**မြန်မာ့အရေးနှင့် အာဆီယံအလားအလာ (သုံးသပ်ချက်)**

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကတော့ လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ရေစီးကြောင်းမှာ လူပြောအများဆုံးဖြစ်နေတဲ့ အာဆီယံအရေး၊ ထိုင်းရဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်မြောက်ရေးဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေအပေါ် ကျွန်တော့်ရဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ အမြင်ချင်းဖလှယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူငယ်ချင်းအချင်းချင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ထိုင်ပြောနေသလိုမျိုး ရှင်းရှင်းလင်းလင်းနဲ့ ပြတ်ပြတ်သားသားလေး ဆွေးနွေးသွားကြရအောင်ဗျာ။

### **၁။ ထိုင်းရဲ့ ခြေလှမ်းနဲ့ လက်တွေ့ဆန်တဲ့ ဆက်ဆံရေး**

ပထမဆုံး ကျွန်တော်တို့ အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံအကြောင်းကနေ စရအောင်။ အခုတလော ထိုင်းက အာဆီယံနဲ့ မြန်မာကြားမှာ "ပေါင်းကူးတံတား" လုပ်ပေးမယ်ဆိုပြီး တက်တက်ကြွကြွ ရှိနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒါက ထိုင်းအစိုးရက မြန်မာပြည်ကို အရမ်းချစ်လွန်းလို့လားဆိုတော့... မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ **"လက်တွေ့ကျကျ ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်တဲ့ မူဝါဒ"**ပရက်ဂ်မက်တစ် အင်းဂေ့ခ်ျမန့် (Pragmatic Engagement) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုတာ "ကိုယ့်အကျိုးစီးပွား" ပေါ်မှာပဲ အခြေခံပါတယ်။ ၁၉ ရာစုက ဗြိတိသျှနိုင်ငံရေးသမား လော့ဒ် ပါးလ်မာစတန် (Lord Palmerston) ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိတယ်၊ "နိုင်ငံတွေမှာ ထာဝရ မိတ်ဆွေဆိုတာ မရှိဘူး၊ ထာဝရ ရန်သူဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ ထာဝရ အကျိုးစီးပွားပဲ ရှိတယ်" တဲ့။

ထိုင်းအတွက်ကတော့ မြန်မာပြည်က လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေက သူတို့ဆီကို **"နယ်စပ်ကနေ ရိုက်ခတ်လာတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ"** ဖြစ်လာတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်တွေ ဝင်လာမယ်၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ထိခိုက်မယ်၊ ပြီးတော့ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မှာ အခြေစိုက်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကြောင့် သူတို့ရဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေးကလည်း စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာတယ်။ ဒါကြောင့် ထိုင်းက သူ့နိုင်ငံ အေးချမ်းဖို့အတွက် လက်ရှိအစိုးရနဲ့ လက်တွေ့ကျကျ ဆက်ဆံဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ ဒါဟာ စေတနာသက်သက်ထက် "ကိုယ့်အိမ်ရှေ့က မီးတောက် ကိုယ့်ဆီ မကူးအောင်" လုပ်တဲ့ သဘောပါပဲ။

### **၂။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရေးနဲ့ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်**

နောက်တစ်ခုက အခု အဟော့ဆုံး ဖြစ်နေတဲ့ "ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရေး" ကိစ္စပါ။ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် မေးခွန်းထုတ်ချင်တာက... အာဆီယံမှာ ဝန်ကြီးအဆင့် တက်ရောက်ခွင့်ရဖို့အတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ *ဂျူးဒီရှယ် ဆော့ဖရင်နတီ*ဖြစ်တဲ့"တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်နဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ"** ကို ဖိအားပေးပြီး လဲလှယ်လို့ ရသလားဆိုတာပါပဲ။

နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးမှာ ဝက်စ်ဖေးလီးယန်း ဆော့ဖရင်နတီ လို့ခေါ်တဲ့ "ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေး" ဆိုတဲ့ အခြေခံမူ ရှိပါတယ်။ ဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးနဲ့ တရားစီရင်ရေးကို တခြားနိုင်ငံတွေက ဝင်ရောက် မစွက်ဖက်ရဘူး" ဆိုတဲ့ အခြေခံမူပဲ။ အာဆီယံမှာ ဝန်ကြီးအဆင့် တက်ရဖို့အတွက်နဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ တရားဥပဒေအတိုင်း စီရင်ထားတဲ့ ကိစ္စကို ပြင်ဆင်ပေးရမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အချုပ်အခြာအာဏာကို စိန်ခေါ်ခံရတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

### **၃။ လူပုဂ္ဂိုလ်လား၊ စနစ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပဋိပက္ခလား**

လူတော်တော်များများက ထင်နေကြတာ ရှိတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးလိုက်ရင် မြန်မာပြည်မှာ သေနတ်သံတွေ တိတ်သွားမလား? KIA, KNU, AA တို့က လက်နက်ချပြီး နိုင်ငံရေးဝိုင်းကို ပြန်လာမလား?

တကယ်တော့ လက်ရှိ မြန်မာ့ပြဿနာဟာ **"စနစ်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ပဋိပက္ခ"*System Conflict"‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ေြ‌ကာင့် ပါ။ *။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ပြဿနာ မဟုတ်ပါဘူး။ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ တောင်းဆိုနေတာက ဖက်ဒရယ်နဲ့ အာဏာခွဲဝေကျင့်သုံးမှု Power Sharingကိစ္စတွေပါ။ ဒါက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးရုံနဲ့ ပြေလည်သွားမယ့် အရာတွေ မဟုတ်ဘူး။

သမိုင်းမှာ ကြည့်ရင်လည်း ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ကို လွှတ်ပေးလိုက်ရုံနဲ့ ပြည်တွင်းစစ် ရပ်သွားတာမျိုး မရှိသလောက်ပါပဲ။ ဥပမာ- တောင်အာဖရိကမှာ နယ်လ်ဆင် မင်ဒဲလား လွတ်လာတာက စနစ်တစ်ခုလုံး ပြောင်းလဲဖို့ ခြေလှမ်းဖြစ်ခဲ့ပေမယ့်၊ မြန်မာပြည်က တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်က အဲဒီထက် ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရအနေနဲ့ အာဆီယံဟာ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းပေးမယ့်သူ မဟုတ်ဘဲ **"ချဉ်းကပ်ဖို့ လမ်းစ"** လောက်ပဲ ရှိတယ်လို့ သဘောထားသင့်ပါတယ်။

### **၄။ အနောက်အုပ်စုရဲ့ ဖိအားနဲ့ အာမခံချက်**

အနောက်နိုင်ငံတွေကတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွှတ်ပေးဖို့ ဆက်တိုက် ဖိအားပေးမှာပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ကိုယ်တိုင်က NLD ကို အစိုးရဖြစ်ဖို့ တွန်းတင်ပေးခဲ့ကြတာကိုး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမှာက "အပေးအယူ" ကိစ္စပါ။

"ငါတို့ ဒေါ်စုကို လွှတ်ပေးလိုက်ပြီ၊ ဒါကြောင့် ငါတို့ကို ပြန်အသိအမှတ်ပြု၊ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုSanctionsတွေ ဖွင့်ပေး" ဆိုပြီး တောင်းဆိုလို့ မရပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒက သူတို့ လိုလားတဲ့ အစိုးရမျိုး မဟုတ်မချင်း ဘယ်တော့မှ အာမခံချက် ပေးမှာ မဟုတ်လို့ပါပဲ။ သူတို့စကား နားထောင်ပြီး လွှတ်ပေးလိုက်ရင်တောင် "နောက်ထပ် ဘာလုပ်ပေးဦး၊ ဒါမှမဟုတ်ရင်တော့ ပိတ်ဆို့မှုSanctionsတွေ မဖြုတ်ဘူး" ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ပဲ ဆက်သွားနေမှာပါ။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ ရိုက်ခတ်မှု" political Impact** လောက်ပဲ ရှိပြီး အစိုးရအတွက် ဘာအာမခံချက်မှ ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။

### **၅။ တီမောနဲ့ သင်ခန်းစာ**

ကျွန်တော်တို့ အာဆီယံထဲက တီမောအရေးကို ကြည့်ရအောင်။ တီမောကို အာဆီယံထဲ ဝင်ခွင့်ပြုလိုက်တယ်၊ ဒါကို အင်ဒိုနီးရှားမှာ တရားစွဲမှုတွေ ထပ်လုပ်ကြတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေက "ဒါဟာ ပြည်တွင်းရေး စွက်ဖက်မှုပဲ" လို့ ဘယ်သူကမှ ထွက်မပြောခဲ့ကြဘူး။

ဒါက ဘာကို ပြသလဲဆိုတော့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ ပြည်တွင်းရေးက ကိုယ့်မူဝါဒ၊ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်းပဲ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိနေရမယ်ဆိုတာပါပဲ။ သူများပြောတိုင်း လိုက်လုပ်နေလို့ မရဘူး။

### **နိဂုံးချုပ်**

အချုပ်ပြောရရင်တော့ဗျာ... ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်တာ မဲခိုးမှုကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေ၊ အဲဒီနောက်ဆက်တွဲ သေကြေပျက်စီးမှုတွေနဲ့ လူထုရဲ့ နစ်နာမှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ မေ့ထားလို့ မရပါဘူး။

တကယ်လို့ နိုင်ငံတကာ ဖိအားကြောင့် တစ်စုံတစ်ရာ အလျှော့ပေးမယ်ဆိုရင်တောင် "နေအိမ်အကျယ်ချုပ်" အဆင့်ထက် ပိုမဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ လူထုရဲ့ နစ်နာမှုတွေအပေါ်မှာ လေးစားမှု ရှိရာ ရောက်မှာပါ။

မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို မိမိတို့ရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ မူဝါဒအတိုင်းပဲ ရှေ့ဆက်သွားသင့်တယ်လို့ သုံးသပ်ရင်း ဒီနေ့ ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားပါရစေ။

နားထောင်ပေးခဲ့ကြတဲ့ ပရိသတ်ကြီးကို ကျေးဇူးအများကြီး တင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ နောက်ထပ် စိတ်ဝင်စားစရာ သုံးသပ်ချက်တွေနဲ့ ပြန်လာခဲ့ပါဦးမယ်။ အားလုံး

ပဲ သာယာတဲ့နေ့လေး ဖြစ်ပါစေ။