ပြိုကွဲနေသော လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့် လွတ်လပ်သော ပညာတတ်များ၏ တန်ဖိုး

(ခန့်မှန်း ကြည့်ရှုချိန် - ၂၅ မိနစ်ခန့်)

[Intro - 00:00 မှ 03:00]

အမှောင်ထုထဲက မေးခွန်းနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အက်ကြောင်းများ

မိတ်ဆွေတို့ မင်္ဂလာပါ။

ဒီနေ့ ကျနော်တို့ စကားပြောကြမယ့် အကြောင်းအရာဟာ တော်တော်လေး လေးနက်ပြီး ကျနော်တို့အားလုံးရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝတွေ၊ ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အနာဂတ်အပေါ်မှာ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်နေတဲ့ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ဖူးပါသလား။ နိုင်ငံတစ်ခု သို့မဟုတ် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပြိုကွဲပြီလို့ ကျနော်တို့ သတ်မှတ်တဲ့အခါ ဘာကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်သလဲ။ စီးပွားရေးတွေ ကျဆင်းသွားတာကို ကြည့်တာလား၊ အဆောက်အအုံတွေ ပျက်စီးသွားတာကို ကြည့်တာလား။

ဒါတွေထက် ပိုပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ပြိုကွဲမှုတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ လူတွေရဲ့ တွေးခေါ်ပုံတွေ ပြိုကွဲသွားတာပါ။

နိုင်ငံတစ်ခုမှာ မှီတင်းနေထိုင်ကြတဲ့ လူတွေဟာ ဒုက္ခဒဏ်ကိုလည်း အတူတူ ခံစားနေကြရတယ်။ စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုကိုလည်း အတူတူ ကြုံနေရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ "ငါတို့ဟာ ဒုက္ခတူတူ ခံစားနေရတဲ့ ခရီးသွားဖော်တွေပါလား" လို့ မမြင်နိုင်တော့ဘဲ "ငါ့အုပ်စု မဟုတ်ရင် ငါ့ရန်သူ" လို့ မြင်လာကြတဲ့အခါ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အပြတ်ရှင်းဖို့၊တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ အပြတ်ရှင်းဖို့၊ ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားလာကြတဲ့အခါ… အဲဒီ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ "ပြိုကွဲနေသော လူ့အဖွဲ့အစည်း" (Broken Society) ဖြစ်သွားပါပြီ။

အဆိုးဆုံးက ဘာလဲဆိုရင် "ငါတို့အုပ်စုလုပ်တာပဲ အမှန်၊ ငါတို့ လျှောက်တဲ့လမ်းပဲ အမှန်၊ ငါတို့နဲ့ မတူရင် ရန်သူ" ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက် စိတ်ဓာတ်တွေ လွှမ်းမိုးသွားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ အမှန်တရားဆိုတာလည်း မရှိနိူင်တော့ပါဘူး။ အုပ်စုစွဲပဲ ရှိတော့တာပါ။

ဒါဆိုရင် ကျနော်တို့ မေးစရာရှိလာပါတယ်။ ဒီလို ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမျိုး ဖြစ်မသွားအောင်၊ သို့မဟုတ် ပြိုကွဲနေတာကို ပြန်ပေါင်းကူး စုစည်းပေးနိုင်ဖို့ ဘာတွေလိုအပ်သလဲ။

[Part 1 - 03:00 မှ 08:00]

Worldview တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိခြင်းနှင့် Broken Society ၏ သဘောသဘာဝ

ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ပြဿနာ အများစုဟာ "ရှုထောင့်" (အမြင်) တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိနေတာက စတင်လာတာပါ။

လူတိုင်းမှာ ကိုယ်ဖြတ်သန်းလာရတဲ့ နောက်ခံ၊ ကိုယ်ကြီးပြင်းလာရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ စနစ်တွေအရ ကိုယ်ပိုင် အမြင် ကိုယ်ပိုင် ရှု့ထောင့် ဆိုတာ ရှိကြပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက ဘယ်တော့ စသလဲဆိုတော့ ကိုယ့် အမြင် ရှု့ထောင့် တစ်ခုတည်းကသာလျှင် စကြဝဠာရဲ့ တကယ်စစ်မှန်တဲ့ အမှန်တရားလို့ မျက်စိမှိတ် ယုံကြည်လိုက်တဲ့အခါမှာ စတာပါ။

ကျနော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ခဏလောက် လေ့လာကြည့်ပါ။

အုပ်စု A က ပြောမယ် - "ငါတို့ အမြင်ပဲ အမှန်၊ ငါတို့ကသာ ဓမ္မဘက်တော်သား အမှန်တရားကို ဆုပ်ကိုင်ထားတာ"။

အုပ်စု B ကလည်း ပြန်ပြောမယ် - "မဟုတ်ဘူး၊ မင်းတို့က အမှား၊ ငါတို့အမြင်ကမှ အနာဂတ်အတွက် တစ်ခုတည်းသော ထွက်ပေါက်"။

ဒီနေရာမှာ နှစ်ဖက်စလုံးဟာ သူတို့ရဲ့ အမြင်ရှု့ထောင့် ထဲမှာ လုံးလုံးလျားလျား ပိတ်မိနေကြတာပါ။ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက ဒီလိုအုပ်စု နှစ်ခုစလုံးဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကယ်တင်နေတာ" လို့ ယူဆထားကြတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာ အစွန်းရောက်မှုတွေဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အက်ကြောင်းတွေကို ပိုမို နက်ရှိုင်းသွားစေပါတယ်။

တကယ်တော့ Broken Society ဆိုတာ ဝင်ငွေနည်းလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အသိပညာ ဗဟုသုတ နည်းလို့ချည်းပဲလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ လူအချင်းချင်း နားလည်ပေးနိုင်တဲ့၊ ညှိနှိုင်းပေးနိုင်တဲ့ (Intellectual Space) လို့ခေါ်တဲ့ "အသိဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ နေရာလွတ်" ပျောက်ကွယ်သွားတာ ကြောင့်ပါ။

လူတွေဟာ စကားပြောကြတဲ့အခါ မေးခွန်းထုတ်ဖို့ စကားမပြောကြတော့ဘူး။ တစ်ဖက်သားကို အနိုင်ယူဖို့နဲ့ ပြစ်ဒဏ်ခတ်ဖို့ပဲ စကားပြောကြတော့တယ်။ အချင်းချင်း ငြင်းခုံကြတဲ့အခါ အကြောင်းအကျိုး (Logic) နဲ့ ငြင်းတာမဟုတ်တော့ဘဲ စိတ်ခံစားချက် (Emotion) နဲ့ အငြိုးအတေးတွေကို အခြေခံပြီး ငြင်းကြတော့တယ်။ ဒါဟာ ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ ထိထင်ရှားဆုံး လက္ခဏာပါပဲ။

[Part 2 - 08:00 မှ 13:00]

Karl Mannheim နှင့် Free-Floating Intelligentsia (လွတ်လပ်သော ပညာတတ်များ)

ဒီလို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ပြိုကွဲမှုကြီးကို ကာကွယ်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိပေးဖို့အတွက် ဂျာမန် လူမှုဗေဒပညာရှင် ကားလ် မန်ဟိုင်း (Karl Mannheim) က ခယူဆချက်တစ်ခု တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "Free-floating intelligentsia" သို့မဟုတ် "လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ကြသော ပညာတတ်များ" ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းပါပဲ။

Karl Mannheim ကားလ် မန်ဟိုင်း က ဘာပြောလဲဆိုတော့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အုပ်စုအသီးသီးရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ worldview တွေကြားမှာ ရေစုန်မျောမသွားဘဲ သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်တဲ့ ပညာတတ်တွေ ရှိဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကျနော်တို့ သေချာ သဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။ "လွတ်လပ်သော ပညာတတ်" (Free-floating intellectual) ဆိုတာ ဘွဲ့လက်မှတ်တွေ အများကြီး ရထားတဲ့သူ၊ စာအုပ်တွေ အများကြီး ရေးဖူးတဲ့သူကိုပဲ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

သူတို့ရဲ့ ပင်မလက္ခဏာက ဘာလဲဆိုတော့ - သူတို့ဟာ ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ အုပ်စုစွဲ၊ အဖွဲ့အစည်းစွဲ ဆိုတဲ့ မည်သည့် အချုပ်အနှောင်မှာမှ လုံးလုံးလျားလျား ပိတ်မိမနေဘဲ အရာရာကို ဘက်မလိုက်ဘဲ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံကနေ မြင်နိုင်စွမ်း ရှိသူတွေ ဖြစ်တာပါပဲ။

သူတို့ဟာ "ငါတို့အုပ်စုပဲ အမှန်" ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုး မရှိပါဘူး။ အုပ်စုတစ်စုချင်းစီရဲ့ သဘောသဘာဝ၊ သူတို့ရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေ၊ သူတို့ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို အပြင်ဘက်ကနေ ကောင်းကင်ကြည့် ကြည့်နိုင်စွမ်း (Bird’s-eye view) ရှိကြသူတွေပါ။

သေချာအောင် ထပ်ပြောပါရစေ။ Free-floating intellectuals ဆိုတာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကယ်တင်မယ့် "ကယ်တင်ရှင်" (Saviors) တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မှာ ဇာတ်လိုက်ဆန်ဆန် စူပါပါဝါတွေ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့မှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ပေါင်းကူးပေးသူများ" (Bridge-builders) အဖြစ် ရပ်တည်ပေးတာပါပဲ။

သူတို့ဟာ အစွန်းနှစ်ဖက်ဆီ အရှိန်နဲ့ ပြေးထွက်နေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးကို မြောင်းထဲ ထိ မိုက်တွင်းနက်မသွားအောင်၊ အမှန်တရားတစ်ခုတည်းမှာ ပိတ်မိပြီး စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြိုကွဲပျက်ဆီးမသွားအောင် ဟန်ချက်ထိန်းပေးထားတဲ့ မီးပြတိုက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

[Part 3 - 13:00 မှ 18:00]

ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သင်ခန်းစာများ

ကျနော်တို့ ဒီအယူအဆကို ကမ္ဘာ့သမိုင်းနဲ့ ပြန်ကြည့်ရအောင်။ သမိုင်းကို လေ့လာကြည့်ရင် Free-floating intellectuals တွေ ပျောက်ကွယ်သွားချိန်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေ ဘယ်လို ကမောက်ကမ ဖြစ်သွားခဲ့သလဲ ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရပါတယ်။

ပထမ သာဓက - ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ဂျာမနီ (Weimar Republic)

ဝိုင်မာ သမ္မတနိုင်ငံ ကာလမှာ ဂျာမန်လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ လက်ဝဲနဲ့ လက်ယာ အစွန်းရောက် နှစ်ခုကြားမှာ အပြင်းအထန် ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ အလယ်အလတ်ကျကျ၊ အကြောင်းအကျိုးကျကျ စဉ်းစားကြတဲ့ ပညာတတ်တွေဟာ ကြောက်ရွံ့လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဖိအားပေးခံရလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် နှုတ်ဆိတ်သွားခဲ့ကြတယ်။ သို့မဟုတ်ရင်လည်း အုပ်စုတစ်စုစုရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေး အသုံးတော်ခံ ဖြစ်သွားခဲ့ကြတယ်။

လွတ်လပ်တဲ့ ရှုထောင့်ကနေ သုံးသပ်ပေးမယ့် ပညာတတ်တွေ အားနည်းသွားတဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားခဲ့သလဲ။ အစွန်းရောက် ဟစ်တလာနဲ့ နာဇီဝါဒဟာ လူထုရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကို အလွယ်တကူ စည်းရုံးသိမ်းသွင်းသွားနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ အမှောင်မိုက်ဆုံး မဟာဘေးဒုက္ခကြီးကို ဖန်တီးခဲ့တာပါပဲ။

ဒုတိယ သာဓက - ၁၈ ရာစု ဥရောပ ဉာဏ်အလင်းပွင့်ခေတ် (Enlightenment Period)

အခြားတစ်ဖက်မှာလည်း သမိုင်းရဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ အလှည့်အပြောင်းတွေကို ကြည့်ပါဦး။ ၁၈ ရာစု ဥရောပမှာ ဘုရင်စနစ်နဲ့ သာသနာပိုင်တွေရဲ့ absolute authority (မေးခွန်းထုတ်ခွင့်မရှိသော အာဏာ) အောက်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း ပိတ်မိနေခဲ့တာပါ။

အဲဒီအချိန်မှာ ဗော့လ်တဲယား (Voltaire)၊ ဂျွန်လော့ခ် (John Locke) နဲ့ ဂျင်းဂျက်ရူးဆိုး (Jean-Jacques Rousseau) အစရှိတဲ့ ပညာတတ်တွေ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဟာ မည်သည့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်း၏ အလိုကျမှ ရပ်တည်ခဲ့သူများ မဟုတ်ပါဘူး။ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ပိုင်ခွင့်၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ အကြောင်းအကျိုးစနစ်ကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ကြတယ်။

သူတို့ရဲ့ Free-floating တွေးခေါ်မှုတွေကြောင့်ပဲ ဥရောပဟာ မှောင်မိုက်တဲ့ ခေတ်ဆိုးကြီးထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ခေတ်သစ်ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်ရှိလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် သမိုင်းက ကျနော်တို့ကို ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာက ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ - လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်ပြီး အမှန်တရားကို အရှိကိုအရှိအတိုင်း ပြောရဲတဲ့ ပညာတတ်တွေ မရှိတော့တဲ့နေ့ဟာ အဲဒီလူ့အဖွဲ့အစည်း အမှိုက်ပုံ ဖြစ်သွားမယ့်နေ့ပါပဲ။

ကျနော်တို့ရဲ့ မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်းကြီးရဲ့ ယနေ့အချိန်ကာလကို မြင်အောင်ကြည့်ပေးစေလိုပါတယ် ။ 

[Part 4 - 18:00 မှ 22:00]

အစွန်းရောက်မှု၊ အသံတိတ်သွားခြင်းနှင့် အန္တရာယ်၏ လက္ခဏာများ

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ Free-floating intellectuals တွေ အားနည်းသွားပြီ၊ သို့မဟုတ် ပျောက်ကွယ်သွားပြီဆိုရင် ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်လာသလဲ။

၁။ သဘောထားကွဲလွဲမှုကို သစ္စာဖောက်မှုလို့ သတ်မှတ်လာကြတယ်

အုပ်စုစွဲ လွှမ်းမိုးထားတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ မတူညီတဲ့ အမြင်တစ်ခုကို တင်ပြလိုက်တာနဲ့ မင်းဟာ ရန်သူပဲ၊ မင်းဟာ သစ္စာဖောက်ပဲလို့ တံဆိပ်ကပ်ခံရတော့တယ်။ အမှားအမှန်ကို ဆွေးနွေးခွင့် မရှိတော့ဘဲ "မင်း ငါတို့ဘက်မှာလား၊ ရန်သူ့ဘက်မှာလား" ဆိုတဲ့ အနက်နဲ့ အဖြူ မေးခွန်းပဲ ရှိတော့တယ်။

၂။ အတုအယောင် ပညာတတ် (Pseudo-intellectuals) တွေ နေရာယူလာကြတယ်

လွတ်လပ်တဲ့ ပညာတတ်တွေ နှုတ်ဆိတ်သွားတဲ့အခါ အာဏာရှိသူ သို့မဟုတ် အုပ်စုကြီးရဲ့ အကြိုက်ကို လိုက်ပြောပေးပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာမယ့် "အတုအယောင် ပညာတတ်" တွေက စီမံခန့်ခွဲခွင့် ရသွားကြတယ်။ သူတို့ဟာ စာအုပ်စာပေ အသုံးအနှုန်းတွေကို သုံးပြီး အစွန်းရောက်မှုတွေကို ယုတ္တိတန်အောင် ဝါဒဖြန့်ပေးကြတယ်။

၃။ အနာဂတ်အတွက် မျှော်လင့်ချက် ပျောက်ဆုံးသွားရတယ်

အရာရာကို အစွန်းနှစ်ဖက်ဆီကပဲ စဉ်းစားတဲ့အခါ လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ ထွက်ပေါက်မရှိတော့ပါဘူး။ တိုးတက်မှုဆိုတာ မရှိတော့ဘဲ အပြန်အလှန် ပျက်စီးရေး (Mutually Assured Destruction) ဆီကိုပဲ ဦးတည်သွားပါတော့တယ်။

ဒါကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ကမောက်ကမ ဖြစ်နေပြီဆိုရင်၊ worldview အမြင်ရှု့ထောင့် တစ်ခုထဲမှာ ပိတ်မိနေပြီဆိုရင် အမြင်ကျယ်တဲ့၊ ဘက်မလိုက်တဲ့၊ လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်တဲ့ Free-floating intellectuals တွေ သိသိသာသာ အားနည်းသွားတာကို မြင်တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

[Part 5 - 22:00 မှ 25:00]

နိဂုံးနှင့် မိမိကိုယ်ကို မေးမြန်းရမည့် မေးခွန်း

မိတ်ဆွေတို့ရေ…

ဒီနေ့ ကျနော် ပြောပြသွားတဲ့ ကိစ္စဟာ စာအုပ်ထဲက လူမှုဗေဒ သီအိုရီတစ်ခု သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ရင်ဘတ်ထဲ၊ စိတ်ဓာတ်ထဲမှာ မေးခွန်းထုတ်ရမယ့် ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။

Karl Mannheim ကားလ် မန်ဟိုင်း ပြောတဲ့ Free-floating intelligentsia ဆိုတာ အသိုင်းအဝိုင်းထဲက သီးသန့် ပညာတတ်အနည်းငယ်ကိုပဲ ရည်ညွှန်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ ကျနော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီဟာလည်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ "လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်နိုင်သူ" ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြည့်လို့ ရပါတယ်။

ကျနော်တို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒီမေးခွန်းလေးတွေ ပြန်မေးကြည့်ကြရအောင် -

 * "ငါဟာ ငါနဲ့ မတူတဲ့သူရဲ့ ရှုထောင့်ကို နားလည်ပေးဖို့ အနည်းဆုံး ကြိုးစားကြည့်ဖူးရဲ့လား။"

 * "ငါ့စိတ်ထဲမှာ 'ငါတို့အုပ်စုမှ အမှန်၊ ကျန်တဲ့သူတွေဟာ ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ့် ရန်သူတွေ' ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက် စိတ်ဓာတ်တွေ ကိန်းအောင်းနေသလား။"

ပြိုကွဲနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ပြန်လည် ကုစားဖို့ဆိုတာ တစ်ယောက်ယောက်၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုက လာပြီး ကယ်တင်မှ ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ ကိုယ်တိုင်က အစွန်းရောက် ပိတ်မိနေတဲ့ mindset ထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။

အမှန်တရားဆိုတာ အုပ်စုတစ်စုတည်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မဟုတ်ပါဘူး။ အမှန်တရားဆိုတာ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံကနေ ဝေဖန်သုံးသပ်ပြီးမှ ရရှိလာတဲ့ အသီးအပွင့် ဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီး ပြိုကွဲမသွားဖို့ဆိုရင် ကျနော်တို့အားလုံးဟာ အမှန်တရားကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်တဲ့၊ အုပ်စု/ပါတီစွဲအတ္တတွေကို ဘေးဖယ်ထားနိုင်တဲ့၊ လွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်တဲ့ တွေးခေါ်သူများအဖြစ် ကိုယ်စီ ရပ်တည်ကြရပါမယ်။

ဒီဗီဒီယိုကို ကြည့်ပြီးတဲ့အခါ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဒီအတွေးလေး တစ်ခုကျန်ရစ်ခဲ့ရင် ကျနော် ဝမ်းသာမိမှာပါ။

"ငါ အုပ်စု ငါ့ပါတီနောက်ကို အစွဲတွေနဲ့ အမှိုက်လို မျောပါသွားမှာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အမှန်တရားကို လွတ်လပ်စွာ ရှာဖွေသူ

တစ်ယောက်အဖြစ် ရပ်တည်မှာလား" ဆိုတာပါပဲ။

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ပြန်လည်ဆုံတွေ့ပါမယ် ။