: ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ မျက်နှာစာသစ် / ယုံကြည်ချက်လား၊ လောဘလား / လူငယ်တွေ သိဖို့လိုတဲ့ စစ်ပွဲရဲ့ သရုပ်မှန်]

(ကင်မရာကို တည့်တည့်ကြည့်ပါ။ တည်ငြိမ်ပြီး လေးနက်တဲ့ မျက်နှာထားနဲ့ စကားစပါမယ်။)

မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ အင်မတန်မှ လေးနက်ပြီး၊ တချို့အတွက်တော့ နားထောင်ရတာ ခါးသီးကောင်း ခါးသီးနိုင်မယ့် အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း စကားပြောကြည့်ရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်နေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာရော၊ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ ခေတ်ကြီးထဲမှာပါ အမြဲတမ်း ကြားနေ၊ မြင်နေ၊ ခံစားနေရတဲ့ စကားလုံးတစ်လုံး ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ “ပြည်တွင်းစစ်” (Civil War) ပါပဲ။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ဖူးလား... ပြည်တွင်းစစ်ဆိုတာ ဘာလဲ။

လူဆိုးနဲ့ လူကောင်း ချကြတာလား။ အဖြူနဲ့ အမည်း ကွဲကွဲပြားပြား ရှိတဲ့ တိုက်ပွဲတစ်ခုလား။ အများစုကတော့ ဒီလိုပဲ လွယ်လွယ်ကူကူ ရိုးရိုးစင်းစင်း တွေးတတ်ကြပါတယ်။ ပြင်ပကနေ ကြည့်နေတဲ့သူတွေရော၊ ပဋိပက္ခထဲမှာ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်နေကြတဲ့သူတွေပါ စစ်ပွဲကို “ငါတို့က အမှန်တရား၊ ဟိုဘက်က မတရားတဲ့သူတွေ” ဆိုတဲ့ မျက်မှန်တစ်လက်တည်းနဲ့ပဲ ကြည့်တတ်ကြတယ်။

ဒါပေမဲ့ တကယ့်လက်တွေ့မှာ ပြည်တွင်းစစ်ဆိုတာ အဲ့ဒီလောက် မရိုးရှင်းဘူးဗျ။ သူက သင်ခန်းစာယူစရာတွေ မကုန်နိုင်လောက်အောင် ရှုပ်ထွေးဆန်းပြားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီးတစ်ခုပါ။ ဒီအရှုပ်အထွေးကြီးကို သေသေချာချာ သဘောမပေါက်ဘဲ ဝင်ပါမိတဲ့အခါ၊ အထူးသဖြင့် ဖြူစင်တဲ့ လူငယ်တွေဟာ ယုံကြည်ချက်တစ်ခုတည်းကိုပဲ ဆုပ်ကိုင်ပြီး ရှေ့တန်းကို ထွက်ကြတဲ့အခါ... နောက်ဆုံးမှာ အထိနာဆုံးနဲ့ မြေစာပင် အဖြစ်ရဆုံးက အဲ့ဒီလူငယ်တွေပဲ ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။

(ခေတ္တရပ်ပါ - Pause. လေးနက်သော လေယူလေသိမ်းဖြင့် ဆက်ပြောပါ။)

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ခဏလောက် ပြန်လှည့်ကြည့်ရအောင်။

အာဖရိကတိုက်က ကွန်ဂိုတို့၊ ဆီယာရာလီယွန်တို့လို နိုင်ငံတွေပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လက်တင်အမေရိကက ကိုလံဘီယာလို နိုင်ငံတွေမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီ ကြာခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်တွေ ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အဲ့ဒီစစ်ပွဲတွေရဲ့ အစကို ပြန်ကြည့်ရင် အားလုံးဟာ ခေါင်းစဉ်လှလှလေးတွေ၊ မွန်မြတ်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ စခဲ့ကြတာချည်းပါပဲ။ အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချမယ်၊ မတရားမှုကို တော်လှန်မယ်၊ တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်မယ်ဆိုတဲ့ “နာကြည်းချက်” (Grievance) တွေအပေါ်မှာ အခြေခံပြီး လူငယ်တွေ တောခိုခဲ့ကြတယ်။ လက်နက်ကိုင်ခဲ့ကြတယ်။

ဒါပေမဲ့ အချိန်တွေ ကာလတွေ ကြာလာတဲ့အခါ ဘာဖြစ်လာလဲ။ စစ်ပွဲဟာ မူလလမ်းကြောင်းကနေ သွေဖယ်သွားတယ်။ စစ်ပွဲကြာလာတာနဲ့အမျှ တော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်တွေ၊ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ မူလ နိုင်ငံရေး ယုံကြည်ချက်တွေထက် စစ်ပွဲကနေ ဖန်တီးပေးလာတဲ့ “စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်း” တွေနဲ့ “အာဏာ” အပေါ်မှာ သာယာသွားတတ်ကြတယ်။

သစ်တောတွေကို ထိန်းချုပ်မယ်၊ သတ္တုတွင်းတွေကို အပိုင်စီးမယ်၊ မူးယစ်ဆေးဝါး လမ်းကြောင်းတွေကို ကာကွယ်ပေးမယ်၊ မှောင်ခိုဂိတ်တွေ ဖွင့်မယ်။ ဒီလိုနဲ့ အစက “နာကြည်းချက်” (Grievance) ကြောင့် စခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲဟာ နောက်ဆုံးတော့ “လောဘရမ္မက်” (Greed) ဆိုတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခု အဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားပါတော့တယ်။ ပညာရှင်တွေက ဒါကို "စစ်ပွဲစီးပွားရေး" (War Economy) လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။

(အသံကို အနည်းငယ်မြှင့်ပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောပါ။)

ဒီနေရာမှာ အဆိုးဝါးဆုံး အမှန်တရားက ဘာလဲသိလား။

စစ်ပွဲစီးပွားရေး ကွန်ရက်ကြီး လည်ပတ်နေပြီဆိုရင်၊ ရန်သူဆိုတာ မရှိတော့ဘူးဗျ။ နေ့လယ်ဘက်မှာသာ သေနတ်ချင်း ပစ်ချင်ပစ်နေကြမယ်၊ ညဘက်ရောက်ရင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ မှောင်ခိုလမ်းကြောင်းတွေအတွက် စားပွဲဝိုင်းမှာ ခေါင်းဆောင်ချင်း ပေါင်းစားညှိစားတဲ့ စနစ်ကြီး ဖြစ်သွားတတ်တယ်။ ရန်သူနှစ်ယောက်ဟာ စစ်ပွဲကို အကြောင်းပြပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ သယံဇာတတွေကို ခွဲဝေယူနေကြတဲ့ အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားတတ်တယ်။

အဲ့ဒီအချိန်မှာ အောက်ခြေက လူငယ်လေးတွေ၊ တပ်သားလေးတွေကတော့ “ငါတို့ နိုင်မှဖြစ်မယ်၊ မတရားမှုကို တွန်းလှန်ရမယ်” ဆိုတဲ့ “ယုံကြည်ချက်” တစ်ခုတည်းနဲ့ မျက်စိပိတ် နားပိတ်ပြီး အသက်တွေ ပေးနေကြရတုန်းပဲ။ သူတို့ခေါင်းဆောင်တွေက စစ်ပွဲကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုလို သဘောထားပြီး အကျိုးအမြတ် ထုတ်နေပြီဆိုတာကို အောက်ခြေက လူငယ်တွေက မသိရှာကြဘူး။ ဒါဟာ သမိုင်းမှာ အခါခါ ထပ်ကျော့နေတဲ့၊ ရင်နာစရာအကောင်းဆုံး ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အသွင်အပြင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

(ခေတ္တရပ်ပါ - ပရိသတ်ကို တိုက်ရိုက်စကားပြောသလို လက်ဟန်ခြေဟန်ဖြင့် ရှင်းပြပါ။)

မိတ်ဆွေတို့... ပြည်တွင်းစစ်နွံထဲ နစ်နေတဲ့ လူအဖွဲ့အစည်းတွေမှာ အဆိုးရွားဆုံး ရောဂါတစ်ခု ရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း ကင်းမဲ့သွားတာပါပဲ။

စစ်ပွဲကာလမှာ လူတွေရဲ့ စိတ်ခံစားမှုက အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်နေတယ်။ ငါတို့ဘက်၊ သူတို့ဘက် ဆိုပြီး အစွန်းနှစ်ဖက် ရောက်နေကြတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ ကိုယ့်ဘက်က ခေါင်းဆောင်တွေ လုပ်သမျှ အကုန်မှန်တယ်လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းက လူတွေ စီးပွားရှာနေတာ၊ အာဏာတည်ဆောက်နေတာကိုတောင် "တော်လှန်ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေ ရှာတာပါ၊ ဗျူဟာအရ လုပ်တာပါ" ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လှည့်စားတတ်ကြတယ်။

ဒါကို ကျွန်တော်တို့ ပြတ်ပြတ်သားသား သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

စစ်ပွဲရဲ့ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ "နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ" (Political Economy) ကို သဘောမပေါက်ဘဲ၊ ယုံကြည်ချက် တစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ ဇွတ်မှိတ်ပြီး ရှေ့ထွက်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး... ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လူငယ်တွေဟာ စစ်ပွဲကို အသုံးချပြီး စီးပွားရှာနေသူတွေ၊ အာဏာတည်ဆောက်နေသူတွေရဲ့ စစ်တုရင်ခုံပေါ်က နယ်ရုပ်လေးတွေ အဖြစ်ကနေ ဘယ်တော့မှ ကျွတ်လွတ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

(အသံကို တည်ငြိမ်ပြီး အလေးအနက်ထားသော လေယူလေသိမ်းသို့ ပြောင်းပါ။)

ဒါဆို ကျွန်တော်တို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ။

ဒီပြည်တွင်းစစ် သံသရာကြီးထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့ဆိုရင် အရေးအကြီးဆုံးက “အသိဉာဏ်” နဲ့ “အမြော်အမြင်” ပါပဲ။

လူငယ်တွေမှာ ရဲရင့်မှု ရှိတယ်။ စွန့်လွှတ်စွန့်စားရဲတဲ့ သတ္တိ ရှိတယ်။ ဒါကို လေးစားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီ သတ္တိနဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ဦးဆောင်ဖို့ ပညာနဲ့ အမြော်အမြင်တော့ လိုတယ်ဗျ။ ကိုယ် လျှောက်နေတဲ့လမ်းဟာ တကယ်ပဲ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ ပန်းတိုင်ကို သွားနေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ စစ်ပွဲစီးပွားရေး ကွန်ရက်ထဲမှာ အသုံးချခံနေရတာလား ဆိုတာကို အမြဲတမ်း မျက်စိဖွင့် နားစွင့်ထားပြီး မြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ မေးခွန်းထုတ်ရဲဖို့ လိုပါတယ်။

စစ်ပွဲဆိုတာ ကာလကြာရှည်လာတာနဲ့အမျှ သူရဲ့ သဘာဝက ပြောင်းလဲသွားတတ်တယ်။ အစက ဖြူစင်တဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ နောက်ပိုင်းမှာ အာဏာနဲ့ ငွေမက်တဲ့ လက်နက်ကိုင် ဂိုဏ်းစရိုက်ဆန်ဆန် ပြောင်းသွားတတ်တယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက ပေးတဲ့ လက်တွေ့ သင်ခန်းစာတွေပါ။ ဒီသင်ခန်းစာတွေကို ကျွန်တော်တို့ ဥပေက္ခာ ပြုထားလို့ မရဘူး။

(နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ပရိသတ်၏ နှလုံးသားကို ထိခိုက်စေမည့် စကားလုံးများဖြင့် အဆုံးသတ်ပါ။)

မိတ်ဆွေတို့...

စစ်ပွဲတစ်ခုမှာ အမှန်တကယ် အနိုင်ရတယ်ဆိုတာ တစ်ဖက်ဖက်က လူတွေ သေကုန်လို့ နိုင်တာမဟုတ်ဘူး။ နောက်ထပ် စစ်ပွဲတွေ ထပ်မဖြစ်အောင်၊ စစ်ပွဲကို အမြတ်ထုတ်နေတဲ့ စနစ်ဆိုးကြီးကို အဆုံးသတ်နိုင်မှသာ အမှန်တကယ် အနိုင်ရတာပါ။

ယုံကြည်ချက်ဆိုတာ နှလုံးသားထဲမှာ ထားရမယ့် အရာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီယုံကြည်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ နေရာမှာတော့ ဦးနှောက်ကို သုံးရပါလိမ့်မယ်။ စစ်ပွဲရဲ့ ပြောင်းလဲတတ်တဲ့ သဘာဝကို နားလည်အောင် ကြိုးစားပါ။ စစ်ပွဲစီးပွားရေးရဲ့ သားကောင် မဖြစ်ပါစေနဲ့။ မတရားမှုကို တွန်းလှန်ချင်တဲ့ လူငယ်တွေရဲ့ သန့်စင်တဲ့ သွေးတွေကို၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ အာဏာနဲ့ စီးပွားရေး စားပွဲဝိုင်းမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် အသုံးချမခံပါနဲ့။

ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့တဲ့ စကားတွေဟာ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ ရင်ထဲမှာ အတွေးတစ်ခုခု၊ မေးခွန်းတစ်ခုခု ကျန်ရစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်ပဲ ကျွန်တော် ကျေနပ်ပါပြီ။ ကိုယ်ယုံကြည်ရာ လမ်းကို လျှောက်တဲ့အခါ နှလုံးသားရော၊ ဦးနှောက်ပါ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိပါစေလို့ ဆန္ဒပြုပါတယ်။

အချိန်ပေးပြီး နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ အားလုံးပဲ ငြိမ်းချမ်းသော အသိ

ဉာဏ်များ ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။