Thursday, 1 October 2026

  - ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ခူးစားရတဲ့ သစ်သီးမဟုတ်ဘူး (သို့မဟုတ်) အစိုးရပြောင်းရုံနဲ့ ပြီးသွားတဲ့ ကိစ္စလား။


(ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်၊ တည်ငြိမ်ပြီး ယုံကြည်မှုအပြည့်ရှိတဲ့ မျက်လုံးတွေနဲ့ စိုက်ကြည့်ပါ။ စကားပြောတဲ့အခါ အလျင်စလို မပြောဘဲ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို အလေးအနက်ထားပြီး လေသံကို အနိမ့်အမြင့် သေချာထိန်းပြီး စတင်ပါ။)

[စက္ကန့်အနည်းငယ် တိတ်ဆိတ်နေပြီးမှ စကားစပါ]


မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ အားလုံးရဲ့ နှုတ်ဖျားမှာ ရေပန်းစားနေတဲ့၊ အားလုံးက တောင့်တနေကြတဲ့ စကားလုံးတစ်လုံးအကြောင်း ပြောကြမယ်။ အဲဒါကတော့ "ဒီမိုကရေစီ" ပါပဲ။

ဒါပေမယ့်... ဒီနေ့ ကျွန်တော်ပြောမယ့် ဒီမိုကရေစီအကြောင်းက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်တွေ့ဘဝ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေတဲ့၊ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အမြင်တစ်ရပ်ကို ဆွေးနွေးကြည့်ချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ဖူးလား... ကျွန်တော်တို့ အပါအဝင် ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းကို သွားနေတဲ့ နိုင်ငံတွေ၊ ဆင်းရဲကျပ်တည်းနေတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ဒီမိုကရေစီကို ဘယ်လို မြင်နေကြသလဲ ဆိုတာကိုပေါ့။


များသောအားဖြင့်ကတော့ ဒီမိုကရေစီဆိုတာကို "မှော်တုတ်တံ" တစ်ချောင်းလို မြင်နေကြတယ်။ ဒီမိုကရေစီသာ ရလိုက်ရင် တိုင်းပြည်ရဲ့ ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှုတွေ ချက်ချင်း ပျောက်သွားမယ်။ အလုပ်အကိုင်တွေ ပေါများလာမယ်။ လမ်းတွေကောင်းလာမယ်။ အရာရာ ပြီးပြည့်စုံသွားမယ်ဆိုတဲ့ "အဖြေတစ်ခု" လို့ အလွန်အကျွံ မှတ်ယူသွားကြတယ်။


ဒီလို မှတ်ယူလိုက်တဲ့ အကျိုးဆက်က ဘာဖြစ်လာသလဲဆိုတော့... အဆောက်အအုံတစ်ခုကို အုတ်မြစ်ကစပြီး အချိန်ယူ တည်ဆောက်ရမယ်ဆိုတာကို မေ့သွားကြတာပဲ။ ဒီမိုကရေစီကို ဖြည်းဖြည်းချင်း အချိန်ယူ တည်ဆောက်ရမယ်ဆိုတဲ့ အသိတရား ပျောက်ဆုံးသွားကြတာပဲ။


(လေသံကို အနည်းငယ် လျှော့ချပြီး၊ ပိုပြီး ရင်းနှီးတဲ့ ပုံစံနဲ့ ဆက်ပြောပါ)


မိတ်ဆွေတို့... ဒီမိုကရေစီဆိုတာ သစ်ပင်ပေါ်မှာ ဝေဝေဆာဆာ သီးနေတဲ့ အသီးသက်သက် မဟုတ်ဘူးဗျ။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ သီးပွင့်လာအောင် နှစ်ရှည်လများ တဖြည်းဖြည်း ပြုစုပျိုးထောင်ပေးရတဲ့ သစ်ပင် တစ်ပင်ပါ။ သစ်ပင်ပေါ်က သစ်သီးလို လွယ်လွယ်ကူကူ လှမ်းခူးဆွတ်လိုက်တာနဲ့၊ အစိုးရတစ်ခု ပြောင်းလိုက်တာနဲ့၊ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု လုပ်လိုက်တာနဲ့ သာယာဝပြောတဲ့ ရွှေပြည်‌ေအးနိူင်ငံတစ်ခုအဖြစ်နဲ့ ချက်ချင်း ဖြစ်မလာပါဘူး။


ဥရောပ နိုင်ငံတွေ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အီတလီ ပြင်သစ် စတဲ့ ဒီမိုကရေစီ ရင့်ကျက်ပါတယ်ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ကြည့်ပါ။ သူတို့တွေ ဒီအဆင့်ကို ရောက်ဖို့ ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခါ၊ နှစ်ခါလောက် လုပ်ပြီး ရောက်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ နှစ်ပေါင်း ရာနဲ့ချီပြီး အသက်သွေးချွေးတွေ ရင်းခဲ့ရတယ်။ အမှားတွေ လည်း အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ခဲ့ရတယ်။ လူတန်းစား အလွှာအသီးသီးကနေ နှစ်ပေါင်းများစွာ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ တဖြည်းဖြည်း ညှိယူ တည်ဆောက်ခဲ့ရတဲ့ သမိုင်းတွေ ရှိတယ်။


ကျွန်တော်တို့လို ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံတွေ၊ အာဖရိကတိုက်က နိုင်ငံတချို့၊ လက်တင်အမေရိကက နိုင်ငံတချို့ရဲ့ နိူင်ငံရေး ရေချိန်‌မှာ ဘာသွားတွေ့ရသလဲဆိုရင်၊ ဒီမိုကရေစီကို သစ်သီးတစ်လုံးလို အလွယ်တကူ ခူးဆွတ်ချင်ကြတယ်။ အချိန်မပေးချင်ဘူး။ ချက်ချင်း ခံစားချင်ကြတယ်။ အဲဒီလို လောဘတကြီးနဲ့ အလွယ်တကူ ခူးဆွတ်ချင်တဲ့အတွက်၊ အုတ်မြစ်မခိုင်ဘဲ အပေါ်ထပ်ကို အမြန်ဆောက်ချင်တဲ့အတွက်... နောက်ပြန် လဲကျပြီး တိုင်းပြည် ပိုအကျနာသွားတဲ့ သာဓကတွေ သမိုင်းမှာ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီဆိုတဲ့ နာမည်ခံပြီး အာဏာရှင်တွေ ထွက်ပေါ်လာတာ၊ ပြည်တွင်းစစ်တွေ ပိုဆိုးသွားတာတွေဟာ အဲဒီလို အလွယ်လိုချင်တဲ့ စိတ်ကနေ မြစ်ဖျားခံတာပါပဲ။


ကျနော်တို့နိူင်ငံကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ဒီမိုကရေစီပါလိမန်စနစ်နဲ့သွားတယ် ၊ ၁၉၅၈ /၅၉ မှာ ရောင်စုံသူပုန်သောင်းကြမ်းမှုကြောင့် ၆၂မှာ ပျက်ဆီးသွားတယ် ၊ 2010မှာ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေဥပဒေနဲ့ ဒီမိုကရေစီလမ်းပေါ်ကို တက်လှမ်းလာခဲ့တယ် 2021မှာ နောက်ပြန်လန်ကျသွားခဲ့တယ် အခု ၂၀၂၅ မှာ ရွေးကောက်ပွဲတွေ လွှတ်တော်တွေနဲ့ ပြန်လည်ရုန်းထ နေတယ် ။ အဖက်ဖက်မှာ အခက်အခဲတွေ လိုအပ်ချက်တွေ အားနည်းချက်တွေများစွာနဲ့ ရုန်းထနေကြတာ မြင်တဲ့အတိုင်းပဲ ။ ဒီတစ်ခါ နိူင်ငံရေး အလှည့်အပြောင်းက အလွန်ကြီးမားပါတယ် ဒါကို ပြည်သူအားလုံးက မြင်အောင်ကြည့်တတ်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ် ။ 



(လက်ကို အနည်းငယ် လှုပ်ရှားပြီး ခိုင်မာပြတ်သားတဲ့ လေသံနဲ့ ဆက်ပါ)


ကျွန်တော် ဆိုလိုချင်တာက... ဒီမိုကရေစီကို စနစ်တစ်ခု၊ အစိုးရ အပြောင်းအလဲတစ်ခု၊ အစိုးရ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဆိုတာထက် အများကြီး ပိုတယ်ဆိုတာကို မြင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ဖြစ်စဉ် (Process) တစ်ခုပဲ။ စာရွက်ပေါ်မှာ ရေးထားတဲ့ ဥပဒေသက်သက် မဟုတ်ဘူး။

ဒီမိုကရေစီရဲ့ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်က

ပြည်သူတွေရဲ့ တွေးခေါ်ပုံတွေ၊ လူတွေရဲ့တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းယူပုံတွေ၊ "သူ့ဘက် ကိုယ့်ဘက် ကြည့်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်" တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လျော့သာတင်းသာ အခြေအနေတွေ ဖန်တီးတတ်တာ၊ "သူ့အတွက် space ၊ ကိုယ့်အတွက်" (Space) နေရာဖွင့် ပေးတတ်တာ၊ ကိုယ်နဲ့ သဘောထား မတိုက်ဆိုင်တဲ့ သူတွေကိုပါ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ခွင့်ပြုတာ... ဒါတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း ညှိယူ တည်ဆောက်ရတဲ့ 'ဒီမိုကရေစီ ယဉ်ကျေးမှု' ပဲ။

ဒီယဉ်ကျေးမှုမရှိဘဲ၊ ဒီစိတ်ဓာတ်ရေးရာ အုတ်မြစ်မရှိဘဲ ဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ အစိုးရတိုင်း အဖွဲ့အစည်းတိုင်းဟာ ရေပေါ်ရုပ်ရေးသလိုပဲ။ ဘယ်တော့မှ ခိုင်မာမှာ မဟုတ်ဘူး။


(ကင်မရာကို စူးစိုက်ကြည့်ပြီး အသံကို ပိုပြီး လေးနက်အောင် ထားပါ)


မိတ်ဆွေတို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ သူနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အုတ်မြစ်တွေကို တဖြည်းဖြည်း အချိန်ယူ တည်ဆောက်ဖို့ ကြိုးစားရမယ်ဆိုတဲ့ "အသိ" ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ မဖြစ်ထွန်းလာရင် ဘာဖြစ်မလဲ။

အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ အဲဒီလို အသိမရှိရင်... "တပွဲတိုး နိုင်ငံရေးသမားတွေ" ကြီးစိုးသွားလိမ့်မယ်။

ဒီမိုကရေစီကို ချက်ချင်းရမယ်၊ ချက်ချင်း ချမ်းသာမယ်ဆိုပြီး လေလုံးထွားတတ်တဲ့ တပွဲတိုး နိုင်ငံရေး ဆယ်လီ (Celebrity) တွေရဲ့ လိမ်စားတာကို ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ ခံရလိမ့်မယ်။ သူတို့က ပြည်သူတွေရဲ့ ဆင်းရဲကျပ်တည်းမှု၊ မျှော်လင့်ချက် ကြီးမားမှုတွေကို အသုံးချပြီး နေရာယူသွားကြလိမ့်မယ်။


အကျိုးဆက်ကတော့... အဲဒီလို တပွဲတိုး နိုင်ငံရေး ယဉ်ကျေးမှုတွေနဲ့ တိုင်းပြည်ဟာ မကြာခဏ ကမောက်ကမ ဖြစ်ရတတ်တယ်။ တက်လိုက်၊ ကျလိုက်၊ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်၊ ပြည်သူက ဆန္ဒပြလိုက်၊ အစိုးရသစ် တက်လာလိုက်၊ ပြန်ပြီး ဖောက်ပြန်သွားလိုက်နဲ့... သံသရာလည်နေတဲ့ အကျည်းတန်တဲ့ သမိုင်းကိုပဲ ထပ်ခါတလဲလဲ ရေးနေရလိမ့်မယ်။


(လေသံကို ငြိမ်သက်သွားစေပြီး၊ စာနာနားလည်မှု ပါတဲ့ အမူအရာနဲ့ ဆက်ပါ)


ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည်သူတွေ ပင်ပန်းနေပြီ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သိပါတယ်။ကျနော်ဆီဖုန်းဆက်ပြီး ရင်ဖွင့်လာတာတွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ် ။ 

 အမြန်ဆုံး အဆင်ပြေ‌ေစချင်ကြပြီ။ အမြန်ဆုံး ငြိမ်းချမ်း‌ေအးချမ်း‌ေစချင်ကြပြီ။ ဒါဟာ လူသားတိုင်းရဲ့ သဘာဝပါ။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ နိူင်ငံရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ရောဂါက ပါရာစီတမော တစ်လုံးသောက်ရုံနဲ့ ပျောက်မယ့် ရောဂါမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ခွဲစိတ်ကုသပြီး အချိန်ယူ အနားယူရမယ့်၊ ပြုစုယုယရမယ့် ရောဂါမျိုးပါ။

သစ်ပင်တစ်ပင် စိုက်တယ်ဆိုပါစို့။ မျိုးစေ့ချပြီး နောက်နေ့ ချက်ချင်း အသီးသွားရှာလို့ ရမလား။ မရဘူး။ အရိပ်နေနေအခက်ချိုးချိုး ပြည်တွင်းသောင်းကြမ်းသူ သူပုန်တွေရဲ့ရန်ကို အထူးသတိပြုရမယ် ။ 


ရေလောင်းရမယ်၊ ပေါင်းသင်ရမယ်၊ မြေသြဇာ ကျွေးရမယ်။ လေမုန်တိုင်း လာရင် အပင်မကျိုးအောင် ထောက်တိုင်တွေ လိုက်ထောက် ရပါမယ်။ အချိန်ကာလ တစ်ခုအထိ စိတ်ရှည်လက်ရှည် ပြုစုပျိုးထောင်ပြီးမှသာ အရိပ်အာဝါသရော၊ အသီးအပွင့်ပါ ရနိုင်တာပါ။

ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာလည်း အဲဒီ သစ်ပင်လိုပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ အားလုံးက ကိုယ့်ဘက်ကနေ စပြီး ရေလောင်းပေါင်းသင် လုပ်ရမယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုရင်...

ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ တရားမျှတအောင် နေထိုင်တာ၊

သူတစ်ပါးရဲ့ အမြင်ကို လေးစားတာ၊

အမုန်းတရားတွေ ပါတီစွဲ အုပ်စုစွဲ‌ေတွအစား အကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုကို ရှေ့တန်းတင်တာ၊ တနိူင်ငံလုံးနဲ့ပတ်တာတွေ သက်ဆိုင်တာတွေကို 

အလွယ်တကူ ယုံကြည်လိုက်တာမျိုး မလုပ်ဘဲ ဝေဖန်ပိုင်းခြား စဉ်းစားတတ်တာ...

ဒါတွေဟာ ဒီမိုကရေစီ သစ်ပင်အတွက် ကျွန်တော်တို့ လောင်းပေးရမယ့် ရေတွေ၊ ကျွေးပေးရမယ့် မြေသြဇာတွေပဲ။


(အဆုံးသတ်ပိုင်းရောက်ပြီဖြစ်၍ စကားလုံးတိုင်းကို ပိုမို ပြတ်သားပြီး ရင်ထဲရောက်အောင် ပြောပါ)


မိတ်ဆွေတို့... ဒီဗီဒီယိုလေး ပြီးသွားရင် ကျွန်တော် တစ်ခုပဲ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။ သင့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဒီအတွေးလေး တစ်ခုတော့ ထည့်သွားပေးပါ။


"ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာ ငါတို့ တခါတည်း လှမ်းခူးလို့ရတဲ့ အသီးမဟုတ်ဘူး။ ငါတို့ မျိုးဆက်တွေ အချိန်ယူ စိုက်ပျိုးရမယ့် သစ်ပင်ပဲ။" ဆိုတာကိုပါ။


အစိုးရတစ်ရပ် ပြောင်းသွားရုံနဲ့ ငါတို့တာဝန် ပြီးပြီလို့ မတွေးပါနဲ့။ နိုင်ငံရေးသမားတွေကိုချည်း ပုံအပ်ပြီး ကယ်တင်ရှင်လို မမျှော်လင့်ပါနဲ့။ တပွဲတိုး ဆယ်လီရူးတွေကို အထင်မကြီးပါနဲ့။


ဒီမိုကရေစီ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ နေ့စဉ် ဖြတ်သန်းမှု၊ တွေးခေါ်မှု၊ ညှိနှိုင်းမှုတွေ အပေါ်မှာပဲ အုတ်မြစ်ချ တည်ဆောက်ရတာပါ။ အုတ်မြစ်ခိုင်မှ အဆောက်အအုံ ခိုင်ပါမယ်။ အမြစ်ခိုင်မှ သစ်ပင် ရှင်သန်ပါမယ်။

အလွယ်မလိုက်ကြပါနဲ့။ အချိန်ယူ တည်ဆောက်ဖို့ စိတ်ရှည်ကြပါစို့။ ဒီမိုကရေစီယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု အဖြစ် အမြစ်တွယ်အောင် ဝိုင်းဝန်း ကြိုးစားကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်းရင်း...

နောင်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေအတွက် တကယ် သီးပွင့်ဝေဆာတဲ့ ဒီမိုကရေစီ သစ်ပင်ကြီးကို လက်ဆင့်ကမ်း ပေးနိုင်သူတွေ ဖြစ်ကြပါစေ။လို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် 

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။


(ချက်ချင်း ဖြတ်မချဘဲ ကင်မရာကို

 ၂ စက္ကန့်ခန့် တည်ငြိမ်စွာ စိုက်ကြည့်ပြီးမှ ဗီဒီယိုကို အဆုံးသတ်ပါ)

  ပြိုကွဲနေသော လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် လွတ်လပ်သော ပညာတတ်များ၏ တန်ဖိုး

(ခန့်မှန်း ကြည့်ရှုချိန် - ၂၅ မိနစ်ခန့်)

[Intro - 00:00 မှ 03:00]

အမှောင်ထုထဲက မေးခွန်းနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အက်ကြောင်းများ

မိတ်ဆွေတို့ မင်္ဂလာပါ။

ဒီနေ့ ကျနော်တို့ စကားပြောကြမယ့် အကြောင်းအရာဟာ တော်တော်လေး လေးနက်ပြီး ကျနော်တို့အားလုံးရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝတွေ၊ ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အနာဂတ်အပေါ်မှာ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်နေတဲ့ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ဖူးပါသလား။ နိုင်ငံတစ်ခု သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပြိုကွဲပြီလို့ ကျနော်တို့ သတ်မှတ်တဲ့အခါ ဘာကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်သလဲ။ စီးပွားရေးတွေ ကျဆင်းသွားတာကို ကြည့်တာလား၊ အဆောက်အအုံတွေ ပျက်စီးသွားတာကို ကြည့်တာလား။

ဒါတွေထက် ပိုပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ပြိုကွဲမှုတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ လူတွေရဲ့ တွေးခေါ်ပုံတွေ ပြိုကွဲသွားတာပါ။

နိုင်ငံတစ်ခုမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့ လူတွေဟာ ဒုက္ခဒဏ်ကိုလည်း အတူတူ ခံစားနေကြရတယ်။ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုကိုလည်း အတူတူ ကြုံနေရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ "ငါတို့ဟာ ဒုက္ခတူတူ ခံစားနေရတဲ့ ခရီးသွားဖော်တွေပါလား" လို့ မမြင်နိုင်တော့ဘဲ "ငါ့အုပ်စု မဟုတ်ရင် ငါ့ရန်သူ" လို့ မြင်လာကြတဲ့အခါ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အပြတ်ရှင်းဖို့၊တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ အပြတ်ရှင်းဖို့၊ ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားလာကြတဲ့အခါ… အဲဒီ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ "ပြိုကွဲနေသော လူ့အဖွဲ့အစည်း" (Broken Society) ဖြစ်သွားပါပြီ။

အဆိုးဆုံးက ဘာလဲဆိုရင် "ငါတို့အုပ်စုလုပ်တာပဲ အမှန်၊ ငါတို့ လျှောက်တဲ့လမ်းပဲ အမှန်၊ ငါတို့နဲ့ မတူရင် ရန်သူ" ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက် စိတ်ဓာတ်တွေ လွှမ်းမိုးသွားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ အမှန်တရားဆိုတာလည်း မရှိနိူင်တော့ပါဘူး။ အုပ်စုစွဲပဲ ရှိတော့တာပါ။

ဒါဆိုရင် ကျနော်တို့ မေးစရာရှိလာပါတယ်။ ဒီလို ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမျိုး ဖြစ်မသွားအောင်၊ သို့မဟုတ် ပြိုကွဲနေတာကို ပြန်ပေါင်းကူး စုစည်းပေးနိုင်ဖို့ ဘာတွေလိုအပ်သလဲ။


[Part 1 - 03:00 မှ 08:00]

Worldview တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိခြင်းနှင့် Broken Society ၏ သဘောသဘာဝ


ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ပြဿနာ အများစုဟာ "ရှုထောင့်" (အမြင်) တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိနေတာက စတင်လာတာပါ။

လူတိုင်းမှာ ကိုယ်ဖြတ်သန်းလာရတဲ့ နောက်ခံ၊ ကိုယ်ကြီးပြင်းလာရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ စနစ်တွေအရ ကိုယ်ပိုင် အမြင် ကိုယ်ပိုင် ရှု့ထောင့် ဆိုတာ ရှိကြပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက ဘယ်တော့ စသလဲဆိုတော့ ကိုယ့် အမြင် ရှု့ထောင့် တစ်ခုတည်းကသာလျှင် စကြဝဠာရဲ့ တကယ်စစ်မှန်တဲ့ အမှန်တရားလို့ မျက်စိမှိတ် ယုံကြည်လိုက်တဲ့အခါမှာ စတာပါ။

ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ခဏလောက် လေ့လာကြည့်ပါ။

အုပ်စု A က ပြောမယ် - "ငါတို့ အမြင်ပဲ အမှန်၊ ငါတို့ကသာ ဓမ္မဘက်တော်သား အမှန်တရားကို ဆုပ်ကိုင်ထားတာ"။

အုပ်စု B ကလည်း ပြန်ပြောမယ် - "မဟုတ်ဘူး၊ မင်းတို့က အမှား၊ ငါတို့အမြင်ကမှ အနာဂတ်အတွက် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်"။

ဒီနေရာမှာ နှစ်ဖက်စလုံးဟာ သူတို့ရဲ့ အမြင်ရှု့ထောင့် ထဲမှာ လုံးလုံးလျားလျား ပိတ်မိနေကြတာပါ။ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက ဒီလိုအုပ်စု နှစ်ခုစလုံးဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကယ်တင်နေတာ" လို့ ယူဆထားကြတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာ အစွန်းရောက်မှုတွေဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အက်ကြောင်းတွေကို ပိုမို နက်ရှိုင်းသွားစေပါတယ်။

တကယ်တော့ Broken Society ဆိုတာ ဝင်ငွေနည်းလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အသိပညာ ဗဟုသုတ နည်းလို့ချည်းပဲလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ လူအချင်းချင်း နားလည်ပေးနိုင်တဲ့၊ ညှိနှိုင်းပေးနိုင်တဲ့ (Intellectual Space) လို့ခေါ်တဲ့ "အသိဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ နေရာလွတ်" ပျောက်ကွယ်သွားတာ ကြောင့်ပါ။

လူတွေဟာ စကားပြောကြတဲ့အခါ မေးခွန်းထုတ်ဖို့ စကားမပြောကြတော့ဘူး။ တစ်ဖက်သားကို အနိုင်ယူဖို့နဲ့ ပြစ်ဒဏ်ခတ်ဖို့ပဲ စကားပြောကြတော့တယ်။ အချင်းချင်း ငြင်းခုံကြတဲ့အခါ အကြောင်းအကျိုး (Logic) နဲ့ ငြင်းတာမဟုတ်တော့ဘဲ စိတ်ခံစားချက် (Emotion) နဲ့ အငြိုးအတေးတွေကို အခြေခံပြီး ငြင်းကြတော့တယ်။ ဒါဟာ ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ ထိထင်ရှားဆုံး လက္ခဏာပါပဲ။


[Part 2 - 08:00 မှ 13:00]

Karl Mannheim နှင့် Free-Floating Intelligentsia (လွတ်လပ်သော ပညာတတ်များ)


ဒီလို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ပြိုကွဲမှုကြီးကို ကာကွယ်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိပေးဖို့အတွက် ဂျာမန် လူမှုဗေဒပညာရှင် ကားလ် မန်ဟိုင်း (Karl Mannheim) က ခယူဆချက်တစ်ခု တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Free-floating intelligentsia" သို့မဟုတ် "လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ကြသော ပညာတတ်များ" ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းပါပဲ။


Karl Mannheim ကားလ် မန်ဟိုင်း က ဘာပြောလဲဆိုတော့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အုပ်စုအသီးသီးရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ worldview တွေကြားမှာ ရေစုန်မျောမသွားဘဲ သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်တဲ့ ပညာတတ်တွေ ရှိဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။


ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့ သေချာ သဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။ "လွတ်လပ်သော ပညာတတ်" (Free-floating intellectual) ဆိုတာ ဘွဲ့လက်မှတ်တွေ အများကြီး ရထားတဲ့သူ၊ စာအုပ်တွေ အများကြီး ရေးဖူးတဲ့သူကိုပဲ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။


သူတို့ရဲ့ ပင်မလက္ခဏာက ဘာလဲဆိုတော့ - သူတို့ဟာ ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ အုပ်စုစွဲ၊ အဖွဲ့အစည်းစွဲ ဆိုတဲ့ မည်သည့် အချုပ်အနှောင်မှာမှ လုံးလုံးလျားလျား ပိတ်မိမနေဘဲ အရာရာကို ဘက်မလိုက်ဘဲ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံကနေ မြင်နိုင်စွမ်း ရှိသူတွေ ဖြစ်တာပါပဲ။


သူတို့ဟာ "ငါတို့အုပ်စုပဲ အမှန်" ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုး မရှိပါဘူး။ အုပ်စုတစ်စုချင်းစီရဲ့ သဘောသဘာဝ၊ သူတို့ရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ၊ သူတို့ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို အပြင်ဘက်ကနေ ကောင်းကင်ကြည့် ကြည့်နိုင်စွမ်း (Bird’s-eye view) ရှိကြသူတွေပါ။


သေချာအောင် ထပ်ပြောပါရစေ။ Free-floating intellectuals ဆိုတာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကယ်တင်မယ့် "ကယ်တင်ရှင်" (Saviors) တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မှာ ဇာတ်လိုက်ဆန်ဆန် စူပါပါဝါတွေ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့မှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ပေါင်းကူးပေးသူများ" (Bridge-builders) အဖြစ် ရပ်တည်ပေးတာပါပဲ။

သူတို့ဟာ အစွန်းနှစ်ဖက်ဆီ အရှိန်နဲ့ ပြေးထွက်နေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးကို မြောင်းထဲ ထိ မိုက်တွင်းနက်မသွားအောင်၊ အမှန်တရားတစ်ခုတည်းမှာ ပိတ်မိပြီး စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုကွဲပျက်ဆီးမသွားအောင် ဟန်ချက်ထိန်းပေးထားတဲ့ မီးပြတိုက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။


[Part 3 - 13:00 မှ 18:00]

ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သင်ခန်းစာများ


ကျနော်တို့ ဒီအယူအဆကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ ပြန်ကြည့်ရအောင်။ သမိုင်းကို လေ့လာကြည့်ရင် Free-floating intellectuals တွေ ပျောက်ကွယ်သွားချိန်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေ ဘယ်လို ကမောက်ကမ ဖြစ်သွားခဲ့သလဲ ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရပါတယ်။

ပထမ သာဓက - ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ဂျာမနီ (Weimar Republic)

ဝိုင်မာ သမ္မတနိုင်ငံ ကာလမှာ ဂျာမန်လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ လက်ဝဲနဲ့ လက်ယာ အစွန်းရောက် နှစ်ခုကြားမှာ အပြင်းအထန် ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အလယ်အလတ်ကျကျ၊ အကြောင်းအကျိုးကျကျ စဉ်းစားကြတဲ့ ပညာတတ်တွေဟာ ကြောက်ရွံ့လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဖိအားပေးခံရလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် နှုတ်ဆိတ်သွားခဲ့ကြတယ်။ သို့မဟုတ်ရင်လည်း အုပ်စုတစ်စုစုရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေး အသုံးတော်ခံ ဖြစ်သွားခဲ့ကြတယ်။

လွတ်လပ်တဲ့ ရှုထောင့်ကနေ သုံးသပ်ပေးမယ့် ပညာတတ်တွေ အားနည်းသွားတဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားခဲ့သလဲ။ အစွန်းရောက် ဟစ်တလာနဲ့ နာဇီဝါဒဟာ လူထုရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကို အလွယ်တကူ စည်းရုံးသိမ်းသွင်းသွားနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ အမှောင်မိုက်ဆုံး မဟာဘေးဒုက္ခကြီးကို ဖန်တီးခဲ့တာပါပဲ။


ဒုတိယ သာဓက - ၁၈ ရာစု ဥရောပ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခေတ် (Enlightenment Period)

အခြားတစ်ဖက်မှာလည်း သမိုင်းရဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတွေကို ကြည့်ပါဦး။ ၁၈ ရာစု ဥရောပမှာ ဘုရင်စနစ်နဲ့ သာသနာပိုင်တွေရဲ့ absolute authority (မေးခွန်းထုတ်ခွင့်မရှိသော အာဏာ) အောက်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း ပိတ်မိနေခဲ့တာပါ။

အဲဒီအချိန်မှာ ဗော့လ်တဲယား (Voltaire)၊ ဂျွန်လော့ခ် (John Locke) နဲ့ ဂျင်းဂျက်ရူးဆိုး (Jean-Jacques Rousseau) အစရှိတဲ့ ပညာတတ်တွေ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဟာ မည်သည့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း၏ အလိုကျမှ ရပ်တည်ခဲ့သူများ မဟုတ်ပါဘူး။ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ပိုင်ခွင့်၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ အကြောင်းအကျိုးစနစ်ကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ကြတယ်။

သူတို့ရဲ့ Free-floating တွေးခေါ်မှုတွေကြောင့်ပဲ ဥရောပဟာ မှောင်မိုက်တဲ့ ခေတ်ဆိုးကြီးထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ်ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်ရှိလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် သမိုင်းက ကျနော်တို့ကို ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာက ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ - လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ပြီး အမှန်တရားကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း ပြောရဲတဲ့ ပညာတတ်တွေ မရှိတော့တဲ့နေ့ဟာ အဲဒီလူ့အဖွဲ့အစည်း အမှိုက်ပုံ ဖြစ်သွားမယ့်နေ့ပါပဲ။

ကျနော်တို့ရဲ့ မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်းကြီးရဲ့ ယနေ့အချိန်ကာလကို မြင်အောင်ကြည့်ပေးစေလိုပါတယ် ။ 


[Part 4 - 18:00 မှ 22:00]

အစွန်းရောက်မှု၊ အသံတိတ်သွားခြင်းနှင့် အန္တရာယ်၏ လက္ခဏာများ


မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ Free-floating intellectuals တွေ အားနည်းသွားပြီ၊ သို့မဟုတ် ပျောက်ကွယ်သွားပြီဆိုရင် ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်လာသလဲ။


၁။ သဘောထားကွဲလွဲမှုကို သစ္စာဖောက်မှုလို့ သတ်မှတ်လာကြတယ်

အုပ်စုစွဲ လွှမ်းမိုးထားတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ မတူညီတဲ့ အမြင်တစ်ခုကို တင်ပြလိုက်တာနဲ့ မင်းဟာ ရန်သူပဲ၊ မင်းဟာ သစ္စာဖောက်ပဲလို့ တံဆိပ်ကပ်ခံရတော့တယ်။ အမှားအမှန်ကို ဆွေးနွေးခွင့် မရှိတော့ဘဲ "မင်း ငါတို့ဘက်မှာလား၊ ရန်သူ့ဘက်မှာလား" ဆိုတဲ့ အနက်နဲ့ အဖြူ မေးခွန်းပဲ ရှိတော့တယ်။


၂။ အတုအယောင် ပညာတတ် (Pseudo-intellectuals) တွေ နေရာယူလာကြတယ်

လွတ်လပ်တဲ့ ပညာတတ်တွေ နှုတ်ဆိတ်သွားတဲ့အခါ အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် အုပ်စုကြီးရဲ့ အကြိုက်ကို လိုက်ပြောပေးပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာမယ့် "အတုအယောင် ပညာတတ်" တွေက စီမံခန့်ခွဲခွင့် ရသွားကြတယ်။ သူတို့ဟာ စာအုပ်စာပေ အသုံးအနှုန်းတွေကို သုံးပြီး အစွန်းရောက်မှုတွေကို ယုတ္တိတန်အောင် ဝါဒဖြန့်ပေးကြတယ်။


၃။ အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက် ပျောက်ဆုံးသွားရတယ်

အရာရာကို အစွန်းနှစ်ဖက်ဆီကပဲ စဉ်းစားတဲ့အခါ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ထွက်ပေါက်မရှိတော့ပါဘူး။ တိုးတက်မှုဆိုတာ မရှိတော့ဘဲ အပြန်အလှန် ပျက်စီးရေး (Mutually Assured Destruction) ဆီကိုပဲ ဦးတည်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ကမောက်ကမ ဖြစ်နေပြီဆိုရင်၊ worldview အမြင်ရှု့ထောင့် တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိနေပြီဆိုရင် အမြင်ကျယ်တဲ့၊ ဘက်မလိုက်တဲ့၊ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်တဲ့ Free-floating intellectuals တွေ သိသိသာသာ အားနည်းသွားတာကို မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။


[Part 5 - 22:00 မှ 25:00]

နိဂုံးနှင့် မိမိကိုယ်ကို မေးမြန်းရမည့် မေးခွန်း


မိတ်ဆွေတို့ရေ…

ဒီနေ့ ကျနော် ပြောပြသွားတဲ့ ကိစ္စဟာ စာအုပ်ထဲက လူမှုဗေဒ သီအိုရီတစ်ခု သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲ၊ စိတ်ဓာတ်ထဲမှာ မေးခွန်းထုတ်ရမယ့် ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။

Karl Mannheim ကားလ် မန်ဟိုင်း ပြောတဲ့ Free-floating intelligentsia ဆိုတာ အသိုင်းအဝိုင်းထဲက သီးသန့် ပညာတတ်အနည်းငယ်ကိုပဲ ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ ကျနော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီဟာလည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ "လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်သူ" ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြည့်လို့ ရပါတယ်။

ကျနော်တို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒီမေးခွန်းလေးတွေ ပြန်မေးကြည့်ကြရအောင် -


 * "ငါဟာ ငါနဲ့ မတူတဲ့သူရဲ့ ရှုထောင့်ကို နားလည်ပေးဖို့ အနည်းဆုံး ကြိုးစားကြည့်ဖူးရဲ့လား။"


 * "ငါ့စိတ်ထဲမှာ 'ငါတို့အုပ်စုမှ အမှန်၊ ကျန်တဲ့သူတွေဟာ ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ့် ရန်သူတွေ' ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက် စိတ်ဓာတ်တွေ ကိန်းအောင်းနေသလား။"


ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ပြန်လည် ကုစားဖို့ဆိုတာ တစ်ယောက်ယောက်၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက လာပြီး ကယ်တင်မှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင်က အစွန်းရောက် ပိတ်မိနေတဲ့ mindset ထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။


အမှန်တရားဆိုတာ အုပ်စုတစ်စုတည်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တရားဆိုတာ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံကနေ ဝေဖန်သုံးသပ်ပြီးမှ ရရှိလာတဲ့ အသီးအပွင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီး ပြိုကွဲမသွားဖို့ဆိုရင် ကျနော်တို့အားလုံးဟာ အမှန်တရားကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်တဲ့၊ အုပ်စု/ပါတီစွဲအတ္တတွေကို ဘေးဖယ်ထားနိုင်တဲ့၊ လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်တဲ့ တွေးခေါ်သူများအဖြစ် ကိုယ်စီ ရပ်တည်ကြရပါမယ်။



ဒီဗီဒီယိုကို ကြည့်ပြီးတဲ့အခါ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဒီအတွေးလေး တစ်ခုကျန်ရစ်ခဲ့ရင် ကျနော် ဝမ်းသာမိမှာပါ။


"ငါ အုပ်စု ငါ့ပါတီနောက်ကို အစွဲတွေနဲ့ အမှိုက်လို မျောပါသွားမှာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အမှန်တရားကို လွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေသူ

တစ်ယောက်အဖြစ် ရပ်တည်မှာလား" ဆိုတာပါပဲ။

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ပြန်လည်ဆုံတွေ့ပါမယ် ။ 

 ကဒါဖီဆိုတာ ဘယ်လိုခေါင်းဆောင်မျိုးလဲ?




 မိနစ် ၁၅ ကြာ မိန့်ခွန်းအစား မိနစ် ၁၀၀ ကြာ မိန့်ခွန်း! ကဒါဖီဟာ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်စာတမ်းကို ဆုတ်ဖြဲပြီး ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေရှေ့မှာ ကြမ်းပြင်ပေါ် ပစ်ချခဲ့တယ်.....!😮




မွမ်မာ ကဒါဖီ အာဏာရလာပြီး ၄၀ နှစ်တာကာလအတွင်း ကဒါဖီဟာ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံကို တစ်ခါမှ မတက်ရောက်ခဲ့ပါဘူး။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ နယူးယောက်ကို ပထမဆုံးခြေချတုန်းက တစ်ကမ္ဘာလုံးက တစ်ခုခုဖြစ်လာတော့မယ်ဆိုတာ သိခဲ့ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တယ်...




ကုလသမဂ္ဂရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ အကြီးအကဲဟာ မိန့်ခွန်းပြောဖို့ မိနစ် ၁၅ သာ အချိန်ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကဒါဖီဟာ စင်မြင့်ပေါ်ရောက်တဲ့အခါ နာရီကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အာရဗီဘာသာစကားနဲ့ ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၁ မိနစ်၊ ၂ မိနစ်ကြာပြီးနောက် အချိန်ဟာ ၁ နာရီနဲ့ ၃၇ မိနစ် (မိနစ် ၁၀၀ ခန့်) ကြာသွားခဲ့ပါတယ်။




ကုလသမဂ္ဂအရာရှိ လစ်ဗျားစကားပြန် ဖူအက်ဂျလစ်ဟာ ကဒါဖီရဲ့ မြင့်မားတဲ့ဗို့အားမြင့်မိန့်ခွန်းကို အဆက်မပြတ်ဘာသာပြန်ဆိုရာကနေ အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခဲ့တာကြောင့် မိန့်ခွန်းပြောပြီး မိနစ် ၈၀ အကြာမှာ တိုက်ရိုက်မိုက်ခရိုဖုန်းထဲကို မေ့လဲသွားလုနီးပါးဖြစ်ပြီး "ငါ နောက်ထပ် မခံနိုင်တော့ဘူး!" လို့ အော်ဟစ်ခဲ့ပါတယ်။ (ကျွန်တော် မခံနိုင်တော့ဘူး!)။ ပြီးတော့ တခြားဘာသာပြန်တစ်ယောက် အတင်းအကျပ် လာပြီး တာဝန်ယူခိုင်းတယ်။ ကိုင်တွယ်ဖို့ မိနစ် ၂၀ ပဲ လိုတော့တယ်။ 😂




ကဒါဖီရဲ့ အဓိက မကျေနပ်ချက်ကတော့ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံ (အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ တရုတ်) ရဲ့ သီးသန့် "ဗီတို" အာဏာပါပဲ။ သူက "အင်အားကြီးနိုင်ငံ" တွေကို တိုက်ရိုက်တိုက်ခိုက်နေတာပါ။


သူက ၁၉၄၅ ခုနှစ်ကနေ ဒီနေ့အထိ ဒီလုံခြုံရေးကောင်စီဟာ နိုင်ငံငယ်လေးတွေကို လုံခြုံရေး မပေးနိုင်ခဲ့ဘူးလို့ ကျယ်လောင်စွာ ပြောခဲ့တယ်။ သူတို့က စစ်ပွဲ၊ ရန်လိုမှုနဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေပဲ ပေးခဲ့တယ်။ လုံခြုံရေးကောင်စီလို့ ခေါ်တာက မှားတယ်၊ တကယ်တော့ ကောင်စီပဲ။


ဒီမှာတင် မပြီးဘူး၊ သူက အမေရိကန်ကို လက်ညှိုးထိုးပြီး အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ လုပ်ကြံခံရမှုနဲ့ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတရားတဲ့ အီရတ်စစ်ပွဲကို နိုင်ငံတကာက စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ ဝက်တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်ဟာ ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ ဖန်တီးထားတဲ့ စစ်ရေးဇီဝလက်နက်လားဆိုတာတောင် သံသယဝင်ခဲ့တယ်။


သူ့ရဲ့ မိန့်ခွန်းတစ်ခုမှာ ကဒါဖီက လူတိုင်းရှေ့မှာ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်စာတမ်းရဲ့ တရားဝင်စာအုပ်ကို မြှောက်ပြခဲ့တယ်။ ဒီပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ ကမ္ဘာပေါ်က နိုင်ငံအားလုံးမှာ တန်းတူအခွင့်အရေးရှိတယ်လို့ အဆိုပြုချက်မှာ ဖော်ပြထားပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ နိုင်ငံငယ်လေးတွေဟာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေအတွက် တစ်ပြားတစ်ချပ်မှ မတန်ဘူးလို့ သူပြောခဲ့ပါတယ်။ သူဒီလိုပြောလိုက်တာနဲ့ ဒေါသတကြီးနဲ့ သူတို့ရှေ့က ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ဆွဲဖြဲပစ်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အလွန်အမင်း စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စွာနဲ့ စုတ်ပြဲနေတဲ့ စက္ကူစတွေကို ကုလသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌနဲ့ သူ့ရှေ့မှာထိုင်နေတဲ့ အရာရှိတွေရဲ့ စားပွဲပေါ် ပစ်ချလိုက်ပါတယ်။ ခန်းမတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်နေပြီး နိုင်ငံအသီးသီးက ကိုယ်စားလှယ်တွေက တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အံ့သြတကြီးနဲ့ ကြည့်နေကြပါတယ်။




ကဒါဖီ ဘယ်သွားသွား ရိုးရာဇိမ်ခံ ‘ဘီဒူဝင်တဲ’ ကို သူနဲ့အတူ ယူဆောင်သွားလေ့ရှိပါတယ်။ နယူးယောက်ကို ရောက်လာတဲ့အခါမှာတောင် ကြယ်ငါးပွင့်ဟိုတယ်မှာ မနေဘဲ တဲထဲမှာပဲ နေဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။




မာ့ခ်ဟာ မန်ဟက်တန်က စင်ထရယ်ပါ့ခ်ကနေစပြီး နေရာအမျိုးမျိုးမှာ တဲထိုးဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ လုံခြုံရေးအဖွဲ့က တားဆီးလိုက်တဲ့အခါ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပိုင်တဲ့ ခြံဝင်းထဲက မြက်ခင်းပြင်ကို ချက်ချင်းငှားပြီး တဲကြီးတစ်လုံး ဆောက်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က သူ့ကို ပြန်ပေးဆွဲခံရတဲ့အကြောင်း အကြောင်းကြားတဲ့အခါ သူ့ရဲ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့က ညအမှောင်ထဲမှာ တဲကို ခေါက်သိမ်းခဲ့ရပါတယ်။




 ကဒါဖီရဲ့ ဒီမိန့်ခွန်းဟာ နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေး ယဉ်ကျေးမှုမှာ အမှားတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မဟုတ်ပါဘူး။ လူအများက ဒါကို သူ့ရဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆ ဒါမှမဟုတ် ရူးသွပ်မှုလို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ မျက်နှာနှစ်ဖက်နဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ထိရောက်မှုမရှိမှုအကြောင်း မိနစ် ၁၀၀ အတွင်း သူပြောခဲ့တဲ့ ခါးသီးတဲ့ အမှန်တရားတွေဟာ နိုင်ငံတကာ နိုင်ငံရေးရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်မှန်တွေပါပဲ။




ဒီနေ့ခေတ်မှာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဖိနပ်တွေကို ကန်ပြီး ခြေအောက်မှာ လဲလျောင်းပြီး သူတို့ရဲ့ အာဏာကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ရုန်းကန်နေရတဲ့အချိန်တွေမှာ ကဒါဖီလို မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ရဲတဲ့ သတ္တိရှိသူ ဘယ်သူရှိမှာလဲ။




ကဒါဖီရဲ့ လူနေမှုပုံစံ ဒါမှမဟုတ် မူဝါဒတွေအကြောင်း အငြင်းပွားမှုပေါင်း တစ်ထောင်လောက် ရှိနိုင်ပေမယ့် အမေရိကရဲ့ နှလုံးသားထဲကို ဝင်ရောက်ပြီး သူတို့ရဲ့ နှာခေါင်းအောက်မှာ ရပ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုဖို့ ရဲရင့်တဲ့ စွမ်းအားရှိသူ ဘယ်သူရှိမှာလဲ။ ဒီနေ့ ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် နောက်ဆုံးမှာ သမိုင်းက ကျွန်တွေကို မမှတ်မိဘဲ ခြင်္သေ့လို ဟိန်းဟောက်နေတဲ့ ဒီဘုရင်တွေကို သမိုင်းက မှတ်မိနေတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။




Source:Iran Times

 

🔹လွတ်လပ်သောဈေးကွက်နဲ့ အစိုးရထိန်းချုပ်မှုများအကြောင်း

အရာရာကို မထိန်းချုပ်ပါနဲ့ | Invisible Hand နဲ့ စီးပွားရေးလွတ်လပ်ခွင့်


မိတ်ဆွေတို့ မင်္ဂလာပါ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ စကားနည်းနည်းလောက် ပြောကြရအောင်။ သိပ်ပြီး လေးလံတဲ့ သီအိုရီတွေ၊ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေ အကြောင်း ပြောမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်၊ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ ရပ်တည်မှုတွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ အလွတ်တမ်း ဆွေးနွေးကြည့်ချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ သတိထားမိလား။ လူ့သဘာဝမှာလေ... အရာရာကို ကိုယ့်လက်ထဲမှာ ဆုပ်ကိုင်ထားချင်တဲ့ စိတ်၊ ထိန်းချုပ်ထားချင်တဲ့ စိတ်ဆိုတာ ရှိကြတယ်။ ကိုယ်တိုင် ဝင်မကိုင်ထားရင်၊ ကိုယ်တိုင် ဝင်မထိန်းကျောင်းရင် အရာရာဟာ ပျက်စီးသွားတော့မယ်၊ ပြိုလဲသွားတော့မယ်လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ အထူးသဖြင့် အုပ်ချုပ်သူတွေ၊ အစိုးရတွေမှာ ဒီလိုစိတ်မျိုးက အရမ်းကို ကြီးမားပါတယ်။

ဒါပေမယ့်... တကယ်ပဲ အရာရာကို ထိန်းချုပ်ထားမှ အဆင်ပြေတာလား။

ဒီမေးခွန်းအတွက် အဖြေကို ကျွန်တော်တို့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ ကျော်၊ ၂၆၀ နီးပါးလောက်က သမိုင်းတစ်ခုကို ပြန်လှည့်ကြည့်ရအောင်။ အဲဒီအချိန်က စကော့တလန် လူမျိုး ဘောဂဗေဒပညာရှင်ကြီး တစ်ယောက်ရှိခဲ့တယ်။ သူ့နာမည်က အဒမ်စမစ် (Adam Smith) ပါ။ ခေတ်သစ် ဘောဂဗေဒရဲ့ ဖခင်ကြီးလို့တောင် တင်စားကြတယ်။

အဒမ်စမစ်က သိပ်ရိုးရှင်းပေမယ့် သိပ်ကို နက်ရှိုင်းတဲ့ အယူအဆတစ်ခုကို ချပြခဲ့တယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "Invisible Hand" လို့ခေါ်တဲ့ "မမြင်ရတဲ့ လက်" ဆိုတဲ့ သီအိုရီပါပဲ။

သူပြောခဲ့တာ ရှင်းရှင်းလေးပါ။ "ဈေးကွက်ကို သွားမကိုင်နဲ့၊ သွားမထိန်းချုပ်နဲ့။" တဲ့။

လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် သူတို့ဘာသာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနေကြတာပဲ။ ပေါင်မုန့်ဖုတ်တဲ့သူက သနားလို့ ပေါင်မုန့်ဖုတ်ကျွေးနေတာ မဟုတ်ဘူး။ အသားရောင်းတဲ့သူကလည်း စေတနာသက်သက်နဲ့ ရောင်းနေတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ အကျိုးအမြတ်အတွက် သူတို့ လုပ်နေကြတာ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလို လူတိုင်းလူတိုင်းက ကိုယ့်အကျိုးအတွက် ကိုယ် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရတဲ့အခါ... ရောင်းလိုအား (Supply) နဲ့ ဝယ်လိုအား (Demand) ဟာ သူ့အလိုလို ချိန်ခွင်လျှာ ညီသွားတယ်။ ဘယ်သူကမှ အတင်းအကျပ် ဝင်ပြီး စျေးနှုန်းတွေ သတ်မှတ်ပေးစရာ မလိုဘူး။ ဘယ်သူကမှ ဘာထုတ်ရမယ်၊ ဘယ်လောက်ရောင်းရမယ် ဆိုတာကို အမိန့်ပေးစရာ မလိုဘူး။ အဲဒီ ရောင်းလိုအားနဲ့ ဝယ်လိုအား နှစ်ခုကြားမှာ "မမြင်ရတဲ့ လက် (Invisible Hand)" တစ်ခုက သူ့ဘာသာ စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်သွားလိမ့်မယ်လို့ သူက ဆိုခဲ့တာပါ။

[ခေတ္တ အသက်ရှူရပ်နားရန်]

ဒီသီအိုရီက စာအုပ်ထဲမှာပဲ ရှိနေတဲ့ စိတ်ကူးယဉ် အယူအဆလားဆိုတော့... မဟုတ်ပါဘူး။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အများစုမှာ ဒီအယူအဆ မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြပြီးနေတာ ကြာပါပြီ။ ဈေးကွက်ကို လွတ်လပ်စွာ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ပေးထားတဲ့ နိုင်ငံတွေ၊ အစိုးရက ဝင်မရှုပ်တဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ စီးပွားရေးအရ အချမ်းသာဆုံး၊ အတိုးတက်ဆုံး နိုင်ငံတွေ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် သမိုင်းထဲက အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို နည်းနည်းလေး ဆွဲခေါ်သွားချင်ပါတယ်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ် ဝန်းကျင်လောက်က ကမ္ဘာကြီးမှာ အဆိုးရွားဆုံး စီးပွားရေးပျက်ကပ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တယ်။ The Great Depression လို့ ခေါ်တာပေါ့။

စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်တွေ ပြိုကျတယ်။ ဘဏ်တွေ ဒေဝါလီခံရတယ်။ လူတွေ သန်းနဲ့ချီ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်သွားကြတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ လူတွေက ဘာကို အပြစ်တင်ကြလဲဆိုတော့ "လွတ်လပ်တဲ့ ဈေးကွက်စနစ် (Free Market)" ကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလို့ လက်ညှိုးထိုးကြတယ်။ ဈေးကွက်ကို ဒီတိုင်း လွှတ်ထားလို့ ပြိုကျတာ၊ ဒါကြောင့် အစိုးရက ဝင်ပြီး ထိန်းချုပ်ပေးမှ ရမယ်ဆိုတဲ့ အသံတွေ ကျယ်လောင်လာခဲ့တယ်။

အစိုးရတွေကလည်း ချက်ချင်းပဲ ဝင်ပါတော့တာပေါ့။ စျေးနှုန်းတွေကို ကန့်သတ်တယ်။ အခွန်တွေ တိုးကောက်တယ်။ သွင်းကုန်တွေကို ပိတ်ပင်တယ်။ ပြည်တွင်းဖြစ်ကို ကာကွယ်မယ်ဆိုပြီး ဥပဒေအမျိုးမျိုး ထုတ်တယ်။ ကိုင်လို့ရသမျှ အကုန်လိုက်ကိုင်တော့တာပဲ။

ဒါပေမယ့် ရလဒ်က ဘာဖြစ်သွားလဲ သိလား။ စီးပွားရေး ပြန်နာလန်ထူလာဖို့ နေနေသာသာ၊ အစိုးရရဲ့ အလွန်အကျွံ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတွေ၊ ထိန်းချုပ်မှုတွေကြောင့်ပဲ စီးပွားရေးပျက်ကပ်ကြီးက ပိုပြီး ရှည်ကြာသွားခဲ့ရတယ်။ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ပညာရှင်တွေ အများစုက အခုချိန်ထိ သုံးသပ်ကြတာက The Great Depression ကြီး အဲဒီလောက် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါး ကြာသွားရတာဟာ ဈေးကွက်ရဲ့ သဘာဝကို အစိုးရတွေက အတင်းအကျပ် ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့လို့ပဲ ဆိုတာပါပဲ။

ဈေးကွက်ဆိုတာ ရေလိုပါပဲ။ သူ့သဘာဝအတိုင်း စီးဆင်းခွင့် ပေးရတယ်။ သူ့ဘာသာ အနိမ့်အမြင့်ကို ရှာပြီး စီးသွားလိမ့်မယ်။ သွားပြီး ဆည်တွေ ဆောက်၊ တာတမံတွေနဲ့ ပိတ်၊ လမ်းကြောင်းတွေ အတင်းလွှဲဖို့ ကြိုးစားရင် တစ်ချိန်မှာ ရေတွေလျှံကျပြီး အကုန်လုံး ရေလွှမ်းမိုးခံရတတ်ပါတယ်။

[လေယူလေသိမ်းကို အနည်းငယ် တည်ငြိမ်ပြီး လေးနက်အောင် ပြောင်းရန်]

ဒါပေမယ့်... ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းတာတစ်ခုက ဘာလဲဆိုတော့... အခုချိန်ထိ တက်လာတဲ့ အစိုးရအဆက်ဆက်က (အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့လို ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံတွေမှာပေါ့ဗျာ) အရာရာကို သူတို့လက်ထဲမှာ ကိုင်ထားချင်တုန်းပဲ။ အရာရာကို ဝင်ပါချင်နေကြတုန်းပဲ။

သူတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ငါတို့ မထိန်းချုပ်ထားရင် အကုန် ပရမ်းပတာ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ အကြောက်တရား ရှိနေတယ်။ ဒါမှမဟုတ် "ငါတို့ အမိန့်ပေးတဲ့အတိုင်း ဖြစ်ရမယ်" ဆိုတဲ့ အတ္တတွေ ရှိနေတယ်။

ဒေါ်လာဈေးတက်လား... ဈေးကွက်ရဲ့ သဘာဝကို မလေ့လာဘူး။ ဗဟိုဘဏ်ကနေ အမိန့်ထုတ်ပြီး ဈေးကို အတင်း သတ်မှတ်တယ်။ ရွှေဈေးတက်လား... ရောင်းတဲ့သူ ဝယ်တဲ့သူကို လိုက်ဖမ်းတယ်။ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တက်လာပြီလား... ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်တွေ ဘာလို့တက်နေလဲဆိုတဲ့ အရင်းအမြစ်ကို မရှာဘဲ၊ ဈေးတင်ရောင်းတဲ့သူကို အရေးယူမယ်ဆိုပြီး ခြိမ်းခြောက်တယ်။

မိတ်ဆွေတို့... ဈေးကွက်ဆိုတာ လူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှု၊ လူတွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်၊ လူတွေရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ သက်ရှိဂေဟစနစ် (Living Ecosystem) တစ်ခုပါ။ အမိန့်နဲ့ အုပ်ချုပ်လို့ ရတဲ့ စစ်တန်းလျား တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။

ထိန်းချုပ်လေလေ... မှောင်ခိုဈေးကွက်တွေ ကြီးထွားလာလေလေပဲ။

ဖိနှိပ်လေလေ... ကုန်စည်တွေ ရှားပါးလာလေလေပဲ။

ဝင်ပါလေလေ... စီးပွားရေးယန္တရားကြီး တစ်ခုလုံး ရပ်တန့်သွားလေလေပါပဲ။

ဒါကြောင့်... ကျွန်တော် ဒီနေ့ သိပ်ကို ရိုးရှင်းပေမယ့်၊ သိပ်ကို လေးနက်တဲ့ စကားတစ်ခွန်းကို တိုက်ရိုက် ပြောချင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်တဲ့ နေရာမှာ ရှိနေတဲ့သူတွေ၊ တိုင်းပြည်ကို စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ သူတွေကို ကျွန်တော် ကြားစေချင်ပါတယ်။

အရာရာကို ကိုင်မထားချင်ပါနဲ့။

အရာရာကို မထိန်းချုပ်ချင်ပါနဲ့။

လွှတ်ချလိုက်စမ်းပါ။

[စကားရပ်ကို ခေတ္တရပ်ပြီး၊ ကြည့်ရှုသူကို စိုက်ကြည့်ကာ လေးလေးနက်နက် ပြောရန်]

"လွှတ်ချလိုက်စမ်းပါ" လို့ ပြောတာဟာ တာဝန်မဲ့ခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဈေးကွက်ရဲ့ မမြင်ရတဲ့ လက် (Invisible Hand) ကို အလုပ်လုပ်ခွင့် ပေးလိုက်စမ်းပါ လို့ ပြောချင်တာပါ။ ပြည်သူတွေရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်းကို ယုံကြည်ပေးလိုက်စမ်းပါ။

လူတိုင်းဟာ ကိုယ့်မိသားစု၊ ကိုယ့်ဘဝ တိုးတက်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံး ကြိုးစားနေကြတဲ့သူချည်းပါပဲ။ အဲဒီ ကြိုးစားခွင့်၊ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဖွင့်ပေးလိုက်ပါ။

တကယ်တော့ သဘာဝတရားမှာရော၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာပါ ဓမ္မတာဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အကြောင်းတရားရှိရင် အကျိုးတရားဆိုတာ သူ့အလိုလို လိုက်လာတာပါပဲ။ ကိုယ်က ဝင်ပြီး အတင်းအကျပ် မပုံဖော်ရင်တောင်မှ အရာရာဟာ ရေရှည်မှာ သူ့နေရာနဲ့သူ အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော် နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ဒီစကားလေးကိုပဲ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲမှာ၊ အတွေးထဲမှာ စွဲကျန်ရစ်စေချင်ပါတယ်။

လွှတ်ချထားလိုက်ပါ။

ဖြစ်သင့်သလို ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒါပေမယ့်...

"ဖြစ်ချင်တာတွေ" များနေရင်တော့...

"ဖြစ်သင့်သလို" မဖြစ်ပဲ... ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

[Pause - ခေတ္တ ငြိမ်သက်သွားပါစေ]

ကျွန်တော် ထပ်ပြောပါရစေ။

ဖြစ်သင့်သလို ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒါပေမယ့်...

ဖြစ်ချင်တာတွေများနေရင်တော့၊

ဖြစ်သင့်သလို မဖြစ်ပဲ... ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

အတ္တတွေ၊ ထိန်းချုပ်ချင်စိတ်တွေ၊ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တဲ့ ပုံစံခွက်ထဲကို အတင်းရိုက်သွင်းချင်တဲ့ စိတ်တွေကို လျှော့ချလိုက်ကြပါ။ သဘာဝကျကျ၊ ယုတ္တိကျကျ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို ပြန်တင်ပေးလိုက်ပါ။ အဲဒီအခါကျမှသာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး မျှော်လင့်တဲ့ တည်ငြိမ်မှု၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုတာ အမှန်တကယ် ရောက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ရော... ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးဟာ အရာရာကို အတင်းအကျပ် ထိန်းချုပ်ထားလို့ အဆင်မပြေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် သဘာဝအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းခွင့် မရလို့ မွန်းကျပ်နေတာလား ဆိုတာကို ဒီဗီဒီယိုလေး ပြီးသွားရင် ခဏလောက် အချိန်ပေးပြီး တွေးကြည့်ပေးပါဦး။

အချိန်ပေးပြီး နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ စိတ်

၊ လွတ်လပ်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေနဲ့ ရှေ့ဆက်နိုင်ကြပါစေ။

 

🔹လူတစ်ယောက်အတွက် တိုင်းပြည်ကို စတေးနေကြပြီလား? (သို့မဟုတ်) 

သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝနဲ့ အကျဉ်းကျနေတဲ့ လူတစ်ယောက် - ဘယ်အရာက ပိုအရေးကြီးလဲ?


မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ အေးအေးဆေးဆေး၊ ဒါပေမယ့် သေချာလေး တွေးကြည့်ရမယ့် စကားလေးတချို့ ပြောကြရအောင်ဗျာ။

ဒီဗီဒီယိုလေးကို ကြည့်နေတဲ့ မိတ်ဆွေ... တို့အနေနဲ့ "လူတစ်ယောက်ရဲ့ တန်ဖိုး" ကို ဘယ်လို ပေတံမျိုးနဲ့ တိုင်းတာလေ့ရှိပါသလဲ။ ရာထူးလား၊ ဩဇာတိက္ကမလား၊ ဒါမှမဟုတ် သူပေးဆပ်ခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတဲ့ အတိတ်က ပုံရိပ်တွေလား။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ခဏလောက် လှန်ကြည့်ရအောင်ဗျာ။ ၂၀ ရာစု အစောပိုင်း ကာလတွေကို ပြန်ကြည့်ရင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ လူမျိုးတစ်မျိုးဟာ အကျပ်အတည်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရပြီဆိုတာနဲ့ "ကယ်တင်ရှင်" တစ်ယောက်ကို မျှော်လင့်တတ်ကြတယ်။ ဂျာမနီမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အီတလီမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်... လူထုကြီးဟာ မျှော်လင့်ချက်မဲ့လာတဲ့အခါ လူတစ်ယောက်တည်းကို လိုအပ်တာထက်ပိုပြီး ယုံကြည်လိုက်ကြတယ်။ ကိုးကွယ်လိုက်ကြတယ်။ အဲ့ဒီ ယုံကြည်မှုလွန်ကဲသွားတဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတော့ "သူမှားလည်း အမှန်ပဲ၊ သူလုပ်သမျှ အကုန်ကောင်းတယ်" ဆိုတဲ့ အကန်းယုံ ယုံကြည်မှုမျိုး ဖြစ်သွားတယ်။ ရလဒ်ကတော့ သမိုင်းမှာ အထင်အရှားပါပဲ။ အဲ့ဒီလို ကယ်တင်ရှင်ကို မျက်လုံးစုံမှိတ်ယုံခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ ပြာပုံဘဝကို ရောက်ခဲ့ရတယ်။ လူသန်းပေါင်းများစွာ အသက်တွေ၊ အိုးအိမ်တွေ စတေးခဲ့ရတယ်။

[ခေတ္တရပ်ပါ - သက်ပြင်းချပြီး တည်ငြိမ်သောလေသံဖြင့် ဆက်ပါ]

အခု... ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေကို လက်တွေ့ကျကျ ကြည့်ရအောင်ဗျာ။

လူတစ်ယောက်ကို လိုအပ်တာထက်ပိုပြီး ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခဲ့ကြတဲ့ လူအုပ်စုကြီးတစ်စုရဲ့ ဆောင်ရွက်မှုရလဒ်ဟာ ဒီနေ့ ဘယ်ကို ရောက်သွားပြီလဲ။ ကျနော်တို့ အပါအဝင် သန်းဂဏန်းပမာဏရှိတဲ့ လူဦးရေ အများစုကြီးဟာ စုတ်ပြတ်သပ်တဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ဘဝတွေကို ရောက်သွားခဲ့ပြီ။ ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်ရာ၊ ကိုယ့်အလုပ်အကိုင်၊ ကိုယ့်အနာဂတ် အားလုံးကို ထားခဲ့ပြီး မနက်ဖြန် ဘာစားရမလဲ၊ သန်ဘက်ခါ ဘယ်ကို ပြေးရမလဲ ဆိုတာကိုပဲ တွေးနေရတဲ့ အခြေအနေဆီ တွန်းပို့ခံလိုက်ရပြီ။

ဒါပေမယ့်... အရမ်း အံ့သြဖို့ကောင်းပြီး၊ အရမ်းလည်း ရင်နာဖို့ကောင်းတဲ့ အချက်တစ်ချက် ရှိတယ်။

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ လက်ရှိ အချိန်ထိ နေစရာမရှိ၊ စားစရာမရှိ ဆင်းရဲဒုက္ခ‌ေရာက်နေတဲ့ လူဦးရေဟာ သန်းနဲ့ချီပြီး ရှိနေပါတယ်။ အဲ့ဒီ သန်းနဲ့ချီတဲ့ လူတွေရဲ့ ငိုကြွေးသံ၊ အဲ့ဒီလူတွေရဲ့ ဒုက္ခတွေသောကတွေ၊ အဲ့ဒီလူတွေရဲ့ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ နေ့စဉ်ဘဝတွေကို ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးက ရှိနေမှန်းတောင် မသိကြဘူး မသိချင်ယောင် ဆောင်နေကြတာလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မှာပါ။ တချို့ကလည်း တကယ်ကို မသိကြတာပါ။

ဒါပေမယ့်... တစ်ဖက်မှာကျတော့ အဂတိမှုတွေ သူခိုးမှုတွေနဲ့ အကျဉ်းချခံထားရတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကိုတော့ နေ့တိုင်းနီးပါး သတိရတမ်းတနေကြတယ်။ နေ့တိုင်း ဆုတောင်းပေးနေကြတယ်။ လွမ်းဆွတ်နေကြတယ်။

[ခေတ္တရပ်ပါ - ကင်မရာ (သို့) ကြည့်ရှုသူကို တည့်တည့်ကြည့်သည့်ဟန်ဖြင့် ဖြည်းဖြည်းချင်းပြောပါ]


မိတ်ဆွေတို့... ဒီနေရာမှာ သာမန် သင်္ချာနည်းလေးနဲ့ပဲ ညီမျှခြင်းချ ကြည့်ရအောင်ဗျာ။

တစ်ဖက်မှာက အနာဂတ်တွေ ပျောက်ဆုံး၊ ဘဝတွေ ပျက်စီး၊ ထမင်းတစ်နပ်အတွက် အသက်လုနေရတဲ့ လူ "တစ်သန်း"။

နောက်တစ်ဖက်မှာက ထောင်ကျနေတဲ့ လူ "တစ်ယောက်"။

လူတစ်ယောက် နဲ့ လူတစ်သန်း... ဘယ်လိုမှ ညီမျှခြင်းချလို့ မရဘူးဆိုတာ သာမန် စဉ်းစားဉာဏ်ရှိသူတိုင်း သိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အဲ့ဒီ "လူတစ်ယောက်" ရဲ့ လွတ်မြောက်ရေး၊ အဲ့ဒီ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံရိပ်က သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ထက် ပိုအရေးကြီးနေသလားလို့ မေးစရာ ဖြစ်လာတယ်။


လူတစ်ယောက်ကို ချစ်လို့ရပါတယ်။ လေးစားလို့ရပါတယ်။ သနားလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ လူမျိုးတစ်မျိုးရဲ့ ရှင်သန်တည်ရှိမှုနဲ့ လဲလှယ်ပြီး ကိုးကွယ်ဖို့တော့ မသင့်ပါဘူး။


အခုဆိုရင် အဲ့ဒီ တစ်ဦးတစ်ယောက်အတွက်ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ တိုင်းပြည်ကြီး တစ်ခုလုံးကို "အလုံးစုံပျက်စီးရေး" ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းဆီကို အတင်းအဓမ္မ တွန်းပို့နေကြတယ်။ 


ကိုယ်တိုင် ပြည်ပမှာ လုံခြုံစွာနေထိုင်ရင်း၊စစ်ပွဲတွေတိုက်ပွဲတွေနဲ့ ခပ်ဝေးဝေးကနေ ကြည့်ရင်း "မီးကုန်ယမ်းကုန် ချကြ၊ အကုန်ဖျက်ဆီးကြ" တော်လှန်က ပုန်ကန်ကြလို့ လှုံ့ဆော်နေကြတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိ‌ေနတယ်။ သူတို့ရဲ့ စကားတွေကြားမှာ၊ သူတို့ရဲ့ လှုံ့ဆော်မှုတွေကြားမှာ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာ သေဆုံးနေရတာ၊ ဒုက္ခရောက်နေကြရတာ၊ အိမ်ရာမဲ့ဖြစ်နေရတာက အဲ့ဒီ သန်းနဲ့ချီတဲ့ အောက်ခြေက သာမန်ပြည်သူတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာ တစ်ခုရှိပါတယ် ။ 

နိုင်ငံရေးဆိုတာ ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝတွေ ကောင်းစားဖို့၊ နိုင်ငံကြီး တိုးတက်ဖို့ လုပ်ရတာပါ။ လူတစ်ယောက်တည်းကို ကယ်တင်ဖို့အတွက် တိုင်းပြည်ကို တော်လှန်ပုန်ကန် ဖျက်ဆီးရတဲ့ အလုပ်မျိုးဟာ နိုင်ငံရေး အလုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ အဲ့ဒါဟာ အစွန်းရောက်တဲ့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုသက်သက်ပါပဲ။


[လေသံကို နည်းနည်းလျှော့လိုက်ပါ - ပိုပြီး ရင်းနှီးတဲ့၊ သတိပေးတဲ့ လေသံမျိုး]

ကျွန်တော်တို့တွေ သတိပြုကြဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ မိတ်ဆွေတို့။

"သူမပါရင် မဖြစ်ဘူး"၊ "စုမှ စုပဲ" ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးယဉ် အိပ်မက်တွေထဲကနေ နိုးထကြဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။ လူတစ်ယောက်ကို မျှော်လင့်ရင်းနဲ့ ကိုယ့်ဘေးနားက သေဆုံးပျက်စီးနေတဲ့ မိသားစုတွေ၊ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကို လျစ်လျူရှုထားမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ဟာ လူသားဆန်မှု ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။


အလုံးစုံပျက်စီးရေး ဆိုတာ ပြောရတာ လွယ်ပါတယ်။ "ဘာမှ မကျန်ရင်နေပါစေ၊ အစကနေ ပြန်စမယ်" ဆိုတဲ့ စကားက ရုပ်ရှင်ထဲမှာပဲ လှတာပါ။ တကယ့် လက်တွေ့ဘဝမှာ အလုံးစုံပျက်စီးသွားတဲ့အခါ ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ဆိုတာ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရပါတယ်။ အဲ့ဒီ ဆယ်စုနှစ်တွေကြားထဲမှာ စတေးခံလိုက်ရမှာက ခင်ဗျားတို့၊ ကျနော်တို့ရဲ့ လူငယ်လူရွယ်တွေ၊ မျိုးဆက်သစ်တွေရဲ့ အနာဂတ်တွေပါပဲ။


"...အဲ့ဒီ ဆယ်စုနှစ်တွေကြားထဲမှာ စတေးခံလိုက်ရမှာက ခင်ဗျားတို့၊ ကျနော်တို့ရဲ့ လူငယ်လူရွယ်တွေ၊ မျိုးဆက်သစ်တွေရဲ့ အနာဂတ်တွေပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သေသေချာချာ သတိထားရမယ့် အန္တရာယ်ကြီးတစ်ခု ရှိနေပါတယ်။ 


အဲဒါကတော့ "ပါတီစွဲ" နဲ့ "ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ" ဆိုတဲ့ ရောဂါဆိုးကြီးပါပဲ။ မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ... နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု၊ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် ဆိုတာ တိုင်းပြည်ဆိုတဲ့ အိမ်ကြီးထဲက အခန်းတစ်ခန်း၊ ပရိဘောဂတစ်ခု သက်သက်ပါပဲ။ 

ကိုယ်ချစ်တဲ့ ခေါင်းဆောင် လွတ်မြောက်ဖို့၊ ကိုယ်အားပေးတဲ့ ပါတီ နေရာပြန်ရဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ တစ်အိမ်လုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်မယ်ဆိုရင် အဲဒီအိမ်ကြီး ပြာကျသွားတဲ့အခါ ခင်ဗျားတို့ ကျနော်တို့အားလုံး နေစရာမဲ့သွားမှာပါ။

အခုတောင် အတော်လေး နေရာမဲ့နေ‌ကြပါပြီ ၊ ကချင်ပြည်နယ်ဘက်လည်း ဗမာတွေ သွားလို့မရ ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်ကိုလည်း သွားလည်လို့မရ ချင်း ဝ ကိုးကန့် ပလောင် ဒေသတွေဆို ပိုဆိုးပေါ့ ဗျာ ဒါတွေဟာ ကျနော်တို့အတွက် ပြည်တွင်းထဲမှာပဲ နေရာ‌မဲ့လာစေတာပါပဲ 

 ပါတီတစ်ခုကို အထင်ကြီးလို့ရတယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို လေးစားလို့ရပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီအစွဲတွေက တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးပစ်တဲ့အထိ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီး ပြိုကွဲသွားစေတဲ့အထိတော့ လုံးဝ အရောက်မခံသင့်ဘူးဆိုတာ အထူးသတိပြုရမယ့် အချိန်ရောက်နေပါပြီ။


ဒါကြောင့် "ငါ့ပါတီ မဟုတ်ရင် ဖျက်ဆီမယ်၊ ငါ့လူ မဟုတ်ရင် သူပုန်လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကို ဖယ်ရှားပြီး ပကတိအရှိတရားကို အသိရှိရှိ မျက်လုံးဖွင့် ကြည့်ကြဖို့ လိုနေပါပြီ။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဆိုတာ လူတစ်ယောက်တည်းရဲ့ နာမည်နဲ့ မရသလို၊ ပါတီတစ်ခုတည်းရဲ့ အလံအောက်မှာလည်း တည်ဆောက်လို့ မရပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကိုးကွယ်မှုတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ အခုလက်ရှိ မြေပြင်မှာ အတိဒုက္ခရောက်နေကြတဲ့ သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ မျက်နှာကိုပဲ ကြည့်ကြရပါတော့မယ်။ တိုင်းပြည်ကို ပါတီစွဲ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲတွေနဲ့ ဆက်ပြီး မဖျက်ဆီးကြဖို့၊ အမုန်းတရားတွေနဲ့ အရင်းတည်ပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ထပ်မလောင်းကြေးထပ်ဖို့ ကျွန်တော်တို့အားလုံးမှာ တာဝန်ရှိနေပါတယ်။



[နိဂုံးချုပ် - လေးနက်တည်ငြိမ်စွာဖြင့်]


ဒီဗီဒီယိုလေးကို အဆုံးသတ်လိုက်တဲ့ အချိန်... မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခုပဲ ချန်ရစ်ခဲ့ချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ချစ်တဲ့ လူတစ်ယောက်တည်းရဲ့ ပုံရိပ်နဲ့...

မနက်ဖြန် ဘာပြေးရမယ်မှန်းမသိ ဒုက္ခတွေ့နေတဲ့၊ စစ်ဘေးရှောင်နေရတဲ့ ပြည်သူ သန်းပေါင်းများစွာရဲ့ အသက်...

ဘယ်အရာက တိုင်းပြည်အတွက် တကယ့်ကို အရေးကြီးဆုံးလဲ။

ကျွန်တော်တို့ဟာ လူတစ်ယောက်တည်းကို ကယ်တင်ဖို့ ကြိုးစားရင်း တစ်တိုင်းပြည်လုံးကို အမြစ်ကနေ တူးပြီးဖျက်ဆီးနေကြတာလား။

ဒီည အိပ်ရာဝင်ရင်... ခေါင်းပေါ်လက်တင်ပြီး အေးအေးဆေးဆေးလေး စဉ်းစားကြည့်စေချင်ပါတယ်။ ယုံကြည်ချက်ဆိုတာ မျက်လုံးပွင့်နေဖို့ အသိဉာဏ်တွေ ဖွင့်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ အကန်းယုံ ယုံကြည်လိုက်တဲ့အခါ ဆုံးရှုံးသွားမယ့် အရာတွေက ကျွန်တော်တို့ တွေးထားတာထက် အများကြီး ပိုကြီးမားနေလို့ပါပဲ။

အားလုံးပဲ အသိတရားနဲ့ ယှဉ်တဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေ လုပ်နိုင်ကြပါစေလို့ ဆန္ဒပြုရင်း... ကျွန်တော့်ရဲ့ စကားဝိုင်းလေးကို ဒီမှာပဲ ရပ်

နားခွင့်ပြုပါ။

ကြည့်ရှုပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

Tuesday, 29 September 2026

 **ဗီဒီယိုခေါင်းစဉ်အဆိုပြုချက် - "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အသက်ဝိညာဉ်၊ သမိုင်းနဲ့ National Identity"**


**(00:00 - 05:00) အပိုင်း (၁) - မိတ်ဆက်နှင့် Political Identity (နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှု)**


မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့ရေ ...။


ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဝိုင်းဖွဲ့ပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ တကယ်ကို လေးနက်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုအကြောင်း စကားပြောကြရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အမြဲကြားနေရပေမဲ့ သေသေချာချာ သတိမထားမိကြတဲ့၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို တိုက်ရိုက်ပုံဖော်နေတဲ့ အရာသုံးခုအကြောင်းပါ။ အဲဒါတွေကတော့ **Political Identity** (နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှု)၊ **Political Structure** (နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံစနစ်) နဲ့ **National Identity** (အမျိုးသားရေးရာ အမှတ်သင်္ကေတနဲ့ ဝိညာဉ်) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


ကဲ ... ပထမဆုံး **Political Identity** ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကနေ စလိုက်ကြရအောင်။


" Political Identity " ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကြားလိုက်ရင် ခက်ခက်ခဲခဲ နားလည်ရခက်တဲ့ နိုင်ငံရေးဝေါဟာရကြီးတစ်ခုလို ထင်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရိုးရိုးလေး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ Political Identity ဆိုတာ **"နိုင်ငံရေးအရ ငါဟာ ဘယ်သူလဲ"** ဆိုတဲ့ မိမိကိုယ်ကို သတ်မှတ်ချက်ပါပဲ။


ကျွန်တော်တို့ လူတိုင်းမှာ မတူညီတဲ့ ခံယူချက်တွေ ရှိကြတယ်။ အချို့က လွတ်လပ်မှုကို အဓိကထားချင်တယ်၊ အချို့က အမျှဝေခံစားမှုကို မြတ်နိုးတယ်၊ အချို့က တန်းတူညီမျှမှုကို လိုချင်ကြတယ်။ ဒီခံယူချက်တွေ၊ စံတန်ဖိုးတွေ၊ သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံတွေနဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ ပေါင်းစပ်သွားတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ " Political Identity " ဆိုတာ ဖြစ်တည်လာတာပါ။


ဒါကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ပိုရှင်းသွားပါလိမ့်မယ်။

၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်း **ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး (French Revolution)** ကို ကြည့်ပါ။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ပြင်သစ်ပြည်သူတွေဟာ "ငါတို့ဟာ ဘုရင်ရဲ့ ကျေးကျွန်တွေမဟုတ်ဘူး၊ ငါတို့ဟာ လွတ်လပ်မှု (Liberty)၊ တန်းတူညီမျှမှု (Equality) နဲ့ ညီအစ်ကိုရင်းချာစိတ်ထား (Fraternity) ရှိတဲ့ နိုင်ငံသားတွေဖြစ်တယ်" ဆိုပြီး သူတို့ရဲ့ Political Identity ကို ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီ ခံယူချက်ပြောင်းလဲသွားမှုကပဲ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို တစ်ဆစ်ချိုး ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့တာပါ။


အလားတူပါပဲ၊ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ လူထုအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှု (Civil Rights Movement) ကို ကြည့်ရင် Martin Luther King Jr. တို့လို ခေါင်းဆောင်တွေက လူမည်းတွေရဲ့ Political Identity ကို "ဒုတိယတန်းစား နိုင်ငံသား" အဖြစ်ကနေ "တန်းတူအခွင့်အရေးရှိတဲ့ နိုင်ငံသား" အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ဖို့ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။


ဒီတော့ မိတ်ဆွေ ...။ စဉ်းစားကြည့်စမ်းပါ။ သင့်ရဲ့ Political Identity က ဘာလဲ။ သင်ဟာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုကို ယုံကြည်တဲ့သူလား၊ တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုကို လိုလားသူလား။ ဒါဟာ သာမန်အယူအဆ မဟုတ်ပါဘူး။ သင် နေ့စဉ်ပြုလုပ်နေတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ စကားပြောဆိုမှုတွေထဲမှာပါ အမြဲပါဝင်နေတဲ့ သင့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


---


**(05:00 - 12:00) အပိုင်း (၂) - Political Structure (နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းပုံစနစ်)**


ကဲ ... အခု ကျွန်တော်တို့ **Political Structure** အကြောင်း ဆက်ပြောကြရအောင်။


Political Identity ဆိုတာ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ "ခံယူချက်နဲ့ စိတ်ဝိညာဉ်" ဆိုရင်၊ Political Structure ဆိုတာကတော့ အဲဒီ စိတ်ဝိညာဉ်ကို ရှင်သန်နိုင်အောင် တည်ဆောက်ထားတဲ့ **"အိမ်ကြီး သို့မဟုတ် မူဘောင်"** ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


အရိုးရှင်းဆုံး ပြောရရင် Political Structure ဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အာဏာကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲ၊ အစိုးရ၊ လွှတ်တော်၊ တရားရုံးတွေကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းထားသလဲ၊ ဥပဒေတွေကို ဘယ်လိုစိုးမိုးမလဲဆိုတဲ့ "ကစားကွင်းရဲ့ စည်းမျဉ်းများ" (Rules of the Game) ဖြစ်ပါတယ်။


ဒီနေရာမှာ မိတ်ဆွေတို့ကို မေးချင်တာတစ်ခုရှိပါတယ်။ အိမ်တစ်ဆောင် ဆောက်တဲ့အခါ အုတ်မြစ်နဲ့ တိုင်တွေ မခိုင်မာရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ မုန်တိုင်းတိုက်ရင် လဲပြိုသွားမှာပဲ မဟုတ်လား။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ Political Structure အားနည်းရင် သို့မဟုတ် မတရားရင် အဲဒီနိုင်ငံဟာ မတည်ငြိမ်မှုတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိပါတယ်။


ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် ရှေးခေတ် **ဂရိနိုင်ငံ အေသင်မြို့ (Ancient Athens)** မှာ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး တိုက်ရိုက်ဒီမိုကရေစီ Political Structure ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်။ ပြည်သူတွေ ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချခွင့်ရခဲ့ကြတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ရောမသမ္မတနိုင်ငံ (Roman Republic) က အာဏာကို အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးဆီ ခွဲဝေတဲ့ စနစ်ကို စမ်းသပ်ခဲ့တယ်။


ခေတ်သစ်သမိုင်းမှာတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရေးဆွဲသူတွေ (Founding Fathers) က အာဏာသုံးရပ် (ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး) ကို တစ်ယောက်တည်း၊ တစ်ဖွဲ့တည်းဆီ အာဏာမစုပုံအောင် ပိုင်းခြားထိန်းညှိတဲ့ စနစ် (Checks and Balances) ကို ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။


Political Structure တစ်ခုရဲ့ ကောင်းခြင်း၊ ဆိုးခြင်းဟာ ပြည်သူတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို တိုက်ရိုက်သက်ရောက်ပါတယ်။

တရားဥပဒေစိုးမိုးပြီး လွတ်လပ်မှုရှိတဲ့ Structure ရှိတဲ့ နိုင်ငံမှာ ပြည်သူတွေဟာ လုံခြုံမှုရှိကြတယ်၊ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ကြတယ်၊ စီးပွားရေး တိုးတက်ကြတယ်။ အာဏာရှင်ဆန်ပြီး ဖိနှိပ်တဲ့ Structure ရှိတဲ့ နိုင်ငံမှာတော့ ပြည်သူတွေရဲ့ စွမ်းအားတွေ ပျောက်ဆုံးပြီး တိုင်းပြည် ယိမ်းယိုင်ရပါတယ်။


ဒါကြောင့် Political Structure ဆိုတာ စာအုပ်ထဲက သီအိုရီသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လွတ်လပ်မှုနဲ့ ရပိုင်ခွင့်တွေကို ကာကွယ်ပေးထားတဲ့၊ သို့မဟုတ် ဖိနှိပ်ထားတဲ့ အရိုးစွဲ စနစ်ကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


---


**(12:00 - 20:00) အပိုင်း (၃) - National Identity ကို ဘယ်လိုထိန်းကြောင်းမလဲ**


အခု ကျွန်တော်တို့ အဓိကကျတဲ့၊ မကြာခဏ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ရတဲ့ **National Identity** အကြောင်းနဲ့ ဒါကို ဘယ်လိုထိန်းကြောင်းမလဲဆိုတာကို ရောက်လာပါပြီ။


National Identity ဆိုတာ ဘာလဲ။ ဒါဟာ **"ငါတို့ဟာ ဒီနိုင်ငံသားတွေဖြစ်တယ်"** ဆိုတဲ့ ပေါင်းစည်းထားတဲ့ အမျိုးသားရေးရာ အမှတ်သင်္ကေတနဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာပါပဲ။ ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ သမိုင်းဝင် အောင်မြင်မှုတွေနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို အတူတကွ ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကနေ ဒီ National Identity ဆိုတာ ဖြစ်တည်လာတာပါ။


ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ အင်မတန် အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။

National Identity ကို မှန်ကန်စွာ မထိန်းကြောင်းနိုင်ရင်၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အမျိုးသားရေးဝါဒ (Nationalism) ကို အစွန်းရောက်သွားခွင့်ပေးလိုက်ရင် တိုင်းပြည်အတွက် အကြီးမားဆုံး ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။


သမိုင်းမှာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ သင်ခန်းစာတွေ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက ဂျာမနီနိုင်ငံမှာ ဟစ်တလာဟာ National Identity ကို "အစွန်းရောက် မျိုးချစ်စိတ်" နဲ့ "အခြားသူများကို မုန်းတီးရေး" အဖြစ် လွဲမှားစွာ ပုံဖော်ခဲ့တယ်။ ရလဒ်ကတော့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နဲ့ သန်းပေါင်းများစွာသော လူသားတွေ သေကြေပျက်စီးခဲ့ရတာပါပဲ။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia) ပြိုကွဲမှုမှာလည်း လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးအပေါ် အခြေခံတဲ့ National Identity တွေ ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ပဋိပက္ခဖြစ်ခဲ့ကြလို့ နိုင်ငံတစစီ ပြိုကွဲခဲ့ရပါတယ်။


ဒါဆိုရင် National Identity ကို ဘယ်လို ထိန်းကြောင်းမလဲ။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းစွာ ရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် National Identity ကို နည်းလမ်း ၃ ခုနဲ့ သေသေချာချာ ထိန်းကြောင်းရပါမယ်။


**၁။ သီးခြားဖယ်ကျဉ်ခြင်း (Exclusion) မဟုတ်ဘဲ ပါဝင်စုံလင်ခြင်း (Inclusion) အပေါ် အခြေခံရပါမယ်။**

National Identity ဆိုတာ သွေးစည်းမှု၊ လူမျိုး သို့မဟုတ် ဘာသာတူရုံနဲ့ တည်ဆောက်တာ မဟုတ်ရပါဘူး။ ဒီနိုင်ငံမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့၊ ဒီနိုင်ငံကို ချစ်ကြတဲ့ မတူညီတဲ့ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံပါဝင်တဲ့ **Civic National Identity (နိုင်ငံသားဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံသော အမျိုးသားရေးဝါဒ)** ကို တည်ဆောက်ရပါမယ်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံကို ကြည့်ပါ။ ဘာသာစကား ၄ မျိုး ပြောကြပေမဲ့ "ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံသား" ဆိုတဲ့ ဘုံစံတန်ဖိုးအောက်မှာ စည်းလုံးနေကြတာပါ။


**၂။ သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူပြီး ပစ္စုပ္ပန်စံတန်ဖိုးတွေကို မြှင့်တင်ရပါမယ်။**

အတိတ်က အောင်မြင်မှုတွေကို ဂုဏ်ယူသလို၊ အတိတ်က အမှားတွေကိုလည်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဝန်ခံရပါမယ်။ အမျိုးသားရေးဝါဒဆိုတာ အတိတ်မှာ သောင်တင်နေတာမဟုတ်ဘဲ အနာဂတ်အတွက် "ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး" ဆိုတဲ့ ဘုံတန်ဖိုးတွေအပေါ်မှာ တည်ဆောက်ရပါမယ်။


**၃။ ပညာရေးနဲ့ အသိပညာပေးမှုကို ထိရောက်စွာ သုံးရပါမယ်။**

National Identity ဆိုတာ အမုန်းတရားကို ရောင်းစားပြီး တည်ဆောက်လို့မရပါဘူး။ စာသင်ကျောင်းတွေ၊ မီဒီယာတွေနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကနေတစ်ဆင့် မတူကွဲပြားမှုကို လေးစားတတ်တဲ့၊ အပြန်အလှန် စာနာစိတ်ရှိတဲ့ နိုင်ငံသားကောင်းစိတ်ဓာတ် (Civic Consciousness) ကို ပျိုးထောင်ပေးရပါမယ်။


---


**(20:00 - 25:00) အပိုင်း (၄) - နိဂုံးနှင့် နှလုံးသားထဲ စွဲကျန်ရစ်စေမည့် အတွေး**


မိတ်ဆွေတို့ရေ ...။


ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ပြောခဲ့တာတွေကို ပြန်ပြီး ခြုံငုံကြည့်ရအောင်။


**Political Identity** ဆိုတာ ငါတို့ ရပ်တည်တဲ့ စံတန်ဖိုးနဲ့ ခံယူချက် ဖြစ်ပါတယ်။

**Political Structure** ဆိုတာ ငါတို့ ငြိမ်းချမ်းစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်နိုင်အောင် ကာကွယ်ပေးထားတဲ့ စနစ်နဲ့ မူဘောင် ဖြစ်ပါတယ်။

**National Identity** ဆိုတာ မတူကွဲပြားတဲ့ ငါတို့ကို တစ်ခုတည်းသော အနာဂတ်ဆီ ခေါ်ဆောင်သွားတဲ့ ဘုံစိတ်ဓာတ်နဲ့ အသက်ဝိညာဉ် ဖြစ်ပါတယ်။


ဒီအရာ သုံးခုဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ခွဲခြားလို့မရဘဲ အပြန်အလှန် ဆက်စပ်နေပါတယ်။ Structure ကောင်းမှ Identity တွေ လွတ်လပ်စွာ ပွင့်လန်းနိုင်မယ်၊ Identity တွေ မှန်ကန်မှ ရေရှည်ခိုင်မာတဲ့ National Identity ဆိုတာ ဖြစ်လာမှာပါ။


ကျွန်တော် ဗီဒီယိုကို မသိမ်းခင် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု မေးခဲ့ချင်ပါတယ်။


**"ငါတို့ဟာ ဒီနိုင်ငံအတွက် ဘယ်လို National Identity မျိုးကို တည်ဆောက်ချင်တာလဲ။"**


မုန်းတီးခြင်းနဲ့ ဖယ်ကျဉ်ခြင်းတွေအပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ခဏတာ အမျိုးသားရေးဝါဒလား။

ဒါမှမဟုတ် ... မတူကွဲပြားမှုတွေကို ရင်ခွင်ပိုက်ပြီး တန်းတူညီမျှမှု၊ တရားမျှတမှုနဲ့ လွတ်လပ်မှုအပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ရေရှည်ခိုင်မာတဲ့ အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်လား။


အဖြေဟာ ကျွန်တော်တို့တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အသိဉာဏ်၊ ခံယူချက်နဲ့ ဒီနေ့ အတူတကွ ရွေးချယ်မှုတွေအပေါ်မှာပဲ မူတည်နေပါတယ်။


တိုင်းပြည်တစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဆိုတာ အထက်က အာဏာပိုင်တွေရဲ့ လက်ထဲမှာချည်းပဲ ရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။ မိမိကိုယ်ကို ပညာသတိနဲ့ ပုံဖော်နေကြတဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ နှလုံးသားနဲ့ အသိဉာဏ်ထဲမှာ ရှိနေတာပါ။


ဒီနေ့ ဆွေးနွေးချက်အပေါ် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အမြင်တွေကိုလည်း အောက်က Comment မှာ မျှဝေပေးခဲ့ကြပါဦး။ အားလုံးကို ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ် ... နောက်ဗီဒီယိုမှာ ပြန်တွေ့ကြတာပေါ့။

Monday, 28 September 2026

 အကြမ်းဖက် အစွန်းရောက် တော်လှန်ပုန်ကန် သူပုန်တွေကို ဘယ်လို အမြစ်ဖြတ်မလဲ" 



မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ပြောမယ့် အကြောင်းအရာက နည်းနည်းလေးတော့ လေးနက်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ သေချာပေါက် ရှိနေသင့်တဲ့၊ တွေးကြည့်သင့်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "အကြမ်းဖက် အစွန်းရောက် တော်လှန်ပုန်ကန် သူပုန်တွေကို ဘယ်လို အမြစ်ဖြတ်မလဲ" ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါ။

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့ ဥရောပနိုင်ငံတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အရမ်းကို အေးချမ်းတယ်၊ တည်ငြိမ်တယ်၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးတယ်လို့ မြင်ကြတယ် မဟုတ်လား။ အဲ့ဒီနိုင်ငံတွေမှာ လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေ၊ အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်သမားတွေ ဘာလို့ ခေါင်းမထောင်နိုင်ကြတာလဲ။ သူတို့ဆီမှာရော သမိုင်းတစ်လျှောက် သူပုန်တွေ မရှိခဲ့ဘူးလား။ တကယ်တော့ ရှိခဲ့ပါတယ်။ သေချာတာကတော့ ဒီနေ့ သူတို့ဆီမှာ ရရှိနေတဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုဆိုတာ ကောင်းကင်ကနေ အလိုလို ကျလာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြတ်သားတဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ တည်ငြိမ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ စနစ်ကျတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးတွေကြောင့် အကြမ်းဖက်ဝါဒကို သမိုင်းထဲမှာ အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်က စာအုပ်ကြီးတွေထဲကလို ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ သမိုင်းတွေချည်း ပြောပြနေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ မိတ်ဆွေတို့နဲ့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ထိုင်ပြီး နိုင်ငံရေးအမြင် ဖလှယ်သလိုမျိုး၊ ဒါပေမယ့် အချက်အလက် ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ ကျွန်တော် ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ ဒီ ဗီဒီယိုလေး အဆုံးထိ ကြည့်ပြီးသွားရင် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "သြော်... တိုင်းပြည်တစ်ခု တည်ငြိမ်ဖို့ဆိုတာ ဒီလို ပြတ်သားမှုတွေ ရှိမှ ရတာကိုး" ဆိုတဲ့ အတွေးတစ်ခု ကျိန်းသေပေါက် ဝင်သွားစေရပါမယ်။

ပထမဆုံးအနေနဲ့ သမိုင်းလေး နည်းနည်း ပြန်ကောက်ကြည့်ရအောင်။

၁၉၇၀ ကျော်၊ ၁၉၈၀ ဝန်းကျင် ကာလတွေကို ပြန်သွားကြည့်ရင် ဥရောပမှာ အကြမ်းဖက် သူပုန်အဖွဲ့တွေ အများကြီး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဗြိတိန်မှာဆိုရင် IRA (Irish Republican Army) လို့ခေါ်တဲ့ အိုင်ယာလန် ခွဲထွက်ရေး လက်နက်ကိုင်တွေ ရှိတယ်။ စပိန်မှာဆိုရင် ETA (အီတာ) လို့ခေါ်တဲ့ ဘတ်စ် (Basque) ခွဲထွက်ရေး အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ ရှိတယ်။ အီတလီမှာဆိုရင် Red Brigades (တပ်နီ) ဆိုတဲ့ လက်ဝဲစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့တွေ ရှိခဲ့တယ်။ သူတို့တွေက မြို့လယ်ခေါင်မှာ ဗုံးခွဲတယ်၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေကို လုပ်ကြံတယ်၊ ရဲတွေကို တိုက်ခိုက်တယ်။ ပြည်သူတွေဟာ အမြဲတမ်း အကြောက်တရားနဲ့ နေခဲ့ရတဲ့ အချိန်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အခု အဲ့ဒီအဖွဲ့တွေ ဘယ်ရောက်သွားပြီလဲ။ အားလုံး အမြစ်ပြတ်သွားပါပြီ။

ဘာဖြစ်လို့လဲ။ ဥရောပ အစိုးရတွေက ဒီအကြမ်းဖက် အစွန်းရောက်တွေကို ချေမှုန်းတဲ့နေရာမှာ နှလုံးသား ပျော့မနေခဲ့လို့ပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် အဓိက ပြောချင်တဲ့ အချက် (၃) ချက် ရှိပါတယ်။ သူတို့ ဘယ်လို အမြစ်ဖြတ်ခဲ့သလဲ ဆိုတာပါ။

ပထမအချက် - တိကျပြတ်သားတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးမှု (Precision & Rule of Law)

အကြမ်းဖက်သမားကို နှိမ်နင်းတဲ့နေရာမှာ ဥရောပနိုင်ငံတွေဟာ စိတ်ခံစားမှုနဲ့ ရမ်းသမ်း တိုက်ခိုက်တာမျိုး မလုပ်ပါဘူး။ ခေါင်းအေးအေးထားပြီး ဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်ပါတယ်။ စပိန်နိုင်ငံက ETA သူပုန်တွေကို ချေမှုန်းတဲ့ နေရာမှာဆိုရင် စပိန်အစိုးရက ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထောက်လှမ်းရေးကို အမြင့်ဆုံး အဆင့်အထိ မြှင့်တင်ခဲ့တယ်။ သူပုန်တွေရဲ့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို ဖြတ်တောက်တယ်။ သူပုန်တွေ ဘယ်ကနေ လက်နက်ရနေလဲ၊ ဘယ်သူတွေက ထောက်ပံ့နေလဲ ဆိုတာကို အတိအကျ စုံစမ်းပြီး ကွန်ရက်တစ်ခုလုံးကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနှုတ်ပစ်တာပါ။

အကြမ်းဖက်သမားတွေဆိုတာ ပေါင်းပင်တွေနဲ့ တူပါတယ်။ အပေါ်ယံ အရွက်ကို ဖြတ်နေလို့ မရဘူး၊ အမြစ်ကို တူးထုတ်မှ ရတာပါ။ သူတို့ရဲ့ အမြစ်ဆိုတာ ငွေကြေး ထောက်ပံ့မှု၊ မှောင်ခို လက်နက်လမ်းကြောင်းနဲ့ နောက်ကွယ်က ကြိုးကိုင်နေသူတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥရောပ အစိုးရတွေဟာ ဒီအမြစ်တွေကို တိတိကျကျ ဖြတ်တောက်ပြနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံတွေ (ဥပမာ- ပြင်သစ်) နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး အကြမ်းဖက်သမားတွေ ပြေးစရာ မြေမရှိအောင် ပိတ်ဆို့ ဖမ်းဆီးခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို တိကျတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး စနစ်တွေကြောင့် သူပုန်တွေဟာ အသက်ရှူပေါက် ပိတ်ပြီး လုံးဝ ခေါင်းမထောင်နိုင်တော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုတိယအချက် - နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဩဇာနဲ့ ပြတ်သားတဲ့ စိတ်ဓာတ် (The Resolve of the State)

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အကြမ်းဖက်သမားတွေက ပြည်သူကို အကြောက်တရား သွင်းပြီး အစိုးရကို အကြပ်ကိုင်ချင်တာပါ။ ဒါပေမယ့် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း မာဂရက်သက်ချာ လက်ထက်မှာ IRA သူပုန်တွေက ဗုံးခွဲပြီး ခြိမ်းခြောက်တယ်။ အကျဉ်းထောင်ထဲမှာ အစာငတ်ခံ ဆန္ဒပြပြီး အကြပ်ကိုင်ကြတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ အစိုးရက ဘယ်လို တုံ့ပြန်ခဲ့လဲ။ "အကြမ်းဖက်သမားနဲ့ ဘယ်တော့မှ အပေးအယူ မလုပ်ဘူး" ဆိုတဲ့ ပြတ်သားတဲ့ မူဝါဒကို ကိုင်စွဲခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံတော်ဆိုတာ ခြင်္သေ့တစ်ကောင်လို ဖြစ်ရမယ်။ ခြင်္သေ့ဟာ ခွေးအုပ်စုနဲ့ တွေ့ရင် ထွက်မပြေးဘူး။ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ပြန်ကြည့်ပြီး အရေးကြီးဆုံး ခေါင်းဆောင်ကိုပဲ ကွက်ပြီး ကိုက်သတ်တတ်တယ်။ ဥရောပ နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ အကြမ်းဖက်မှု လုပ်လာရင် ဘယ်တော့မှ နောက်မဆုတ်ဘူး၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် အပြင်းထန်ဆုံး ဥပဒေတွေကို ပြဌာန်းပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းခဲ့ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေဟာ အစိုးရကို ကြောက်အောင် မလုပ်နိုင်ဘူး ဆိုတာ သဘောပေါက်သွားတဲ့ အခါမှာ သူတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ အလိုလို ကျဆင်းသွားပြီး ပြိုကွဲသွားရတာပါ။

တတိယအချက် - အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရားနဲ့ ပြည်သူ့ဘဝ လုံခြုံရေး (Governance and Society)

ဒါက အရေးအကြီးဆုံး အချက်ပါ။ အကြမ်းဖက် သူပုန်တွေဟာ ဘယ်လို နေရာမျိုးမှာ ပေါက်ဖွားတတ်သလဲ။ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရား ယိုယွင်းနေတဲ့ နေရာ၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးမှု မရှိတဲ့ နေရာ၊ ပြည်သူတွေ ဆင်းရဲမွဲတေနေတဲ့ နေရာတွေမှာ အကြမ်းဖက်ဝါဒက အမြစ်တွယ်တတ်ပါတယ်။

ဥရောပနိုင်ငံတွေမှာ အကြမ်းဖက်သမားတွေ ခေါင်းမထောင်နိုင်အောင် ဘယ်လို အုပ်ချုပ်သလဲ ဆိုရင်... သူတို့က နိုင်ငံရဲ့ နေရာလပ်မကျန် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ဆောက်ထားတယ်။ ပြည်သူတစ်ယောက် မတရားခံရရင် သူပုန်တောခိုစရာ မလိုဘူး၊ တရားရုံးမှာ သွားတိုင်ရင် အမှန်တရား ရတယ်။ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေကို အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် ဖန်တီးပေးထားတယ်။

ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝက လုံခြုံနေပြီ၊ စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေနေပြီ၊ တရားဥပဒေကလည်း ကိုယ့်ကို အကာအကွယ် ပေးထားတယ် ဆိုရင်... ဘယ်သူက တောထဲဝင်ပြီး သေနတ်ကိုင်ချင်တော့မလဲ။ ဘယ်သူက အကြမ်းဖက်သမားတွေရဲ့ စကားကို နားယောင်တော့မလဲ။ မရှိတော့ဘူး။ အစိုးရတစ်ရပ်ဟာ နိုင်ငံကို စနစ်တကျ အုပ်ချုပ်နိုင်ပြီ ဆိုတာနဲ့ အကြမ်းဖက်သမားတွေအတွက် ရပ်တည်စရာ နေရာ၊ ထောက်ခံမယ့် ပြည်သူ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိတော့ပါဘူး။ ရေမရှိတဲ့ ကန်ထဲက ငါးလိုပဲ အလိုလို သေဆုံးသွားရတာပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သေသေချာချာ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။

အကြမ်းဖက် အစွန်းရောက်တွေကို အမြစ်ဖြတ်တယ် ဆိုတာ သေနတ်နဲ့ လိုက်ပစ်နေရုံနဲ့ မရပါဘူး။ သေနတ်နဲ့ ပစ်တာက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချေမှုန်းခြင်း (Physical Eradication) ပါ။ တကယ့် အမြစ်ပြတ် ချေမှုန်းခြင်း ဆိုတာ သူတို့ရဲ့ "အတွေးအခေါ်၊ ရပ်တည်မှု၊ နဲ့ ထောက်ပံ့ရေး လမ်းကြောင်း" (Ideology and Infrastructure) ကိုပါ ရိုက်ချိုးပစ်လိုက်နိုင်မှ ရတာပါ။

နိုင်ငံတစ်ခုမှာ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုဆိုတာ ဂုဏ်ယူစရာ မဟုတ်ဘူး၊ အကြမ်းဖက်မှုဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ဖျက်ဆီးတဲ့ ကင်ဆာဆဲလ်ပဲ ဆိုတဲ့ အသိတရားကို ပြည်သူတွေရဲ့ ခေါင်းထဲမှာ စွဲသွင်းပေးနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဥရောပမှာ လူငယ်တွေကို အကြမ်းဖက်ဝါဒရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ၊ သမိုင်းရဲ့ သင်ခန်းစာတွေကို သေချာ သင်ကြားပေးတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ခေတ် ဥရောပ လူငယ်တစ်ယောက်ကို "လက်နက်ကိုင်ပြီး အစိုးရကို ပုန်ကန်မလား" လို့ သွားမေးရင် သူတို့က ရူးနေလား ဆိုတဲ့ အကြည့်နဲ့ ကြည့်ပါလိမ့်မယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ အဲ့ဒီ အစွန်းရောက် အတွေးအခေါ်တွေအတွက် နေရာ လုံးဝ မရှိတော့လို့ပါပဲ။

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော် အဆုံးသတ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့

စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ခိုင်မာတဲ့ တည်ငြိမ်ရေး ဆိုတာ တောင်းဆိုနေရုံနဲ့ မရပါဘူး။ တည်ဆောက်ယူရတာပါ။ ခိုင်မာပြတ်သားတဲ့ ဥပဒေ၊ စနစ်ကျတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တိကျတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုအပေါ် လုံးဝ သည်းမခံတဲ့ စိတ်ဓာတ် (Zero Tolerance) တွေ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ မည်သည့် အကြမ်းဖက် သူပုန်အဖွဲ့မဆို သမိုင်းရဲ့ အမှိုက်တောင်းထဲကို ရောက်သွားရစမြဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးကို လေ့လာတဲ့အခါ၊ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို လေ့လာတဲ့အခါ စိတ်ခံစားမှု တစ်ခုတည်းနဲ့ ကြည့်လို့ မရပါဘူး။ အချက်အလက် (Facts) တွေ၊ ဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ရဲ့ ရေရှည် အကျိုးစီးပွားကို တွဲပြီး မြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဥရောပက နိုင်ငံတွေဟာ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရပေမယ့် သူတို့ရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး ယန္တရား (State-building process) ကြောင့် ဒီနေ့လို အေးချမ်းတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်လာတာပါ။


မိတ်ဆွေတို့... အဲ့ဒီအခြေအနေကနေ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံက လူငယ်တွေရဲ့ လက်ရှိအဖြစ်အပျက်ကို တစ်ချက် ပြန်လှည့်ကြည့်ရအောင်။ တချို့သော လူငယ်တွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ တောခိုမယ်၊ လက်နက်ကိုင်မယ် ဆိုတာကို ရုပ်ရှင်တွေထဲကလိုလို၊ ဂုဏ်ယူစရာ သူရဲကောင်း ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်လိုလို ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေကြတယ်။ တကယ်တော့ လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ဆိုတာ တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး၊ နိုင်ငံကို ချောက်ကမ်းပါးထဲ အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ တွန်းချနေတာပါ။ စိတ်ခံစားမှု အဟုန်နဲ့၊ အစွန်းရောက် လှုံ့ဆော်မှုတွေနောက် လိုက်ပြီး တောခိုကြတဲ့အခါ လက်တွေ့မှာ ဘာဖြစ်လာလဲ။ အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ အိုးအိမ်တွေ ပျက်စီးတယ်၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေး ယန္တရားတွေ ရပ်တန့်တယ်၊ မျိုးဆက်သစ်တွေရဲ့ ပညာရေးနဲ့ အနာဂတ်တွေ မှောင်မိုက်သွားတယ်။ ဒါဟာ တိုင်းပြည်ကို တည်ဆောက်နေတာ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး၊ ရှိပြီးသား လူ့အဖွဲ့အစည်းကိုပါ ပြာကျအောင် ဖျက်ဆီးပစ်နေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပိုပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောရရင်၊ တောခို လက်နက်ကိုင်ခြင်း ဆိုတာ "ပြည်သူကို ကယ်တင်မယ်" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်လှလှလေး တပ်ပြီး ပြည်သူလူထု တစ်ရပ်လုံးကို ဖြေရှင်းလို့မရတဲ့ ဒုက္ခတွင်းနက်ကြီးထဲ အတင်းဆွဲချနေတဲ့ လုပ်ရပ်သက်သက်ပါပဲ။ သေနတ်ပြောင်းဝကနေ နိုင်ငံရဲ့ တောက်ပတဲ့ အနာဂတ်ကို ဘယ်တော့မှ မဖန်တီးနိုင်ပါဘူး။ သွေးချောင်းစီးမှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ ဘယ်အရာကမှ ပြည်သူကို ငြိမ်းချမ်းရေး မပေးနိုင်ဘူး ဆိုတာ ခိုင်မာတဲ့ သမိုင်းသင်ခန်းစာတွေက သက်သေပြနေပြီးသားပါ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူငယ်တွေ အနေနဲ့ အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်ဝါဒရဲ့ သားကောင်အဖြစ်ကနေ အမြန်ဆုံး ရုန်းထွက်ပြီး၊ ဖျက်ဆီးခြင်းဆိုတဲ့ လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ထက် တိုင်းပြည်ကို အသိပညာ၊ ပညာရပ်တွေနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်မယ့် မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြန်လျှောက်ကြဖို့ အချိန်တန်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း လေးလေးနက်နက် သတင်းစကားပါးချင်ပါတယ်။


မိတ်ဆွေတို့အနေနဲ့ ဒီအကြောင်းအရာကို နားထောင်ပြီးတဲ့ အခါမှာ တိုင်းပြည်တစ်ခု တည်ငြိမ်ဖို့အတွက် အုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ ပြတ်သားမှုနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားရဲ့ အရေးပါပုံကို ပိုပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း မြင်ယောင်လာနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှာ အကြမ်းဖက် သူပုန်ဆိုတာ ရှင်သန်ခွင့် မရှိတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်ဖို့ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ အတွေးအခေါ် အမြင်ကျယ်မှု အပေါ်မှာလည်း အများကြီး မူတည်နေပါတယ်။

အချိန်ပေးပြီး နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးသွားတဲ့ အချက်တွေက မိတ်ဆွေတို့အတွက် အတွေးသစ် အမြင်သစ် တစ်ခုခု ရသွားစေမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ နောက်ထပ်လည်း ဒီလို လေးနက်ပြီး အသိပညာ တိုးစေမယ့် အကြောင်းအရာတွေကို ဆက်လက် တင်ဆက်ပေးသွားပါမယ်။ အားလုံးပဲ ငြိမ်းချမ်းသာယာတဲ့ နေ့

ရက်လေးကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။

Sunday, 27 September 2026

  မြန်မြာ့နိုင်ငံရေး ဝ င်္ကပါ (YouTube Script)

မ င်္ဂလာပါ။ 

ဒီကနေ ့တော့ ကျွနေ်တော်တေို့ မနေ်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရးရချိနေ်၊ သမိုင်း ကာင်းနေဲ ့လက်ရှိအ ခအနေတေတွေကို

 

နေည်းနေည်းလး

 

ခပ်ပါးပါးနေဲ ့  

လးလးနေက်နေက်လး တွေးနတွေး ကည့်ချင်ပါတေယ်။ သမိုင်း ိုတော အတေိတေ်က အ ဖြစ်အပျက်တေတွေချည်းပဲ မဟုတေ်ပါဘူး။ပစ္စုပ္ပနေ်ကို ပံုဖြာ်နေတေဲ့ အ မစ်တေတွေ ဖြစ်သလို၊ အနော တေ်ကို ကိုတေတွေးလို့ရတေဲ့ မှနေ်တေစ်ချပ်လည်း ဖြစ်ပါတေယ်။

 မနေ်မာ့သမိုင်းကို ပနေ် ကည့်ရင်၊ ကျွနေ်တော်တေို့ဟာ လက်နေက်အင်အား၊ စစ်အင်အားနေဲ ့ပဲဘုနေ်းမီးနေလတောက်ခဲ့ရတေဲ့ အစဉ်အလာတေစ်ခု ရှိခဲ့ပါတေယ်။ နှစ်ပါင်း တေစ်ထောင်ကျာ်သမိုင်း ကာင်းမှာ၊ နိုင်ငံတေစ်ဝှမ်းလံုး စုစည်းမိတေဲ့ အချိနေ် ိုတောဟာ စစ်မက်အင်အား ကီးတေဲ့စစ်ဘုရင်တေစ်ပါးပါးရဲ့ ထေီးရိပ်အာက်မှာသာ ဖြစ်ခဲ့တော များပါတေယ်။ အနော်ရထော၊ ဘုရင့်နောင်၊အလာင်းဘုရား စတေဲ့ မင်းတေတွေခေ်ကို ကည့်ပါ။ စစ်အင်အားဟာ နိုင်ငံတေည် ာက်ရးရဲ့ကျာရိုးမဏ္ဍိုင် ဖြစ်ခဲ့ပါတေယ်။

ကုနေ်းဘာင်ခတေ် ၁၈ ရာစုကို ပနေ်သတွေား ကည့်ရအာင်။ အဲဒီအချိနေ်က အင်အား ကီးမားတေဲ့တေရုတေ်ချင်မင်း က်ဟာ မနေ်မာကို သိမ်းသတွေင်းဖြို့ ၄ ကိမ်တေိုင်တေိုင် စစ်ထေိုးခဲ့ပါတေယ်။ ဒါပမဲ့မအာင် မင်ခဲ့ဘူး။ ဘာ ကာင့်လဲ? ကျွနေ်တော်တေို့ မနေ်မာတေပ်တေတွေရဲ့ ခိုင်မာတေဲ့ စစ်အင်အားနေဲ ့အသက်သတွေးချွး ပး ပ်ခုခံနိုင်ခဲ့လို့ပဲ ိုတော အားလံုး အသိအမှတေ် ပုထေား ကပါတေယ်။လတွေ ေ်လပ်ရးရ ပီးခတေ်မှာလည်း ကူမင်တေနေ် (KMT) ကျူးကျာ်မှု၊ ဗကပ အရးအခင်းစတောတေတွေကို

 

ခုခံကာကတွေယ်နိုင်ခဲ့တော၊

 

နေယ်နေိမိတေ်ကို

 

ထေိနေ်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တောတေတွေဟာစစ်အင်အား ကာင့်ပဲလို့ လူအများက ယံု ကည်လက်ခံထေား ကပါတေယ်။

ဒီလို စစ်အင်အားအပါ် အလးထေားမှုဟာ လတွေ ေ်လပ်ရးရယူတေဲ့ အချိနေ်ကတေည်းကသိသာထေင်ရှားခဲ့ပါတေယ်။ လတွေ ေ်လပ်ရး ကညာမယ့် အချိနေ်အခါ (အခါတော်) ကိုရတွေးချယ်တေဲ့အခါမှာတောင် စစ်အင်အားကို ကိုယ်စား ပုတေဲ့ အ င်္ဂါ ိုဟ်ရဲ့ တေည်နေရာနေဲ ့လ ်ကာက်ချိနေ်တေတွေကို အ ခခံ ပီး အကာင်း ံုး သက်ရာက်မှုရှိမယ့် အချိနေ်ကိုတေတွေက်ချက်ရတွေးချယ်ခဲ့ ကပါတေယ်။ ဒါဟာ ကျွနေ်တော်တေို့ရဲ့ နိုင်ငံရးခါင်း ာင်တေတွေ စိတေ်ထေဲမှာစစ်အင်အားဟာ ဘယ်လာက်အထေိ အရးပါတေယ် ိုတောကို ပသနေတောပါပဲ။

ဒီတော့ မနေ်မာနိုင်ငံရဲ့ တေည် ာက်ပံုဟာ စစ်အင်အားကို ကျာရိုး ပုထေားတေဲ့ စနေစ်တေစ်ခုအ ဖြစ်အသားပးခံခဲ့ရတော မ နေ်းပါဘူး။ လတွေ ေ်လပ်ရးရခါစ အစာပိုင်းကာលတေတွေမှာ ိုရင် စစ်တေပ်နေဲ ့ ပည်သူလူထေုအ ကားမှာ ချိတေ် က်မှု အတော်လး အားကာင်းခဲ့ပါတေယ်။ " ပည်သူချစ်တေဲ့တေပ်မတော်" ိုတေဲ့ စကားလံုးဟာ အဲဒီခတေ်က တေကယ်ကို အသက်ဝင်ခဲ့ပါတေယ်။ ဒါပမဲ့၊အမှနေ်အတေိုင်း ဝနေ်ခံရရင်တော့ ၁၉၆၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာ ဒီချိတေ် က်မှုဟာ တေစစနေဲ ့ပျက်စီးယိုယတွေင်းလာခဲ့ပါတေယ်။

၁၉၆၂ ကနေ ၁၉၇၄ အထေိ တော်လှနေ်ရးကာင်စီခတေ်ကို ကည့်ပါ။ စစ်တေပ်ဟာ နိုင်ငံကို အလံုးစံုထေိနေ်းချုပ်ထေားနိုင်ခဲ့ပါတေယ်။ ဒါပမဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရး သက်သက်နေဲ ့ ရရှည်သတွေားလို့ မရဘူး ိုတောကိုသူတေို့ကိုယ်တေိုင် နေားလည်ခဲ့ ကတေယ်။ ဒါ ကာင့်မို့လို့ မနေ်မာ့ ိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတေီ (မ လ) ကိုတေည်ထောင် ပီး နိုင်ငံရးအသတွေင်  ပာင်းခဲ့ ကတောပါ။ နိုင်ငံသားတေတွေကို အိုင်ဒီယိုလို ျီ (ဝါဒ)တေစ်ခုအာက်မှာ

 

စုစည်းချုပ်ကိုင်ဖြို့

 

 ကိုးစားခဲ့ ကတေယ်။

 

မ လတေစ်ခတေ်လံုးတေိုင်း ပည်တေည် ာက်ရး၊ နိုင်ငံတေည် ာက်ရး ို ပီး  ကး ကာ်ခဲ့ပမဲ့၊ လက်တေတွေ့မှာတော့စီးပတွေားရးရာ၊ နိုင်ငံရးပါ ကျ င်းခဲ့ ပီး အ ံုးသတေ်မှာ မအာင် မင်ခဲ့ပါဘူး။

ဒီရဲ့ ရလဒ်ကတော့ ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရးအခင်းပါပဲ။ ၈၈ အကျပ်အတေည်းနေဲ ့ လူထေုအံု ကမှု ကီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်တေပ်နေဲ ့ ပည်သူ ကားက ကတွောဟချက်ဟာ ပနေ်မ က်နိုင်လာက်အာင်ကိုကတွေဲအက်သတွေားခဲ့ပါတေယ်။ ပည်သူတေတွေဘက်ကလည်း ဒီမိုကရစီ၊ လူ့အခတွေင့်အရး၊ ဖြက်ဒရယ်စနေစ်စတေဲ့ ဦးတေည်ချက်အသစ်တေတွေ၊ တောင်း ိုမှုအသစ်တေတွေ ပါ်ထေတွေက်လာတေဲ့အတေတွေက်၊ ဒီကတွောဟချက်ဟာပို ပီး နေက်ရှုိင်းသတွေားခဲ့ပါတေယ်။

ဒီအ ခအနေမှာ တေက်လာတေဲ့ နိုင်ငံတော် ငိမ်ဝပ်ပိ ပားမှုတေည် ာက်ရးအဖြတွေ့ဲ (နေဝတေ)အစိုးရကလည်း၊ စစ်တေပ်က တေိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်နေလို့ အ မဲတေမ်း မရဘူး ိုတောကိုသဘာပါက်ပါတေယ်။ ဒါ ကာင့် ပည်ထောင်စု ကံ့ခိုင်ရးနှင့် ဖြတွေ့ံ ဖြိုးရးအသင်း ( ကံ့ခိုင်ရး) ကိုဖြတွေ့ဲစည်းခဲ့ ပီး၊ နောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံရးပါတေီ (USDP) အ ဖြစ် အသတွေင် ပာင်းယူခဲ့ ပနေ်ပါတေယ်။ ဒါဟာ မနေ်မာနိုင်ငံကို နောက်ထေပ် နှစ် ၅၀ ဖြစ် ဖြစ်၊ ၁၀၀ ဖြစ် ဖြစ်၊ စစ်တေပ်ကို မဏ္ဍိုင် ပုတေဲ့ စနေစ်နေဲ ့ က်သတွေားနိုင်ဖြို့ တေပ်မတော် ိုတေဲ့ အင်စတေီကျူးရှင်း (Institution) ကီးရဲ့ ရရှည်စီမံကိနေ်း (MasterPlan) တေစ်ခုလို့ ိုနိုင်ပါတေယ်။ နိုင်ငံရးယန္တရားကို မာင်းနှင်ဖြို့ ကံ့ခိုင်ရးပါတေီကိုဖြနေ်တေီးခဲ့တောဟာ၊ အရင် မ လ၊ နေဝတေ ခတေ်တေတွေက အတေတွေးအခါ်ဘာင် (Frame) တေတွေကို က်ခံတောပဲလို့ ကျွနေ်တော်တေို့ ရှု မင်လို့ရပါတေယ်။ဒီနေရာမှာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရးနေဲ ့ ကျွနေ်တော်တေို့ မနေ်မာ့နိုင်ငံရးရဲ့ ကတွေဲ ပားချက်ကို နေည်းနေည်းနှုိင်းယှဉ် ကည့်ချင်ပါတေယ်။ ကမ္ဘာပါ်က နိုင်ငံအများစု၊ ပည်တေတွေင်း ပည်ပ နိုင်ငံရးသမိုင်းတေတွေကို ကည့်ရင်၊ နိုင်ငံရးအဖြတွေ့ဲအစည်း (ပါတေီ) က အရင် ပါ်ပါက်လာ ပီး၊ စစ်တေပ် ိုတော နောက်မှလိုက်လာတော များပါတေယ်။ နိုင်ငံရးက စစ်တေပ်ကို ဦး ာင်ပါတေယ်။ ဥပမာ - တေရုတေ် ပည်ကို ကည့်ပါ။ တေရုတေ်ကတွေနေ် မူနေစ်ပါတေီ (CCP) က ပည်သူ့လတွေတေ် မာက်ရးတေပ်မတော် (PLA) ကိုဦး ာင်ပါတေယ်။ ပါတေီက သနေတေ်ကို ကိုင်ပါတေယ်။

ဒါပမဲ့ မနေ်မာနိုင်ငံမှာကျတော့  ပာင်း ပနေ် ဖြစ်နေပါတေယ်။ စစ်တေပ်ကနေ နိုင်ငံရးပါတေီကိုတေည် ာက်တောမျိုး ဖြစ်နေတေယ်။ သနေတေ်က ပါတေီကို ကိုင်ထေားသလို ဖြစ်နေတေယ်။မ လခတေ်က ိုရင် လက်ဝဲယိမ်းသယာင်ယာင် ' မနေ်မာ့နေည်း မနေ်မာ့ဟနေ် ိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်' ို ပီး လုပ်ခဲ့တေယ်။ နေဝတေ၊ နေအဖြ ခတေ်ကနေ အ ခတေည်လာတေဲ့ ကံ့ခိုင်ရးပါတေီကျတော့၊နေရှင်နေယ်လစ်ဇင် (Nationalism) ခါ်တေဲ့ အမျိုးသားရးဝါဒကို ကိုင်စတွေဲလာတော တေတွေ့ရပါေယ်။သိပ်တော့ သဲသဲကတွေဲကတွေဲ မရှိလှပမဲ့၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ် တေပ်မတော်နေ ့ မိနေ ့်ခတွေနေ်းမှာ တေပ်မတော်ရဲ့နိုင်ငံရးဝါဒဟာ 'အမျိုးသားရးဝါဒ' ဖြစ်တေယ်လို့ ပတေ် ပတေ်သားသား  ပာခဲ့တောကို ထောက်ရှုရင်၊သူတေို့ရဲ့ လမ်းစဉ်ဟာ ရှင်းလင်းပါတေယ်။ စစ်တေပ်ဟာ 'Hard Power' (အမာစားအာဏာ) ဖြစ်တေယ် ိုရင်၊ ပါတေီ ိုတောဟာ 'Soft Power' (အပျာ့စားအာဏာ) တေည် ာက်တောပါ။သူတေို့ဟာ စတွေယ်စံုသံုးနိုင်ဖြို့ အ မဲ ကိုးစားနေတောကို ကျွနေ်တော်တေို့ တေတွေ့ရပါေယ်။

အခု ကျွနေ်တော်  ပာချင်တေဲ့ အဓိက အချက်ကို ရာက်လာပါ ပီ။ ခတေ်အ က် က်မှာကျွနေ်တော်တေို့ မနေ်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရး ဖြစ်စဉ်ထေဲက အင်မတေနေ် ထေူး ခားတေဲ့  ပာင်းလဲမှု (Paradox)တေစ်ခုပါ။

စစ်တေပ်ဘက်ကို ကည့်ပါ။ စစ်သားဘဝကနေ နိုင်ငံရးသမားအ ဖြစ်  ပာင်းလဲသတွေားတေဲ့အစဉ်အလာဟာ အခိုင်အမာ ရှိနေပါတေယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အာင် နေ်းကနေ နိုင်ငံရးခါင်း ာင်ဦးအာင် နေ်း ဖြစ်လာတေယ်။ ဗိုလ်ချုပ် ကီးနေဝင်းကနေ နိုင်ငံတော်သမ္မတေ ဦးနေဝင်း၊ဗိုလ်ချုပ် ကီးတေင်ဦးကနေ NLD နောယက ဦးတေင်ဦး၊ ဗိုလ်ချုပ် ကီးသိနေ်းစိနေ်ကနေ သမ္မတေ ဦးသိနေ်းစိနေ်၊အခု လက်ရှိ ဗိုလ်ချုပ်မှူး ကီးမင်းအာင်လှုိင်ကနေ နိုင်ငံတော်ဝနေ် ကီးချုပ် ဦးမင်းအာင်လှုိင်စသ ဖြင့်... ခတေ်အ က် က် စစ်သားတေတွေဟာ နိုင်ငံရးသမား ယူနေီဖြာင်းကို ပာင်းဝတေ်ခဲ့ ကပါတေယ်။ သူတေို့ဟာ လက်နေက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကနေ နိုင်ငံရးစားပတွေဲဝိုင်းကို ပာင်းလာ ကတေယ်။ဒါပမဲ့၊ အ ခားတေစ်ဖြက်ကို ကည့်ရအာင်။ မနေ်မာ ပည်မှာ ထေူး ခားတောက... 'အရပ်သားစစ်စစ်နိုင်ငံရးသမား' ို ပီး နောမည်ခံထေားတေဲ့ သူတေတွေ၊ ဒီမိုကရစီရး လှုပ်ရှားသူတေတွေ အများစုဟာအ ခအနေ တေစ်ခုကို ရာက်ရင် 'တောခို သူပုနေ်လုပ် ပီး စစ်သားတေတွေအ ဖြစ်  ပာင်းသတွေား ကတော'ပါပဲ။

ခတေ်အ က် က်ကို ကည့်ပါ။ လတွေ ေ်လပ်ရးရ ပီးစ လက်ဝဲအုပ်စုတေတွေ တောခို ကတေယ်။ဒီမိုကရစီခါင်း ာင်လို့ သတေ်မှတေ် ကတေဲ့ ဝနေ် ကီးချုပ်ဟာင်း ဦးနု ကိုယ်တေိုင်လက်နေက်ကိုင်ခဲ့တေယ်။ ဒါက်တောစိနေ်ဝင်း ( ပည်ပရာက် ညတွေနေ ့်ပါင်းအစိုးရ)၊ ၈၈မျိုး က်ကျာင်းသားခါင်း ာင်တေတွေ ဖြစ်တေဲ့ မင်းကိုနိုင်၊ မိုးသီးဇတွေနေ်... နောက် ံုး သတေင်းစာ ရာ'သူရိယနေဝနေ်း' ကို တေည်ထောင်သူ မိုးဟိနေ်းတောင်မှ တောခို ပီး လက်နေက်ကိုင်ခဲ့ဖြူးပါတေယ်။ အခုနတွေဦးော်လှနေ်ရးမှာ ိုရင်လည်း အရပ်သား လူငယ်လးတေတွေ၊ ပညာတေတေ်တေတွေ၊နိုင်ငံရးသမားတေတွေ အများ ကီးဟာ လက်နေက်ကိုင် လမ်းစဉ်ကို ရတွေးချယ်သတွေား ကပါ ပီ။ 

 မနေ်မာ ပည်မှာ 'လက်နေက်မကိုင်ဖြူးတေဲ့၊ တောမခိုဖြူးတေဲ့၊ သူပုနေ်မထေဖြူးတေဲ့ နိုင်ငံရးသမား' ိုတောရှိတော့ ရှိနိုင်ပမဲ့၊ တေကယ်ကို ရှားပါးလှတေဲ့ မျိုးစိတေ်တေစ်ခု ဖြစ်နေပါ ပီ။

ဒီနေရာမှာ ကျွနေ်တော်တေို့ သချာ စဉ်းစား ကည့်ဖြို့ လိုလာပါ ပီ။ ဘာ ကာင့်လဲ?

ဘာ ကာင့် စစ်သားတေတွေက နိုင်ငံရးသမား ဖြစ်ဖြို့ ကိုးစားနေချိနေ်မှာ၊ နိုင်ငံရးသမားတေတွေကစစ်သား ဖြစ်ဖြို့ ကိုးစားနေ ကတောလဲ? 

ဒါဟာ ကျွနေ်တော်တေို့ နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရး ယဉ်ကျးမှု (Political Culture) ကီး တေစ်ခုလံုးမှားယတွေင်းနေလို့လား? စကား ပာလို့ မရတေဲ့ အ ခအနေ၊ နိုင်ငံရးအရ အ ဖြရှာလို့ မရတေဲ့ပိတေ် ို့မှုတေတွေက ဒီလို နေ ့်ကျင်ဘက် အ ခအနေတေတွေကို ဖြနေ်တေီးနေတောလား? 

စစ်သားက နိုင်ငံရးကို လုပ်ချင်တေယ်။ နိုင်ငံရးသမားက စစ်တေိုက်ချင်တေယ်။ ဒီလို ပာင်း ပနေ် ဖြစ်နေတေဲ့ စက်ဝနေ်း ကီးထေဲမှာ ကျွနေ်တော်တေို့ တေိုင်း ပည် ဘယ်လာက် ကာ ကာလည်ပတေ်နေဦးမလဲ? 

ကျွနေ်တော်တေို့ နိုင်ငံမှာ အင်အားကို အင်အားနေဲ ့ တေံု့ ပနေ်တေဲ့ လမ်းစဉ်ဟာ သမိုင်းအစဉ်အလာ တေစ်ခုလို ဖြစ်နေပါတေယ်။ ဒါပမဲ့၊ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ကည့်ရင် လက်နေက်နေဲ ့ တေည် ာက်တေဲ့ ငိမ်းချမ်းရး ိုတော ရတေိုပါပဲ။ စစ်မှနေ်တေဲ့ နိုင်ငံတေည် ာက်ရး ိုတော ပည်သူလူထေုရဲ့ယံု ကည်မှု၊ တေူညီတေဲ့ ရည်မှနေ်းချက်နေဲ ့ အ ပနေ်အလှနေ် လးစားမှုတေတွေအပါ်မှာပဲ တေည် ာက်လို့ရပါတေယ်။ 

ဒီကနေ ့ ကျွနေ်တော်  ပာသတွေားတေဲ့ အ ကာင်းအရာတေတွေဟာ ဘယ်ဘက်ကိုမှ ဘက်လိုက် ပီး ပာနေတော မဟုတေ်ပါဘူး။ ကျွနေ်တော်တေို့ ဖြတေ်သနေ်းနေရတေဲ့ သမိုင်းရဲ့ အမှနေ်တေရား (Reality) ကိုမီးမာင်းထေိုး ပတောပါ။ 

ဒီဗီဒီယိုကို ကည့်နေတေဲ့ မိတေ် တွေ... သင့်အနေနေဲ ့ရာ ဘယ်လို မင်လဲ? ကျွနေ်တော်တေို့ရဲ့ဒီသံသရာ ကီးထေဲကနေ ဘယ်လို ရုနေ်းထေတွေက် ကမလဲ? စစ်မှနေ်တေဲ့ နိုင်ငံရး ိုတောသနေတေ် ပာင်းဝကနေ လာတောလား၊ ဒါမှမဟုတေ် စားပတွေဲဝိုင်းကနေ လာတောလား? 

ကျွနေ်တော်တေို့ အားလံုး စဉ်းစား ကဖြို့ လိုနေပါ ပီ။ သမိုင်းကို သင်ခနေ်းစာယူ ပီး၊ ပိုကာင်းတေဲ့အနော တေ်တေစ်ခုကို ပံုဖြာ်ဖြို့ ကျွနေ်တော်တေို့အားလံုးမှာ တောဝနေ်ရှိပါတေယ်။

ဒီကနေ ့တော့ ဒီလာက်နေဲ ့ပဲ ရပ်နေားခတွေင့် ပုပါ။ အားလံုးပဲ စဉ်းစား င် ခင်နိုင်စတွေမ်းနေဲ ့ ပည့်စံု ပီး၊အးချမ်းတေဲ့ နေ ့ရက်လးတေတွေကို ပိုင် ိုင်နိုင် ကပါစ

Saturday, 26 September 2026

ကဒါဖီဆိုတာ ဘယ်လိုခေါင်းဆောင်မျိုးလဲ

ကဒါဖီဆိုတာ ဘယ်လိုခေါင်းဆောင်မျိုးလဲ?


 မိနစ် ၁၅ ကြာ မိန့်ခွန်းအစား မိနစ် ၁၀၀ ကြာ မိန့်ခွန်း! ကဒါဖီဟာ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်စာတမ်းကို ဆုတ်ဖြဲပြီး ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေရှေ့မှာ ကြမ်းပြင်ပေါ် ပစ်ချခဲ့တယ်.....!😮


မွမ်မာ ကဒါဖီ အာဏာရလာပြီး ၄၀ နှစ်တာကာလအတွင်း ကဒါဖီဟာ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံကို တစ်ခါမှ မတက်ရောက်ခဲ့ပါဘူး။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ နယူးယောက်ကို ပထမဆုံးခြေချတုန်းက တစ်ကမ္ဘာလုံးက တစ်ခုခုဖြစ်လာတော့မယ်ဆိုတာ သိခဲ့ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တယ်...


ကုလသမဂ္ဂရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအရ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံချင်းစီရဲ့ အကြီးအကဲဟာ မိန့်ခွန်းပြောဖို့ မိနစ် ၁၅ သာ အချိန်ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကဒါဖီဟာ စင်မြင့်ပေါ်ရောက်တဲ့အခါ နာရီကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အာရဗီဘာသာစကားနဲ့ ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ၁ မိနစ်၊ ၂ မိနစ်ကြာပြီးနောက် အချိန်ဟာ ၁ နာရီနဲ့ ၃၇ မိနစ် (မိနစ် ၁၀၀ ခန့်) ကြာသွားခဲ့ပါတယ်။


ကုလသမဂ္ဂအရာရှိ လစ်ဗျားစကားပြန် ဖူအက်ဂျလစ်ဟာ ကဒါဖီရဲ့ မြင့်မားတဲ့ဗို့အားမြင့်မိန့်ခွန်းကို အဆက်မပြတ်ဘာသာပြန်ဆိုရာကနေ အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခဲ့တာကြောင့် မိန့်ခွန်းပြောပြီး မိနစ် ၈၀ အကြာမှာ တိုက်ရိုက်မိုက်ခရိုဖုန်းထဲကို မေ့လဲသွားလုနီးပါးဖြစ်ပြီး "ငါ နောက်ထပ် မခံနိုင်တော့ဘူး!" လို့ အော်ဟစ်ခဲ့ပါတယ်။ (ကျွန်တော် မခံနိုင်တော့ဘူး!)။ ပြီးတော့ တခြားဘာသာပြန်တစ်ယောက် အတင်းအကျပ် လာပြီး တာဝန်ယူခိုင်းတယ်။ ကိုင်တွယ်ဖို့ မိနစ် ၂၀ ပဲ လိုတော့တယ်။ 😂


ကဒါဖီရဲ့ အဓိက မကျေနပ်ချက်ကတော့ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံ (အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ တရုတ်) ရဲ့ သီးသန့် "ဗီတို" အာဏာပါပဲ။ သူက "အင်အားကြီးနိုင်ငံ" တွေကို တိုက်ရိုက်တိုက်ခိုက်နေတာပါ။

သူက ၁၉၄၅ ခုနှစ်ကနေ ဒီနေ့အထိ ဒီလုံခြုံရေးကောင်စီဟာ နိုင်ငံငယ်လေးတွေကို လုံခြုံရေး မပေးနိုင်ခဲ့ဘူးလို့ ကျယ်လောင်စွာ ပြောခဲ့တယ်။ သူတို့က စစ်ပွဲ၊ ရန်လိုမှုနဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေပဲ ပေးခဲ့တယ်။ လုံခြုံရေးကောင်စီလို့ ခေါ်တာက မှားတယ်၊ တကယ်တော့ ကောင်စီပဲ။

ဒီမှာတင် မပြီးဘူး၊ သူက အမေရိကန်ကို လက်ညှိုးထိုးပြီး အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဂျွန်အက်ဖ်ကနေဒီ လုပ်ကြံခံရမှုနဲ့ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မတရားတဲ့ အီရတ်စစ်ပွဲကို နိုင်ငံတကာက စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ ဝက်တုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စ်ဟာ ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ ဖန်တီးထားတဲ့ စစ်ရေးဇီဝလက်နက်လားဆိုတာတောင် သံသယဝင်ခဲ့တယ်။

သူ့ရဲ့ မိန့်ခွန်းတစ်ခုမှာ ကဒါဖီက လူတိုင်းရှေ့မှာ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်စာတမ်းရဲ့ တရားဝင်စာအုပ်ကို မြှောက်ပြခဲ့တယ်။ ဒီပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ ကမ္ဘာပေါ်က နိုင်ငံအားလုံးမှာ တန်းတူအခွင့်အရေးရှိတယ်လို့ အဆိုပြုချက်မှာ ဖော်ပြထားပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ နိုင်ငံငယ်လေးတွေဟာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေအတွက် တစ်ပြားတစ်ချပ်မှ မတန်ဘူးလို့ သူပြောခဲ့ပါတယ်။ သူဒီလိုပြောလိုက်တာနဲ့ ဒေါသတကြီးနဲ့ သူတို့ရှေ့က ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ဆွဲဖြဲပစ်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အလွန်အမင်း စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စွာနဲ့ စုတ်ပြဲနေတဲ့ စက္ကူစတွေကို ကုလသမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌနဲ့ သူ့ရှေ့မှာထိုင်နေတဲ့ အရာရှိတွေရဲ့ စားပွဲပေါ် ပစ်ချလိုက်ပါတယ်။ ခန်းမတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်နေပြီး နိုင်ငံအသီးသီးက ကိုယ်စားလှယ်တွေက တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အံ့သြတကြီးနဲ့ ကြည့်နေကြပါတယ်။


ကဒါဖီ ဘယ်သွားသွား ရိုးရာဇိမ်ခံ ‘ဘီဒူဝင်တဲ’ ကို သူနဲ့အတူ ယူဆောင်သွားလေ့ရှိပါတယ်။ နယူးယောက်ကို ရောက်လာတဲ့အခါမှာတောင် ကြယ်ငါးပွင့်ဟိုတယ်မှာ မနေဘဲ တဲထဲမှာပဲ နေဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။


မာ့ခ်ဟာ မန်ဟက်တန်က စင်ထရယ်ပါ့ခ်ကနေစပြီး နေရာအမျိုးမျိုးမှာ တဲထိုးဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ လုံခြုံရေးအဖွဲ့က တားဆီးလိုက်တဲ့အခါ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပိုင်တဲ့ ခြံဝင်းထဲက မြက်ခင်းပြင်ကို ချက်ချင်းငှားပြီး တဲကြီးတစ်လုံး ဆောက်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က သူ့ကို ပြန်ပေးဆွဲခံရတဲ့အကြောင်း အကြောင်းကြားတဲ့အခါ သူ့ရဲ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့က ညအမှောင်ထဲမှာ တဲကို ခေါက်သိမ်းခဲ့ရပါတယ်။


 ကဒါဖီရဲ့ ဒီမိန့်ခွန်းဟာ နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေး ယဉ်ကျေးမှုမှာ အမှားတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မဟုတ်ပါဘူး။ လူအများက ဒါကို သူ့ရဲ့ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆ ဒါမှမဟုတ် ရူးသွပ်မှုလို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ မျက်နှာနှစ်ဖက်နဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ထိရောက်မှုမရှိမှုအကြောင်း မိနစ် ၁၀၀ အတွင်း သူပြောခဲ့တဲ့ ခါးသီးတဲ့ အမှန်တရားတွေဟာ နိုင်ငံတကာ နိုင်ငံရေးရဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်မှန်တွေပါပဲ။


ဒီနေ့ခေတ်မှာ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဖိနပ်တွေကို ကန်ပြီး ခြေအောက်မှာ လဲလျောင်းပြီး သူတို့ရဲ့ အာဏာကို ထိန်းသိမ်းဖို့ ရုန်းကန်နေရတဲ့အချိန်တွေမှာ ကဒါဖီလို မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ရဲတဲ့ သတ္တိရှိသူ ဘယ်သူရှိမှာလဲ။


ကဒါဖီရဲ့ လူနေမှုပုံစံ ဒါမှမဟုတ် မူဝါဒတွေအကြောင်း အငြင်းပွားမှုပေါင်း တစ်ထောင်လောက် ရှိနိုင်ပေမယ့် အမေရိကရဲ့ နှလုံးသားထဲကို ဝင်ရောက်ပြီး သူတို့ရဲ့ နှာခေါင်းအောက်မှာ ရပ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြတ်ထုတ်မှုကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုဖို့ ရဲရင့်တဲ့ စွမ်းအားရှိသူ ဘယ်သူရှိမှာလဲ။ ဒီနေ့ ကမ္ဘာ့အခြေအနေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် နောက်ဆုံးမှာ သမိုင်းက ကျွန်တွေကို မမှတ်မိဘဲ ခြင်္သေ့လို ဟိန်းဟောက်နေတဲ့ ဒီဘုရင်တွေကို သမိုင်းက မှတ်မိနေတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။


Source:Iran Times

ပြည်ခိုင်ဖြိုး

 ကျွန်း နှင့် ကိုင်းနှင့် ၊ တပ်နှင့် ကြံ့နှင့်

_____________________________


“ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ အညမည ပစ္စယသတ္တိ” လို့ သုံးနှုန်းရခြင်း အနက်သဘောရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ အပြန်အလှန် အမှီအတည်ပြုပြီး၊ “ကျွန်း ကိုင်းမှီ၊ ကိုင်း ကျွန်းမှီ” ကျေးဇူးပြု ရပ်တည်လျှောက်လှမ်းနေတယ်ဆိုတာကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍမှာ အစဉ်တစိုက် ပါဝင်နေနိုင်ဖို့အတွက်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို အသုံးချတယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီသည်လည်း၊ အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပါတီအဖြစ် ရပ်တည်ဖို့အတွက် မြန်မာစစ်တပ်ကို မှီခိုအားကိုးရတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖန်တီးတည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်က ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ဖန်တီးလိုက်တယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာ မြဲမြံတည်တံ့မှုကို ပြန်လည် အထောက်အပံ့ပေးရတယ်။ ဒါဟာ အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြု ရပ်ခံနေကြခြင်းသဘောဖြစ်ပါတယ်။ 


⦿ တပ်ဗျူရိုကရက်


ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေဟာ - မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ တပ်အင်အားကို တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့ခဲ့တယ်။ မြန်မာ့တပ်မတော်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဟာ - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေလက်ထက်မှာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျယ်ကားလာခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ကို ချဲ့ထွင်တဲ့အခါမှာ၊ “အရေအတွက်မှသည် အရည်အချင်းဆီသို့” ဆိုတဲ့ ချဉ်းကပ်မှုမျိုးနဲ့ ချဲ့ကားလာတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ စစ်အစိုးရတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ပုံနည်းနာကို ကြည့်ရင်၊ ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲမှာ စစ်တပ်ယူနီဖောင်းချွတ် စစ်ဗိုလ်တွေကို ထည့်သွင်းပြီး၊ စစ်ဘောင်ချဲ့ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးရယ်လို့ ပီပီပြင်ပြင်ဖြစ်လာအောင်၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကိုလည်း စစ်ဗိုလ်တွေနဲ့ အစားထိုးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ 


⦿ မျိုးဆက်ဟောင်းကို ဘယ်ထဲ ထိုးထည့်မလဲ


မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက တဖြည်းဖြည်းကျယ်လာတော့ - စစ်ဗိုလ်အရေအတွက် များပြားလွန်းလာတဲ့အခါ မျိုးဆက်သစ် မျိုးဆက်ဟောင်းကိစ္စ ပေါ်လာတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ စစ်တက္ကသိုလ်ကနေ ဆင်းလာတဲ့ အသစ်စက်စက် - သွေးသစ်လောင်း စစ်ဗိုလ်နဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်းထဲ တဖြည်းဖြည်း ရောက်လာတဲ့ ဗိုလ်မှူး၊ ဗိုလ်ချုပ်တွေပါ။ အသစ်လာရင် အဟောင်းက ဖယ်ပေးရရိုး ထုံးစံ ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်နက်အားဖြင့် တရားဝင် အကြမ်းဖက်ခွင့်ကို ရရှိထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေမှာ၊ “မတစ်ထောင်သား”တွေကို အုပ်ချုပ် ကွပ်ကဲရတာဖြစ်လို့၊ အင်မတန်မှ အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - နိုင်ငံ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်နက်မိုးပြီး ရယူထားတာကြောင့် ခေတ်နဲ့အညီ လိုက်ပါ စီးမျောနိုင်ဖို့လည်း လိုနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စစ်တပ်ထဲက သွေးဟောင်းတွေကို အညင်သာဆုံးနည်းနဲ့ ဘယ်လိုမျိုး ဖောက်ထုတ်အသွင်ပြောင်းမလဲ ဆိုတဲ့ စဉ်းစားချက် ရှိလာရပါတယ်။ 


⦿ တပ်ဒေါက်တိုင် အလို့ငှာ


တဖက်မှာလည်း စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကို သမာရိုးကျအတိုင်းပဲ၊ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် တစ်ဖက်မှာ လုပ်အားတွေ ပြုန်းတီးတာ၊ တပ်ထောက်ခံရေးအင်အားစုအတွက် အမာခံအဖြစ် မကျန်ခဲ့မှာလည်း စိုးရိမ်စရာ ရှိလာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တပ်အဝန်းအဝိုင်းနဲ့အပတ်အသက် ထိစပ်ထားပြီး၊ တပ်ရဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် ဒေါက်တိုင်ဖြစ်နေဖို့အတွက် စစ်ဘက်ဟောင်း အရာရှိတွေက တာဝန်ယူဖို့လည်း လိုနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေဟာ - အရပ်ဘက် ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲကို အရပ်ဝတ်ပြောင်း စစ်ဗိုလ်တွေကို ထိုးသွင်းပြီး တပ်ဘောင်ကို ချဲ့ဖို့၊ စစ်ဘောင်ကို ချဲ့ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ 


⦿ မျက်နှာကျက်စိမ်း 


၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း၊ ကနဦးကာလတွေမှာတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးနဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအလို့ငှာ ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲ စစ်မျက်နှာကျက်တွေ တပ်လိုက်တာပါပဲ။ သို့သော်လည်း နအဖအစိုးရအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ - စစ်တက္ကသိုလ်ဆင်း စစ်ဗိုလ်သွေးသစ် အရေအတွက်က ပို၍ ပို၍ များလာတယ်။ မျိုးဆက်ဟောင်းနေရာမှာ မျိုးဆက်သစ်ကို အစားထိုးရတော့မယ်။ မျိုးဆက်ဟောင်းနေရာမှာ မျိုးဆက်သစ်ကို အစားထိုးဖို့က လွယ်ပေမယ့်၊ စစ်တပ်ထဲမှာ မျိုးဆက်ဟောင်းကို ဖယ်ဖို့ကတော့ ခက်တယ်။ ဒီတော့ ဘယ်လို ဖယ်မလဲ။ သက်ပြည့်ပင်စင်နဲ့ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တဲ့ သမားရိုးကျ နည်းနဲ့ မရနိုင်တော့ပါဘူး။ သက်ပြည့်ပင်စင်နဲ့ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တဲ့အခါမှာလည်း၊ အငြိမ်းစား စစ်ဗိုလ်ဟောင်းဟာ - တပ်ကို အကျိုးပြုဖို့ လိုနေပြန်ပါတယ်။ စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့တွေရယ်လို့ ဖွဲ့ပြီး၊ ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းလိုလို - ရပ်ရွာ ရပ်မိရပ်ဖလိုလို ရပ်တည်ခိုင်းလိုက်ခြင်းကလည်း တပ်အတွက် သိပ်အင်အားမဖြစ်ပါဘူး။ ဒီတော့ အငြိမ်းစား စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ စိတ်မလေအောင် ဘယ်လိုကွင်းပြင်ထဲ မောင်းထဲ အသုံးချမလဲ။ 


⦿ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ အခန်းကဏ္ဍ


ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ - မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ Proxy party တစ်ခုထက် ပိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာစစ်တပ်ပိုင် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုထက်လည်း ပိုလွန်ပါတယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ သာမန်နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုထက် ပိုလာတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တပ်အင်စတီကျူးရှင်းအတွက် အရပ်ဘက်လုပ်ငန်းကိုင်ငန်းတွေကို ဝင်လုပ်ပေးရတဲ့ အင်စတီကျူးရှင်းတစ်ခုလို ဖြစ်လာနေပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာကို - တပ်ထဲကနေ နိုင်ငံရေးနယ်ထဲကို လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ဖို့အတွက် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ transition mechanism တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မျိုးဆက်အလိုက် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို နေရာချထား၊ စီမံခန့်ခွဲဖို့အတွက် အသုံးတည့်လာတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ရောက်လာပါတယ်။ စစ်တပ်ထဲမှာ သွေးသစ်နဲ့ အစားထိုးပြီး၊ သွေးဟောင်းတွေကို နိုင်ငံရေးပါတီထဲ ပို့ပြီး၊ စစ်တပ်ရဲ့ အုပ်ထိန်းမှု ဩဇာကို နိုင်ငံရေးနယ်ထဲ ရွှေ့ပြောင်းဖို့ အသုံးချလာတဲ့ပုံစံ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်သားတွေကို ကျည်တွေ၊ လက်နက်တွေနဲ့ပဲ၊ မကစားစေဘဲနဲ့ စကားလုံး / ဝေါဟာရတွေနဲ့ အကျွမ်းတဝင် ကစားတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ ကစားကွင်းအဖြစ်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ပုံပေါ်လာပါတယ်။ 


⦿ အခြေခံ ယူဆချက် (၃) ရပ် 


ဒါ့ကြောင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို သရုပ်ခွဲ စိစစ်တဲ့အခါမှာ အခြေခံ အချက် (၃) ချက်ပေါ်လာပါတယ်။ 


အဲဒါတွေကတော့ ….


• (၁) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite transition mechanism] အဖြစ် တွေ့ရတယ်။ 

• (၂) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite recycling mechanism] အဖြစ်လည်း တွေ့ရတယ်။ 

• (၃) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Political learning mechanism] အဖြစ် တွေ့ရတယ်။ 


⦿ အယူအဆ (၁) ။ ။ 


ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite transition mechanism] အဖြစ် ယူဆရခြင်း အကြောင်းရှိပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် ဒီနေရာမှာ [transition] ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို မသုံးချင်လည်း၊ [reallocation] လို့ ခေါ်ရင်လည်း ရနိုင်ပါတယ်။ တည်ဆဲ စစ်ဗိုလ်အီလစ်တွေကို၊ အရပ်သားနိုင်ငံရေးအီလစ်တွေအဖြစ် နေရာပြန်လည် ချထားပေးတဲ့ ဖြစ်စဉ် တစ်ခုလို့ မှတ်ယူနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို “မျိုးဆက်အလိုက် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို နေရာချထားဖို့ ကွင်းပြင်တစ်ခုလို အသုံးချလာတာ၊ တနည်းအားဖြင့်၊ မျိုးဆက်ဟောင်း ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို (ကလန်ကဆန် မပြုစေဘဲ) ညင်သာ သိမ်မွေ့စွာ စီမံခန့်ခွဲဖို့အတွက်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် အသုံးတည့်လာတာလို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ၊ တည်ဆဲ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေအနေနဲ့ တပ်ထဲက ထွက်ရင် - ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သလို၊ လောကီအရေးကိစ္စတွေနဲ့ အပ်အပ်စပ်စပ် မဖြစ်တာ၊ အံ့မဝင်တာ၊ ဗုံမဝင် ဆုံမဝင်ဖြစ်လာတာကို ကြုံရတတ်လေ့ရှိပါတယ်။ တစ်သက်လုံး စစ်တပ်ထဲမှာ သေနတ်ကိုင်ပြီး စစ်မှုထမ်းလုပ်လာတော့ - အရပ်ဘက်မှာ ဘယ်လို ဝင်ဆန့်နေထိုင်ရမလဲဆိုတာ - အငြိမ်းစားစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြုံရလေ့ရှိတဲ့ လက္ခဏာပါ။ ဒါကို အထိုက်အသင့်အားဖြင့် နေရာချထားစီမံခန့်ခွဲနိုင်ဖို့အတွက်၊ မြို့နယ်အလိုက်၊ ရပ်ကွက်ကျေးရွာအလိုက်၊ တိုင်းအလိုက် / ပြည်အလိုက် ဖြန့်ခွဲတည်ရှိနေတဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ကွင်းပြင်တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ 


တစ်ဖက်မှာလည်း ပါတီကနေ တစ်ဆင့် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော် အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ အစိုးရအဖွဲ့၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့နဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင်မှုနေရာတွေမှာ အငြိမ်းစားစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ ပါဝင် ခြေဆန့်ခွင့်ရတဲ့ အခွင့်အလမ်း ရှိတာမို့၊ တပ်ထဲမှာ အနားပေးခံလိုက်ရပေမယ့် တခြားနေရာမှာလည်း အသုံးဝင်သေးတယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားမှု ရရှိတာမို့၊ တပ်ထွက် စစ်မှုထမ်းဟောင်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ စိတ်လေလွင့်စရာ အကြောင်းသိပ်မရှိတော့ပါဘူး။ အရပ်ဘက်မှာလည်း လုပ်စရာတွေ ရှိနေတယ်၊ အရပ်ဘက်မှာလည်း ကန်စရာ ကွင်းရှိနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် တစ်ဖက်မှာလည်း အနားပေးခံလိုက်ရတဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်း စစ်ဗိုလ်တွေအတွက် - ပျားရည်နဲ့ ဝမ်းချခံရသလို၊ ကျေသပ်ရင်သပ်နဲ့ အနားပေးခံရလို ဖြစ်လို့ ခုသာခံသာရှိတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ 


⦿ အယူအဆ (၂) ။ ။ 


ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite recycling mechanism] အဖြစ် ယူဆရတဲ့ အကြောင်းရင်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ - စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကလည်း စစ်တပ်ထဲမှာ မရှိတော့ပေမယ့်၊ တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုနေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲသည့်လို တပ်အတွက် အကျိုးဖြစ်ဖို့ ဆိုရင် - တည်ဆဲ စစ်တပ်အီလစ်အလွှာကို ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုထဲ ထည့်လိုက်ပြီး၊ ကွန်ယက်ဖြန့်ကျက် တည်ဆောက် - ခွဲဖြန့်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ အဲသည့်အတွက် အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာ ခြေဆန့် တာဝန်ပေးထားလိုက်ခြင်းအားဖြင့်၊ တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ စစ်တပ်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို အထောက်အကူဖြစ်တယ်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်က ကြည့်ရင်လည်း၊ တစ်သက်လုံး မြန်မာ့တပ်မတော်ထဲမှာ စစ်သားလုပ်လာတဲ့သူဟာ - တစ်စုံတစ်ရာအားဖြင့် မျိုးချစ်စိတ်၊ အမျိုးသားရေးစိတ် ရှိတယ်လို့ အကြမ်းဖျင်း ယူဆနိုင်ပါတယ်။


၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၊ အခန်း (၁) အခြေခံမူများအပိုင်းမှာ ပါတဲ့ “အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍ” ဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ၊ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ် စစ်သားဟောင်းကြီးတွေ ကြောင်းကျိုးညီညီ ပါဝင်ဆင်နွှဲနိုင်မယ့် အခြေခံ အိုင်ဒီယော်လိုဂျီတစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ် ကိုယ်၌က မြန်မာအမျိုးသားရေးဝါဒကို အခြေခံပြီး တည်ဆောက်ထားတာဖြစ်တာကြောင့်၊ အမျိုးသားရေးစိတ်နဲ့ နိုင်ငံ့အရေးအရာတွေမှာ ဝင်ရောက်ပါဝင်ဖို့အတွက် ခိုင်မာတဲ့ လော့ဂျစ်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်တပ်က အနားယူလိုက်ပေမယ့်၊ အရပ်ဘက်မှာလည်း ထိုက်သင့်တဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်တပ်နိုင်တဲ့ လူမှုဂုဏ်ဒြပ်တစ်ခုဖြစ်လို့ - အရပ်ဘက်ပြောင်း စစ်ဗိုလ်ဟာ - အထိုက်အသင့် ကျေနပ်နိုင်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်ယူနီဖောင်းဝတ်မထားသော စစ်တပ်ကလူတွေနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အုပ်စီးထားဖို့၊ မြန်မာစစ်တပ်က အခွင့်အလမ်း ကျယ်လာပါတယ်။ 


• တပ်ရဲ့ ဩဇာကို ဖြန့်ကျက်ဖို့၊ 

• တပ်ထောက်ခံရေးအင်အားစုကို ချဲ့ထွင်ဖို့၊ 

• တပ်အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ခံနေစေဖို့၊ 

• တပ်ရဲ့ အုပ်ထိန်းသူ အယူအဆကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့၊ 

• တပ်ဟာ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမှာ ဆက်လက်ပါဝင်ဖို့၊ 

• တပ်ဟာ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအလွှာမှာ ဆက်ရှိနေဖို့၊ 

• တပ်ရဲ့ ဩဇာတိက္ကမဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းထံ အခြေအမြစ်ကနေ သက်ရောက်ဖို့…


ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့၊ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ တဖြည်းဖြည်း နယ်ချဲ့လာတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ တစ်ဖက်က ကြည့်ရင်၊ မြန်မာပြည်အနေနဲ့ ဘယ်လိုမျိုး စစ်ဘောင်အတွင်းကို သွတ်သွင်းတည်ဆောက်ခံထားရတယ်ဆိုတာကို စနစ်ပိုင်းအရ လေ့လာနိုင်မယ့် ပုံစံတစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 


⦿ အယူအဆ (၃) ။ ။ 


ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Political learning mechanism] အဖြစ် ယူဆရခြင်း အကြောင်းရင်း ရှိပါတယ်။ ကျနော့်ကို ရှစ်လေးလုံး လူထုဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကာလအတွင်းမှာ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မြန်မာပြည်ဟာ “စစ်သားတွေက နိုင်ငံရေးသမား လုပ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေက စစ်သား လုပ်နေကြတယ်” လို့ ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေ စစ်သားလုပ်လာတဲ့ အခင်းအကျင်းကို အကျယ်ပြန့်ဆုံးတွေ့ရပါတယ်။ အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှာ ပါဝင်ပြီး၊ စစ်သား လုပ်တာ၊ စစ်ခေါင်းဆောင် လုပ်လာကြတာပါ။ တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာစစ်တပ်ထဲက စစ်ဗိုလ်တွေ၊ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက နိုင်ငံရေးသမား အလုပ်တွေကို တိုးချဲ့ လုပ်လာကြတာတွေ့ရပါတယ်။ 


၂၀၁၀ နောက်ပိုင်း အခင်းအကျင်းမှာ စစ်သားတွေ နိုင်ငံရေးလုပ်လာကြောင်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုမိုသိသာနေပါတယ်။ စစ်သားတွေ နိုင်ငံရေးလုပ်ဖို့၊ စစ်ဗိုလ်တွေ နိုင်ငံရေးလုပ်ဖို့အတွက် - ကစားရမယ့် Play ground ကတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီပဲဖြစ်ပါတယ်။ စစ်သားတွေဟာ လက်နက်နဲ့၊ ကျည်ဆန်နဲ့ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်လာရာကနေ - စကားလုံးတွေ၊ ဒိုင်ယာလော့ခ်တွေ၊ ဆွေးနွေးငြင်းခုန်မှုတွေနဲ့ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်သားဘဝမှာ သေနတ်ကို ကျင်လည်စွာ အသုံးချနိုင်သလောက်၊ နိုင်ငံရေးကွင်းပြင်ထဲမှာ စကားလုံးတွေကို ကျင်လည်စွာ အသုံးချနိုင်လာကြပါတယ်။ စစ်သားတွေရဲ့ စွမ်းရည်ကို အမာကနေ အနုဆီကို ကူးပြောင်းပြီး ပြောင်းလဲ သင်ယူခိုင်းဖို့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းဟာ - ကျယ်ပြန့်တဲ့လေ့ကျင့်ကွင်းဖြစ်လာတာပါ။ 


တပ်ထဲမှာ တစ်သွေး-တစ်သံ-တစ်မိန့်နဲ့ လိုက်ပါ လုပ်ဆောင်ကြရတယ်။ အထွန့်တက်ခွင့် မရှိဘူး။ ပြန်လှန် ငြင်းခုန်ဖို့ အခွင့်မရှိဘူး။ အထက်အမိန့်နဲ့ အသက်ရှင်ရတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်လို့၊ တပ်ထဲမှာ ဒိုင်ယာလော့ခ်ယဉ်ကျေးမှု မရှိဘူး။ စကားလုံးတွေကို တိတိကျကျ ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပဲ သုံးခွင့် ရှိတယ်။ စကားလုံးတွေကို ဆင်တူကြောင်းကွဲ၊ အရောင်စုံ၊ အနက်စုံအောင် သိုင်းဝိုင်းသုံးစွဲလို့ မရဘူး။ နိုင်ငံရေးပါတီနဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းကတော့ - စကားလုံးတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြရတာပါ။ အချင်းချင်း တိုင်ပင်လို့ ရတယ်၊ နှီးနှောခွင့် ရှိတယ်။ ဆွေးနွေးလို့ ရတယ်၊ ငြင်းခုန်ခွင့် ရှိတယ်။ ပြန်လှန် မေးခွန်းထုတ်လို့ ရတယ်။ မိမိအယူအဆ ရှုဒေါင့်ကို တင်ပြလို့ ရတယ်။ စစ်တပ်ထဲက အမိန့်ပေးဓလေ့ဟာ နိုင်ငံရေးပါတီထဲမှာတော့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်တဲ့ဓလေ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလာပါတယ်။ 

စစ်သားတွေဟာ - တစ်သွေး၊ တစ်သံ၊ တစ်မိန့် - ယဉ်ကျေးမှုထဲကနေ ဝိုင်းဝန်း ဆွေးနွေးအဖြေထုတ်လို့ ရတဲ့ ဒိုင်ယာလော့ခ် ယဉ်ကျေးမှုထဲကို ဝင်လာကြတာပါ။ စစ်သားတွေဟာ ဘယ်လောက်အထိ ဆွေးနွေးအဖြေရှာခြင်းနည်းလမ်းကို ယုံကြည်ကြသလဲဆိုတာကတော့ - ပုံသေပုံမ - ပြောလို့ မရနိုင်ပါ။ သို့သော်လည်း ညှိနှိုင်းတာ၊ ဆွေးနွေးတာ၊ စည်းရုံးတာ၊ လှုံ့ဆော်တာ၊ ရွေးကောက်တာ၊ စုဖွဲ့တာ၊ သိုင်းဝိုင်းလှုပ်ရှားတာ --- ဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးအမူအကျင့်တွေကို ထိတွေ့လာကြပါတယ်။ ဒါဟာ တဖက်က ကြည့်ရင် political socialization အဖြစ် စစ်သားတွေကို ထိတွေ့ လေ့ကျင့်ပေးနေတဲ့ အနေအထားမျိုးပါ။ 


⦿ ကောက်ချက်။


စစ်တပ်ဟာ ဒါတွေ လုပ်နေပြီလို့၊ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် “စစ်တပ်ဟာ ဒါတွေ လုပ်နေတယ်” လို့၊ ကျနော့်အနေနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တင်ပြချင်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းနဲ့ မြန်မာ့စစ်ရေးအခင်းအကျင်းကို ကြည့်ရင် “သူ့သဘော သူဆောင်နေတဲ့ အခြင်းအရာ” တွေကို ဒုလိုက်ဒေးလိုက် တွေ့နေရပါတယ်။ သူ့အလုပ် သူလုပ်၊ ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ်လုပ်နေပြီး - သူ့သဘော၊ သူဆောင််၊ ကိုယ့်သဘော ကိုယ်ဆောင်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးဟာ - ကိုယ့်အုပ်စုနဲ့ ကိုယ့်ဘာသာ၊ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာတွေ၊ ကိုယ်လုပ်ရမယ့်အလုပ်တွေကို ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်နေကြပါတယ်။ 


မြန်မာပြည်မှာ တံတိုင်းတွေကို ဖြိုဖို့ ခက်ပါတယ်။ တံတားတွေကို ထိုးဖို့ ခက်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနဲ့ ဤသို့ ဤပုံ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြု ထောက်ပံ့မှီတည်နေတာဟာ - လိုရင်း မျှော်ရည်ချက် ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ - ၂၀၅၀ လောက်အထိ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးပြင်ဆင်မှုပါ။ ဒါ့အပြင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီရဲ့ နှစ်ရှည်စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ၂၀၅၀ ခုနှစ်လောက်အထိ၊ ruling party အဖြစ် လျှောက်လှမ်းတည်ဆောက်နေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ 


ဒီလျှောက်လမ်းတွေကို လှမ်းတဲ့အခါ၊ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - သမားရိုးကျအတိုင်း လက်နက်နဲ့ အုပ်စီး ထိန်းချုပ်ပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို အတင်းအကျပ် ဆုပ်ကိုင်ထားတာထက် - ရာဇပရိယာယ်ကို သုံးပြီး နိုင်ငံရေးနည်းအားဖြင့် တိုင်းပြည်ကို တစ်ဖက်ကနေ ထိန်းချုပ် ကွပ်ကဲနိုင်အောင် ကြံဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နားလည်သဘောပေါက်ကြဖို့ တင်ပြလိုက်ရပါတယ် ခင်ဗျား…


မင်းသေ့ 

၂၃ ၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၆