုံခြုံမှု မရှိတော့ဘူး။

"တော်လှန်ရေး" လို့ အမည်တပ်ပြီး ဒီလို အပြစ်မဲ့တဲ့ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်နေတာဟာ ဘယ်လိုမှ လက်ခံနိုင်စရာ မရှိပါဘူး။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ ဆောင်ရွက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဟာ သက်သက်မဲ့ လက်နက်မဲ့ ပြည်သူကို အကြမ်းဖက်တာ၊ တိုင်းပြည်ကို အခြေခံကအစ ပျက်စီးအောင် လုပ်နေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို လူသတ်ဝါဒကိုမှ တော်လှန်ရေးလို့ ထင်နေကြမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းနိုင်မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။

လက်နက်ကိုင်ပြီး ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း၊ ကိုယ့်နိုင်ငံသားအချင်းချင်း ပြန်သတ်နေတာဟာ သူရဲကောင်းဆန်တဲ့ အလုပ်မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ပြတ်ပြတ်သားသား သိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီလို အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရှိနေသရွေ့ ဘယ်လို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှ ဖြစ်မလာနိုင်သလို၊ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ လူမှုဘဝဆိုတာလည်း ဝေးနေဦးမှာပါပဲ။


ကလေးငယ်တွေ စာသင်ရမယ့်အချိန်မှာ စာသင်ကျောင်းတွေက ပိတ်ထားရတယ်၊ မီးရှို့ခံရတယ်။ ဒေသခံပြည်သူတွေ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ခံယူရမယ့် ကျေးလက်ဆေးပေးခန်းပိတ်ထားရတယ် ဆေးရုံတွေမှာ လုံခြုံမှုမရှိဘူး။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေကလည်း ဘယ်အချိန် ငါ့လုပ်ငန်းလေး ဖျက်ဆီးခံရမလဲ ဆိုပြီး စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေရတယ်။ ဒီလို ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးမှာ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုတာ လာစရာအကြောင်းကို မရှိပါဘူး။ ပြည်တွင်းစီးပွားရေးကလည်း ကျသထက် ကျလာဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ တော်လှန်ရေးဆိုပြီး လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်နေကြသရွေ့၊ အဲဒီရဲ့ အကျိုးဆက်ကို ခံစားရတာက မြေစာပင် ဖြစ်နေတဲ့ ကျနော်တို့ သာမန် ပြည်သူလူထုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

**[ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်]**

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းလေး နည်းနည်း ပြန်ကြည့်ရအောင်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးသွားတဲ့အချိန်က ဂျာမနီတို့၊ ဂျပန်တို့ဆိုတာ ဗုံးဒဏ်တွေကြောင့် တစ်တိုင်းပြည်လုံး ပြာပုံဘဝ ရောက်သွားခဲ့တာပါ။ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး အားလုံး ကစဉ့်ကလျား ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဆီမှာ စစ်ပြီးတာနဲ့ "ငါတို့ ပြည်တွင်းစစ် ဆက်တိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ မရှိခဲ့ဘူး။ တိုင်းပြည်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်။ အခုဆိုရင် ဂျပန်နဲ့ ဂျာမနီဟာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စီးပွားရေး အင်အားကြီး နိုင်ငံတွေ အဖြစ် ရပ်တည်နေနိုင်ပြီ မဟုတ်လား။

အဲဒီလိုပဲ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေနဲ့ အာဖရိကတိုက်က ဆိုမာလီယာ (Somalia) လို နိုင်ငံမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ကွန်ဂို (DRC) လို နိုင်ငံမျိုးတွေကို ကြည့်ကြည့်ပါ။ သယံဇာတတွေ အင်မတန် ပေါကြွယ်ဝပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆယ်စုနှစ်ချီပြီး လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံက ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်လူမျိုး ဆိုပြီး အာဏာလုနေကြတာ အခုချိန်ထိပါပဲ။ ရလဒ်က ဘာဖြစ်သွားလဲ? ပြည်သူတွေ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးတယ်၊ ကလေးတွေ အာဟာရပြတ်တယ်၊ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ဘဝတွေ ပျက်နေကြရတယ်။ တိုင်းပြည်က မွဲသထက် မွဲလာတယ်။

ဒါဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ပြနေတဲ့ အထင်ရှားဆုံး သင်ခန်းစာပါပဲ။ အေးချမ်းမှုကို မတည်ဆောက်နိုင်ဘဲ လက်နက်နဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန်ထကြွနေကြသရွေ့ ဘယ်တိုင်းပြည်မှ မဖွံ့ဖြိုး မတိုးတက်နိုင်ဘူး ဆိုတာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သက်သေပြနေပြီးသားပါ။

**[လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ လက်နက်ကိုင်များ၏ အန္တရာယ်]**

နောက်တစ်ချက် ကျွန်တော် ပြောချင်တာက "လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ" ကို အခြေခံတဲ့ လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင် ကိစ္စပါ။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဆိုတာ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ၊ လူမျိုးပေါင်းစုံ အတူတကွ နေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံပါ။ ဒီလို နိုင်ငံမျိုးမှာ "ငါ့လူမျိုးမှ ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့ဒေသကို ငါတို့ပဲ အုပ်ချုပ်မယ်" ဆိုပြီး ကိုယ်ပိုင်တပ်တွေ ထောင်၊ လက်နက်တွေ ကိုင်ပြီး အချင်းချင်း ရန်လိုနေကြမယ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ် တည်ဆောက်လို့ ရနိုင်တော့မလဲ။

ဥရောပက ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia) နိုင်ငံ ပြိုကွဲသွားတဲ့ သမိုင်းကို ကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က အင်မတန် တောင့်တင်းခိုင်မာခဲ့တဲ့ နိုင်ငံကြီးပါ။ ဒါပေမဲ့ လူမျိုးရေး အစွန်းရောက်မှုတွေ၊ ဒေသစွဲတွေနဲ့ ခွဲထွက်ချင်တဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေကြောင့် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲပြီး သွေးချောင်းစီးခဲ့ရတယ်။ တိုင်းရင်ဏ္ဌသားအချင်းချင်း လူမျိုးအချင်းချင်း ရန်သူတွေ ဖြစ်သွားကြတယ်။ ပြည်သူတွေ သောင်းနဲ့သိန်းနဲ့ချီ သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ ဒေသစွဲ၊ လူမျိုးစွဲ လက်နက်ကိုင် အစွန်းရောက်မှုရဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ အလွန်ကို ကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။

ကိုယ့်လူမျိုး၊ ကိုယ့်ဒေသ တိုးတက်ဖို့ဆိုတာ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး၊ နည်းပညာတွေနဲ့ ကြိုးစားရမှာပါ။ သေနတ်ကိုင်ပြီး တော်လှန်ပုန်ကန်သူပုန်ထ အခွန်ကောက်၊ ဆက်ကြေးကောက်၊ ပြန်ပေးစွဲ ဓားပြတိုက် နောက်ပြီး ကိုယ့်ဒေသက လူငယ်တွေကို အတင်းအဓမ္မ စစ်ထဲသွင်းနေတာဟာ ကိုယ့်လူမျိုးကို ကာကွယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကိုယ့်လူမျိုးရဲ့ အနာဂတ်ကို ဖျက်ဆီးနေတာပါပဲ။

ဒါကြောင့်လဲ အဲ့ဒီလိုလက်နက်ကိုင်တွေရှိတဲ့ဒေသတွေမှာ အမြင်မကြည်ရင် ဒလန်ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး သတ်လိုက် ဖမ်းလိုက် နှိပ်စက်လိုက်နဲ့ အတော်လေး စိတ်ပျက်ဖို့ကောင်းနေပါပြီ ။


**[အကြမ်းဖက်သမားတို့၏ နိဂုံးနှင့် ပြတ်သားသော အဖြေ]**

ဒီတော့ ဒီပြဿနာတွေ ဘယ်လို ပြီးဆုံးမလဲ။ ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာပဲ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ စကားတစ်ခွန်း ပြောချင်ပါတယ်။ လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်သမားတွေ၊ တော်လှန်ပုန်ကန် သူပုန်သူကန်လုပ်နေကြတဲ့ အကြမ်းဖက်တွေကို အပြတ်အသတ် ရှင်းလင်းပစ်နိုင်မှသာ ကျနော်တို့တိုင်းပြည်က ရှေ့ဆက်လို့ ရမှာပါ။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဗျာ။ အဓိက သွေးထိုးလှုံ့ဆော်နေတဲ့၊ လက်နက်ကိုင်ဖို့ တွန်းအားပေးနေတဲ့ နာမည်ကြီး အကြမ်းဖက်သမား ခေါင်းဆောင်တွေ ရှိမနေတော့ဘူး ဆိုရင်၊ ဒီလို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ ပုန်ကန်မှုတွေဟာ ထပ်မံ ဖြစ်ပွားလာစရာ အကြောင်းမရှိတော့ပါဘူး။ သူတို့က လူငယ်တွေကို လမ်းမှားရောက်အောင် တွန်းပို့နေတာပါ။ "အကြမ်းဖက်သမားလုပ်ရင် ဒီလိုပဲ သေကြေပျက်စီးရလိမ့်မယ်၊ အကြမ်းဖက်သမားရဲ့ နိဂုံးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မလှဘူး" ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပေးနိုင်မှသာ နောင်အနာဂတ်မှာ ဒီလို လမ်းမှားကို လိုက်မယ့်သူတွေ ရှိလာမှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။

ကင်ဆာရောဂါတစ်ခုကို ကုသတဲ့အခါ ကင်ဆာဆဲလ်တွေကို အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားပစ်မှ လူနာက အသက်ရှင်နိုင်မှာပါ။ အဲဒီလိုပဲ တိုင်းပြည်ရဲ့ ကင်ဆာဆဲလ်တွေ ဖြစ်တဲ့ ဒီလို လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေကို ခွင့်လွှတ်ပေးနေလို့ မရပါဘူး။ ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းလင်း ဖယ်ရှားပစ်မှသာ တိုင်းပြည်က ကျန်းမာရေး ပြန်ကောင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

**[နိဂုံးချုပ်]**

ချုပ်ပြီး ပြောရရင်တော့ဗျာ... ကျွန်တော်တို့ တကယ် လိုချင်တာက ဘာလဲ? ကိုယ့်သားသမီးတွေ လုံလုံခြုံခြုံ ကျောင်းတက်နိုင်ဖို့၊ ကိုယ့်စီးပွားရေး ကိုယ် အေးအေးချမ်းချမ်း လုပ်နိုင်ဖို့၊ ညဘက်ဆိုရင် ဘာမှ ပူပင်သောက မရှိဘဲ အေးအေးဆေးဆေး အိပ်စက်နိုင်ဖို့ မဟုတ်ဘူးလား။ အဲဒီလို အေးချမ်းတဲ့ ဘဝကို ရဖို့ဆိုရင် ဒီလက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်၊ အကြမ်းဖက် လမ်းစဉ် ဆိုတာကြီးကို အားလုံးက ဝိုင်းဝန်း ဆန့်ကျင်ကြမှ ရပါလိမ့်မယ်။

 တော်လှန်ပုန်ကန် လက်နက်ကိုင်နေကြသရွေ့ အေးချမ်းသာယာတဲ့ နိုင်ငံဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ် အိမ်မက်သက်သက်ပဲ ဖြစ်နေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေ အနေနဲ့ အမှားနဲ့ အမှန်ကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေ၊ လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို လက်မခံဘဲ၊ အေးချမ်းတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး အသိတရားနဲ့ ဝိုင်းဝန်း ကြိုးစားကြပါစို့ လို့ တိုက်တွန်းရင်းနဲ့ပဲ ဒီနေ့ အစီအစဉ်လေးကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားခွင့်ပြုပါ။

ကြည့်ရှုပေးခဲ့ကြတဲ့ ပရိသတ်ကြီး အားလုံးကို

 ကျေးဇူးအထူးပဲ တင်ရှိပါတယ်။

 ယူဂိုဆလားဗီးယား သင်ခန်းစာ၊ မာဖီးယားဂိုဏ်းတွေရဲ့ အန္တရာယ်နဲ့ ကျနော်တို့နိုင်ငံရဲ့ ထွက်ပေါက်


မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့။ အားလုံးလည်း မြင်တဲ့အတိုင်းပဲ... အခုချိန်မှာ ကျနော်တို့မြန်မာပြည်မှာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အခြေအနေတွေက တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနေတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနောက်ကွယ်မှာ တိုင်းပြည်အတွက် တကယ့်ကို အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ "လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ" ဆိုတဲ့ ပုန်ကန်ထကြွမှုတွေရယ်၊ အဲ့ဒီကနေ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ မူးယစ်ရာဇာ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေလို မာဖီးယားဂိုဏ်းတွေအကြောင်းကို ကျနော် သေသေချာချာလေး ပြောပြချင်တယ်။

ကျနော်တို့တွေ နေ့တိုင်း သတင်းတွေ ဖတ်နေကြတာပဲ။ ဟိုမှာတိုက်ပွဲ‌ေတွ ဖြစ်ပြန်ပြီ၊ ဒီဘက်မှာလည်းစစ်ပွဲ‌ေတွနဲ့ပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမယ့် ဒီလမ်းစဉ်အတိုင်းသာ ဆက်သွားနေရင် ကျနော်တို့ တိုင်းပြည် ဘာဖြစ်သွားနိုင်လဲ။ သမိုင်းမှာ တကယ်ပဲ အဲ့ဒီလိုမျိုး အဖြစ်ဆိုးနဲ့ ကြုံခဲ့ရတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခု ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ ဥရောပက ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia) နိုင်ငံပါပဲ။

**(Section 1 - ယူဂိုဆလားဗီးယား သင်ခန်းစာ)**

**[အနည်းငယ် လေးနက်တဲ့ မျက်နှာထားနဲ့ ရှင်းပြပါ]**

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို နည်းနည်းလေး ပြန်ကြည့်ရအောင်ဗျာ။ ယူဂိုဆလားဗီးယားဆိုတာ တစ်ချိန်က ဥရောပမှာ တော်တော်လေး အင်အားကြီးပြီး စည်းလုံးတဲ့ နိုင်ငံကြီးတစ်ခုပါ။ လူမျိုးစုတွေ အများကြီး စုပေါင်းနေထိုင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေလောက် ရောက်တော့ ဘာ‌ေတွဖြစ်လာလဲဆိုတော့ "ငါ့လူမျိုးမှ ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့ဒေသမှ ငါ့ဒေသ" ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက် လူမျိုးရေးဝါဒတွေ၊ ဒေသစွဲတွေ ခေါင်းထောင်လာကြတယ်။

ခေါင်းဆောင်တွေကလည်း အဲ့ဒီ လူမျိုးစွဲကိုပဲ လက်နက်လုပ်ပြီး ကိုယ့်လူမျိုး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဖို့အတွက်ဆိုပြီး လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်တွေကို ရွေးခဲ့ကြတယ်။ ရလဒ်က ဘာဖြစ်သွားကြလဲ။ အရင်က အိမ်နီးချင်းတွေ၊ မိတ်ဆွေတွေကအစ ရန်သူတွေဖြစ်၊ ရက်ရက်စက်စက် အချင်းချင်းသတ်ဖြတ်ကြတဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ဖြစ်သွားတာပဲ။ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွေအထိပါ ဖြစ်ခဲ့တာဗျ။ နောက်ဆုံးတော့ ယူဂိုဆလားဗီးယားဆိုတဲ့ နိုင်ငံကြီးဟာ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲထွက်သွားပြီး နိုင်ငံငယ်လေးတွေ အများကြီး ဖြစ်သွားတယ်။ ပြည်သူတွေကတော့ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့နဲ့ ဒုက္ခပင်လယ် ဝေခဲ့ရတာပေါ့။

ကျနော် အခု ဒီအကြောင်းကို ဘာလို့ ပြောနေရလဲဆိုတော့၊ အခု ကျနော်တို့ဆီမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပုံစံက အဲ့ဒီ ယူဂိုဆလားဗီးယား ပြိုကွဲခါနီး အချိန်က ပုံစံမျိုးနဲ့ သွားပြီး ဆင်တူနေလို့ပါပဲ။ "ငါတို့ ပြည်နယ်၊ ငါတို့ လူမျိုး" "ဖက်ဒရယ် နဲ့ တန်းတူရေး "ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေအောက်မှာ လက်နက်ကိုင် သောင်းကျန်းသူတွေက နယ်မြေတွေ ခွဲဝေယူချင်လာကြတယ်။ ဒါဟာ ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲဖို့အတွက် အရမ်းကို အန္တရာယ်များတဲ့ လမ်းစပါပဲ။

"ဒီလို ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲမယ့် အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုရင်၊ နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်အနေနဲ့ ခွဲထွက်ချင်နေတဲ့သူတွေနဲ့၊ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံအသစ် ထူထောင်ချင်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကို ဒီအတိုင်း လျှော့ပေးပြီး လက်ပိုက်ကြည့်နေလို့ လုံးဝ မရတော့ပါဘူး။ တိုင်းပြည်တစ်ခုရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာဆိုတာ စကားလုံးလှလှလေးတွေနဲ့ချည်း ကာကွယ်လို့မရဘူးဗျ။ တိကျပြတ်သားတဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အင်အားတွေနဲ့ပဲ ထိန်းသိမ်းနိုင်တာပါ။ ဒါကြောင့် ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စု ကျနော်တို့တိုင်းပြည်ကို အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ခွဲပစ်ဖို့ ကြံစည်နေတဲ့ ဒီလို ခွဲထွက်ရေးသမားတွေကို အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းနိုင်မယ့် ပြတ်သားတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ အမြန်ဆုံး ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ ကျနော်အနေနဲ့ အလေးအနက် တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။

တချို့က ထင်ကြလိမ့်မယ်၊ ကျနော်က စစ်တိုက်ခိုင်းနေတာလား၊ သွေးထွက်သံယို ဖြစ်အောင် မြှောက်ပင့်ပေးနေတာလား‌ေပါ့။ တကယ်တော့ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူးဗျာ။တကယ့် လက်တွေ့ မြေပြင်အခြေအနေကို သေသေချာချာ သုံးသပ်ကြည့်ပါ။ သမိုင်းမှာလည်း ခေါင်းဆောင်‌ေကာင်းတွေ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ သာဓကတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ လက်နက်ကိုင်ပြီး အကြမ်းဖက်နေသရွေ့၊ ပြည်သူတွေကို ဒုက္ခပေးနေသရွေ့ ဘာရလဒ်မှ ထွက်လာမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို သေသေချာချာ သဘောပေါက်သွားအောင် လက်တွေ့ ပြသဖို့ လိုနေပါပြီ။ လက်နက်ကိုင်တဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန်သူပုန်နည်းလမ်းနဲ့ ဘယ်တော့မှ အောင်ပွဲမရနိုင်ဘူးဆိုတာကို အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ အရိုးထဲစွဲသွားအောင် သိဖို့လိုတယ်။

ဒါမှသာ သူတို့အနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး စားပွဲဝိုင်းကို မဖြစ်မနေ လာရတော့မယ်၊ တကယ့် စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းစဉ်ကို လျှောက်လှမ်းလာရတော့မယ် ဆိုတာမျိုးဖြစ်အောင် စစ်ရေးအရ အပြင်းအထန် ဖိအားပေးဖို့ လိုအပ်နေတာပါ။ ဒီနေရာမှာ အဓိကပြောချင်တာက အောင်မြင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ငြိမ်းချမ်း‌ေရးဆိုတာ အားနည်းချက်တွေ၊ အလျှော့ပေးမှုတွေပေါ်မှာ တည်ဆောက်လို့မရပါဘူး။ ပြတ်သားတဲ့ စည်းမျဉ်းနဲ့ ခိုင်မာတဲ့ စစ်အင်အားရှိမှ ရတာပါ။ 

ဒါကြောင့် တိုင်းပြည် မပြိုကွဲဖို့နဲ့ ပြည်သူတွေ ရေရှည် အေးချမ်းသာယာဖို့အတွက် တခါတလေမှာ ခါးသီးပေမယ့် ပြတ်သားတဲ့ စစ်ရေးလုပ်‌ေဆာင်ချက်တွေကို မလွှဲမရှောင်သာ လုပ်ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ ရေရှည်အကျိုးစီးပွားကို ကြည့်ပြီး အမုန်းခံပြီး တောင်းဆိုနေတာပါ ။"


**(Section 2 - မူးယစ်ရာဇာနဲ့ မာဖီးယားဂိုဏ်းများ၏ အန္တရာယ်)**

**[လေသံကို နည်းနည်းမြှင့်ပြီး၊ ပြတ်ပြတ်သားသားနဲ့ ဒေါသသံ အနည်းငယ်စွက်ကာ ပြောပါ]**

ဒီထက် ပိုဆိုးတဲ့ နောက်ကွယ်က အမှန်တရားတစ်ခုကို ကျနော် တို့ ဆက်ပြောပြမယ်။ တချို့က ထင်ကြတယ်၊ လက်နက်ကိုင်တယ်ဆိုတာ ကိုယ့်လူမျိုး လွတ်မြောက်ရေးအတွက်၊ လူ့အခွင့်အရေးအတွက်လို့ ထင်နေကြတယ်။ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာ ဖြစ်နေတာကတော့ အဲ့ဒီလောက် ရိုးရှင်းမနေဘူးဗျ။

လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ အရမ်းများလာတဲ့အခါ ဘာဖြစ်လာလဲ။ အဲ့ဒီ လက်နက်ကိုင်တွေကို ရပ်တည်ဖို့ ငွေလိုတယ်။ အဲ့ဒီငွေကို ဘယ်ကရှာလဲ။ အားလုံးသိကြလား ။ အလွယ်ဆုံးနဲ့ အမြတ်အများဆုံးက မူးယစ်ဆေးဝါးပဲဗျ။ တချို့တွေကတော့ ကောင်းကောင်းကြီးကြပါတယ် ။ အခုဆိုရင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုလက်နက်ကိုင်တွေ အားကောင်းတဲ့ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှုတွေက အရင်ကထက် အများကြီး ပိုများလာပါတယ်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှုတွေ၊ မှောင်ခို ဈေးကွက်တွေဆိုတာ အဆမတန်ကို ကြီးထွားလာနေတာလည်း အားလုံးသိပြီးသား ဖြစ်မှာပါ ။

ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ တော်လှန်မှု မဟုတ်တော့ဘူးဗျ။ ရာဇဝတ်မှု သက်သက် ဖြစ်လာပြီ။ လက်နက်ကိုင် ခေါင်းဆောင်တချို့ဆိုရင် နိုင်ငံတကာက မူးယစ်ရာဇာတွေ၊ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်တွေ မာဖီးယား ဂိုဏ်းချုပ်ကြီးတွေလို စံအိမ်ကြီးတွေနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆန်တွေအထိ မွေးပြီး ဇိမ်ကျနေကြတာ။ သူတို့ရဲ့ နယ်မြေတွေမှာ လောင်းကစားရုံတွေ၊ ငွေကြေးခဝါချတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ၊ လူကုန်ကူးမှုတွေကို လက်နက်အားကိုးနဲ့ ဗြောင်ကျကျ လုပ်လာကြတယ်။ ဒါတွေကို ဆိုရှယ်မီဒိယာသုံးတဲ့လူတိုင်း သိပြီးသားတွေပါ ။

ဒီတော့ ခံရတာ ဘယ်သူတွေလဲ။ ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေပဲပေါ့ဗျာ။ အောက်ခြေက အသက်မပြည့်သေးတဲ့လူငယ်လေးတွေက မူးယစ်ဆေးဝါး သားကောင်ဖြစ်၊ ပြည်သူတွေက သူတို့ရဲ့ ခြိမ်းခြောက် ဆက်ကြေးကောက်တာတွေ ခံရနဲ့။ ဒါတွေကို ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ မျက်စိမှိတ်ပြီး ငြိမ်ခံ မနေသင့်တော့ဘူး။ တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ဒီလို မာဖီးယားဆန်ဆန် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေကို "တော်လှန်ရေး" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး အကာအကွယ်ပေးနေတာတွေကို ကျနော်တို့ တတိုင်းပြည်လုံးက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆန့်ကျင်ကြဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။

ကျနော်တို့သာ ဒီအတိုင်း လက်ပိုဒ်ကြည့်နေကြရင် ကျနော်တို့မျိုးဆက်တင်မက နောက်ထပ်မျိုးရိုးအဆက်ဆက် လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ စိုးမိုးချယ်လှယ်မှုကို ခံသွားကြရပါလိမ့်မယ် ။ 

**(Section 3 - အဖြေရှာခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နယ်ခြားစောင့်တပ် အသွင်ပြောင်းရေး)**

**[လက်နှစ်ဖက်ကို ယှက်ပြီး စိတ်အေးလက်အေးနဲ့ အဖြေရှာတဲ့ ပုံစံမျိုး ပြောင်းပြောပါ]**

ဟုတ်ပြီး အခုကျနော်တီု့.. ပြဿနာတွေကို မြင်ပြီ။ အဲ့ဒီတော့ ထွက်ပေါက်က ဘာလဲ။ ကျနော်တို့ တိုင်းပြည်ကို ယူဂိုဆလားဗီးယားနိူင်ငံပြိုကွဲသွားသလို အဖြစ်ဆိုးမျိုး အရောက်ခံမှာလား။ ကျနော် အဖြေက ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။ ဘယ်တော့မှ အရောက်မခံနိုင်ဘူး။

ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စုကြီး မပြိုကွဲဖို့ဆိုရင်၊ ဒီသံသရာကနေ ရုန်းထွက်နိူင်ဖို့ဆိုရင် လက်နက်ကိုင် ဖြေရှင်းနေတဲ့ လမ်းစဉ်ကို ရပ်တန့်မှ ရပါမယ်။ အစိုးရဖြစ်စေ၊ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေဖြစ်စေ စားပွဲဝိုင်းမှာ မျက်နှာချင်းဆိုင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေကနေတဆင့် အဖြေရှာကြဖို့ အချိန်တန်နေပါပြီ။

တချို့က မေးလိမ့်မယ်၊ အဲ့ဒီ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေကို ဘယ်လို လုပ်မလဲပေါ့။ ဒါလည်း နိုင်ငံတကာမှာ လုပ်လေ့လုပ်ထရှိတဲ့ နည်းလမ်းတွေ ရှိပါတယ်။ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေကို နိုင်ငံတော်ရဲ့ ကာကွယ်ရေး ယန္တရားအောက်မှာ တရားဝင် ပါဝင်ခွင့်ပေးလိုက်တာပါပဲ။ ဥပမာ - နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) တွေအဖြစ် အသွင်ပြောင်းတာမျိုးပေါ့။

ကိုယ့်ဒေသကို ကိုယ်ပြန်ပြီး ကာကွယ်မယ်၊ ဒါပေမယ့် ခွဲထွက်ရေး မလုပ်ဘူး၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဥပဒေဘောင်ထဲကနေ တရားဝင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေအဖြစ် ရပ်တည်မယ် ဆိုရင်၊ ဒါဟာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် လက်ခံနိုင်တဲ့၊ တိုင်းပြည်အတွက်လည်း အကျိုးရှိတဲ့ Win-Win အဖြေတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် အပေါ်မှာ ကျနော်ပြောခဲ့တဲ့ မာဖီးယားဆန်ဆန် လုပ်ရပ်တွေ၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ကိစ္စတွေကိုလည်း ဥပဒေနဲ့အညီ ထိထိရောက်ရောက် နှိမ်နင်းနိုင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

**(Outro - နိဂုံးချုပ် ဆော်ဩခြင်း)**

**[ကင်မရာကို တိုက်ရိုက် စိုက်ကြည့်ပြီး ခံစားချက်ပါပါနဲ့ တိုက်တွန်းပါ]**

မိတ်ဆွေတို့... ကျနော်တို့ နိုင်ငံဟာ အခုချိန်မှာ လမ်းဆုံလမ်းခွကို ရောက်နေပါပြီ။ ယူဂိုဆလားဗီးယားလို လမ်းမှားကို ရွေးပြီး သွေးချောင်းစီးတဲ့ အကွဲကွဲအပြားပြား နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် အဆုံးသတ်ကြမလား။ ဒါမှမဟုတ် လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲတွေကို ဘေးဖယ်၊ မူးယစ်ရာဇာရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေကို ဆန့်ကျင်ပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး စားပွဲဝိုင်းကနေတဆင့် ဥပဒေဘောင်အတွင်းက အားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံး အတူတကွ နေထိုင်သွားမလား။ ဒါကို ကျနော်တို့ ပြည်သူတွေက စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ရမယ့် အချိန်ပါပဲ။

ကျနော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်၊ ကျနော်တို့ နောက်ထပ်မျိုးဆက်တွေရဲ့ အနာဂတ်အတွက်၊ တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန် အစွန်းရောက်ဝါဒတွေ၊ မူးယစ်ရာဇာ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေလိုအဖွဲ့အစည်း‌ေတွကို နိူင်ငံသူနိူင်ငံသားအားလုံးက ဆန့်ကျင်ကြပါလို့ တိုက်တွန်းရင်းနဲ့ပဲ ဒီနေ့ ကျနော့်ရဲ့ အစီအစဉ်ကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားချင်ပါတယ် ။ 

ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အမြင်လေးတွေကိုလည်း Comment မှာ ရေးသွားပေးပါဦး။ 

 အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဗီဒီယို

တွေမှာ ပြန်တွေ့ကြတာပေါ့ဗျာ။

Sunday, 26 April 2026

 မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ Channel ကနေ ကြိုဆိုပါတယ်။

အခုဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ဆီကို မြန်မာ့ရိုးရာ အတာသင်္ကြန်က နီးကပ်လို့ လာနေပါပြီ။ သင်္ကြန်ဆိုတာ မြန်မာလူမျိုးတွေအတွက်တော့ အပျော်ဆုံးအချိန်၊ အတက်ကြွဆုံး အချိန်ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားတို့ သတိထားမိလား? အခုနောက်ပိုင်း ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေကြားမှာရော၊ လူကြီးတွေကြားမှာပါ "သင်္ကြန်" လို့ ပြောလိုက်တာနဲ့ နောက်ကနေ "အရက်၊ ဘီယာ၊ မူးယစ်ရူးသွပ်မှု" ဆိုတာတွေက ကပ်ပါလာတာ။

"မူးမှ သင်္ကြန်" လို့ ထင်နေကြတဲ့ ဒီစိတ်ဓာတ်က သင်္ကြန်ရဲ့ တကယ့် အနှစ်သာရကို ဝါးမြိုပစ်နေပါပြီ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တာက "သင်္ကြန်ဟာ မူးဖို့၊ ရူးဖို့ မဟုတ်ဘူး" ဆိုတာပါပဲ။ ဘာလို့လဲ? ဘယ်လို ကုစားကြမလဲ? ဆိုတာကို သမိုင်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးသွားကြရအောင်။


ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် တစ်ခုလောက် မေးပါရစေ။ ခင်ဗျားတို့အတွက် သင်္ကြန်ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက ဘာလဲ?

ကျွန်တော်တို့ ငယ်ငယ်တုန်းက သင်္ကြန်ကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။ အဲ့ဒီတုန်းက အခုလို ဘီယာပုံးတွေ၊ အရက်ပုလင်းတွေ အဆင်သင့် မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ အရမ်းပျော်ခဲ့ကြတာပဲ မဟုတ်လား။

လမ်းထိပ်မှာ သူငယ်ချင်းတွေ စုပြီး ရေပုံးလေးတွေနဲ့ စောင့်နေရတာ၊ ရေပက်ခံကား တစ်စီးလာရင် ဝိုင်းအော်ကြတာ၊ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြိုင်လုပ်စားကြတာ... အဲ့ဒီတုန်းက "မူးဖို့" ဆိုတာထက် "ဆုံဖို့" ကို ပိုပြီး စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ကြတာပါ။

ဒါပေမဲ့ အခုက ဘာဖြစ်သွားပြီလဲ?

သင်္ကြန်ဆိုတာနဲ့ "မူးရမယ်" ဆိုတဲ့ အယူအဆက ကျွန်တော်တို့ ဦးနှောက်ထဲကို ဘယ်အချိန်မှာ အတင်းရိုက်သွင်းခံလိုက်ရတာလဲ။ အခုခေတ်မှာ မူးမနေရင်၊ လက်ထဲမှာ ဖန်ခွက်မရှိရင် အပယ်ခံလိုလို၊ အပျော်မတတ်တဲ့သူလိုလို အကြည့်ခံနေရပြီ။

ခင်ဗျားတို့ သတိထားမိလား...

အရက်ကြောင့်ရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက "အတု" တွေပါ။ မူးနေတဲ့အချိန်မှာ ပျော်နေတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် နောက်နေ့မနက် နိုးလာရင် ခေါင်းကိုက်တာ၊ ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေအတွက် နောင်တရတာပဲ ကျန်ခဲ့တာ။ တကယ့် "သင်္ကြန်ရဲ့ အနှစ်သာရ" ဆိုတာက အေးမြတဲ့ အတာရေနဲ့အတူ စိတ်ထဲက အညစ်အကြေးတွေကို ဆေးကြောတာပါ။

အခုတော့ ကျွန်တော်တို့က အတာရေနဲ့ ဆေးကြောမယ့်အစား အယ်လ်ကိုဟောတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လောင်ကျွမ်းနေကြတယ်။ ရေအေးအေးလေးရဲ့ အရသာထက် လည်ချောင်းထဲက ပူစပ်စပ်အရသာကို ပိုမက်မောနေကြတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာတွေရဲ့ "ယဉ်ကျေးတဲ့ ပျော်ရွှင်မှု" ကို ကိုယ်တိုင် ဖျက်ဆီးနေတာနဲ့ တူတူပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ တစ်ချက်လောက် စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။

မိဘကို ခေါင်းဆေးပေးရမယ့် လက်တွေက အရက်ခွက်ကို ကိုင်နေမလား?

အေးချမ်းတဲ့ နှစ်သစ်ဆုတောင်းသံတွေနေရာမှာ ဆဲဆိုသံတွေနဲ့ အစားထိုးမလား?

ကျွန်တော်တို့ ပျော်ရွှင်မှုမှာ အသောက်အစား မပါရင် မဖြစ်တော့ဘူးလားလို့ မေးရင်... "ဖြစ်တာပေါ့" လို့ ကျွန်တော် ရဲရဲကြီး ဖြေချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာ ဒီထက်ပိုပြီး တန်ဖိုးရှိတဲ့၊ ပိုပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါတွေကို ကျွန်တော်တို့ ပြန်ရှာဖို့ လိုနေပါပြီ။


ဒါဆို အခု ဘာဖြစ်နေတာလဲ?

အခုက "မမူးရင် မပျော်တတ်တော့တဲ့ ရောဂါ" စွဲနေကြတာပါ။ ကားပေါ်တက်ပြီး ရေပက်ထွက်မယ်ဆိုရင်လည်း ဘီယာပုံးက အရင်ရောက်နေမှ၊ မဏ္ဍပ်ရှေ့ ကမယ်ဆိုရင်လည်း အသိစိတ်လွတ်နေမှ သင်္ကြန်ကျတယ်လို့ ထင်နေကြတယ်။

ကျွန်တော် မေးပါရစေ... မြန်မာတွေရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုမှာ အသောက်အစား မပါရင် မဖြစ်တော့ဘူးလား?

တကယ်တော့ အသောက်အစားဆိုတာ လူမှုရေးအရ အနည်းအကျဉ်း ရှိနိုင်ပေမယ့်၊ အခုက "မူးမှ လူရာဝင်မယ်" ဆိုတဲ့ အယူအဆက မှားယွင်းတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခုကို ဖန်တီးနေတာပါ။

မူးလို့ ဘာဖြစ်လဲ?

အန္တရာယ်: နှစ်စဉ် သင်္ကြန်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုတွေ၊ ယာဉ်တိုက်မှုတွေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က "အရက်" ကြောင့်ပါ။

ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက်: လမ်းဘေးမှာ အန်ဖတ်တွေနဲ့ လဲနေတာ၊ စကားတွေ ရိုင်းစိုင်းကုန်တာ ဒါတွေက မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ရော၊ ကိုယ့်လူမျိုးကိုပါ တန်ဖိုးချနေတာပါ။


ဒီတော့ ဒီရောဂါကို ဘယ်လို ကုစားမလဲ? ဒါကို လက်ညှိုးထိုးနေရုံနဲ့ မပြီးဘူး၊ လက်တွေ့ ပြောင်းလဲဖို့ လိုပါတယ်။


ကျွန်တော်တို့ လူငယ်တွေကြားမှာ "မူးနေမှ၊ လွင့်နေမှ Cool ဖြစ်တယ်၊ အထာကျတယ်" လို့ ထင်နေကြတာက အကြီးမားဆုံး အမှားပဲ။ တကယ်တော့ ကိုယ့်အသိစိတ်ကို ကိုယ်ထိန်းနိုင်ပြီး၊ ဘာအကူအညီမှ မပါဘဲ ပျော်တတ်တာကမှ တကယ့် "အထာ" ပါ။

လမ်းဘေးမှာ အန်ဖတ်တွေနဲ့ လဲနေတဲ့သူထက်၊ အသိစိတ်အပြည့်နဲ့ ကိုယ့်သူငယ်ချင်းတွေကို ဘေးကင်းအောင် စောင့်ရှောက်နိုင်တဲ့သူက ပိုပြီး လေးစားဖို့ မကောင်းဘူးလား? ခင်ဗျားတို့ရဲ့ "တန်ဖိုး" ကို အရက်ပုလင်းထဲမှာ အဆုံးအဖြတ် မခံပါနဲ့။ ကိုယ့်ပျော်ရွှင်မှုကို ကိုယ်တိုင်ပဲ ဦးဆောင်ပါ။

**၂။ "အုပ်စုလိုက် ဖိအား" ကို 'နိုး' (No) လို့ ပြောရဲတဲ့ သတ္တိရှိပါ။**

"မသောက်ရင် လူရာမဝင်ဘူး" တို့၊ "မသောက်ရင် မပါနဲ့" တို့ ပြောလာတဲ့ သူငယ်ချင်းမျိုး ရှိရင်... ခင်ဗျားတို့ကို ကျွန်တော် တစ်ခုပဲ အကြံပေးချင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို သူငယ်ချင်းမျိုးကို ခဏလောက် "ဘေးဖယ်" ထားလိုက်ပါ။

တကယ့် ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် အတင်းအကျပ် လုပ်ခိုင်းတာမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ခင်ဗျားက မသောက်ဘဲနဲ့ သူတို့ထက် ပိုပျော်ပြလိုက်ပါ။ ပျော်စရာဆိုတာ ဖန်ဖန်တည်းတည်း ရှာရင် အများကြီး ရှိပါတယ်။ သီချင်းဆိုမလား၊ ကမလား၊ ရေပက်မလား... ဒါတွေ အားလုံးက အသိစိတ်ရှိမှ ပိုပြီး အရသာရှိတာပါ။

**၃။ သင်္ကြန်ရဲ့ "ရည်ရွယ်ချက်" ကို ပြန်သတိရပါ။**

ကျွန်တော်တို့မှာ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပင်ပန်းခဲ့သမျှ စိတ်ညစ်စရာတွေကို "ဆေးကြော" ဖို့ သင်္ကြန်ရှိတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုက စိတ်ညစ်စရာတွေကို ဆေးကြောမယ့်အစား အသိစိတ်လွတ်ပြီး နောက်ထပ် စိတ်ညစ်စရာ အသစ်တွေကိုပဲ ဖန်တီးနေကြတယ်။

ဒီနှစ်မှာတော့ တစ်ခုလောက် ပြောင်းလဲကြည့်ရအောင်။ မူးပြီး အသိစိတ်လွတ်သွားမယ့်အစား... ဒီနှစ်မှာ ငါ ဘာတွေ အောင်မြင်ခဲ့လဲ၊ ရှေ့နှစ်မှာ ငါ ဘာတွေ လုပ်မလဲဆိုတဲ့ "ခွန်အားသစ်" ယူတဲ့ အချိန်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်သုံးသပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ဟာ သင်္ကြန်ပါပဲ။

**၄။ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို "စံပြ" ပြပါ။**

ကျွန်တော်တို့ ပြောပြောနေတဲ့ "သင်္ကြန်ရဲ့ အနှစ်သာရ" ဆိုတာ စာအုပ်ထဲမှာပဲ ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခင်ဗျားတို့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လုပ်ရပ်ထဲမှာ ရှိတာပါ။

ဒီနှစ်မှာ စတုဒိသာ ကျွေးတဲ့ မဏ္ဍပ်လေးတွေမှာ သွားကူညီမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ဝေယျာဝစ္စ လုပ်မလား။ "ဒါတွေက လူကြီးတွေလုပ်တာပါ" လို့ မတွေးပါနဲ့။ လူငယ်တစ်ယောက်က ဒါမျိုးတွေ လုပ်နေတာဟာ အရက်သောက်နေတာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုပြီး ကြည့်ကောင်းပါတယ်။



အဆုံးသတ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့...

သင်္ကြန်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေရဲ့ အသည်းနှလုံးပါ။ ဒီနှလုံးသားကို အရက်ပုလင်းတွေနဲ့ မညစ်နွမ်းစေချင်ပါဘူး။

ရှေးလူကြီးတွေ ပြောသလို "အတာရေနဲ့ ဆေးကြောပါ" ဆိုတာ အသားအရေကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ စိတ်ဓာတ်ကို ပြောတာပါ။ ဒီနှစ် သင်္ကြန်မှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး "သန့်ရှင်းတဲ့ သင်္ကြန်၊ အသိစိတ်ရှိတဲ့ သင်္ကြန်" တစ်ခုကို ဖန်တီးကြရအောင်။

မူးပြီး ရူးနေတဲ့သူ တစ်ယောက်ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက ခဏတာပါ။ အသိစိတ်နဲ့ ကြည်နူးတဲ့သူရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကတော့ တစ်သက်စာ အမှတ်တရ ဖြစ်နေမှာပါ။

ခင်ဗျားတို့ကော ဘယ်လို ထင်ကြလဲ? ဒီနှစ်သင်္ကြန်မှာရော ဘယ်လို ဖြတ်သန်းဖို့ ပြင်ဆင်ထားလဲ? ကွန်မန့်မှာ ဝင်ရောက် ဆွေးနွေးသွားကြပါဦး။ အားလုံးပဲ အတာရေအေးနဲ့အတူ အေးချမ်းတဲ့ နှစ်သစ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။

Thursday, 23 April 2026

**မြန်မာ့အရေးနှင့် အာဆီယံအလားအလာ (သုံးသပ်ချက်)**

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းမှာ လူပြောအများဆုံးဖြစ်နေတဲ့ အာဆီယံအရေး၊ ထိုင်းရဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်မြောက်ရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေအပေါ် ကျွန်တော့်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ အမြင်ချင်းဖလှယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူငယ်ချင်းအချင်းချင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ထိုင်ပြောနေသလိုမျိုး ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားလေး ဆွေးနွေးသွားကြရအောင်ဗျာ။

### **၁။ ထိုင်းရဲ့ ခြေလှမ်းနဲ့ လက်တွေ့ဆန်တဲ့ ဆက်ဆံရေး**

ပထမဆုံး ကျွန်တော်တို့ အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံအကြောင်းကနေ စရအောင်။ အခုတလော ထိုင်းက အာဆီယံနဲ့ မြန်မာကြားမှာ "ပေါင်းကူးတံတား" လုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီး တက်တက်ကြွကြွ ရှိနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါက ထိုင်းအစိုးရက မြန်မာပြည်ကို အရမ်းချစ်လွန်းလို့လားဆိုတော့... မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ **"လက်တွေ့ကျကျ ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်တဲ့ မူဝါဒ"**ပရက်ဂ်မက်တစ် အင်းဂေ့ခ်ျမန့် (Pragmatic Engagement) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုတာ "ကိုယ့်အကျိုးစီးပွား" ပေါ်မှာပဲ အခြေခံပါတယ်။ ၁၉ ရာစုက ဗြိတိသျှနိုင်ငံရေးသမား လော့ဒ် ပါးလ်မာစတန် (Lord Palmerston) ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိတယ်၊ "နိုင်ငံတွေမှာ ထာဝရ မိတ်ဆွေဆိုတာ မရှိဘူး၊ ထာဝရ ရန်သူဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ ထာဝရ အကျိုးစီးပွားပဲ ရှိတယ်" တဲ့။

ထိုင်းအတွက်ကတော့ မြန်မာပြည်က လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေက သူတို့ဆီကို **"နယ်စပ်ကနေ ရိုက်ခတ်လာတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ"** ဖြစ်လာတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်တွေ ဝင်လာမယ်၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ထိခိုက်မယ်၊ ပြီးတော့ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မှာ အခြေစိုက်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြောင့် သူတို့ရဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေးကလည်း စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာတယ်။ ဒါကြောင့် ထိုင်းက သူ့နိုင်ငံ အေးချမ်းဖို့အတွက် လက်ရှိအစိုးရနဲ့ လက်တွေ့ကျကျ ဆက်ဆံဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ ဒါဟာ စေတနာသက်သက်ထက် "ကိုယ့်အိမ်ရှေ့က မီးတောက် ကိုယ့်ဆီ မကူးအောင်" လုပ်တဲ့ သဘောပါပဲ။

### **၂။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရေးနဲ့ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်**

နောက်တစ်ခုက အခု အဟော့ဆုံး ဖြစ်နေတဲ့ "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရေး" ကိစ္စပါ။ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် မေးခွန်းထုတ်ချင်တာက... အာဆီယံမှာ ဝန်ကြီးအဆင့် တက်ရောက်ခွင့်ရဖို့အတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ *ဂျူးဒီရှယ် ဆော့ဖရင်နတီ*ဖြစ်တဲ့"တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်နဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ"** ကို ဖိအားပေးပြီး လဲလှယ်လို့ ရသလားဆိုတာပါပဲ။

နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးမှာ ဝက်စ်ဖေးလီးယန်း ဆော့ဖရင်နတီ လို့ခေါ်တဲ့ "ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေး" ဆိုတဲ့ အခြေခံမူ ရှိပါတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးနဲ့ တရားစီရင်ရေးကို တခြားနိုင်ငံတွေက ဝင်ရောက် မစွက်ဖက်ရဘူး" ဆိုတဲ့ အခြေခံမူပဲ။ အာဆီယံမှာ ဝန်ကြီးအဆင့် တက်ရဖို့အတွက်နဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ တရားဥပဒေအတိုင်း စီရင်ထားတဲ့ ကိစ္စကို ပြင်ဆင်ပေးရမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အချုပ်အခြာအာဏာကို စိန်ခေါ်ခံရတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

### **၃။ လူပုဂ္ဂိုလ်လား၊ စနစ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပဋိပက္ခလား**

လူတော်တော်များများက ထင်နေကြတာ ရှိတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးလိုက်ရင် မြန်မာပြည်မှာ သေနတ်သံတွေ တိတ်သွားမလား? KIA, KNU, AA တို့က လက်နက်ချပြီး နိုင်ငံရေးဝိုင်းကို ပြန်လာမလား?

တကယ်တော့ လက်ရှိ မြန်မာ့ပြဿနာဟာ **"စနစ်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ပဋိပက္ခ"*System Conflict"‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ကာင့် ပါ။ *။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ပြဿနာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ တောင်းဆိုနေတာက ဖက်ဒရယ်နဲ့ အာဏာခွဲဝေကျင့်သုံးမှု Power Sharingကိစ္စတွေပါ။ ဒါက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရုံနဲ့ ပြေလည်သွားမယ့် အရာတွေ မဟုတ်ဘူး။

သမိုင်းမှာ ကြည့်ရင်လည်း ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ကို လွှတ်ပေးလိုက်ရုံနဲ့ ပြည်တွင်းစစ် ရပ်သွားတာမျိုး မရှိသလောက်ပါပဲ။ ဥပမာ- တောင်အာဖရိကမှာ နယ်လ်ဆင် မင်ဒဲလား လွတ်လာတာက စနစ်တစ်ခုလုံး ပြောင်းလဲဖို့ ခြေလှမ်းဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်၊ မြန်မာပြည်က တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်က အဲဒီထက် ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရအနေနဲ့ အာဆီယံဟာ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းပေးမယ့်သူ မဟုတ်ဘဲ **"ချဉ်းကပ်ဖို့ လမ်းစ"** လောက်ပဲ ရှိတယ်လို့ သဘောထားသင့်ပါတယ်။

### **၄။ အနောက်အုပ်စုရဲ့ ဖိအားနဲ့ အာမခံချက်**

အနောက်နိုင်ငံတွေကတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးဖို့ ဆက်တိုက် ဖိအားပေးမှာပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်က NLD ကို အစိုးရဖြစ်ဖို့ တွန်းတင်ပေးခဲ့ကြတာကိုး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမှာက "အပေးအယူ" ကိစ္စပါ။

"ငါတို့ ဒေါ်စုကို လွှတ်ပေးလိုက်ပြီ၊ ဒါကြောင့် ငါတို့ကို ပြန်အသိအမှတ်ပြု၊ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုSanctionsတွေ ဖွင့်ပေး" ဆိုပြီး တောင်းဆိုလို့ မရပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒက သူတို့ လိုလားတဲ့ အစိုးရမျိုး မဟုတ်မချင်း ဘယ်တော့မှ အာမခံချက် ပေးမှာ မဟုတ်လို့ပါပဲ။ သူတို့စကား နားထောင်ပြီး လွှတ်ပေးလိုက်ရင်တောင် "နောက်ထပ် ဘာလုပ်ပေးဦး၊ ဒါမှမဟုတ်ရင်တော့ ပိတ်ဆို့မှုSanctionsတွေ မဖြုတ်ဘူး" ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ပဲ ဆက်သွားနေမှာပါ။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ ရိုက်ခတ်မှု" political Impact** လောက်ပဲ ရှိပြီး အစိုးရအတွက် ဘာအာမခံချက်မှ ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။

### **၅။ တီမောနဲ့ သင်ခန်းစာ**

ကျွန်တော်တို့ အာဆီယံထဲက တီမောအရေးကို ကြည့်ရအောင်။ တီမောကို အာဆီယံထဲ ဝင်ခွင့်ပြုလိုက်တယ်၊ ဒါကို အင်ဒိုနီးရှားမှာ တရားစွဲမှုတွေ ထပ်လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေက "ဒါဟာ ပြည်တွင်းရေး စွက်ဖက်မှုပဲ" လို့ ဘယ်သူကမှ ထွက်မပြောခဲ့ကြဘူး။

ဒါက ဘာကို ပြသလဲဆိုတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ ပြည်တွင်းရေးက ကိုယ့်မူဝါဒ၊ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်းပဲ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိနေရမယ်ဆိုတာပါပဲ။ သူများပြောတိုင်း လိုက်လုပ်နေလို့ မရဘူး။

### **နိဂုံးချုပ်**

အချုပ်ပြောရရင်တော့ဗျာ... ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်တာ မဲခိုးမှုကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေ၊ အဲဒီနောက်ဆက်တွဲ သေကြေပျက်စီးမှုတွေနဲ့ လူထုရဲ့ နစ်နာမှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ မေ့ထားလို့ မရပါဘူး။

တကယ်လို့ နိုင်ငံတကာ ဖိအားကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာ အလျှော့ပေးမယ်ဆိုရင်တောင် "နေအိမ်အကျယ်ချုပ်" အဆင့်ထက် ပိုမဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ လူထုရဲ့ နစ်နာမှုတွေအပေါ်မှာ လေးစားမှု ရှိရာ ရောက်မှာပါ။

မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို မိမိတို့ရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ မူဝါဒအတိုင်းပဲ ရှေ့ဆက်သွားသင့်တယ်လို့ သုံးသပ်ရင်း ဒီနေ့ ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားပါရစေ။

နားထောင်ပေးခဲ့ကြတဲ့ ပရိသတ်ကြီးကို ကျေးဇူးအများကြီး တင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ နောက်ထပ် စိတ်ဝင်စားစရာ သုံးသပ်ချက်တွေနဲ့ ပြန်လာခဲ့ပါဦးမယ်။ အားလုံး

ပဲ သာယာတဲ့နေ့လေး ဖြစ်ပါစေ။

 **ခေါင်းစဉ် - ရက် ၁၀၀ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးစဉ် (သို့မဟုတ်) အမှောင်ခွင်းမယ့် အလင်းတန်းများ**

**(အဖွင့် - စကားချီး)**

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာလေးကတော့ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးနဲ့ သမိုင်းအချိုးအကွေ့မှာ အရေးအပါဆုံးဖြစ်နေတဲ့ "ရက် ၁၀၀ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးစဉ်" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပရိသတ်ကြီးလည်း အသိပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံကြီး စစ်ပွဲတွေတိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဖျားနာနေခဲ့တာ အတော်‌ေလး ကြာခဲ့ပြီလေ။ ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်ခြံ၊ ကိုယ့်နိုင်ငံထဲမှာတင် သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကြောင့် သွေးချောင်းစီးခဲ့ရတဲ့ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်တွေက ကျနော်တို့အားလုံးရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ ရှိနေပါတယ်။ အခုတော့ ဒီရောဂါကြီးကို အမြန်ဆုံးသက်သာသွားစေချင်တဲ့ ဆန္ဒတွေ အားလုံးမှာ ရှိနေကြလောက်ပါပြီ။

ဒီအချိန်မှာပဲ အစိုးရသစ် ဖွဲ့စည်းပြီးတဲ့နောက် နိုင်ငံတော်ရဲ့ ခြေလှမ်းသစ်တစ်ခုအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လမ်းစရှာလာတာကို ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့လာရပါတယ်။ အစိုးရသစ် တက်တက်ချင်း သူ့ရဲ့ တာထွက်မှာတင် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖိဖိစီးစီးနဲ့ တကယ်ကို အလုပ်လုပ်လာတယ်လို့ မြင်ရပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလို ကောက်ချက်ချရသလဲဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ အသေးစိတ် ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။

**(အစိုးရရဲ့ ပြင်ဆင်မှုနဲ့ ကော်မတီ ၃ ရပ်)**

နိုင်ငံတော် အနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်လောက်အထိ အလေးထားသလဲဆိုရင်၊ အခု ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ "အမျိုးသားပြန်လည်စည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု" ကော်မတီ ၃ ရပ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်လိုက်တာနဲ့ သိနိုင်ပါတယ်။

ဗဟိုကော်မတီမှာဆိုရင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးကိုယ်တိုင် ဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့ ဦးဆောင်တယ်။ လုပ်ငန်းကော်မတီမှာ ဒုတိယသမ္မတက တာဝန်ယူပြီး၊ ညှိနှိုင်းကော်မတီမှာကျတော့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်နဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် တို့လို တပ်မတော်က အဆင့်မြင့် အရာရှိကြီးတွေ ကိုယ်တိုင် ပါဝင် လည်ပတ်နေတာပါ။ ဒီဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်ရင် အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေ အကုန်လုံးနီးပါး ပါဝင်နေလို့ ဒါဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သီးသန့်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ "ကက်ဘိနက်" အသေးစားလေးလို့တောင် တင်စားလို့ ရပါတယ်။

သမ္မတကြီးကိုယ်တိုင်ကလည်း ကျမ်းသစ္စာဆိုပွဲ အပြီး မီဒီယာတွေကို ဖြေကတည်းက "နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းဖို့ကို ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်မယ်" လို့ ကတိပေးခဲ့ပြီးသားပါ။ အခုတော့ အဲဒီစကားကို လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ခြေလှမ်းစတင်လိုက်ပြီလို့ ဆိုရမှာပါ။

**(ငြိမ်းချမ်းရေး ဖိတ်ခေါ်ချက်များကို လူပြိန်းနားလည်အောင် ရှင်းပြခြင်း)**

ဒီကနေ့ ဗဟိုကော်မတီကနေ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် Statement တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါဟာ အစိုးရသစ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းသစ်အတွက် ပထမဆုံး လမ်းကြောင်းရှာဖွေတဲ့ ခြေလှမ်းပါပဲ။ အဲဒီ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲက အချက်တွေကို ပရိသတ်တွေ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်သွားအောင် ကျွန်တော် အားလုံးနားလည်လွယ်မယ့် စကားနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ပြချင်ပါတယ်။ အဓိက အုပ်စု ၃ စု ခွဲခြားထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

**ပထမအုပ်စု**ကတော့ NCA (တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီးသား တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေပါ။ သူတို့ကိုတော့ NCA လမ်းကြောင်းအတိုင်း ပြီးဆုံးတဲ့အထိ ဆက်လက်တွဲသွားဖို့ ပြောထားပါတယ်။ ရှင်းပါတယ်။ အစိုးရသစ်က NCA ကို လုံးဝ လက်မလွှတ်ဘူး။ အရင် သဘောတူညီချက်တွေအတိုင်း အပစ်ရပ်မယ်၊ ဆွေးနွေးမယ်၊ အဲဒီကနေမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေဆီ အရောက်သွားမယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါ။

**ဒုတိယအုပ်စု**ကတော့ NCA လက်မှတ် မထိုးရသေးတဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေပါ။ ဥပမာ - UWSA၊ KIA၊ MNDAA၊ TNLA တို့လို အဖွဲ့တွေပေါ့။ သူတို့ကိုကျတော့ အရင်ရထားတဲ့ သဘောတူညီချက်တွေအတိုင်း မကြာခဏ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အပစ်ရပ်မယ်၊ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ကြမယ်၊ အဲဒီကနေမှ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲဆီ ဆက်ချီတက်ကြမယ်လို့ လမ်းခင်းပေးလိုက်တာပါ။

**တတိယအုပ်စု**ကတော့ စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ သူတို့က NCA ကို လက်မှတ်ထိုးထားပြီးသား ဖြစ်ပေမယ့်၊ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲတွေကြားမှာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လမ်းကြောင်းသွေးဖယ်သွားတဲ့ အဖွဲ့တွေပါ။ ဥပမာ - KNU၊ CNF၊ ABSDF တို့လို အဖွဲ့မျိုးတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ သူတို့ကိုတော့ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရေးဆိုတဲ့ အဆင့်ကို ကျော်ပြီး နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေကို တိုက်ရိုက်လာခဲ့ဖို့ ဖိတ်ခေါ်လိုက်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့နဲ့က တစ်ချိန်က ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ပြီးသား အဖွဲ့တွေမို့လို့ အချိန်မဆွဲတော့ဘဲ စားပွဲဝိုင်းကို တန်းလာဖို့ ကမ်းလှမ်းလိုက်တာပါ။

**အရေးအကြီးဆုံး အချက်**ကတော့ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်တွေ အားလုံးကို **ရက် ၁၀၀ အတွင်း** Target ထားပြီး ဆောင်ရွက်မယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒါဟာ တကယ့်ကို ရဲဝံ့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ။ ရက် ၁၀၀ အတွင်းမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ အပြိုင်းအရိုင်း ပေါ်လာနိုင်တဲ့အတွက် ညှိနှိုင်းကော်မတီတော့ အတော်လေးကို အလုပ်များတော့မယ့် သဘောရှိပါတယ်။

**(ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ချက်)**

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းလေး နည်းနည်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ နိုင်ငံတကာမှာ ပြည်တွင်းစစ်တွေ၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အဆုံးသတ်ပုံ နှစ်မျိုးပဲ ရှိပါတယ်။ တစ်မျိုးက တစ်ဖက်ဖက်က အပြတ်အသတ် ချေမှုန်းနိုင်သွားတာ။ နောက်တစ်မျိုးက စားပွဲဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေး အဖြေရှာတာပါ။

ကိုလံဘီယာ နိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းကို ကြည့်မလား၊ FARC သူပုန်တွေနဲ့ အစိုးရကြား နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြတယ်။ အသေအပျောက်တွေ၊ ဆုံးရှုံးမှုတွေ မရေမတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံးတော့ ဘယ်သူမှ အနိုင်မရဘဲ တိုင်းပြည် သွေးထွက်လွန်ပြီး စားပွဲဝိုင်းကို ပြန်ရောက်လာတာပါပဲ။ တောင်အာဖရိကမှာ နယ်လ်ဆင်မင်ဒဲလား လုပ်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကို ကြည့်မလား။ အသားအရောင် ခွဲခြားမှုကြောင့် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ အမုန်းတရားတွေကို လက်စားချေမှုနဲ့ မတုံ့ပြန်ဘဲ "အမှန်တရားနဲ့ ရင်ကြားစေ့ရေး" ဆိုတဲ့ မူဝါဒနဲ့ စားပွဲဝိုင်းမှာ ဖြေရှင်းခဲ့လို့ အခုလို ခေတ်မီတဲ့ တောင်အာဖရိက နိုင်ငံကြီး ဖြစ်လာတာပါ။

စစ်ပွဲဆိုတာ တကယ့်ကို အရင်းအနှီးကြီးပါတယ်။ ဝိဝါဒကွဲပြားမှုတွေကို လက်နက်ကိုင်‌ေတာ်လှန်ကြတဲ့အခါတိုင်း မြေစာပင် ဖြစ်ရတာက အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေချည်းပါပဲ။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေး /ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲဆိုတာ နှစ်ဖက် အင်အားတွေ၊ လူ့အသက်တွေ မဖြုန်းတီးဘဲ၊ စားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ **"သူ့လျော့ ကိုယ့်လျော့"** ညှိနှိုင်းပြီး အဖြေရှာရမယ့် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်ဖြစ်ပါတယ်။ အခု ကျနော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရသစ်ရဲ့ ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်မထားတဲ့ ဖိတ်ခေါ်မှုဟာ အဲဒီလို သမိုင်းဝင် စကားဝိုင်းမျိုးကို ဖန်တီးဖို့ ကြိုးစားလိုက်တာပါပဲ။

**(လူငယ်များနှင့် PDF အရေး)**

နောက်ထပ် အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အပိုင်းကတော့ PDF လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ပါ။ သမ္မတကြီးက အစည်းအဝေးမှာ PDF တွေကို ငြိမ်းချမ်းရေး ကမ်းလှမ်းခဲ့တယ်။ "Youth Peace Forum 2026" မှာ သမ္မတကြီး ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ "လူငယ်တွေကို နေရာပေးရမယ်" ဆိုတဲ့ စကားကို ပရိသတ်ကြီး မှတ်မိဦးမယ် ထင်ပါတယ်။

နိုင်ငံတော်ရဲ့ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာ လမ်းမှားရောက်သွားတဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် NUG PDF အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း ထဲ ရောက်သွားတဲ့ လူငယ်တွေကိုပါ ပြန်လည်ပါဝင်စေချင်တဲ့ အစိုးရရဲ့ စေတနာကို အတိုင်းသား မြင်နေရပါတယ်။ ဒီအပြင် တပ်မတော်ဘက်ကလည်း PDF လူငယ်တွေ အလင်းဝင်လာဖို့၊ ဥပဒေဘောင်ထဲ ပြန်ဝင်လာရင် အပြစ်ပေး အရေးယူတာတွေ မလုပ်ဖို့ဆိုတဲ့ ကမ်းလှမ်းမှုတွေကို သီးခြား ဆောင်ရွက်နေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အဖိုးတန် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်တွေ ထပ်မဆုံးရှုံးရအောင် တံခါးဖွင့်ပေးထားတာပါပဲ။

**(နိဂုံးချုပ်)**

ဒီတော့ အချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်... အခု ကမ်းလှမ်းချက်ဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ရှိနေတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း အားလုံးကို ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက် ဘာမှမထားဘဲ လာရောက် ဆွေးနွေးဖို့ စစ်မှန်တဲ့ ဖိတ်ခေါ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရသစ် အနေနဲ့ တချို့သော အားမလိုအားမရ ဖြစ်နေသူတွေရဲ့ ဝေဖန်မှုတွေကို ကျောခိုင်းခံပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ခြေလှမ်းလှမ်းလိုက်တာပါ။

အခုအချိန်မှာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ PDF တွေအတွက် ရွေးချယ်စရာနှစ်ခုရှိသွားပါပြီ ။

အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ဆက်လက်တော်လှန်သွားကြမှာလား ၊ အစိုးရဖိတ်ခေါ်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကို တက်ရောက်လာမလား ဆုံးဖြတ်ကြရမယ့်အချိန်ဖြစ်သွားပြီ ဖြစ်ပါတယ် ။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ PDF တွေအနေနဲ့ စစ်ဘေးဒဏ်ကို အလူးအလဲ ခံစားနေရတဲ့ တိုင်းရင်းသားမိဘပြည်သူတွေရဲ့ မျက်နှာကို ကြည့်မလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ နိုင်ငံရေး လိုအင်ဆန္ဒကိုပဲ ရှေ့တန်းတင်ကြမလား ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေဘက်က ဆက်လက် စောင့်ကြည့်ရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာခဲ့ရင်တောင် ဘယ်လိုတွေ ညှိနှိုင်းကြမလဲ ဆိုတာကလည်း အရမ်းကို စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းနေပါတယ်။

ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်ပါဗျာ။ နေမကောင်းဖြစ်နေတဲ့၊ စစ်ပွဲတွေတိုက်ပွဲတွေ များနေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံကြီးကို အမြန်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းကျန်းမာလာစေချင်ပါပြီ။ အားလုံးရဲ့ ရင်ထဲမှာလည်း ဒီဆန္ဒပဲ ရှိမယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်။


ဒီကနေ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ တင်ဆက်မှုကို ဒီနေရာမှာပဲ အဆုံးသတ်ခွင့်ပြုပါ။ အချိန်ပေးပြီး နားဆင်ကြည့်ရှုပေးခဲ့ကြတဲ့ ပရိသတ်ကြီး အားလုံးကို အထူးပဲ ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ နောက်ထပ် ဗီဒီယိုတွေမှာလည်း ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေနဲ့ ပြန်လည်ဆုံတွေ့ချင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ငြိမ်းချမ်းသော အနာဂတ်လေးကို ပို

င်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ ခင်ဗျာ။

 ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လက်တစ်ဖက်ထဲနဲ့ တည်ဆောက်လို့ မရဘူး (Script)

(Introduction)

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ YouTube Channel ကနေ ပြန်လည်ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက နည်းနည်းတော့ "ပြတ်သား" တယ်လို့ ထင်ရလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါက ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲတဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့... "ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လက်တစ်ဖက်က ပန်းစည်းကို ကိုင်ထားပြီး ကျန်တဲ့လက်တစ်ဖက်က တုတ်ကို ကိုင်ထားမှ ရနိုင်တာ" ဆိုတဲ့ အချက်ပဲ။

ကျွန်တော်တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးအကြောင်း ပြောရင် အားလုံးက နူးညံ့တာ၊ ညှိနှိုင်းတာ၊ စားပွဲဝိုင်းမှာ ထိုင်ပြောတာကိုပဲ ပြေးမြင်တတ်ကြတယ်။ မှန်ပါတယ်။ ဒါက လိုကိုလိုအပ်တဲ့ အပိုင်း။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်လက်တွေ့ ကမ္ဘာကြီးမှာတော့ တစ်ဖက်က ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လက်ကမ်းလှမ်းနေသလို၊ နောက်တစ်ဖက်ကလည်း အဖျက်အမှောင့်လုပ်နေတဲ့၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ အင်အားစုတွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းပြဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီလို "အပျော့အမာ" မျှတမှပဲ ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးလမ်းကို လူတိုင်း မဖြစ်မနေ လျှောက်လာကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

(The Logic of Power & Peace)

ဘာလို့ အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ယှဉ်တွဲပြောနေရတာလဲ?

စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ လူဆိုတာက ကိုယ့်မှာ အခွင့်အရေးရှိနေသေးသရွေ့၊ ကိုယ်က အသာစီးရနေသေးသရွေ့တော့ ဘယ်သူမှ အလျှော့မပေးချင်ကြဘူး။ သူပုန်အင်အားစုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့မှာ "ငါတို့ တိုက်ရင်နိုင်ဦးမှာပဲ" ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက် ရှိနေသရွေ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစကားဝိုင်းကို လာမှာမဟုတ်ဘူး။ လာရင်တောင်မှ အချိန်ဆွဲဖို့ပဲ လာလိမ့်မယ်။

ဒါကြောင့် တစ်ဖက်က ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲကို ဖိတ်ခေါ်နေသလို၊ တခြားတစ်ဖက်ကလည်း "မင်းတို့ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကို မရွေးရင်တော့ အမြစ်ပြတ်သွားလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ ပြတ်သားတဲ့ စစ်ရေးအရှိန်အဟုန်ကို ပြဖို့လိုပါတယ်။ ဒါမှသာ "ငါတို့မှာ ရွေးချယ်စရာ လမ်းတစ်လမ်းပဲ ရှိတော့တယ်၊ အဲဒါက ငြိမ်းချမ်းရေးပဲ" ဆိုတဲ့ အသိမျိုး သူတို့ခေါင်းထဲ ဝင်သွားမှာပါ။

(Historical Comparison - ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်)

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။ ကျွန်တော်တို့အားလုံး သိတဲ့ Pax Romana (ရောမငြိမ်းချမ်းရေး) ဆိုတဲ့ ခေတ်ကို ကြည့်ပါ။ ရောမအင်ပါယာဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ငြိမ်းချမ်းခဲ့တယ်။ ဘာလို့လဲ? ရောမတွေက သဘောကောင်းလို့လား? မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ လက်တစ်ဖက်က ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ တရားဥပဒေကို ကိုင်ထားပေမဲ့၊ ကျန်တဲ့လက်တစ်ဖက်က ကမ္ဘာ့အင်အားအကောင်းဆုံး ရောမစစ်တပ် (Legions) တွေကို ကိုင်ထားလို့ပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လာဖျက်တဲ့သူမှန်သမျှ "အမြစ်ပြတ်" ချေမှုန်းခံရမယ်ဆိုတာကို လက်တွေ့ပြထားလို့ အားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းပေါ် ရောက်လာကြတာ။

နောက်ထပ် နမူနာတစ်ခုကတော့ ဂျာမနီကို စည်းလုံးစေခဲ့တဲ့ အော်တိုဗွန် ဘစ္စမတ် (Otto von Bismarck) ပါ။ သူက "Blood and Iron" (သွေးနဲ့ သံမဏိ) မူဝါဒကို သုံးခဲ့တယ်။ သူက နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးမှုတွေကို လုပ်သလို၊ စစ်ရေးအရလည်း ဘယ်တော့မှ အလျှော့မပေးဘူး။ ပြတ်ပြတ်သားသား တိုက်ခိုက်ပြခဲ့လို့ပဲ နောက်ဆုံးမှာ ပြန့်ကျဲနေတဲ့ ပြည်နယ်တွေအားလုံး ဂျာမနီအင်ပါယာအောက်မှာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ပေါင်းစည်းသွားခဲ့ကြတာ။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမှာက "အကြမ်းဖက်တာ" ကို ပြောနေတာမဟုတ်ဘူး။ "တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေး" အတွက် လိုအပ်တဲ့ အင်အားကို အသုံးပြုတာကို ပြောတာပါ။

(Strategy: The Carrot and the Stick)

နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးမှာ ဒါကို "The Carrot and the Stick" (မုန်လာဥနီနဲ့ တုတ်) လို့ ခေါ်ကြတယ်။ မုန်လာဥနီကတော့ ဆုလာဘ်ပေါ့ဗျာ။ ငြိမ်းချမ်းရေးယူရင် ဘာတွေရမလဲ၊ ဘယ်လို တိုးတက်မလဲဆိုတာ ပြတာ။ တုတ်ကတော့ ပြစ်ဒဏ်ပေါ့။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ငြင်းပယ်ပြီး ဆက်ပြီး အဖျက်အမှောင့်လုပ်နေရင် ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာကို ပြတာ။

ဒီနှစ်ခုဟာ ဟန်ချက်ညီဖို့ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ တုတ်ပဲ သုံးနေရင် လူတွေက ပိုပြီး တော်လှန်လာမယ်။ မုန်လာဥနီပဲ ကျွေးနေရင် လူတွေက အဖျက်သမားတွေကို အလိုလိုက်သလို ဖြစ်နေမယ်။ ဒါကြောင့် လက်တစ်ဖက်က လှမ်းခေါ်နေချိန်မှာ နောက်တစ်ဖက်ကလည်း အသင့်ဖြစ်နေဖို့ လိုတယ်ဆိုတာ ဒါကို ပြောတာပါ။

(Closing)

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့... ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တောင်းပန်တိုးလျှိုးပြီး ရယူရတဲ့အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ "တည်ဆောက်ယူရတဲ့အရာ" ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာ စားပွဲဝိုင်းက စကားလုံးတွေတင်မကဘဲ၊ မြေပြင်က ပြတ်သားတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေလည်း လိုအပ်ပါတယ်။

အားလုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းပေါ်ကို ရောက်လာဖို့ဆိုရင်... ငြိမ်းချမ်းရေးရဲ့ အရသာက ဘယ်လောက်ချိုမြိန်ကြောင်း ပြသသလို၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖျက်ဆီးသူတွေရဲ့ အဆုံးသတ်က ဘယ်လောက် ခါးသီးကြောင်းလည်း သက်သေပြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်လို့ ပြောရင်း ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမှုကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားပါရစေ။

ဒီအမြင်အပေါ်မှာ သူငယ်ချင်းတို့ကရော ဘယ်လိုမြင်လဲ? Comment မှာ ဆွေးနွေးသွားကြပါဦး။ အားလုံးပဲ ဗဟုသုတရကြလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ နောက် Video မှာ ပြန်တွေ့ကြမယ်။ အားလုံးပဲ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျ

န်းမာချမ်းသာကြပါစေ။

Monday, 20 April 2026

 ⭐ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျာ... ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ခေတ်အဆက်ဆက် မှားယွင်းစွာ ရောထွေးနေတဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် တချို့က တမင်သက်သက် ရောထွေးပစ်လိုက်တဲ့ အယူအဆတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “လက်နက်ကိုင်ထားသူတိုင်း၊ တောခိုသွားသူတိုင်းဟာ နိုင်ငံရေးလုပ်နေတာပဲ” ဆိုတဲ့ အယူအဆပါ။

ဒီနေရာမှာ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံရဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေကို ပြန်ကောက်ကြည့်ရအောင်ပါ။ နိုင်ငံရေးအရ ပုန်ကန်ခြင်း (Political Rebellion) ဆိုတာ သမိုင်းမှာ အမှန်တကယ် ရှိခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို မနှစ်သက်လို့၊ နိုင်ငံရေး အယူဝါဒ မတူညီလို့ လက်နက်ကိုင် ဆန့်ကျင်တာဟာ နိုင်ငံရေး ပြဿနာပါ။ ဒီလို အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာအတွက် လွန်ဆွဲကြတဲ့ ပဋိပက္ခမျိုးမှာ အစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းကို ဖိတ်ခေါ်တာ၊ နိုင်ငံရေးအရ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် (Political Amnesty) ပေးတာဟာ မှန်ကန်တဲ့၊ နိုင်ငံတကာမှာလည်း ကျင့်သုံးလေ့ရှိတဲ့ နိုင်ငံရေး ဖြေရှင်းနည်း တစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်... [အသံကို ခေတ္တရပ်၊ ပရိသတ်ကို မျက်လုံးချင်းဆုံအောင် ဝေ့ကြည့်ပြီးမှ လေးနက်စွာ ဆက်ပြောပါ] ... "နိုင်ငံရေး" ဆိုတဲ့ လှပတဲ့ ဝေါဟာရအောက်မှာ ပုန်းကွယ်ပြီး၊ လုပ်ချင်တိုင်း လုပ်ခွင့်ရှိသလား။

ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေး အယူအဆကို ထောက်ခံဖို့ ငြင်းဆန်တဲ့ အရပ်သား ပြည်သူတွေကို အုပ်စုဖွဲ့ သတ်ဖြတ်တာ၊ အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်တွေကို ပညာသင်ကြားပေးနေတဲ့ ဆရာ ဆရာမတွေကို လုပ်ကြံတာ၊ လူနာတွေကို ကုသပေးနေတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို ခြိမ်းခြောက်တာ၊ ရပ်ရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို ရက်ရက်စက်စက် အဆုံးစီရင်တာ... မြို့ရွာတွေ၊ စာသင်ကျောင်းတွေထဲမှာ မိုင်းထောင် ဗုံးခွဲတာ... တိုင်းပြည်ဖျက်မယ့် မူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို လက်နက်ဝယ်ဖို့အတွက် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားတာ...။

စဉ်းစားကြည့်ပါ ခင်ဗျာ... ဒါတွေဟာ နိုင်ငံရေးလား။

[ခေါင်းကို အနည်းငယ် ယမ်းပြီး ပြတ်သားသော လေသံဖြင့်] လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါတွေဟာ ဘယ်လို နိုင်ငံရေး သီအိုရီ၊ ဘယ်လို တော်လှန်ရေး သမိုင်းကြောင်းမှာမှ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလို့ မရတဲ့ "ဖက်ဆစ်ဆန်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှု (Fascist-like Terrorism)" တွေ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု (Crimes against Humanity) တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖက်ဆစ်ဝါဒရဲ့ အနှစ်သာရဟာ “အကြောက်တရားနဲ့ အုပ်ချုပ်တာ” ပါ။ ကိုယ်နဲ့ အမြင်မတူသူတိုင်းကို ရန်သူလို့ သတ်မှတ်ပြီး ရက်ရက်စက်စက် ခြေမှုန်းတာပါ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြုံနေရတဲ့ အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေအပေါ် ပစ်မှတ်ထား အကြမ်းဖက်နေတာတွေဟာ နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်နဲ့ လုံးဝ မသက်ဆိုင်တော့ဘဲ၊ အကြောက်တရားကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုတဲ့ ဖက်ဆစ်လုပ်ရပ်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အကယ်၍သာ... “အလင်းဝင်လာတယ်” ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက် တစ်ခုတည်းနဲ့ ဒီလို ဖက်ဆစ်ဆန်တဲ့၊ လူမဆန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို နိုင်ငံတော်က အလွယ်တကူ ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်မယ် ဆိုရင်... ကျွန်တော်တို့ဟာ လူသတ်သမားကို နိုင်ငံရေးသမားအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ပေးလိုက်တာပါပဲ။ ရာဇဝတ်ကောင်တွေကို ဥပဒေရဲ့ အထက်ကို တင်ပေးလိုက်တာပါပဲ။

ဒီလိုလုပ်ရပ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေး ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခုလုံးကို အဆိပ်ခတ်လိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။ တရားဥပဒေဆိုတာ ခံယူချက်မတူရင် လူသတ်ခွင့်ရှိတယ်လို့ လိုင်စင်ထုတ်ပေးတဲ့ အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ နိုင်ငံရေးကို စည်းမျဉ်းပြတ်ပြတ်သားသား မခြားနားနိုင်ဘူးဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တိုင်းပြည်ဟာ အကြမ်းဖက်သမားတွေ ကြီးစိုးတဲ့ ဥပဒေမဲ့ ငရဲခန်းအဖြစ်ကို လုံးလုံးလျားလျား ကျရောက်သွားပါလိမ့်မယ်။


**(အပိုင်း ၂ - ကျိုးပျက်သွားသော လူမှုပဋိညာဉ် (The Broken Social Contract) )**

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ အစိုးရတစ်ရပ် ဖြစ်တည်လာခြင်းရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်က ဘာလဲ။ တွေးခေါ်ရှင်ကြီး သောမတ်ဟော့စ် ပြောခဲ့တဲ့ “လူမှုပဋိညာဉ် (Social Contract)” ပါပဲ။ ပြည်သူတွေက ဥပဒေကို လိုက်နာမယ်၊ အခွန်အခတွေ ပေးဆောင်မယ်။ အဲဒီအစား အစိုးရက ပြည်သူတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်နဲ့ တရားမျှတမှုကို ကာကွယ်ပေးရမယ် ဆိုတဲ့ ကတိကဝတ်ပါ။

ဒီတော့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ယန္တရားလည်ပတ်အောင် အသက်ပေးသွားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ဥပဒေကို လေးစားတဲ့ ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်သွားသူတွေကို နိုင်ငံတော်က ဥပဒေအရ အပြစ်မပေးဘဲ အလွယ်တကူ ခွင့်လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားမလဲ။

အဲဒီအချိန်မှာ “လူမှုပဋိညာဉ်” ကြီးဟာ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကျိုးပျက်သွားပါပြီ။ ဥပဒေဆိုတာ စက္ကူပေါ်က စာသားသက်သက် ဖြစ်သွားပြီး၊ အသတ်ခံရသူတွေရဲ့ မိသားစုတွေဟာ နိုင်ငံတော်က သူတို့ကို စွန့်ပစ်လိုက်ပြီလို့ ခံစားသွားရပါမယ်။ ကျူးလွန်သူကို အပြစ်မပေးတဲ့ နိုင်ငံမှာ၊ ပြည်သူတွေဟာ တရားဥပဒေကို ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့လာပြီး နောက်ဆုံးမှာ နိုင်ငံဟာ ဥပဒေမဲ့စနစ် (Lawlessness) ရဲ့ သားကောင် ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

**(အပိုင်း ၃ - စစ်မှန်သော ကုစားခြင်း သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း)**

ဒီလိုဆိုရင် အတိတ်က နာကျင်မှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လို ကျော်ဖြတ်ကြမလဲ။ သေနတ်တွေ အသံတိတ်သွားရုံနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပြီလို့ မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တရားမျှတမှုအပေါ်မှာပဲ တည်ဆောက်လို့ ရပါတယ်။

ဒါကြောင့်မို့လို့ “အသွင်အကူးအပြောင်းကာလ တရားမျှတမှု (Transitional Justice)” ကို ကျွန်တော်တို့ မဖြစ်မနေ ဖော်ဆောင်ရပါမယ်။ ဒါဟာ အပြစ်ပေးဖို့ သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ နစ်နာသူတွေရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည် အဖက် ဆယ်တင်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျာ... ကျွန်တော်တို့ဟာ တရားမျှတမှုဆိုတာကို ပြောတဲ့အခါ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ တရားစီရင်ရေး စနစ်ကြီး ပေါ်လာမယ့် အချိန်အထိ၊ နိုင်ငံရေး အကူးအပြောင်းကြီး ပြီးဆုံးသွားမယ့် အချိန်အထိ လက်ပိုက်ကြည့်နေလို့ မရပါဘူး။

နစ်နာသူတွေရဲ့ ကျိုးပျက်သွားတဲ့ "ဂုဏ်သိက္ခာ (Dignity)" ကို ပြန်လည် ဆယ်တင်ပေးဖို့ဆိုတာ အခု ချက်ချင်း၊ လက်ငင်း စတင်လုပ်ဆောင်ရမယ့် ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေ ရပ်တန့်ဖို့ “အလင်းဝင်ခြင်း” ကို လက်ခံတယ် ဆိုရင်တောင်မှ၊ ကျန်ရစ်သူ မိသားစုတွေအတွက် အောက်ပါ "လက်ငင်း ခြေလှမ်း (၄) ရပ်" ကို အစိုးရနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေက မဖြစ်မနေ ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်ပေးရပါမယ်။

ပထမအချက် - အမှန်တရားကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် တရားဝင် တောင်းပန်ခြင်း (Immediate Acknowledgment & Apology)

နစ်နာသူတွေအတွက် အနာကျင်ရဆုံးက သူတို့ ချစ်ရတဲ့သူတွေ အသတ်ခံရတဲ့အပြင် "သူလျှိုမို့လို့၊ ဒလန်မလို့ သစ္စာဖောက်မို့လို့" ဆိုပြီး မှားယွင်းတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ သမိုင်းဖျောက်ခံရတာပါပဲ။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်ကဖြစ်စေ၊ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းကဖြစ်စေ ဒီအသတ်ခံရမှုတွေဟာ "မှားယွင်းတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ဖြစ်ပါတယ် NLD ပါတီဝင်တွေရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် ဆုံးရှုံးနစ်နာခဲ့ရတာတွေ ဖြစ်ပါတယ် 

ဆိုတာကို လူသိရှင်ကြား ချက်ချင်း ဝန်ခံရပါမယ်။ သူတို့ရဲ့ အသက်ပေးဆပ်မှုဟာ အလဟဿ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ တရားဝင် မှတ်တမ်းတင် အသိအမှတ်ပြုပေးရပါမယ်။

ဒုတိယအချက် - သက်သေအထောက်အထားများ ချက်ချင်း ထိန်းသိမ်းခြင်း (Preserving Evidence)

တရားခံတွေကို ချက်ချင်း အပြစ်ပေးဖို့ အခြေအနေ မပေးသေးဘူး ဆိုရင်တောင်မှ၊ အနာဂတ်မှာ တရားစွဲဆိုနိုင်ဖို့အတွက် အထောက်အထားတွေကို ဖျောက်ဖျက်ခွင့် မပေးရပါဘူး။ ဘယ်သူတွေက အမိန့်ပေးခဲ့သလဲ၊ ဘယ်သူတွေက အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့ အချက်အလက်တွေ၊ မျက်မြင်သက်သေတွေရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေကို ချက်ချင်း စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင် သိမ်းဆည်းရပါမယ်။ ဒါဟာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အမှန်တရားကို မသေဆုံးအောင် မပျောက်ပျက်အောင် ကာကွယ်ပေးတာပါ။

တတိယအချက် - လက်ငင်း ထောက်ပံ့ကူညီမှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုစားခြင်း (Immediate Relief & Psychosocial Support)

ခင်ပွန်းသည် ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ဇနီးသည်၊ မိဘမဲ့ ဖြစ်သွားတဲ့ ကလေးငယ်တွေဟာ မနက်ဖြန် ဘာစားရမလဲ၊ ကျောင်းဆက်တက်နိုင်ပါ့မလား ဆိုတဲ့ သောကတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာပါ။ ဒါကြောင့် တရားမျှတမှုကို စောင့်ဆိုင်းနေတဲ့ ကာလမှာ သူတို့ရဲ့ စားဝတ်နေရေး၊ ပညာရေးနဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် နိုင်ငံတော်က ချက်ချင်း တာဝန်ယူ စောင့်ရှောက်ပေးရပါမယ်။ ငွေကြေး ထောက်ပံ့ရုံသာမက၊ သူတို့ ခံစားနေရတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ (Trauma) တွေကို ကုစားပေးဖို့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေး ပံ့ပိုးမှုတွေကို အရေးပေါ် လုပ်ဆောင်ပေးရပါမယ်။


ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျာ... ဒီအချက် (၃) ချက်ဟာ အချိန်ဆွဲနေစရာ မလိုဘဲ အခုချက်ချင်း လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့၊ လုပ်လည်း လုပ်ဆောင်ပေးရမယ့် လက်ငင်း ခြေလှမ်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို လက်ငင်း ခြေလှမ်းတွေနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည် မပေးအပ်နိုင်ဘူး ဆိုရင်၊ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတာ နစ်နာသူတွေရဲ့ မျက်ရည်တွေအပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ သရုပ်ပျက် ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်သာ ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။

**(နိဂုံး - အနာဂတ်အတွက် ရွေးချယ်မှု)**

ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျာ... ဟောပြောမှုရဲ့ နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ကျွန်တော် အလေးအနက်ထား ပြောကြားလိုတာကတော့...

“အလင်းဝင်ခြင်း” ဆိုတာကို သွေးထွက်သံယိုမှု လျှော့ချရေး ခြေလှမ်းတစ်ခုအနေနဲ့ လက်ခံနိုင်ပေမယ့်၊ အဲဒါဟာ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ဆေးကြောပေးမယ့် “အပြစ်လွတ် ငြိမ်းချမ်းရေး” လုံးဝ မဖြစ်စေရပါဘူး။ တရားမျှတမှု မပါတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ အချိန်မရွေး ပြန်ပေါက်ကွဲနိုင်တဲ့ ဗုံးတစ်လုံးကို ဖုံးကွယ်ထားတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

ချစ်လှစွာသော မိသားစုဝင်တွေကို ဆုံးရှုံးလိုက်ရသူတွေရဲ့ ရင်ထဲက နာကျင်မှုတွေကို တရားဥပဒေနဲ့ မကုစားပေးနိုင်ဘူး ဆိုရင်၊ ကျွန်တော်တို့ တည်ဆောက်မယ့် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားဆိုတာ သဲနဲ့ ဆောက်ထားတဲ့ ရဲတိုက်လိုပဲခဏတာအတွင်းမှာပဲ ပြိုကျသွားပါလိမ့်မယ်။

ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့မှုတွေ၊ ဥပဒေမဲ့ သတ်ဖြတ်မှုတွေကို နောက်ကွယ်မှာ ထားခဲ့ပြီး ခိုင်မာတောင့်တင်းတဲ့ နိုင်ငံတော်သစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ချင်တယ်ဆိုရင်... ကျွန်တော်တို့မှာ ရဲရင့်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ရှိဖို့လိုပါတယ်။ အဲဒါကတော့ **“အပြစ်ရှိသူကို အပြစ်ပေးရဲတဲ့ သတ္တိနဲ့၊ နစ်နာသူတွေအတွက် တရားမျှတမှုကို ဖော်ဆောင်ပေးရဲတဲ့ သတ္တိ”** ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသတ္တိတွေနဲ့သာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို အလင်းရောင် အစစ်အမှန်ဆီကို ခေါ်ဆောင်သွားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

 "လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအပေါ် စိန်ခေါ်မှုများ"** 

"မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက တော်တော်လေးကို အရေးကြီးသလို လူအများလည်း စိတ်ဝင်စားနေကြတဲ့ 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာရော၊ တခြားနိုင်ငံအချို့မှာပါ အထိမ်းအမှတ်နေ့တွေရောက်ရင် အကျဉ်းသားတွေကို လွှတ်ပေးလေ့ ရှိကြပါတယ်။ လူသားချင်းစာနာတာ၊ နောင်တရသူတွေကို အခွင့်အရေးပေးတာဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေ ရှိကောင်းရှိလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောကြရအောင်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်ထားသူတွေကို ဒီအတိုင်း လွှတ်ပေးနေတာဟာ တကယ်ပဲ မှန်ကန်ရဲ့လား? ဒါဟာ တရားဥပဒေကို လေးစားလိုက်နာနေတဲ့ ပြည်သူတွေကို စော်ကားလိုက်တာ မဟုတ်ဘူးလား? ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဒီအကြောင်းကို အချက်အလက်တွေနဲ့ သေသေချာချာ သုံးသပ်ပြသွားပါမယ်။"


"ပထမဆုံး ကျွန်တော် မေးချင်တာက... တရားရုံးတွေက ဘာလို့ ရှိနေတာလဲ? ဆိုတာပါ။ တရားသူကြီးတွေဟာ အမှုတစ်ခုကို လပေါင်းများစွာ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ စစ်ဆေးတယ်၊ သက်သေတွေ ကြည့်တယ်။ ပြီးမှ ပြစ်မှုနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်တာပါ။

ဒါပေမဲ့ အစိုးရက 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ဆိုပြီး လက်မှတ်တစ်ချက် ထိုးလိုက်တာနဲ့ အဲ့ဒီ ပြစ်ဒဏ်တွေဟာ အာယုတ္တတ္တ ဖြစ်သွားရော။ ဒါဟာ တရားရုံးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မျက်နှာဖြတ်ရိုက်လိုက်တာပါပဲ။ 'မင်းတို့ ဘယ်လောက်ပဲ ထောင်ချချ၊ ငါတို့ကတော့ လွှတ်ချင်ရင် လွှတ်မှာပဲ' ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး သက်ရောက်နေပါတယ်။ ဒီလိုသာ ခဏခဏ လုပ်နေမယ်ဆိုရင် တရားရုံးအပေါ်မှာ ဘယ်သူက ယုံကြည်မှု ရှိတော့မှာလဲ? ပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့သူကလည်း 'အော်... ငါ အဖမ်းခံရလည်း ခဏပါပဲ၊ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ ပြန်ထွက်လာမှာပဲ' ဆိုတဲ့ အချောင်သမားစိတ်ဓာတ်တွေ ဝင်လာစေပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ တရားစီရင်ရေးမဏ္ဍိုင်ကို အမြစ်ကနေ လှန်ပစ်လိုက်တာပါပဲ။"

"နောက်တစ်ချက်က ပိုဆိုးပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ အဂတိလိုက်စားမှု၊ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေတွေကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် ခိုးယူခဲ့တဲ့သူတွေကို လွှတ်ပေးတာပါ။

စဉ်းစားကြည့်ကြပါဦး။ ပြည်သူပိုင်ငွေဆိုတာ ပြည်သူတွေရဲ့ သွေးချွေးနဲ့ ပေးထားတဲ့ အခွန်ငွေတွေပါ။ ဒီငွေတွေကို ခိုးယူသွားတယ်ဆိုတာ ပြည်သူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ လမ်းတံတားတွေ တည်ဆောက်မယ့် အခွင့်အရေးတွေကို ခိုးယူသွားတာပါ။ ဒီလို လူတွေကိုမှ ထောင်ဒဏ်အပြည့်မကျဘဲ လွှတ်ပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် ဒါဟာ 'ခိုးချင်သလောက်ခိုး၊ ပြီးရင် ခဏနား၊ ပြီးရင် ပြန်ထွက်လာ' လို့ အားပေးလိုက်သလို ဖြစ်နေပါတယ်။

နိုင်ငံတော်က ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ဘဏ္ဍာငွေတွေကို ပြန်မရဘဲ၊ ပြစ်ဒဏ်လည်း အပြည့်မခံရဘဲ လွတ်သွားတာဟာ တရားမျှတမှု မရှိပါဘူး။ ဒါဟာ နိုင်ငံတော်ကို သစ္စာဖောက်တဲ့သူတွေကို အခွင့်အရေးပေးတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် နောင်လာနောက်သားတွေက 'အဂတိလိုက်စားတာဟာ ပြစ်မှုကြီးမဟုတ်ဘူး' လို့ ထင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။"


"အဆိုးဆုံးကတော့ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဆက်နွယ်နေသူတွေကို လွှတ်ပေးတာပါပဲ။ အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာ လူအများရဲ့ အသက်ကို ရန်ရှာသူတွေပါ။ သူတို့ကို လွှတ်ပေးလိုက်တာဟာ လှောင်အိမ်ထဲက ကျားကို ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ သူတို့ဟာ အပြင်ရောက်ရင် ပိုပြီး အတွေ့အကြုံရှိရှိနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ထပ်လုပ်ဖို့ ဝန်လေးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒါဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဖျက်ဆီးလိုက်တာပါ။ သေနတ်ကိုင်ပြီး လူသတ်ခဲ့တဲ့သူ၊ ဗုံးခွဲခဲ့တဲ့သူကို 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ပေးလိုက်တာဟာ သေဆုံးသွားတဲ့သူတွေရဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်သတ်လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။"

"ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ကြည့်ရင် ဥပဒေ စိုးမိုးတဲ့ နိုင်ငံတွေက ဘယ်လိုလုပ်သလဲဆိုတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ- **စင်ကာပူနိုင်ငံ**။ စင်ကာပူဟာ ဘာလို့ ကမ္ဘာမှာ အချမ်းသာဆုံး၊ အတိုးတက်ဆုံး ဖြစ်နေတာလဲ? သူတို့ဆီမှာ 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ဆိုတာ အလွန်တရာ ရှားပါတယ်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်ရင် ဘယ်သူ့မျက်နှာမှမကြည့်ဘဲ ထိုက်တန်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို အပြည့်အဝ ပေးပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ပြတ်သားလို့လည်း ရာဇဝတ်မှု နည်းတာပါ။

)

နောက်ထပ် အားရစရာကောင်းတဲ့ သာဓကတစ်ခုကတော့ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက ဟောင်ကောင်ရဲ့ အခြေအနေပါ။ အဲ့ဒီတုန်းက ဟောင်ကောင်ဟာ အခုလို မဟုတ်ဘူး၊ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ၊ ရဲတွေကအစ အဂတိလိုက်စားမှုတွေ လက်ညှိုးထိုးမလွဲအောင် ရှိခဲ့တာပါ။ နိုင်ငံတော်ပိုင်ငွေတွေကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် သုံးနေကြတာ အဆမတန်ပါပဲ။

ဒါကို ဟောင်ကောင်အစိုးရက ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ခဲ့သလဲ? သူတို့ဟာ ICAC (Independent Commission Against Corruption) ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ အဂတိတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဆောင်ပုဒ်က 'ဘယ်သူ့ကိုမှ ချွင်းချက်မပေးရေး' ပါပဲ။ အဲ့ဒီတုန်းက အင်မတန် အာဏာကြီးတဲ့ ရဲအရာရှိကြီး ပီတာဂေါ့ဒ်ဘာ (Peter Godber) ဟာ နိုင်ငံတော်ပိုင်ငွေတွေကို ခိုးယူပြီး ဗြိတိန်ကို ထွက်ပြေးသွားပါတယ်။ ဟောင်ကောင်အစိုးရဟာ 'လွှတ်ပေးလိုက်ပါ' လို့ မလုပ်ခဲ့ဘူး။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစားပြီး သူ့ကို ဗြိတိန်ကနေ ပြန်ခေါ်လာတယ်၊ ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခဲ့တယ်။

အဲ့ဒီကနေစပြီး ဟောင်ကောင်မှာ 'ဘယ်လောက်အာဏာရှိရှိ၊ ဘယ်လောက်ခိုးခိုး... လွတ်ငြိမ်းခွင့် မရှိဘူး၊ အဖမ်းခံရမယ်' ဆိုတဲ့ အသိ လူတိုင်းထဲ ရောက်သွားပါတယ်။ ဒီလို ပြတ်သားတဲ့ အရေးယူမှုတွေကြောင့်ပဲ ဟောင်ကောင်ဟာ 'ဒုစရိုက်မြို့တော်' ဘဝကနေ 'ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အချက်အချာမြို့တော်' ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။

ဒီသာဓကတွေကို ကြည့်ရင် ကျွန်တော်တို့ တစ်ခု ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ တိုးတက်ဖို့ဆိုတာ ရာဇဝတ်ကောင်တွေကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးပြီး ချော့မြှူနေလို့ မရပါဘူး။ ခိုးတဲ့သူကို ထောင်ချရမယ်၊ သတ်တဲ့သူကို အရေးယူရမယ်။ ဥပဒေဟာ မျက်နှာမလိုက်ဘဲ အားလုံးအပေါ်မှာ ပြတ်သားနေမှသာ ပြည်သူတွေဟာ အစိုးရကို ယုံကြည်မယ်၊ နိုင်ငံလည်း တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။"


"ကဲ... ကျွန်တော် ဒီနေ့ ပြောခဲ့တာတွေကို အနှစ်ချုပ်ပြီး ခင်ဗျားတို့ စဉ်းစားဖို့ အချက်အချို့ ချန်ထားခဲ့ချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့ ပြောခဲ့တာတွေဟာ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်ချင်လို့ ပြောနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်၊ ကျွန်တော်တို့ သားသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်မှာ 'တရားဥပဒေ' ဆိုတာ ဘယ်လောက်အထိ ခိုင်မာရမလဲဆိုတာကို မီးမောင်းထိုးပြချင်တာပါ။


ကျွန်တော်တို့ တစ်ခု စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ သာမန်ပြည်သူတစ်ယောက်ဟာ ဆိုင်ကယ်လိုင်စင် မပါရင်တောင် ဒဏ်ငွေဆောင်ရတယ်၊ ဥပဒေကို ကြောက်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာကို သန်းနဲ့ချီ ခိုးတဲ့သူ၊ လက်နက်ကိုင်ပြီး လူသတ်တဲ့သူတွေကိုကျမှ 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ အလွယ်တကူ လွှတ်ပေးနေမယ်ဆိုရင် ခင်ဗျားတို့ ကျွန်တော်တို့လို သာမန်ပြည်သူတွေက ဥပဒေကို ဘာလို့ လေးစားရတော့မှာလဲ?

ဒီလို လွှတ်ပေးမှုတွေ ခပ်စိပ်စိပ် ဖြစ်လာတဲ့အခါ တရားရုံးက ချမှတ်လိုက်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေဟာ ဟာသတစ်ခုလို ဖြစ်လာပါတယ်။ 'ငါတို့ ဘာလုပ်လုပ်၊ ဘယ်လောက်ကြီးတဲ့ အမှုပဲ ကျူးလွန်ကျူးလွန်... ခဏနေရင် ပြန်လွတ်မှာပဲ' ဆိုတဲ့ အယူအဆက လူဆိုးတွေရဲ့ ဦးနှောက်ထဲ စွဲမြဲသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီအခါ ရာဇဝတ်မှုတွေဟာ ပိုပြီး များလာမယ်၊ ပိုပြီး ရဲတင်းလာပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က လက်နက်ချလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

နောက်ပြီး နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေတွေအကြောင်း ကျွန်တော် ထပ်ပြောပါရစေ။ အဂတိလိုက်စားသူတွေကို လွှတ်ပေးလိုက်တယ်ဆိုတာ သူတို့ ခိုးယူသွားတဲ့ ငွေတွေကို 'လက်ဆောင်' ပေးလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ခင်ဗျားတို့ သိလား... အဲ့ဒီငွေတွေသာ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာထဲမှာ အဖတ်တင်ခဲ့ရင် ခင်ဗျားတို့ ရပ်ကွက်ထဲမှာ မီးတွေ ပိုလင်းနေမယ်၊ လမ်းတွေ ပိုကောင်းနေမယ်၊ ကျောင်းတွေမှာ ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ပိုပြီး စုံလင်နေပါလိမ့်မယ်။

ခိုးသွားတဲ့သူကတော့ ထောင်ထဲမှာ ခဏလေး ဝင်နားပြီး အပြင်ထွက်လာတဲ့အခါ ခင်ဗျားတို့ ပြည်သူတွေဆီက ခိုးထားတဲ့ငွေနဲ့ပဲ ချမ်းချမ်းသာသာ နေသွားမယ်။ ဒါဟာ ဘယ်လောက်အထိ မတရားတဲ့ လုပ်ရပ်လဲ? အစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့ ခိုးသူကို လွှတ်ပေးဖို့ထက်၊ ခိုးယူသွားတဲ့ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာတွေကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ပြန်သိမ်းမလဲဆိုတာကိုပဲ အာရုံစိုက်သင့်ပါတယ်။ ခိုးသူကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးတာဟာ ခိုးခံရတဲ့ ပြည်သူကို ပါးရိုက်လိုက်တာပါပဲ။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ လုံးဝ (လုံးဝ) လက်မခံနိုင်ပါဘူး။


အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်လည်း အတူတူပါပဲ။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို သင်ပေးခဲ့ပြီးသားပါ။ အကြမ်းဖက်သမားကို အညှာအတာပေးတာဟာ သွေးဆာနေတဲ့ ဝံပုလွေကို အသားကျွေးပြီး ချော့နေတာနဲ့ တူပါတယ်။ သူက အသားစားပြီးရင် ခဏတော့ ငြိမ်နေလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဗိုက်ပြန်ဆာလာတဲ့အခါ ခင်ဗျားကိုပဲ ပြန်ကိုက်မှာပါ။

အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ ညှိနှိုင်းတယ်ဆိုတာဟာ သူတို့ရဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို အသိအမှတ်ပြုပေးလိုက်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒါဟာ 'ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ရင် ညှိနှိုင်းလို့ရတယ်' ဆိုတဲ့ လမ်းမှားကြီးကို ဖွင့်ပေးလိုက်တာပါ။ ပြတ်သားတဲ့ အစိုးရဟာ အကြမ်းဖက်သမားကို စားပွဲဝိုင်းမှာ မတွေ့ပါဘူး၊ စစ်မြေပြင်နဲ့ တရားရုံးမှာပဲ တွေ့ရပါမယ်။ ဒါမှသာ နောင်လာမယ့်သူတွေဟာ အကြမ်းဖက်ဖို့ ဝန်လေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ကျွန်တော် တိုက်တွန်းချင်တာက... ကျွန်တော်တို့ဟာ ခေတ်အဆက်ဆက် 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ဆိုတဲ့ စကားလုံးနောက်မှာ ရာဇဝတ်ကောင်တွေ လွတ်မြောက်သွားတာကို ကြည့်နေခဲ့ရပြီးပြီ။ အခုအချိန်ဟာ အဲ့ဒီ သံသရာဆိုးကြီးကို ဖြတ်တောက်ရမယ့် အချိန်ပါ။

အစိုးရတစ်ရပ်အနေနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ တရားမျှတမှုကို တကယ်တမ်း ရှေးရှုတယ်ဆိုရင်-

၁။ အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ လုံးဝ (လုံးဝ) မညှိနှိုင်းပါနဲ့။

၂။ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာကို ခိုးယူသူတွေကို ပြစ်ဒဏ်အပြည့်အဝ ပေးရုံတင်မကဘဲ သူတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကိုပါ သိမ်းဆည်းပါ။

၃။ တရားရုံးက ချမှတ်ထားတဲ့ အမိန့်တွေကို နိုင်ငံရေးအရ အသုံးချပြီး လျှော့ပေါ့ပေးတာမျိုး လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။

တရားဥပဒေဆိုတာ အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ 'ခြံစည်းရိုး' ပါ။ ဒီခြံစည်းရိုးကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဖျက်ဆီးနေမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်ဟာ ဘယ်တော့မှ တည်ငြိမ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ လိုချင်တာက 'ခဏတာ ငြိမ်သက်မှု' မဟုတ်ပါဘူး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးတဲ့ 'ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းရေး' ကိုပဲ လိုချင်တာပါ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို အဆုံးထိ နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအများကြီး တင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့လည်း ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လိုမြင်လဲ? အဂတိသမားတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို လွှတ်ပေးတာဟာ မှန်ကန်တယ်လို့ ထင်ပါသလား? ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော့်လိုပဲ 'ပြတ်သားမှုကသာ အဖြေ' လို့ ယုံကြည်ပါသလား? ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အမြင်တွေကို Comment မှာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရေးသားပေးခဲ့ကြပါ။ ၊ နောက်ထပ်

 အစီအစဉ်တွေမှာ ပြန်တွေ့ကြပါမယ် ခင်ဗျာ။"

 : သမိုင်းကပေးတဲ့ နောက်ဆုံးသတိပေးချက် - တမီးလ်တိုက်ဂါးတို့ရဲ့ နိဂုံးမျိုး ခင်ဗျားတို့ အလိုရှိသလား**


 * **(တည်ငြိမ်ပြီး အလေးအနက်ရှိသော လေသံ)**

   "မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ သမိုင်းဆိုတာ သင်ခန်းစာမယူတတ်တဲ့သူတွေအတွက်တော့ အကြိမ်ကြိမ်အခါခါ ပြန်ဖြစ်နေတတ်တဲ့ အ দুঃအိပ်မက်တစ်ခုပါပဲ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တာကတော့ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဇွတ်မှိတ်ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး နိုင်ငံတော်အစိုးရကို ပုန်ကန်နေကြတဲ့သူတွေ၊ အထူးသဖြင့် အလင်းဝင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လျစ်လျူရှုနေကြတဲ့သူတွေအတွက် 'သမိုင်းကပေးတဲ့ နောက်ဆုံးသတိပေးချက်' အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။"

"ကမ္ဘာ့လက်နက်ကိုင်သူပုန်သမိုင်းမှာ အင်အားအကြီးဆုံး၊ အစွမ်းထက်ဆုံးလို့ သတ်မှတ်ခံခဲ့ရတဲ့ သီရိလင်္ကာက တမီးလ်တိုက်ဂါး (LTTE) အဖွဲ့ ဘယ်လိုနိဂုံးချုပ်သွားခဲ့သလဲ? သူတို့မှာ ဘာတွေရှိခဲ့ပြီး ဘာကြောင့် အမြစ်ပြတ်သွားခဲ့ရတာလဲ? ဒါကိုကြည့်ရင် လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက တော်လှန်ပုန်ကန်သူလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်မှတ်ထားသူတွေရဲ့ အနာဂတ်ကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်လို့ ရပါတယ်။"


   "ကျွန်တော်တို့ အရင်ဆုံး သိထားရမှာက တမီးလ်တိုက်ဂါး (LTTE) ဆိုတာ အခုခေတ် ကျွန်တော်တို့ဆီက သူပုန်တွေလို တောထဲမှာ သေနတ်လေးကိုင်ပြီး ပြေးလွှားနေတဲ့အဖွဲ့မျိုး မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။ သူတို့မှာ တကယ့်ကို အစိုးရငယ်တစ်ခုလို ဖွဲ့စည်းပုံရှိခဲ့တာပါ။"

 * * သူတို့မှာ တိုက်ခိုက်ရေးလှေတွေ၊ ရေငုပ်သင်္ဘော နည်းပညာတွေအထိ သင်ယူခဲ့ကြပါတယ်။

 :** သူပုန်အဖွဲ့ဖြစ်ပေမယ့် လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲနိုင်တဲ့အထိ လေတပ်ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

 * **Suicide Squads (အသေခံတပ်ဖွဲ့):** ကမ္ဘာမှာ အကြောက်ရဆုံး အသေခံဗုံးခွဲတပ်ဖွဲ့တွေ ရှိခဲ့ပြီး အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် ရာဂျစ်ဂန္ဒီနဲ့ သီရိလင်္ကာသမ္မတကိုတောင် ပူးပေါင်းလုပ်ကြံနိုင်ခဲ့တဲ့အထိ အင်အားကြီးခဲ့တာပါ။

"စဉ်းစားကြည့်ပါဗျာ။ အဲဒီလောက် အင်အားတောင့်တင်းပြီး နိုင်ငံတကာက တမီးလ်လူမျိုးတွေရဲ့ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု အခိုင်အမာရနေတဲ့ အဖွဲ့ကြီးတောင်မှ နောက်ဆုံးမှာ ဘာဖြစ်သွားသလဲ? အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်တဲ့ လမ်းစဉ်ဟာ ဘယ်လောက်ပဲ အင်အားကြီးပါစေ... နိဂုံးကတော့ 'သေခြင်းတရား' နဲ့ 'အမြစ်ပြတ်ခြင်း' ပဲ ဆိုတာ သမိုင်းက သက်သေပြခဲ့ပါတယ်။"

*

   "သီရိလင်္ကာအစိုးရဟာ သူတို့ကို အမြစ်မဖြတ်ခင်မှာ အကြိမ်ကြိမ် ငြိမ်းချမ်းရေး ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လုပ်ခဲ့တယ်၊ နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးဖို့ လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ LTTE ခေါင်းဆောင် ပရာ ဘာကရန်ဟာ မာန်မာန တက်ခဲ့ပါတယ်။ ငါတို့မှာ အင်အားရှိတယ်၊ ငါတို့မှာ နယ်မြေရှိတယ်၊ ငါတို့ တိုက်ရင် နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆမှားနဲ့ အစိုးရရဲ့ ကမ်းလှမ်းချက်တွေကို လျစ်လျူရှုခဲ့ပါတယ်။"

"ဒါဟာ အခု လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက အချို့သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ထပ်တူကျနေပါတယ်။ အစိုးရနဲ့တပ်မ‌ေတာ်က 'အလင်းဝင်လာပါ၊ လက်နက်စွန့်ပြီး ဥပဒေဘောင်ထဲဝင်ပါ' လို့ ပြောနေတာဟာ အားနည်းလို့ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သတိပြုရပါမယ်။ ဒါဟာ သွေးထွက်သံယိုနည်းအောင် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး ပေးနေတာပါ။ LTTE ဟာ အဲဒီအခွင့်အရေးကို ပယ်ချပြီး စစ်ကိုပဲ ရွေးခဲ့တဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့ ကံကြမ္မာဟာ အဆိုးဆုံးဆီကို ဦးတည်သွားခဲ့ပါတော့တယ်။"

#

   "၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာတော့ သီရိလင်္ကာအစိုးရက ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချလိုက်ပါတယ်။ 'နောက်ထပ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲ မရှိတော့ဘူး၊ အပြီးသတ် ချေမှုန်းမယ်' ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာ အစိုးရတပ်မတော်ဟာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်ပါတော့တယ်။"

"LTTE တွေ ဘာဖြစ်သွားသလဲ? သူတို့ အားကိုးတဲ့ ရေတပ်၊ လေတပ်တွေ အကုန်ပျက်စီးပြီး ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ကမ်းခြေလေးတစ်ခုမှာ ပိတ်မိသွားခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာကို အကူအညီတောင်းတယ်၊ လူ့အခွင့်အရေး အကြောင်းပြတယ်... ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမှ လာမကယ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာ အစိုးရတပ်မတော်ဟာ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို အမြစ်ပြတ်တဲ့အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ သူတို့ရဲ့အနှိုင်းမဲ့ခေါင်းဆောင်ကြီးလို့ တင်စားခံရတဲ့ ပရာ ဘာကရန်ဟာ ရွှံ့နွံထဲမှာပဲ ခွေးသေဝက်သေ သေဆုံးခဲ့ရပြီး LTTE ဆိုတဲ့ အဖွဲ့ကြီးဟာလည်း ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်ကနေ ထာဝရ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရပါတယ်။"


"မိဘပြည်သူများခင်ဗျာ... ကျွန်တော် အခုတင်ပြခဲ့တဲ့ သီရိလင်္ကာက တမီးလ်တိုက်ဂါးတွေရဲ့ နိဂုံးဟာ ပုံပြင်မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ပြီး နိုင်ငံတော်ကို စိန်ခေါ်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတိုင်း မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ရမယ့် 'အရှိတရား' ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ သေချာစဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ်သူပုန်အဖွဲ့မှ တရားဝင် အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ကို ရေရှည်မှာ အောင်နိုင်ခဲ့တာ မရှိပါဘူး။ ခဏတဖြုတ် နယ်မြေအချို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ရှိမယ်၊ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ စုစည်းထားတဲ့ အင်အားနဲ့ ပြတ်သားတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ကိုတော့ ဘယ်သူပုန်မှ မခံနိုင်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် အခု တောထဲမှာ ရောက်နေတဲ့ လူငယ်တွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။ ခင်ဗျားတို့ တိုက်နေတဲ့ စစ်ပွဲဟာ တကယ်ပဲ အောင်မြင်နိုင်ခြေ ရှိရဲ့လား? ခင်ဗျားတို့ ခေါင်းဆောင်တွေ ပေးနေတဲ့ 'မျှော်လင့်ချက်အတု' တွေနောက်ကို လိုက်ရင်းနဲ့ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ဘဝတွေ၊ အသက်တွေဟာ တန်ဖိုးမဲ့ ဆုံးရှုံးနေရပြီဆိုတာကို မြင်အောင်ကြည့်ကြပါ။"


" စစ်ပွဲတစ်ခုမှာ အနိုင်ရဖို့ထက် အရေးကြီးတာက တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုး မပျက်စီးဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ အလင်းဝင်လာခြင်းဟာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ မိဘတွေ၊ ဇနီးမယားနဲ့ သားသမီးတွေအတွက် 'အသက်ရှင်ခြင်း' ဆိုတဲ့ လက်ဆောင်ကို ပေးလိုက်တာပါပဲ။

နိုင်ငံတော်အစိုးရဘက်ကလည်း လက်ကမ်းကြိုဆိုနေတယ်ဆိုတာဟာ ခင်ဗျားတို့ကို အပြစ်ပေးဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ လမ်းမှားရောက်နေတဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို လမ်းမှန်ပေါ် ပြန်တင်ပေးချင်လို့ပါ။ ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှာ အေးအေးချမ်းချမ်း နေထိုင်ခွင့်ရဖို့၊ ကိုယ့်မိသားစုနဲ့ကိုယ် ပြန်ဆုံစည်းခွင့်ရဖို့ဆိုတာ တောထဲမှာ ဗုံးခိုကျင်းထဲ ပုန်းနေရတာထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်ပါတယ်။ ဒီအခွင့်အရေးဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကိုတော့ အထူးသတိပြုစေချင်ပါတယ်။"

**[၃:၀၀ - ၄:၁၅ မိနစ်] - အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရေးနှင့် နောင်တ**

"ကျွန်တော် ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ ပြောပါမယ်။ အလင်းဝင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လျစ်လျူရှုပြီး အကြမ်းဖက်လမ်းစဉ်ကို ဆက်လျှောက်နေမယ်ဆိုရင်တော့... ခင်ဗျားတို့ဆီ ရောက်လာမှာက 'ငြိမ်းချမ်းရေး စားပွဲဝိုင်း' မဟုတ်တော့ဘဲ 'အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရေး စစ်ဆင်ရေး' တွေပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအချိန်ကျရင်တော့ ဘယ်ပြည်ပအားကိုးမှ လာကယ်နိုင်မှာ မဟုတ်သလို၊ ဘယ်ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က မြှောက်ပင့်မှုတွေကလည်း ခင်ဗျားတို့ကို အသက်မဆက်ပေးနိုင်ပါဘူး။

သမိုင်းဆိုတာ ရက်စက်ပါတယ်။ အောင်နိုင်သူက သမိုင်းရေးတာ ဖြစ်သလို၊ အမှားကို ဇွတ်မှိတ်ဆုပ်ကိုင်ထားသူတွေကတော့ သမိုင်းရဲ့ အမှိုက်ပုံးထဲကိုပဲ ရောက်သွားရမှာပါ။ တမီးလ်ကျားသူပုန်ခေါင်းဆောင် ပရာ ဘာကရန်ဟာ နောက်ဆုံးအချိန်မှာ အလင်းဝင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် အချိန်နှောင်းသွားခဲ့ပါပြီ။ ခင်ဗျားတို့လည်း အဲဒီလို နောင်တမျိုး မရစေချင်ပါဘူး။"

**[၄:၁၅ - ၅:၀၀ မိနစ်] - နောက်ဆုံးပိတ် နိဂုံး**

"နောက်ဆုံးအနေနဲ့ တိုက်တွန်းချင်တာကတော့... လက်နက်ကိုင်လမ်းစဥ်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပါ၊ ဒါပေမဲ့ ခင်များတို့ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကိုတော့ မစွန့်လွှတ်ပါနဲ့။ အလင်းဝင်လာခြင်းအားဖြင့် ခင်ဗျားတို့မှာ အနာဂတ်အသစ် ရှိလာပါလိမ့်မယ်။ 

မိဘပြည်သူများခင်ဗျား... တောထဲက လူငယ်တွေ လမ်းမှန်မြင်အောင် ကျွန်တော်တို့အားလုံး ဝိုင်းဝန်းကူညီကြရပါမယ်။ အစိုးရရဲ့ ကမ်းလှမ်းချက်ကို လက်ခံပြီး အိမ်ပြန်လာကြဖို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဒီဗီဒီယိုကနေ တစ်ဆင့် ထပ်မံ တောင်းဆိုတိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

အသေခံမလား၊ အလင်းဝင်မလား... ဆုံးဖြတ်ချက်က ခင်ဗျားတို့ လက်ထဲမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ နောက်ဆုံးသော ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်မသွားပါစေနဲ့လို့ ဆန္ဒပြုရင်း ဒီနေ့ အစီအစဉ်ကို ဒီမှာပဲ နိဂုံးချုပ်ပါတယ်။

အားလုံးပဲ အမှန်တရားကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။"

  - "အလင်းဝင်မလား၊ အသေခံကြမလား - ရွေးချယ်စရာ လမ်းနှစ်သွယ်"**


မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ YouTube Channel ကနေ ပြန်လည်ကြိုဆိုပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ တော်တော်လေးကို ပြတ်သားဖို့ လိုအပ်တဲ့၊ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်အတွက်လည်း အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ **"အလင်းဝင်မလား၊ အသေခံကြမလား"** ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ၊ တောထဲတောင်ထဲမှာ တော်လှန်ပုန်ကန်သူလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်မှတ်ထားကြတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတချို့နဲ့ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေအတွက် ဒါဟာ တကယ်ကို အလေးအနက် စဉ်းစားရမယ့် အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်က ဘာလဲ? တကယ်ပဲ ပြည်သူ့အတွက်လား၊ ဒါမှမဟုတ် အာဏာနဲ့ နယ်မြေအတွက်လားဆိုတာ ပြန်မေးဖို့ လိုနေပါပြီ။

နိုင်ငံတော်အစိုးရဘက်ကလည်း အမြဲတမ်း တံခါးဖွင့်ထားပေးပါတယ်။ အမှားကို သိမြင်လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လမ်းမှားရောက်နေတာကို သတိထားမိလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် "အလင်းဝင်လာဖို့" ကမ်းလှမ်းချက်တွေဟာ အခုထိ ရှိနေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒီကမ်းလှမ်းချက်ကို လျစ်လျူရှုပြီး ဆက်လက် သောင်းကျန်းနေမယ်ဆိုရင်တော့ နောက်ဆုံးရလဒ်က ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သာဓကတွေနဲ့ ကျွန်တော် နှိုင်းယှဉ်ပြချင်ပါတယ်။

### **သမိုင်းသင်ခန်းစာ - အညံ့ခံ ငြိမ်းချမ်းရေးယူခဲ့ကြသူများ (၇ မိနစ်ခန့်)**

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုတွေဟာ အောင်မြင်တာထက် ကျဆုံးတာက ပိုများပါတယ်။ တချို့ အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လမ်းစဉ် မှားနေပြီဆိုတာ သိတဲ့အခါမှာ အချိန်မီ လက်နက်စွန့်ပြီး နိုင်ငံရေး လမ်းကြောင်းပေါ် တက်လာခဲ့ကြလို့ သမိုင်းမှာ ရှင်သန်ခွင့် ရခဲ့ကြပါတယ်။

၁။ **ကိုလံဘီယာက FARC အဖွဲ့ -**

ဒီအဖွဲ့ဟာ ဆယ်စုနှစ် ၅ ခုကျော်ကြာ အစိုးရကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တာပါ။ လူပေါင်း နှစ်သိန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ သူတို့ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်နဲ့ ဘာမှ ဖြစ်မလာဘူးဆိုတာ သိသွားတဲ့အခါ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာ လက်နက်စွန့်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ယူခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ သူတို့ဟာ လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေ မဟုတ်တော့ဘဲ တရားဝင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် ရပ်တည်ပြီး လွှတ်တော်ထဲမှာ အသံထွက်ခွင့် ရနေပါပြီ။ ဒါဟာ အသေမခံဘဲ အလင်းဝင်လာလို့ ရရှိတဲ့ ရလဒ်ပါ။

၂။ **စပိန်က ETA အဖွဲ့ -**

သူတို့လည်း ခွဲထွက်ရေးအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဗုံးခွဲ၊ လူသတ်တာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရရဲ့ ပြတ်သားတဲ့ နှိမ်နင်းမှုနဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ငြင်းပယ်မှုကို ခံရတဲ့အခါ နောက်ဆုံးမှာတော့ လက်နက်စွန့် အလင်းဝင်ခဲ့ရပါတယ်။ ဇွတ်မှိတ် တိုက်နေမယ်ဆိုရင် သူတို့လည်း အမြစ်ပြတ် သွားနိုင်တာကြောင့် အချိန်မီ လမ်းမှန်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြတာပါ။

### **သမိုင်းသင်ခန်းစာ - အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းခံခဲ့ရသူများ (၇ မိနစ်ခန့်)**

အလင်းဝင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းတာကို ငြင်းပယ်ပြီး၊ ငါတို့ကတော့ အဆုံးထိ တိုက်မယ်လို့ ကြွေးကြော်ခဲ့တဲ့ သူပုန်တွေရဲ့ နိဂုံးကတော့ တကယ်ကို ရင်လေးစရာပါ။

၁။ **သီရိလင်္ကာက တမီးလ်တိုက်ဂါး (LTTE) -**

 LTTE ဆိုတာ ကမ္ဘာမှာ အင်အားအကောင်းဆုံး သူပုန်အဖွဲ့ထဲမှာ ပါခဲ့တာပါ။ ကိုယ်ပိုင် ရေတပ်၊ လေတပ်တောင် ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အစိုးရက ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အကြိမ်ကြိမ် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပေမယ့် သူတို့ကတော့ ခွဲထွက်ရေးကိုပဲ ဇွတ်မှိတ် ဆုပ်ကိုင်ထားခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံး ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာတော့ သီရိလင်္ကာ အစိုးရတပ်မတော်က အပြီးသတ် စစ်ဆင်ရေးကြီး လုပ်ပြီး အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းပစ်လိုက်ပါတယ်။ သူတို့ခေါင်းဆောင် ပရာ ဘာကရန်လည်း ခွေးသေဝက်သေ သေဆုံးခဲ့ရပြီး အဖွဲ့တစ်ခုလုံး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရပါတယ်။

၂။ **အယ်လ်ကိုင်ဒါနဲ့ ISIS အဖွဲ့များ -**

ဒီအကြမ်းဖက်သမားတွေဟာလည်း ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို စိန်ခေါ်ပြီး သူတို့ရဲ့ အယူအဆအမှားတွေအတွက် လူသတ်ပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်ကတော့ နိုင်ငံတကာ ရဲ့ ဝိုင်းပယ်ခြင်းကို ခံရပြီး၊ သူတို့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေဟာ ဘယ်နေရာမှာမှ ပုန်းလို့မရဘဲ တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် အရှင်းခံခဲ့ကြရပါတယ်။

ဒီသာဓကတွေကို ကြည့်ရင် တစ်ခု သိသာပါတယ်။ 

အစိုးရကို ပုန်ကန်ပြီး ပြည်သူကို ဒုက္ခပေးနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတိုင်းဟာ အလင်းဝင်ရင် ရှင်သန်ခွင့်ရမယ်၊ အသေခံမယ်ဆိုရင်တော့ သမိုင်းရဲ့ အမှိုက်ပုံးထဲကို ရောက်သွားရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

### **လက်ရှိအခြေအနေနဲ့ တိုက်တွန်းချက် (၆ မိနစ်ခန့်)**

အခု ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတချို့ကို မေးချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဘာကို မျှော်လင့်နေတာလဲ? တောထဲမှာ ဒုက္ခခံ၊ ကိုယ့်နိူင်ငံရဲ့ လူငယ်တွေကို အသေခံခိုင်းပြီး ရလာမယ့် ရလဒ်က ဘာလဲ?

နိုင်ငံတော်အစိုးရနဲ့တပ်မ‌ေတာ်က ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အမြဲတမ်း တံခါးဖွင့်ထားပါတယ်။ "အလင်းဝင်လာပါ" လို့ ပြောတာဟာ အားနည်းလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းပြည်ကို ချစ်လို့၊ လူသားချင်းစာနာလို့ အခွင့်အရေး ပေးနေတာပါ။ ဒါကို အခွင့်ကောင်းလို့ မမြင်ဘဲ၊ ငါတို့မှာ ပြည်ပအားကိုးရှိတယ်၊ ငါတို့ကို ကူညီမယ့်သူ ရှိတယ်လို့ ထင်နေကြရင်တော့ ဒါဟာ သီရိလင်္ကာက တမီးလ်တိုက်ဂါးတွေ မှားခဲ့သလို အမှားမျိုး ထပ်မှားနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

**"အလင်းဝင်မလား၊ အသေခံကြမလား"** ဆိုတဲ့ ကျနော်ပေးထားတဲ့ ခေါင်းစဉ်အတိုင်းပဲ လမ်းက နှစ်သွယ်ပဲ ရှိပါတယ်။

 * **လမ်းစဉ် (၁) -** လက်နက်စွန့်၊ အလင်းဝင်ပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှာ အေးအေးချမ်းချမ်း နေထိုင်ပြီး။ တိုင်းပြည် ပြန်လည် တည်ဆောက်ရေးမှာ ပါဝင်မလား။

 * **လမ်းစဉ် (၂) -** မျက်လုံးတွေနားတွေ ပိတ် တော်လှန် ပုန်ကန်နေပြီး နောက်ဆုံးမှာ အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းခံရတဲ့အထိ စောင့်ကြမလား။

လက်နက်စွဲကိုင်ထားတဲ့ လူငယ်တွေကိုလည်း ပြောချင်ပါတယ်။ မင်းတို့ရဲ့ အသက်တွေဟာ တန်ဖိုးရှိပါတယ်။ မိမိအသက်ကို တန်ဖိုးထားကြပါ ၊သေမထူး နေမထူး အတွေးအခေါ်တွေကို စွန့်လွတ်လိုက်ကြပါ 

တော်လှန်ရေးါ‌ေခါင်းဆောင်ဆိုသူတွေရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အသုံးချမခံပါနဲ့။ မိဘဆီ ပြန်လာပါ၊ လမ်းမှန်ကို လျှောက်လှမ်းပါ။ အစိုးရက ကမ်းလှမ်းထားတဲ့ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရေး လမ်းကြောင်းဟာ မင်းတို့အတွက် တစ်ခုတည်းသော ရှင်သန်ရာ လမ်းစ ဖြစ်ပါတယ်။ မင်းတို့အတွက် နောက်ဆုံးအခွင့်အရးပါပဲ ။


ဟုတ်ကဲ့ပါ... အခု ကျွန်တော် ပြောခဲ့တဲ့ သမိုင်းသင်ခန်းစာတွေ၊ ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်တွေကို ခြုံငုံပြီး နိဂုံးချုပ်ရရင်တော့ဗျာ... တစ်ခုတော့ အသေအချာ ပြောရဲပါတယ်။ အဲဒါကတော့ **"စစ်ပွဲဆိုတာ ဘယ်သူ့အတွက်မှ မကောင်းဘူး"** ဆိုတာပါပဲ။ စစ်ပွဲရဲ့ သဘာဝက ပျက်စီးခြင်းပဲ ရှိပါတယ်။ အိုးအိမ်တွေ ပျက်စီးမယ်၊ မိသားစုတွေ ကွဲကွာမယ်၊ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အသက်တွေ ဆုံးရှုံးမယ်။ ဒါဟာ ဘယ်သူနိုင်နိုင်၊ ဘယ်သူရှုံးရှုံး နှစ်ဖက်လုံး ခံစားရတဲ့ နာကျင်မှုတွေပါ။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ တစ်ခုတော့ သတိထားရမယ်ဗျ။ စစ်ပွဲကို မလိုလားဘူးဆိုတာ လူသားချင်းစာနာလို့ ပြောတာပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ တည်ငြိမ်ရေးကို ထိပါးလာပြီဆိုရင်တော့၊ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ခြိမ်းခြောက်လာပြီဆိုရင်တော့... ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ ဘယ်အစိုးရမဆို၊ ဘယ်တပ်မတော်မဆို ငြိမ်ခံနေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းရမှာက သူတို့ရဲ့ တာဝန်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ စာနာမှု မရှိတာမဟုတ်ဘူး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးအတွက် မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရမယ့် အပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

**[၁:၃၀ - ၃:၀၀ မိနစ်] - လမ်းမှားရောက်နေသူများသို့ တိုက်ရိုက်စကားပြောခြင်း**

အခု တောထဲတောင်ထဲမှာ ရောက်နေတဲ့ လူငယ်တွေ၊ လမ်းမှားရောက်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေကို ကျွန်တော် တိုက်ရိုက် မေးခွန်းထုတ်ချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဘာအတွက် တိုက်နေတာလဲ? ခင်ဗျားတို့ ယုံကြည်ချက်လို့ ပြောနေတဲ့အရာတွေဟာ တကယ်ပဲ လက်တွေ့ကျရဲ့လား?

သမိုင်းမှာ ကြည့်လိုက်ရင် အစိုးရကို ပုန်ကန်တဲ့ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းမဆို နောက်ဆုံးမှာ လမ်းနှစ်သွယ်ပဲ ရှိပါတယ်။ တစ်လမ်းကတော့ အချိန်မီ အလင်းဝင်လာပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကို ရွေးတာ၊ နောက်တစ်လမ်းကတော့ သီရိလင်္ကာက တမီးလ်တိုက်ဂါးတွေလို အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းခံရပြီး သမိုင်းထဲမှာ ပျောက်ကွယ်သွားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ကို မြှောက်ပင့်ပေးနေတဲ့ ပြည်ပအားကိုးတွေ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က အားပေးစကားတွေဟာ တကယ်တမ်း ခင်ဗျားတို့ အသက်အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရချိန်မှာ လာပြီး ကယ်တင်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို သတိပြုစေချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အသက်တွေ အလကား မဆုံးရှုံးစေချင်ပါဘူး။ အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းမခံရခင်မှာ အချိန်မီ အလင်းဝင်လာကြဖို့ ဒါဟာ နောက်ဆုံး အခွင့်အရေး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

**[၃:၀၀ - ၄:၁၅ မိနစ်] - အလင်းဝင်ခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုခြင်း**

"အလင်းဝင်လာပါ" လို့ ပြောတဲ့အခါမှာ တချို့က ထင်ကြတယ်၊ ဒါဟာ အရှုံးပေးတာ၊ အညံ့ခံတာ၊ သိက္ခာကျတာလို့ ထင်ကြတယ်။ ကျွန်တော့်အမြင်ကို ပြောရရင်တော့ မဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ ဒါဟာ **"အညံ့ခံတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ အမှန်တရားကို လက်ခံလိုက်တာ"** ပါ။

တိုင်းပြည်နဲ့ ပြည်သူအတွက် အမြော်အမြင်ရှိရှိ ရွေးချယ်လိုက်တာပါ။ ကိုယ့်ကြောင့် ကိုယ့်ဒေသ ပျက်စီးမယ့်အရေး၊ ကိုယ့်ကြောင့် လူငယ်တွေ သေဆုံးမယ့်အရေးကို ရပ်တန့်လိုက်တာဟာ တကယ်တော့ သူရဲကောင်းဆန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ပြီး အကြမ်းဖက်နေတာထက်၊ ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှာ အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ တိုင်းပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးမှာ ပါဝင်တာက ပိုပြီး မြင့်မြတ်ပါတယ်။ မိဘတွေ၊ မိသားစုတွေကလည်း ခင်ဗျားတို့ကို လက်နက်ကိုင် သူပုန်အဖြစ်နဲ့  ခြေပြတ်လက်ပြတ် ပြန်လာမှာကို မလိုချင်ကြပါဘူး။ အေးအေးချမ်းချမ်းနဲ့ အိမ်ပြန်လာမှာကိုပဲ မျှော်လင့်နေကြတာပါ။

**[၄:၁၅ - ၅:၀၀ မိနစ်] - နောက်ဆုံးပိတ် နှိုးဆော်ချက်**

ဒါကြောင့် အဆုံးသတ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့... အချိန်ရှိပါသေးတယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရကလည်း တံခါးဖွင့်ထားဆဲပါ။ အလင်းဝင်မလား၊ အသေခံကြမလားဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ရမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ သတိပေးချင်တာက အချိန်ဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ကို အမြဲတမ်း စောင့်နေမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

အမှားကို သိမြင်ပြီး လမ်းမှန်ကို အမြန်ဆုံး လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေ။ ကိုယ့်ရဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ အသက်ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ မဆုံးရှုံးစေဘဲ တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးရှိတဲ့ နေရာမှာ အသုံးချနိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း ဒီနေ့ အစီအစဉ်ကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားခွင့်ပြုပါ။

အားလုံးပဲ လမ်းမှန်

ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

*

 〽️: တရားဥပဒေဆိုတာ ဈေးဆှေနွေးပွဲ မဟုတ်ဘူး (No Mercy for Terror & Corruption)**

### **၁။ Hook: စိတ်ဝင်စားအောင် စတင်ခြင်း (၃ မိနစ်ခန့်)**

"လူတော်တော်များများက ပြောလေ့ရှိကြတယ်... 'ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ဆိုရင် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ညှိနှိုင်းရမယ်' တဲ့။ ကျွန်တော်ကတော့ အဲ့ဒီစကားကို လုံးဝ လက်မခံပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးမှာ 'အပေးအယူ' လုပ်လာပြီဆိုကတည်းက အဲ့ဒါဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးမဟုတ်ဘဲ 'ဒူးထောက်ခြင်း' ပဲ ဖြစ်လို့ပါ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးမှာက အချက်နှစ်ချက်ပဲ။ တစ်ခုက **'အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ လုံးဝ မညှိနှိုင်းရေး'**။ နောက်တစ်ခုက **'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဆိုတဲ့ အမည်ခံပြီး ရာဇဝတ်ကောင်တွေကို လွှတ်ပေးနေတာကို ရပ်တန့်ဖို့'**။ တရားဥပဒေကို ကစားစရာလုပ်ရင် ဘယ်လိုဆိုးကျိုးတွေ ခံစားရမလဲဆိုတာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သာဓကတွေနဲ့တကွ ကျွန်တော် အပွင့်လင်းဆုံး ပြောသွားပါမယ်။"

### **၂။ အကြမ်းဖက်မှုမှာ 'လယ်ပြင်' မရှိဘူး (၇ မိနစ်ခန့်)**

"အကြမ်းဖက်သမားကို စားပွဲဝိုင်းခေါ်တာဟာ သူတို့ကို 'တရားဝင်မှု' (Legitimacy) လက်ဆောင်ပေးလိုက်တာပါပဲ။ ခင်ဗျားတို့ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ပါ။ **သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ** ရဲ့ ၂၅ နှစ်ကြာ စစ်ပွဲ ဘာလို့ မပြီးခဲ့တာလဲ? အစိုးရက တမီးလ်ကျားသူပုန်တွေနဲ့ အကြိမ်ကြိမ် ညှိနှိုင်းခဲ့လို့ပါ။ သူပုန်တွေက ညှိနှိုင်းပွဲလုပ်နေတုန်း အင်အားပြန်ဖြည့်တယ်၊ လူသစ်စုတယ်။ နောက်ဆုံး အစိုးရက 'မညှိနှိုင်းတော့ဘူး၊ အပြုတ်တိုက်မယ်' ဆိုတဲ့ ပြတ်သားတဲ့ မူဝါဒကို ကိုင်စွဲလိုက်တဲ့အခါမှသာ ၂၅ နှစ်ကြာ စစ်ပွဲက ၃ နှစ်အတွင်းမှာ အမြစ်ပြတ်သွားခဲ့တာပါ။

အကြမ်းဖက်မှုကို အညှာအတာပေးတာဟာ သစ်ပင်ကို ကိုင်းဖြတ်နေတာနဲ့ တူပါတယ်။ ခဏနေရင် ပြန်ဝေလာမှာပဲ။ အမြစ်ကနေ တူးထုတ်ပစ်မှသာ နောက်ထပ် အကြမ်းဖက်မှုတွေ ထပ်မပေါက်ဖွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ 'ညှိနှိုင်းခြင်း' ဆိုတာဟာ အားနည်းတဲ့ အစိုးရတွေ သုံးတဲ့ နည်းလမ်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်အားရှိတဲ့၊ ဥပဒေကို လေးစားတဲ့ အစိုးရဟာ အကြမ်းဖက်မှုကို လုံးဝ (လုံးဝ) ညှိနှိုင်းလေ့ မရှိပါဘူး။"

### **၃။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် - တရားစီရင်ရေးကို ဖျက်ဆီးတဲ့ လက်နက် (၇ မိနစ်ခန့်)**

"အခု ကျွန်တော် ပိုပြီး ဒေါသထွက်စရာကောင်းတဲ့ အပိုင်းကို ပြောပါမယ်။ အဲ့ဒါကတော့ **'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်'** ပါ။

စဉ်းစားကြည့်ပါဦး။ တရားရုံးတစ်ခုက ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတစ်ယောက်ကို သက်သေအထောက်အထားတွေနဲ့ နှစ်ရှည်ထောင်ဒဏ် ချမှတ်လိုက်တယ်။ ဒါဟာ တရားဥပဒေရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ပါ။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရက လက်မှတ်တစ်ချက် ထိုးပြီး အဲ့ဒီလူကို လွှတ်ပေးလိုက်တယ်ဆိုရင်... တရားရုံးဆိုတာ ဘာအတွက် ရှိနေတာလဲ? တရားသူကြီးတွေက ဘာလို့ အလုပ်လုပ်နေရတာလဲ?

ဒီလိုသာ ခဏခဏ လွှတ်ပေးနေမယ်ဆိုရင် တရားရုံးက ချမှတ်တဲ့ အမိန့်တွေဟာ 'စက္ကူစုတ်' တွေ ဖြစ်ကုန်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ တရားစီရင်ရေးမဏ္ဍိုင်ကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဖျက်ဆီးနေတာပါ။ ရာဇဝတ်ကောင်တွေကလည်း 'ထောင်ကျလည်း ခဏပါပဲ၊ နောက်တစ်ခေါက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်မှာ ငါပါမှာပဲ' ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ ဥပဒေကို လှောင်ပြောင်နေကြပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ တရားဥပဒေကို လေးစားတဲ့ ပြည်သူတွေကို စော်ကားလိုက်တာပါပဲ။"

### **၄။ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာ ခိုးယူမှုနဲ့ ပြည်သူ့နစ်နာချက် (၅ မိနစ်ခန့်)**

"အဆိုးဆုံးကတော့ နိုင်ငံတော်တာဝန်ယူပြီး ပြည်သူ့ငွေကို ခိုးတဲ့သူတွေကို လွှတ်ပေးတာပါ။ ခင်ဗျားတို့ သိလား... အဂတိလိုက်စားလို့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ငွေတွေဟာ ခင်ဗျားတို့ သားသမီးတွေ တက်ရမယ့် ကျောင်းတွေ၊ ခင်ဗျားတို့ မိဘတွေ ကုသရမယ့် ဆေးရုံတွေ၊ ခင်ဗျားတို့ သွားလာရမယ့် လမ်းတံတားတွေ ဖြစ်သင့်တာပါ။

အဲ့ဒီငွေတွေကို ခိုးယူသွားတဲ့သူတွေကိုမှ ထောင်ဒဏ်အပြည့်မကျဘဲ ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ပြည်သူ့ဆီက ခိုးသွားတဲ့ငွေတွေကို အစိုးရက 'အပိုင်ပေး' လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ခိုးတဲ့သူက ထောင်လည်း ခဏပဲ ကျတယ်၊ ထွက်လာတော့လည်း ပြည်သူ့ဆီက ခိုးထားတဲ့ငွေနဲ့ သူဌေးပြန်လုပ်တယ်။ ဒီလိုသာ ဖြစ်နေရင် ဘယ်သူက ရိုးရိုးသားသား လုပ်ကိုင်စားတော့မှာလဲ? ဒါဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပျက်စီးအောင် တွန်းပို့နေတာပါ။ အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ အဂတိသမားတွေကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးတာဟာ နိုင်ငံတော်ကို သတ်နေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။"

### **၅။ နိဂုံး - "အနာဂတ်အတွက် စံနမူနာကောင်း ထားခဲ့ပါ" (၃ မိနစ်ခန့်)**

"နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာက... နိုင်ငံတော်ဆိုတာ စနစ်နဲ့ သွားရတာပါ။ လူတစ်စုရဲ့ စိတ်အလိုကျ 'လွှတ်လိုက်၊ ဖမ်းလိုက်' လုပ်နေလို့ မရပါဘူး။ အကြမ်းဖက်သမားကို အပြတ်တိုက်ပါ၊ ခိုးသူကို ထိုက်တန်တဲ့ ပြစ်ဒဏ် အပြည့်ပေးပါ။

သမိုင်းမှာ ဘယ်နိုင်ငံမှ ရာဇဝတ်ကောင်တွေကို ချော့မြှူပြီး မတိုးတက်ခဲ့ပါဘူး။ ပြတ်သားတဲ့ အစိုးရ၊ ခိုင်မာတဲ့ ဥပဒေရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေပဲ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းကို ရောက်ခဲ့တာပါ။ ကျွန်တော်တို့လည်း အဲ့ဒီလို နိုင်ငံမျိုး ဖြစ်ချင်တယ်ဆိုရင် 'လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်' ဆိုတဲ့ နာမည်အောက်က မတရားမှုတွေကို ရပ်တန့်ရပါမယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်အပေါ် ခင်ဗျားတို့ ဘယ်လိုထင်သလဲ? အဂတိသမားတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို လွှတ်ပေးတာဟာ မှန်ကန်တယ်လို့ ထင်ပါသလား? Comment မှာ ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးကြပါ။ အားလုံးကို ကျေးဇူး

တင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။"

 〽️

## နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် လွတ်ငြိမ်းခွင့်၏ အန္တရာယ်

**မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ/ရှင် ...**

ဒီကနေ့ ကျွန်တော်/ကျွန်မ ဆွေးနွေးတင်ပြချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်၊ ပြည်သူလူထုရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေတဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ပြင်းထန်တဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို ကျူးလွန်ထားသူတွေကို နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်ကနေ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပရိသတ်ကြီး ခင်ဗျာ... ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုလားကြသူတွေချည်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုမရှိဘဲ၊ တရားမျှတမှု မရှိဘဲ တည်ဆောက်လို့ မရဘူးဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ သတိချပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ယေဘုယျအားဖြင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားဆိုသည်မှာ မိမိ၏ နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖော်ထုတ်သူများကိုသာ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပါတယ်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံရေးကို ဗန်းပြပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ခြင်း၊ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ငွေကြေးရယူလိုမှုဖြင့် ပြန်ပေးဆွဲခြင်း၊ ဖမ်းဆီးညှင်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်းစတဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ် (Terrorism) တွေကို ကျူးလွန်လာပြီဆိုရင်တော့ သူတို့ကို သာမန် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေအဖြစ် သတ်မှတ်လို့ မရတော့ပါဘူး။

ဒီလို လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် နိုင်ငံတော်နဲ့ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဘယ်လို ဆိုးကျိုးတွေ သက်ရောက်နိုင်သလဲဆိုတာကို အချက် (၄) ချက်နဲ့ ဆွေးနွေးတင်ပြသွားပါမယ်။

### ၁။ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ပျက်ရယ်ပြုခြင်း (Undermining the Rule of Law)

ပထမဆုံးအနေနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ကြပါစို့။ လူသတ်မှု၊ ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုဆိုတာ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေမှာမဆို အပြင်းထန်ဆုံး အရေးယူရမယ့် ရာဇဝတ်မှုကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ပြစ်မှုကျူးလွန်ထားသူတွေကို "နိုင်ငံရေးအရ အပေးအယူလုပ်ခြင်း" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ လွှတ်ပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံရဲ့ တရားစီရင်ရေးစနစ်အပေါ် ပြည်သူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှု ကျဆင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

"ဥပဒေအထက်မှာ ဘယ်သူမှ မရှိစေရ" ဆိုတဲ့ စည်းမျဉ်းဟာ ပျက်ယွင်းသွားပြီး၊ လက်နက်ကိုင်ထားရင်၊ အဖွဲ့အစည်း ကျောထောက်နောက်ခံရှိရင် ဘယ်လို ရာဇဝတ်မှုမျိုးကို ကျူးလွန်ကျူးလွန် နောက်ဆုံးမှာ လွတ်ငြိမ်းခွင့်နဲ့ လွတ်လာမှာပဲဆိုတဲ့ အလွန်အန္တရာယ်များတဲ့ အတွေးအခေါ်ကို လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲ သွတ်သွင်းပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

### ၂။ နစ်နာသူများ၏ တရားမျှတမှုကို လျစ်လျူရှုခြင်း (Denial of Justice for Victims)

ဒုတိယအချက်ကတော့ အကြမ်းဖက်ခံရသူတွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ မိသားစုဝင်တွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသူတွေရဲ့ မိသားစုတွေ မျက်ရည်မခြောက်သေးပါဘူး။ ပြန်ပေးဆွဲခံရ၊ နှိပ်စက်ခံခဲ့ရသူတွေရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒဏ်ရာတွေဟာ တစ်သက်လုံး ပျောက်ကင်းနိုင်ဖို့ မလွယ်ကူပါဘူး။

ဒီလို ပြင်းထန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ကျူးလွန်ခဲ့သူတွေကို အလွယ်တကူ လွှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဟာ နစ်နာသူ ပြည်သူတွေရဲ့ မျက်နှာကို ဖြတ်ရိုက်လိုက်သလို ဖြစ်စေပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို သနားညှာတာခြင်းဟာ အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေကို ရက်စက်ခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ။ တရားမျှတမှု မရှိတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ အမြစ်တွယ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

### ၃။ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးကို ပြန်လည်ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်ခြင်း (National Security Risks & Recidivism)

တတိယအချက်အနေနဲ့ လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်ပါ။ အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်ဝါဒကို ကိုင်စွဲထားသူ၊ လူသတ်ဖို့၊ ဖျက်ဆီးဖို့ ဝန်မလေးသူတွေကို လွှတ်ပေးလိုက်ခြင်းဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲကို အချိန်ကိုက်ဗုံးတွေ ပြန်လည် ထည့်သွင်းပေးလိုက်သလိုပါပဲ။

သူတို့ဟာ လွတ်ငြိမ်းခွင့်နဲ့ ထွက်လာပြီးနောက်မှာ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်သွားဖို့ဆိုတာ ရာခိုင်နှုန်း အလွန်နည်းပါလိမ့်မယ်။ ယခင် မိမိတို့ရဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေဆီ ပြန်လည်ပူးပေါင်းပြီး အင်အားဖြည့်တင်းတာ၊ ပိုမိုဆိုးရွားတဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ငန်းတွေကို မြေအောက်ကနေ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်တာတွေ လုပ်လာနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို လောင်းကြေးထပ်လိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

### ၄။ အနာဂတ်အတွက် ဆိုးရွားသော နမူနာပြဖြစ်ခြင်း (Setting a Dangerous Precedent)

နောက်ဆုံးအချက်ကတော့ အနာဂတ် နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲတစ်ခုကို လိုချင်ရင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆွေးနွေး အဖြေရှာရမယ့်အစား၊ လက်နက်ကိုင်မယ်၊ အကြမ်းဖက်မယ်၊ ပြည်သူကို သတ်ဖြတ် ခြောက်လှန့်မယ်ဆိုရင် အစိုးရက အလျော့ပေးပြီး လွတ်ငြိမ်းခွင့်တွေ ပေးလာလိမ့်မယ်ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းမှားကြီးကို ဖောက်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒါဟာ နောက်ထပ် ပေါ်ပေါက်လာမယ့် လူငယ်တွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေကို အကြမ်းဖက်လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ဖို့ သွယ်ဝိုက်သောနည်းနဲ့ အားပေးရာ ရောက်သွားစေပါတယ်။

**နိဂုံးချုပ်**

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရမယ်ဆိုရင်... နိုင်ငံရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကို စားပွဲဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေးအဖြေရှာပြီး သာမန်နိုင်ငံရေးသမားတွေကို လွှတ်ပေးခြင်းဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထောက်အကူ ပြုနိုင်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း... လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်ခြင်း၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်းနှင့် ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း စတဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ် (Terrorist Acts) များကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးလွန်ထားသူများကို လွတ်ငြိမ်းခွင့် ပေးခြင်းသည်ကား ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ နောက်ထပ် သွေးထွက်သံယိုမှုများအတွက် လမ်းခင်းပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူလူထု၏ ရေရှည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ၏ လုံခြုံရေးတို့အတွက် အဆိုပါ အကြမ်းဖက်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူများကို မည်သည့် နိုင်ငံရေးအကြောင်းပြချက်နှင့်မျှ လွတ်ငြိမ်းခွင့် မပေးသင့်ပါကြောင်း အလေးအနက်ထား တင်ပြရင်း နိဂုံးချုပ်အပ်ပါသည်။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

 

## **လက်နက်နဲ့ ဖြေရှင်းမလား၊ မဲပြားနဲ့ ဆုံးဖြတ်မလား - မြန်မာ့နိုင်ငံရေး လက်တွေ့ကျကျ သုံးသပ်ချက်**

နေကောင်းကြပါစေ ခင်ဗျာ။ ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတွေ အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့၊ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေတဲ့ "ဒီမိုကရေစီ" နဲ့ "လက်တွေ့ကျတဲ့ နိုင်ငံရေး" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

### **၁။ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အနှစ်သာရဟာ မဲတစ်ပြားမှာ ရှိတယ်**

ကျွန်တော်တို့ ဒီမိုကရေစီအကြောင်း ပြောနေကြတယ်။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ တကယ်တော့ ရိုးရိုးလေးပါ။ အစိုးရတစ်ရပ်ကို မကြိုက်ရင်၊ သူတို့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက ပြည်သူ့အတွက် မဟုတ်ဘူးလို့ ထင်ရင် လာမယ့် ၅ နှစ်မှာ အဲ့ဒီပါတီကို "မဲတစ်ပြားမှ မပေးဘဲ" ငြင်းပယ်လိုက်ရုံပါပဲ။ ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အကြီးမားဆုံးသော ပြည်သူ့အာဏာပါပဲ။

ကျနော်တို့မြန်မာပြည်မှာ နိူင်ငံရေးပါတီတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ လက်ရှိအာဏာရပါတီကို မကြိုက်ရင် ကိုယ်ကြိုက်တဲ့၊ ကိုယ်ယုံကြည်ရတဲ့ အခြားပါတီကို မဲ ပေးလို့ရတယ်။ ဘယ်သူကမှ ဒီပါတီကိုပဲ မဲပေးရမယ်လို့ ကန့်သတ်မထားပါဘူး။ တကယ်လို့ ရှိသမျှ ပါတီတွေ အကုန်လုံးကိုမှ မကြိုက်သေးဘူးဆိုရင် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ပါတီအသစ်ထောင်ပြီး အရွေးခံလို့ ရပါတယ်။ အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ စတွက်ကြည့်ရင် ၅ နှစ်တစ်ကြိမ်၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သက်တမ်းတစ်လျှောက်မှာ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ မဲပေးပြီး ကိုယ့်ကံကြမ္မာကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးခွင့် ရှိပါတယ်။

### **၂။ အမုန်းတရားနဲ့ မြှောက်ပေးမှုတွေရဲ့ သားကောင် မဖြစ်စေနဲ့**

ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့မှာ စိတ်မကောင်းစရာ တစ်ခု မြင်နေရတာက အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ နိုင်ငံရေးကို နကန်းတစ်လုံးမသိသေးတဲ့ လူငယ်လေးတွေဟာ "G z" တို့ "ဂျီကြွက်" တို့ ဆိုပြီး ပညာမဲ့‌ေတွမြှောက်ပေးတိုင်း၊ နိူင်ငံရေးကို အမုန်းတရားတွေနဲ့ လက်နက်‌ေတွကုိင်ပြီးရှေ့က ထွက်နေကြတာပါပဲ။ ဒါဟာ တကယ်တော့ ကိုယ့်သေတွင်းကိုယ် တူးနေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

2021ကနေ အခု 2026 အထိ လူငယ်‌ေတွ ဘယ်လောက်‌ေသကြပြီးပြီလဲ အညာ ဒေသက ကျေးရွာတိုင်း နိူင်ငံရး‌ကြာင့် အသက်တွေဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးကြပြီလဲ တွေးကြည့်ကြနော် ဒါဟာ သင်ခန်းစာပဲ သင်ခန်းစာမယူကြပဲ ဒီအတိုင်းသာ ဆက်သွားကြရင် ဘယ်လောက်ထိထပ်ပြီး သေကြေပျက်ဆီးကြမလဲ ။

ကျွန်တော်တို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ဇော်ဝေစိုးတို့၊ မင်းကိုနိုင်တို့၊ ဇင်မာအောင်တို့ ပြောနေတဲ့ "လက်နက်ကိုင် သူပုန်ထတဲ့ လမ်းစဉ်" နဲ့ ဒီမိုကရေစီကို တကယ် ရနိုင်မလား။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ဟာ နိုင်ငံကို ပျက်စီးခြင်းဆီပဲ ဦးတည်စေတာ များပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ မဖြေရှင်းဘဲ သေနတ်ကိုင် ဖြေရှင်းဖို့ စိတ်ကူးရင်တော့ ဒါဟာ နောင်တရစရာ အမှားကြီး ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ပြည်သူတွေအတွက်လည်း စစ်ပွဲတွေ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌တိုက်ပွဲတွေကြောင့်နေ ရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြးနေကြရတာတွေ မီးလာင်ပြာကျနတဲ့ ကေျး ရွာတွကိုပဲ ဆက်လက်မြင်တွ့ကြရမှာ‌ပဲလို့ ‌‌‌ေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြေြပာချင်ပါတယ် 


### **၃။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သင်ခန်းစာများ**

ကမ္ဘာပေါ်မှာ အင်အားအကြီးဆုံးလို့ ဆိုရမယ့် အမေရိကန် စစ်တပ်တောင်မှ ဗီယက်နမ်မှာ ဖြစ်ဖြစ်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်မှာ ဖြစ်ဖြစ် လက်နက်နဲ့ ပြဿနာကို အဆုံးသတ်လို့ မရခဲ့ပါဘူး။ နောက်ဆုံးမှာ ဘာလုပ်ကြရလဲ။ "တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းရေး" စားပွဲဝိုင်းကိုပဲ ပြန်လာကြရတာပါ။ ကျည်ဆန်နဲ့ တောင်းရင် ကျည်ဆန်ပဲ ပြန်ရမှာပါ။ ဒါဟာ အသွားအပြန် သဘောတရားပဲ။

မြန်မာပြည်က လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ မူလရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ မေးခွန်းထုတ်ဖို့ လိုလာပြီ။ လူမျိုးရေးယောင်ယောင်၊ နိုင်ငံရေးယောင်ယောင်နဲ့ နောက်ဆုံးတော့ သယံဇာတနဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ စီးပွားရေး လောဘတွေကြောင့် စစ်ပွဲတွေက မရပ်နိုင်တာပါ။ အပြတ်ရှင်းဖို့ ဘယ်ဘက်ကမှ ဆန္ဒမရှိဘဲ စစ်ကနေရတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကိုပဲ ခံစားနေကြတာ ဖြစ်လို့ ပြည်တွင်းစစ်က ရှည်ကြာနေပြီး နိုင်ငံကတော့ ဆင်းရဲတွင်း နက်သထက် နက်လာပါတယ်။

### **၄။ ၂၀၀၈ ခြေ/ဥ ကို ဘယ်လို ပြင်မလဲ**

၂၀၀၈ ခြေ/ဥ ကို မကြိုက်ဘူးဆိုတာ ဟုတ်ပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ မကြိုက်ရင် ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ပြင်မှာလဲ။ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးပစ်တာက နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူကို ဘယ်လောက် ထိခိုက်မလဲဆိုတာ နိုင်ငံရေးသမားတွေ ထည့်သွင်း စဉ်းစားရမယ်။ "ဘယ်သူသေသေ ငတေမာရင် ပြီးရော" ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ "ရရင်ရ မရရင် ချမယ်" ဆိုတာမျိုးကတော့ ပြည်သူကို လုံးဝ ငဲ့ညှာမှု မရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ အလုပ်ပဲ။


)

"ကဲ... နောက်တစ်ချက်အနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးမှာ အငြင်းပွားစရာ အကောင်းဆုံးဖြစ်တဲ့ ၂၀၀၈ ခြေဥ (ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ) အကြောင်းကို ပြောကြရအောင်။

လူအများစုက ပြောကြတယ်၊ ၂၀၀၈ ခြေဥကို မကြိုက်ဘူး၊ ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီ စံနှုန်းနဲ့ မညီဘူး၊ ဒါကြီး ရှိနေသရွေ့ နိုင်ငံက ရှေ့မတိုးနိုင်ဘူးပေါ့။ ဟုတ်ပါပြီ၊ မကြိုက်တာကို ကျွန်တော် လက်ခံပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မကြိုက်တာထက် ပိုအရေးကြီးတာက 'ဒါကို ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ပြင်မလဲ' ဆိုတာပါပဲ။

နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက်ဟာ 'မကြိုက်ဘူး' လို့ ပြောရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး၊ အဖြေပါ ထုတ်ပေးနိုင်ရမယ်။ အခု လမ်းစဉ်က ဘာလဲဆိုတော့ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မယ်၊ အကုန်ဖျက်ဆီးပစ်မယ်၊ ပြီးမှ အသစ်ပြန်ဆွဲမယ်ဆိုတဲ့ လမ်းစဉ် ဖြစ်နေတယ်။ ကဲ... လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်၊ အဲ့ဒီနည်းက ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား။

ပထမအချက် - အဖျက်နဲ့ အဆောက်

ဥပဒေတစ်ခုကို ပြင်ချင်တာဟာ အိမ်တစ်လုံးကို ပြုပြင်ချင်တာနဲ့ တူပါတယ်။ အိမ်ခေါင်မိုး ယိုနေလို့ ခေါင်မိုးပြင်ချင်ရင် လက်သမားခေါ်ပြီး စနစ်တကျ ပြင်ရမှာပါ။ အခုက အိမ်ခေါင်မိုးယိုတာကို မကြိုက်လို့ ဆိုပြီး အိမ်ကို မီးရှို့ပစ်လိုက်တာနဲ့ တူနေတယ်။ အိမ်မီးလောင်သွားရင် ခေါင်မိုးယိုတာတော့ သက်သာသွားလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားမှာ နေစရာ အိမ်မရှိတော့ဘူး။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ဥပဒေကို လက်နက်နဲ့ ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ရင် နောက်ဆက်တွဲက 'မင်းမဲ့စရိုက်' တွေပဲ လာတော့မယ်။ ဥပဒေ မရှိတဲ့ အရပ်မှာ ဘယ်သူ့အသက်မှ မလုံခြုံတော့ဘူး။

ဒုတိယအချက် - ပြည်သူ့အသက်ဟာ စမ်းသပ်ခန်း မဟုတ်ဘူး

လက်နက်ကိုင် သူပုန်ထပြီး ပြင်မယ်ဆိုတဲ့ လမ်းစဉ်ဟာ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူကို ဘယ်အတိုင်းအတာအထိ ထိခိုက်နိုင်သလဲ။ ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရပြီပဲ။ ကျောင်းတွေ ပျက်စီးတယ်၊ ဆေးရုံတွေ ပျက်စီးတယ်၊ လမ်းတံတားတွေ မရှိတော့ဘူး။ အဆိုးဆုံးကတော့ လူငယ်တွေရဲ့ အသက်တွေ၊ အနာဂတ်တွေ သွေးချောင်းစီးကုန်တာပါပဲ။

နိုင်ငံရေးသမားဆိုတာ ပြည်သူ့အသက်ကို တန်ဖိုးထားရတယ်။ 'ဘယ်သူသေသေ ငတေမာရင် ပြီးရော' ဆိုတဲ့ စိတ်မျိုး၊ 'ငါဖြစ်ချင်တာ ဖြစ်ရမယ်၊ မရရင် အကုန်ဖျက်ဆီးပစ်မယ်' ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးဟာ နိုင်ငံရေးသမားရဲ့ စိတ်ဓာတ် မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဟာ အာဏာမက်တဲ့ လူမိုက်တွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်ပဲ။ ပြည်သူကို လုံးဝ ငဲ့ညှာမှု မရှိတဲ့သူတွေကသာ ဒီလို လမ်းစဉ်ကို ရွေးချယ်တတ်ကြပါတယ်။

တတိယအချက် - ကမ္ဘာ့အတွေ့အကြုံနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ခဲ့ကြတဲ့ နိုင်ငံတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ သူတို့တွေဟာ လွှတ်တော်တွင်း နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ပဲ တောက်လျှောက် ကြိုးစားခဲ့ကြတာ။ ဥပမာ - ထိုင်းနိုင်ငံကို ကြည့်မလား၊ ဖိလစ်ပိုင်ကို ကြည့်မလား။ အချိန်ယူရတယ်၊ ညှိနှိုင်းရတယ်၊ အပေးအယူ လုပ်ရတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးရဲ့ အလှတရားပဲ။ လက်နက်ကိုင်ပြီး ပြင်မယ်ဆိုတာထက် လွှတ်တော်ထဲမှာ အင်အားကောင်းအောင် လုပ်ပြီး ပြင်ရတာက ပိုခိုင်မာတယ်၊ ပိုပြီးလည်း အဆင့်အတန်းရှိတယ်။

နိဂုံးချုပ်ပြောရရင်...

သေနတ်ကိုင်ပြီး ဖြေရှင်းဖို့ စိတ်ကူးရင်တော့ အဲ့ဒါ 'ငမိုက်သား' ပဲ။ ကျည်ဆန်ဆိုတာ အသွားအပြန် ရှိတယ်။ ခင်ဗျား ပစ်လိုက်ရင် ခင်ဗျားဆီ ပြန်လာမှာပဲ။ နောက်ဆုံးမှာ နောင်တပဲ ရလိမ့်မယ်။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းပါ။ ၂၀၀၈ ခြေဥမှာ ခင်ဗျားတို့ မကြိုက်တဲ့ အချက်တွေ ရှိရင် လွှတ်တော်ထဲကနေ တရားဝင် ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားပါ။ အဲ့ဒီလိုမှ မဟုတ်ဘဲ 'ငါ့စကား နွားရ' ဆိုပြီး ဇွတ်တိုက်နေရင်တော့ နိုင်ငံက ဆင်းရဲတွင်း နက်သထက် နက်ပြီး ပြည်သူတွေပဲ ဒုက္ခရောက်ကျန်ခဲ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ သတိပေးချင်ပါတယ်။"


### **၅။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်**

အခု အရှေ့တောင်အာရှမှာ ကြည့်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာတွေဟာ အရင်က ကျွန်တော်တို့အောက်မှာလို့ ထင်ခဲ့တဲ့ လာအိုလို နိုင်ငံမှာတောင် သွားပြီး အလုပ်လုပ်နေကြရပြီ။ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လောက်တောင် နောက်ကောက်ကျန်ခဲ့ပြီလဲ။ ဒါတွေအားလုံးဟာ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ အတ္တနဲ့ အမုန်းတရားတွေကြောင့်ပါ။ လူကြီးတွေရဲ့ အာဏာလုပွဲမှာ လူငယ်တွေကို အသုံးချပြီး တိုင်းပြည်ကို ဖွတ်ဖွတ်ညက်ညက် ကြေအောင် လုပ်နေကြတာ။

### **နိဂုံးချုပ် စကား**

ဒါကြောင့် ကျွန်တော် ပြောချင်တာက ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်းပေါ် ပြန်ရောက်လာတဲ့ နိုင်ငံကို အတ္တနဲ့ အမုန်းတရားတွေအတွက် ပြန်တွန်းမချကြပါနဲ့။ နိုင်ငံရေး ဆက်လုပ်ချင်ရင် လက်နက်စွန့်၊ ပါတီထောင်ပြီး လွှတ်တော် နိုင်ငံရေး လမ်းကြောင်းကို သွားကြပါ။ တစ်ဖက်ကို လက်ညှိုးမထိုးခင် ကိုယ့်လိပ်ပြာကိုယ် လုံရဲ့လားဆိုတာ အရင်စဉ်းစားပါ။

ကျွန်တော် ဒီစကားတွေကို ပြောရတာဟာ နိုင်ငံအပေါ် ထားတဲ့ စေတနာကြောင့်ပါ။ အမုန်းတရားတွေနဲ့ လှုံ့ဆော်နေတဲ့ လော်ဘီတွေကတော့ ကျွန်တော့်ကို တိုက်ခိုက်ကြပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှန်တရားကတော့ တစ်ခုတည်းပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လိုချင်ရင် နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့ပဲ သွားရပါမယ်။ ရှဉ်လည်းလျှောက် ပျားလည်းစွဲ ခဏငြိမ်ရုံနဲ့တော့ နိုင်ငံက ဘယ်တော့မှ တိုးတက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အားလုံးပဲ လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။

**

Friday, 10 April 2026

 

## **YouTube Script: အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ လုံးဝ မညှိနှိုင်းရေး (No Negotiation with Terrorists)**


"မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးမှာရော၊ စစ်ရေးမှာပါ အင်မတန် အငြင်းပွားစရာ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် တကယ်တမ်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ မူဝါဒတစ်ခုအကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ **'အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ လုံးဝ မညှိနှိုင်းရေး'** ဆိုတဲ့ မူဝါဒပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လူအတော်များများက ထင်ကြတယ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စကားပြောမှ၊ ညှိနှိုင်းမှ ရမယ်လို့ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ သမိုင်းက ဘာကို သက်သေပြခဲ့သလဲဆိုရင်... မတရားတဲ့သူ၊ အကြမ်းဖက်တဲ့သူကို သွားပြီး ညှိနှိုင်းလေလေ၊ အဲ့ဒီအကြမ်းဖက်မှုက ပိုပြီး အမြစ်တွယ်လေလေ ဖြစ်တတ်တာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဘာကြောင့် အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ မညှိနှိုင်းသင့်တာလဲ? ညှိနှိုင်းမှုရဲ့ ရလဒ်က ဘာဖြစ်မလဲ? ဒါတွေကို ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ အသေးစိတ် သုံးသပ်သွားကြပါမယ်။"


"ပထမဆုံး ကျွန်တော်တို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာ ဘယ်သူလဲ? သူတို့ဟာ လက်နက်အားကိုးနဲ့ နိူင်ငံတော်ကို ခြိမ်းခြောက်တယ်၊ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိပါးစော်ကားတယ် တရားဥပဒေပြင်ပကနေ အကြောက်တရားကို ဖန်တီးပြီး သူတို့လိုချင်တာကို တောင်းဆိုကြတာပါ။

သူတို့နဲ့ စားပွဲဝိုင်းမှာ ထိုင်ပြီး ညှိနှိုင်းလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့ကို **'အသိအမှတ်'** ပြုလိုက်တာပါပဲ။ ဒါဟာ ဘာနဲ့ တူသလဲဆိုရင် ဓားပြကို 'မင်းမှာလည်း အခွင့်အရေးရှိတယ်၊ ငါတို့ ညှိနှိုင်းရအောင်' လို့ ပြောသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ အကြမ်းဖက်သမားတွေအတွက် အခွင့်‌အ‌ေရးပါပဲ။ 'ငါတို့ လက်နက်ကိုင်ရင်၊ ငါတို့ အကြမ်းဖက်ရင် အစိုးရက ငါတို့ကို ဂရုစိုက်လာမယ်၊ ငါတို့ လိုချင်တာ ရမယ်' ဆိုတဲ့ အတွေးအ‌ေခါ်မျိုး သူတို့ကို ပေးလိုက်တာပါ။ ဒါကြောင့် ညှိနှိုင်းမှုဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို လမ်းမခင်းဘဲ နောက်ထပ် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း အသစ်တွေကိုပဲ မွေးထုတ်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။"

... ကျွန်တော် ခုနကပြောခဲ့တဲ့ 'မညှိနှိုင်းရေး' မူဝါဒက စာအုပ်ထဲမှာပဲ ရှိတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ သက်သေပြဖို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သာဓက ၃ ခုလောက်ကို ကျွန်တော် အသေးစိတ် ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒါကို နားထောင်ကြည့်ရင် ဘာကြောင့် အပြတ်တိုက်တာဟာ အဖြေဖြစ်သလဲဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ ပိုရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။


ပထမဆုံး သာဓကကတော့ ကျွန်တော်တို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ သီရိလင်္ကာပါပဲ။ တမီးလ်ကျားသူပုန် (LTTE) ဆိုတာ ကမ္ဘာမှာ အကြမ်းဖက်မှု အများဆုံး၊ အဆင့်အမြင့်ဆုံး သူပုန်အဖွဲ့လို့တောင် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရတာပါ။ သူတို့မှာ ကိုယ်ပိုင် ရေတပ်၊ ကိုယ်ပိုင် လေတပ်တောင် ရှိတဲ့အထိ စစ်အင်အားကြီးခဲ့ပါတယ်။

သီရိလင်္ကာအစိုးရဟာ သူတို့နဲ့ ၂၅ နှစ်လုံးလုံး ညှိနှိုင်းခဲ့ပါတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံလို နိုင်ငံတကာက ကြားဝင်ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွေ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်တွေ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ညှိနှိုင်းပွဲလုပ်တိုင်း၊ အပစ်ရပ်တိုင်းမှာ အကြမ်းဖက်သမားတွေက အင်အားပြန်ဖြည့်တယ်၊ လက်နက်သစ်တွေ ဝယ်တယ်၊ ပြီးရင် ပိုပြီး ပြင်းထန်တဲ့ ဗုံးခွဲမှုတွေ မိုင်းခွဲမှုတွေ လုပ်တယ်။ အစိုးရက အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ ညှိနှိုင်းလေလေ ပြည်သူ့တွေရဲ့ အသက်တွေ ပိုပြီးသေလေလေ ဖြစ်ခဲ့ရတာပါ။

ဒါကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ မဟင်ဒါ ရာဂျာပက်ဆာ က 'နောက်ထပ် မညှိနှိုင်းတော့ဘူး' ဆိုပြီး မူပြောင်းလိုက်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာက 'လူသားချင်းစာနာထောက်ထားပါ၊ ညှိနှိုင်းပါ' လို့ ဘယ်လောက်ပဲ ဖိအားပေးပေး၊ သူကတော့ 'အကြမ်းဖက်သမားကို အမြစ်ပြတ်မှ ငြိမ်းချမ်းမယ်' ဆိုတဲ့ မူနဲ့ အပြတ်တိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ သူပုန်ခေါင်းဆောင် ပရာ ဘာကရန် သေဆုံးသွားပြီး သူပုန်အဖွဲ့တစ်ခုလုံး ပြိုကွဲသွားခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီနောက်ပိုင်း သီရိလင်္ကာမှာ ၂၅ နှစ်ကြာခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ချက်ချင်းရပ်သွားပြီး စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ညှိနှိုင်းလို့ရတာမဟုတ်ဘဲ အပြတ်တိုက်လို့ ရခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်ပါတယ်။


နောက်ထပ် သာဓကတစ်ခုကတော့ တောင်အမေရိက မှာရှိတဲ့ ပီရူးနိုင်ငံပါ။ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ ကွန်မြူနစ်အစွန်းရောက် သူပုန်တွေဟာ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း သတ်ဖြတ်မှုတွေ၊ ဗုံးခွဲမှုတွေနဲ့ တိုင်းပြည်ကို မငြိမ်သက်အောင် လုပ်ခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ဟာလည်း ညှိနှိုင်းဖို့ လုံးဝ မရတဲ့အဖွဲ့တွေပါ။

ပီရူးအစိုးရဟာ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို 'နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးဖက်' လို့ မသတ်မှတ်ဘဲ 'ရာဇဝတ်ကောင်' လို့ပဲ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ထောက်လှမ်းရေးကွန်ရက်ကို အားကောင်းအောင် လုပ်ပြီး သူပုန်ခေါင်းဆောင် အဘီမေးလ် ဂူစမန် (Abimael Guzmán) ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ထူးခြားတာက အစိုးရဟာ သူပုန်ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းမိတဲ့အခါ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ပဲ သံတိုင်တွေထဲမှာ ခွေးတစ်ကောင်လို ထည့်ပြီး လူထုရှေ့မှာ ထုတ်ပြလိုက်တာပါ။ ဒါဟာ 'မင်းတို့ ခေါင်းဆောင်ပဲ ဒီကောင်ဟာ ဘာမှမဟုတ်တဲ့ ရာဇဝတ်ကောင်ပဲ' ဆိုတာကို ပြလိုက်တာပါ။ အဲ့ဒီနောက်ပိုင်းမှာ ကွန်မြူနစ်အစွန်းရောက် သူပုန်အဖွဲ့ဟာ အင်အားချည့်နဲ့သွားပြီး ပီရူးနိုင်ငံဟာ အကြောက်တရားကနေ လွတ်မြောက်ခဲ့ပါတယ်။ ပြတ်သားတဲ့ တရားဥပဒေဟာ အကြမ်းဖက်မှုကို ဘယ်လို အနိုင်ယူသလဲဆိုတဲ့ သာဓကပါပဲ။


ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိကာလကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် လက်တင်အမေရိက မှာရှိတဲ့ အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိုင်ငံကို ကြည့်ပါ။ အရင်က ဒီနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာမှာ လူသတ်မှု အများဆုံး၊ ဂိုဏ်းစတားအကြမ်းဖက်သမားတွေ အစိုးရထက်တောင် အာဏာရှိတဲ့ နိုင်ငံပါ။ အရင်အစိုးရတွေက ဒီဂိုဏ်းစတားတွေနဲ့ ခိုးပြီး ညှိနှိုင်းခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေက မကျသွားခဲ့ဘူး။

လက်ရှိသမ္မတ နာယစ် ဘူကီလီ (Nayib Bukele) တက်လာတဲ့အခါ 'အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ လုံးဝ မညှိနှိုင်းရေး' မူကို ကိုင်စွဲပြီး အကြီးအကျယ် နှိမ်နင်းပါတယ်။ ဂိုဏ်းစတား သောင်းနဲ့ချီပြီး ဖမ်းဆီးထောင်ချလိုက်တယ်။ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက ဝိုင်းကန့်ကွက်ပေမယ့် သူကတော့ 'ငါ့နိုင်ငံသားတွေရဲ့ အသက်ထက် ဘာမှ အရေးမကြီးဘူး' လို့ ပြတ်ပြတ်သားသား တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အခုဆိုရင် အယ်လ်ဆာဗေဒိုနိူင်ငံဟာ လက်တင်အမေရိကမှာ အန္တရာယ်အကင်းဆုံး နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သွားပါပြီ။ လူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုဟာလည်း တစ်ခဲနက်ပါပဲ။

ဒီသာဓက ၃ ခုလုံးကို ကြည့်လိုက်ရင် တူညီတဲ့အချက် တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ 'အကြမ်းဖက်သမားကို အခွင့်အရေး မပေးခြင်း' ပါပဲ။ သူတို့ကို နိုင်ငံရေးအရ အဆင့်အတန်းတစ်ခု ပေးလိုက်တာနဲ့ သူတို့က ပိုပြီး ဆိုးလာတတ်ကြတယ်။ သူတို့ကို ရာဇဝတ်ကောင်လိုပဲ ဆက်ဆံပြီး အမြစ်ပြတ်အောင် တိုက်နိုင်တဲ့အခါမှသာ ပြည်သူတွေဟာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခံစားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းရဲ့ သင်ခန်းစာကို ယူရပါမယ်။ ညှိနှိုင်းခြင်းဟာ အချိန်ဆွဲခြင်းပဲ ဖြစ်ပြီး၊ ပြတ်သားခြင်းကသာ အောင်မြင်ခြင်းရဲ့ လမ်းစ ဖြစ်ပါတယ် ခင်ဗျာ။"

"တချို့က ပြောကြလိမ့်မယ်၊ အမြစ်ပြတ် တိုက်ခိုက်တာဟာ အရမ်း ရက်စက်ရာ မကျဘူးလားလို့။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ တစ်ခု စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ ကင်ဆာရောဂါဖြစ်နေတဲ့ လူနာတစ်ယောက်ကို ဆေးနည်းနည်းပဲ တိုက်ပြီး ကုမလား? ဒါမှမဟုတ် အမြစ်ပြတ်အောင် ခွဲစိတ်ပစ်မလား?

အကြမ်းဖက်သမားဆိုတာ နိုင်ငံတော်ကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ကင်ဆာဆဲ‌ေတွ ပါပဲ။ သူတို့ကို အမြစ်ပြတ်အောင် မနှိမ်နင်းဘဲ ချော့နေမယ်ဆိုရင် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံး ပျက်စီးသွားပါလိမ့်မယ်။ ပြတ်သားတဲ့ အရေးယူမှုဟာ ရေတိုမှာ ခါးသီးပေမယ့် ရေရှည်မှာတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို တကယ်တမ်း ကာကွယ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဆိုတာ ပြတ်သားမှုမရှိရင် အလုပ်မဖြစ်ပါဘူး။ အကြမ်းဖက်သမားကို အခွင့်အရေးပေးလိုက်တာဟာ တရားဥပဒေကို လိုက်နာနေတဲ့ ပြည်သူတွေကို စော်ကားလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။"


"ချုပ်ပြီး ပြောရရင်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လူမျိူးစုအလိုက် လက်နက်ကိုင်ပြီး တိုင်းရင်းသားပြည်သူတွေကို အနိုင်ကျင့် ဗိုလ်ကျနေတဲ့လူတွေနဲ့ ညှိနှိုင်း‌ေဆွး‌ေနွးပြီး ရယူရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ အင်အားရှိတဲ့ စစ်တပ်စွမ်းအားနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုရှိအောင် တည်ဆောက်ရတာပါ။ လက်နက်ကိုငိ တော်လှန်ပုန်ကန်သူ‌ေတွ သောင်းကျဉ်းသူ အကြမ်းဖက်သမား‌ေတွနဲ့ ညှိနှိုင်းတယ်ဆိုတာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ ဘယ်တုန်းကမှ မအောင်မြင်ခဲ့ပါဘူး။

တကယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ဟာ အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်တွေအတွက် အကြောက်တရားကင်းတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဖန်တီးချင်တယ်ဆိုရင် 'အကြမ်းဖက်မှုမှန်သမျှ လုံးဝ လက်မခံရေး' နဲ့ 'အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း‌ေတွနဲ့ လုံးဝ မညှိနှိုင်းရေး' ဆိုတဲ့ မူဝါဒကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုပ်ကိုင်ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အပြုတ်တိုက်သင့်တဲ့နေရာမှာ အပြုတ်တိုက်နိုင်မှသာလျှင် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်ကို သဘောကျတယ်ဆိုရင် Comment မှာ 'ပြတ်သားမှုဟာ ငြိမ်းချမ်းရေး' လို့ ရေးပေးခဲ့ကြပါဦး။ အဆုံးအထိ နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။ နောက်ထပ် ဗဟုသုတရစရာ အကြောင်းအရာတွေ

နဲ့ ပြန်လာခဲ့ပါမယ်။"

Thursday, 9 April 2026

 - တော်လှန်ရေးတစ်ခုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သင်ခန်းစာ (လစ်ဗျားနိုင်ငံအကြောင်း သုံးသပ်ချက်)

မင်္ဂလာပါ။ ဒီကနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးတင်ပြသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ "တော်လှန်ရေးတစ်ခုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သင်ခန်းစာ" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်မှာ အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံစာရင်း ဝင်ခဲ့ဖူးတဲ့ လစ်ဗျားနိုင်ငံဟာ အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချပြီးတဲ့နောက် ဘာကြောင့် ပြာပုံဘဝ ရောက်သွားရတာလဲ ဆိုတာကို အတူတူ သုံးသပ်ကြည့်ကြရအောင်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ ခုနှစ်က လစ်ဗျားပြည်သူတွေဟာ "ဒီမိုကရေစီနဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်" ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ ၄၂ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်လာတဲ့ မူအာမာ ဂဒါဖီ (Muammar Gaddafi) ကို ဖြုတ်ချဖို့ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ သူတို့ရည်မှန်းချက်အတိုင်း ဂဒါဖီ ပြုတ်ကျသွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တကယ့်လက်တွေ့ ရလဒ်က ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်ထားသလို လှပမလာခဲ့ပါဘူး။

ဂဒါဖီကို တိုက်ထုတ်ဖို့ မြို့အလိုက်၊ နယ်မြေအလိုက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ လက်နက်ကိုင် အရပ်သား (Militia) အဖွဲ့တွေဟာ တော်လှန်ရေးပြီးတဲ့နောက်မှာ လက်နက်မစွန့်ကြတော့ပါဘူး။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "အသေးစား အာဏာရှင်လက်သစ်" တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ကြပြီး နယ်မြေတွေ ခွဲဝေအုပ်စိုးလိုက်ကြပါတယ်။ ဒီနေ့အထိ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် ကြာတဲ့တိုင်အောင် လစ်ဗျားမှာ တရားဝင်အစိုးရရယ်လို့ ရေရေရာရာမရှိဘဲ တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ အာဏာလု၊ နယ်မြေလုနေကြတဲ့ တိုက်ပွဲသံတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကြားနေရတုန်းပါပဲ။ ပြည်သူတွေဟာ အရင်က အာဏာရှင်တစ်ယောက်တည်းကို ကြောက်ခဲ့ရပေမဲ့၊ အခုတော့ လမ်းတိုင်း၊ မြို့တိုင်းမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေကို ကြောက်နေရတဲ့ ဘဝကို ရောက်သွားပါပြီ။

ဂဒါဖီဟာ အာဏာလက်လွှတ်ရခါနီးမှာ ဒီလိုသတိပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။

"ငါသာ အာဏာမရှိတော့ရင် လစ်ဗျားဟာ အစွန်းရောက်တွေရဲ့ နားခိုရာ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ အနောက်အုပ်စုက မင်းတို့ကို ကယ်တင်မှာမဟုတ်ဘူး၊ သူတို့က မင်းတို့ရဲ့ ရေနံကိုပဲ လိုချင်တာ။"

အဲဒီအချိန်က ဒါကို အာဏာရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုသက်သက်လို့ပဲ ထင်ခဲ့ကြပေမဲ့၊ အခုတော့ ဒါဟာ တကယ့်လက်တွေ့ ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။ အခုဆို လစ်ဗျားဟာ လူကုန်ကူးသူတွေနဲ့ အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်အုပ်စုတွေ ခြေကုပ်ယူရာ နေရာကြီး ဖြစ်သွားခဲ့ပါပြီ။

တချိန်က လစ်ဗျားဟာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အခမဲ့ရပြီး အာဖရိကမှာ လူနေမှုအဆင့်အတန်း အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံပါ။ နိုင်ငံဝင်ငွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က ရေနံကနေ ရတာပါ။ အခုတော့ အဲဒီရေနံတွင်းတွေကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက ထိန်းချုပ်ပြီး နိုင်ငံကို ဓားစာခံလုပ်ထားကြပါတယ်။ ရေနံထုတ်လုပ်မှုတွေ ရပ်ဆိုင်း၊ တိုင်းပြည်ဝင်ငွေတွေ ခန်းခြောက်သွားတဲ့အခါ အရင်က အာဖရိကမှာ တန်ဖိုးအရှိဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့ လစ်ဗျားဒိုင်နာ ငွေကြေးဟာ စက္ကူစုတ်လို ဖြစ်သွားပါတယ်။

ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ အဆမတန်တက်၊ လျှပ်စစ်မီးတွေပြတ်၊ ဘဏ်မှာ ငွေထုတ်မရတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့အတူ အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူတွေဟာ "ဒီနေ့ ဘယ်လိုစားရမလဲ" ဆိုတဲ့ ပြဿနာကိုပဲ နေ့စဉ် ရင်ဆိုင်နေကြရပါတယ်။ အဆိုးရွားဆုံးကတော့ ပြည်သူအများစုဟာ မြို့ရွာတွေကို စွန့်ခွာပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံထဲမှာတင် ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်နေရတဲ့ ဒုက္ခသည် (IDPs) တွေ ဖြစ်လာခဲ့တာပါပဲ။

ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ရင် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ သေချာပေါက် စဉ်းစားစရာတွေ ရှိလာပါတယ်။ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ လစ်ဗျားရဲ့ ဖြစ်ရပ်ဟာ အတော်လေးကို ထပ်တူကျနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်း တပ်မတော်သာ မရှိဘူးဆိုရင် ပြည်ထောင်စုကြီးဟာ ဒီလောက်တောင် ရပ်တည်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။ တပ်မတော်နဲ့ မျိုးချစ်ပြည်သူတွေက လက်တွဲပြီး တိုင်းပြည် မပြိုကွဲအောင် အသက်သွေးချွေးတွေ ပေးဆပ်ကာကွယ်နေကြလို့သာ ယနေ့အချိန်ထိ တိုင်းပြည်အဖြစ် ရပ်တည်နိုင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လစ်ဗျားနိုင်ငံရဲ့ ဖြစ်ရပ်ကနေ ကျွန်တော်တို့ ရရှိလိုက်တဲ့ အကြီးမားဆုံး သင်ခန်းစာကတော့ "နိုင်ငံတကာရဲ့ ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုဟာ အဖြေမဟုတ်ဘူး" ဆိုတာပါပဲ။

နေတိုး (NATO) အဖွဲ့က ဗုံးကြဲပြီး ဂဒါဖီကို ဖြုတ်ချပေးခဲ့ပေမဲ့၊ ပြာပုံဖြစ်သွားတဲ့ တိုင်းပြည်ကို ပြန်ထူထောင်ဖို့ကျတော့ ဘယ်သူမှ တာဝန်မယူခဲ့ကြပါဘူး။ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ကို ဖျက်ဆီးဖို့၊ ဖြုတ်ချဖို့အတွက်သာ နိုင်ငံတကာက ငွေရော၊ လက်နက်ပါ ထောက်ပံ့တတ်ကြပေမဲ့ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက်တော့ ဘယ်သူမှ လာပြီး မကူညီကြပါဘူး။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေအားလုံး ကောင်းကောင်းကြီး သဘောပေါက်ထားဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် လစ်ဗျားဟာ အာဏာရှင်စနစ်ကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားရင်းနဲ့ ပိုဆိုးရွားတဲ့ မင်းမဲ့ဝါဒ (Anarchy) ပရမ်းပတာ အခြေအနေထဲကို ရောက်သွားခဲ့ရတာပါ။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ဒီအဖြစ်အပျက်ကို သင်ခန်းစာယူပြီး တိုင်းပြည်ပျက်စီးစေမယ့်၊ ပြည်သူကို ဒုက္ခရောက်စေမယ့် အဖျက်အမှောင့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို စွန့်လွှတ်ကြဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီအစား တိုင်းပြုပြည်ပြုဖြစ်မယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးလမ်းကိုသာ အားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံးနဲ့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်းရင်း ဒီကနေ့ တင်ဆက်မှုကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါတယ်။

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။