နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု” (Political Literacy) ဆိုတာ ဘာလဲ ။
**[Script Note: အောက်ပါ စာသားများကို Font Size 12 ဖြင့် A4 စာရွက်ပေါ်တွင် Print ထုတ်ပါက ၃ မျက်နှာခန့် ထွက်ရှိမည့် အနေအထားဖြင့် အချိုးကျ ရေးသားပေးထားပါသည်။ စကားပြောရာတွင် အလျင်စလို မပြောဘဲ စကားလုံး တစ်လုံးချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပရိသတ်ခံစားသိရှိနိုင်ရန် ဖြည်းဖြည်းနှင့် မှန်မှန် ပြောဆိုရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။]**
**[Video အစ - နောက်ခံ တီဗွီမျက်နှာပြင်တွင် နိုင်ငံရေး သမိုင်းဝင် မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် (Historical Documentary) ပြကွက်များကို ဖွင့်ထားသည်။ ကင်မရာရှေ့ရှိ ထိုင်ခုံတစ်ခုတည်းတွင် အဖြူရောင်ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး၊ ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ကာ လေးနက်တည်ငြိမ်သော အပြုံးဖြင့် စတင်ပါ]**
မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။
ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိပ်ကို အရေးကြီးတဲ့၊ ဒါပေမယ့် လူအများစု သတိမထားမိတတ်ကြတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့... “နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု” (Political Literacy) ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။
မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ဖူးလား... တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ ပညာရေးစနစ် အားနည်းနေပြီ ဆိုရင်၊ အဲဒီတိုင်းပြည်က လူတွေရဲ့ နိုင်ငံရေးအပေါ် နားလည်နိုင်စွမ်းဟာလည်း အလိုလိုနေရင်း အားနည်းနေတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ငြင်းလို့မရတဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုပါ။ နိုင်ငံရေးကို နားလည်တယ်ဆိုတာ ရုတ်တရက်ကြီး ကောင်းကင်က ကျလာတာမျိုးမှ မဟုတ်တာ။ သူက ပညာရေး အားကောင်းမှုတွေ၊ သမိုင်းကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်မှုတွေ၊ ပြီးတော့ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဝေဖန်ပိုင်းခြား တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း" (Critical Thinking) တွေကနေ ဆင်းသက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
**[ခဏရပ်ပါ (Pause) - လေသံကို အနည်းငယ် ပိုလေးနက်အောင် ပြောင်းလိုက်ပါ]**
တိုင်းပြည်တစ်ပြည် တကယ်တိုးတက်ဖို့၊ တကယ် အပြောင်းအလဲဖြစ်ဖို့ဆိုရင် အဲဒီတိုင်းပြည်က နိုင်ငံသားတွေဟာ နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု မြင့်မားဖို့ အလွန်ကို လိုအပ်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ... နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု မြင့်မားတဲ့ အခါကျမှသာ နိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်တွေ၊ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ နိုင်ငံရေး လမ်းစဉ်တွေကို ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်နိုင်မှာပါ။ နိုင်ငံရေးသမားတွေ သုံးလေ့ရှိတဲ့ လှိမ့်လုံးတွေ၊ မက်လုံးတွေကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်မှာပါ။
ဒီလို နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု မြင့်မားလာမှသာလျှင် နိုင်ငံသားတွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ မွေးရာပါ အခွင့်အရေးတွေကို အကာအကွယ် ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
**[လက်ကို အနည်းငယ်လှုပ်ရှားပြီး သက်သောင့်သက်သာ ပြောပါ]**
တချို့က ထင်ကြတယ်ဗျ။ နိုင်ငံရေးဆိုတာ အသက်ကြီးလာရင်၊ ဒါမှမဟုတ် သတင်းတွေ ခဏတဖြုတ် ကြည့်လိုက်ရင် အလိုလို သိလာလိမ့်မယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ တကယ်တော့ လုံးဝ မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံရေးဆိုတာ ပညာရပ်တစ်ခုကို ကျောင်းမှာ စနစ်တကျ သင်ကြားသလိုမျိုး၊ အချိန်ပေးပြီး စနစ်တကျ လေ့လာဖတ်ရှုမှသာ သိလာနိုင်တဲ့ အရာမျိုးပါ။
နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု မြင့်မားဖို့အတွက် ပထမဆုံး လိုအပ်ချက်က သမိုင်းကို ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကနေ နားလည်ဖို့ပါပဲ။ အာဏာရှိတဲ့သူ၊ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားတဲ့သူက ရေးပြတဲ့ "ဒါကတော့ အမှန်တရားပဲ" ဆိုတဲ့ တစ်ဖက်ပိတ် သမိုင်းစာအုပ်မျိုးတွေပဲ လွှမ်းမိုးနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမျိုး ကျွန်တော်တို့ မဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ သမိုင်းဆိုတာ အနိုင်ရသူက ရေးတာမျိုးပဲ ဖြစ်နေလို့ မရဘူးဗျ။ အရှုံးအနိုင်၊ အမှားအမှန် အားလုံးကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ လေ့လာနိုင်တဲ့ အလေ့အကျင့်ရှိဖို့ လိုပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အုပ်ချုပ်ရေး ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ အင်စတီကျူရှင်း (Institutions) တွေ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်သလဲ ဆိုတာတွေ၊ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိခဲ့ဖူးတဲ့ နိုင်ငံရေးဝါဒ အမျိုးမျိုးကို အသေအချာ နားလည်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ ဖတ်ကို ဖတ်ဖူးရမယ်။ ဖတ်ဖူးရုံတင် မကဘူး... ဝေဖန်ပိုင်းခြားတတ်ရမယ်။ နိုင်ငံရေးအာဏာကို ရယူတဲ့ ပုံစံအမျိုးမျိုး (Political Strategy) တွေရဲ့ အားသာချက်တွေ၊ အားနည်းချက်တွေကို သမိုင်းနဲ့ချီပြီး လေ့လာဖူးရပါမယ်။ တကယ်လို့ ကိုယ်တိုင် မလေ့လာဖူးသေးရင်တောင်မှ၊ သိတဲ့သူတွေက မသိသေးတဲ့သူတွေကို စနစ်တကျ ပြန်လည် မျှဝေ သင်ကြားပေးရပါမယ်။
**[ကင်မရာကို စူးစိုက်ကြည့်ပါ - မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကို သတိပေးနေသလို လေးလေးနက်နက် ပြောပါ]**
အခု ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို တစ်ချက် ပြန်ကြည့်ရအောင်။ မူမရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေအကြောင်း နည်းနည်း ပြောချင်တယ်။
မူမရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ကောင်းကျိုးထက်စာရင် သူတို့အပေါ် ထောက်ခံမှု များပြားဖို့လောက်ကိုပဲ အာရုံစိုက်တတ်ကြတယ်။ လူကြိုက်များဖို့ဆိုရင် အရာအားလုံးကို စတေးဖို့ ဝန်မလေးကြဘူးဗျ။ ပရိသတ်ရဲ့ လက်ခုတ်သံနောက်ကို လိုက်ရင်း လိုက်ရင်းနဲ့၊ ကိုယ်စတင်ခဲ့တဲ့ မူလ ရည်ရွယ်ချက်တွေ၊ မျှော်မှန်းချက်တွေ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ဆုံးသွားတတ်ကြတယ်။
သူတို့ ဘယ်လို လုပ်လေ့ရှိလဲဆိုရင်... လူထုရဲ့ အကြောက်တရားကို အခြေပြုမယ်၊ ဟိုလူ့ကြောင့် ဒီလူ့ကြောင့် ဆိုပြီး လက်ညှိုးထိုးမယ်၊ ပြီးတော့ အနှစ်သာရ ဘာမှမရှိတဲ့ စကားလုံး အလှအပတွေနဲ့ လူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုကို ရှာတတ်ကြတယ်။ ဒါက သူတို့ရဲ့ ဓမ္မတာပါပဲ။
အဲဒီလိုမျိုး နိုင်ငံရေး ဆပ်ပြာပူဖောင်းတွေကို ဖောက်ခွဲပစ်ဖို့၊ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်ဖို့ ဆိုတာဟာ ကျွန်တော် ခုနကပြောတဲ့ "နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု" များပြားလာဖို့အပေါ်မှာ ရာနှုန်းပြည့် မူတည်နေပါတယ်။
**[အသံနေအသံထားကို အနည်းငယ် မြှင့်လိုက်ပြီး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဥပမာတစ်ခုကို ပေးပါ]**
ဥပမာတစ်ခု ကျွန်တော် ပြောပြမယ်ဗျာ။
လူထုရဲ့ ထောက်ခံမှုကို အလွန်အမင်း ရှာဖွေနေတဲ့ နိုင်ငံရေးသမား တစ်ယောက်က လူအုပ်ကြီးရှေ့မှာ မိုက်ကရိုဖုန်းကို ကိုင်ပြီး ပြောမယ်... *"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒီအကြမ်းမဖက် ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုကြီးဟာ နောက်ထပ် နှစ်ပတ်ပဲ ကြာပါတော့မယ်။ ကျွန်တော်တို့ အောင်ပွဲခံတော့မှာပါ"* ဆိုတဲ့ သိပ်လှပတဲ့၊ နားထောင်လို့ သိပ်ကောင်းတဲ့ စကားလုံးလေးတွေ သုံးပြီး ပြောလိုက်တယ် ဆိုပါစို့။
အဲဒီအချိန်မှာ နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်တဲ့ ပြည်သူတွေက သမိုင်းကို သိတယ်ဗျ။ သူတို့က ချက်ချင်း ခေါင်းညိတ်ပြီး လက်ခုတ်မတီးဘူး။ မေးခွန်း စထုတ်လိမ့်မယ်။
*"နေပါဦး... ကမ္ဘာ့သမိုင်း တစ်လျှောက်လုံးမှာ နှစ်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းမဖက် ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေ အများကြီး ရှိခဲ့တယ်။ တချို့ဆို ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီ ကြာခဲ့တာ။ ငါတို့ တိုင်းပြည် အခြေအနေကရော ဘာကြောင့် နှစ်ပတ်တည်း ကြာမှာလဲ။ နှစ်ပတ်တည်းနဲ့ အောင်မြင်မယ် ဆိုတဲ့ အဓိက အကြောင်းတရားက ဘာလဲ။ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေ အချက်အလက်က ဘာလဲ။ အင်စတီကျူးရှင်း အပြောင်းအလဲတွေအတွက် ဘာတွေ ပြင်ဆင်ထားပြီးပြီလဲ"* ဆိုတာမျိုးတွေကို စပြီး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ပါတော့တယ်။
ဒီလို အနှစ်သာရမပါတဲ့ စကားတွေကို လွယ်လွယ်ကူကူ ယုံကြည်သွားကြခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် မယုံကြည်ဘဲ မေးခွန်းထုတ်နိုင်ခြင်း ဆိုတာဟာ ပြည်သူလူထု တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှု အဆင့်အတန်း အပေါ်မှာ အများကြီး သက်ဆိုင်နေပါတယ်။
**[လေသံကို ပြန်လည် တည်ငြိမ်သွားစေပြီး၊ နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ယုံကြည်မှုရှိရှိ ပြောပါ]**
တကယ်လို့သာ ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်တဲ့ သူတွေ များလာပြီ ဆိုပါစို့။ ဘယ်သူကမှ သူတို့ကို မျှော်လင့်ချက် အမှားတွေ ပေးပြီး လှည့်စားလို့ မရတော့ဘူး။ လုံးချလို့ မရတော့ဘူး။ သူတို့က အနှစ်သာရ ကင်းမဲ့နေတဲ့ စကားအလှတွေကို ကြားတာနဲ့ ချက်ချင်း ဝေဖန် ထောက်ပြနိုင်စွမ်း ရှိလာမယ်။
သမိုင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေကို နှိုင်းယှဉ် သုံးသပ်တတ်လာမယ်။ စင်ပေါ်ကနေ ဟောပြောနေတဲ့ သူရဲ့ တကယ့် နောက်ကွယ်က ရည်ရွယ်ချက်ကို အလွယ်တကူ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ နိုင်လာမယ်။ ရေရာတဲ့၊ သေချာ ပြတ်သားတဲ့ ရှင်းပြချက်တွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တောင်းဆိုရဲလာမယ်။ ဘယ်သူကမှ စကားအလှတွေနဲ့ ဆွဲဆောင် သိမ်းသွင်းတိုင်း အလွယ်တကူ နောက်ကနေ လိုက်ယောင်သွားမှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။
ဒါကြောင့်မို့လို့၊ စနစ်တကျ သင်ယူခြင်း၊ အသေအချာ လေ့လာ ဖတ်ရှုခြင်းဆိုတဲ့ အလေ့အကျင့်တွေကသာလျှင် နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှုရဲ့ အဓိက အသက်အသွေးကြော ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဒီနေ့ ဗီဒီယိုကနေ တစ်ဆင့် ကျွန်တော် အလေးအနက် ပြောကြားချင်ပါတယ်။
**[ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ပြီး အနည်းငယ် ပြုံးပြပါ]**
မိတ်ဆွေတို့ရော ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေး စာတတ်မြောက်မှုကို မြှင့်တင်ဖို့ ဘယ်လို စာအုပ်တွေ ဖတ်နေလဲ၊ ဘယ်လို သမိုင်းတွေကို လေ့လာနေလဲ ဆိုတာကို Comment မှာ ဝင်ရောက် ဆွေးနွေးပေးသွားကြပါဦး။
ဒီနေ့အတွက်တော့ ဒီလောက်ပါပဲ။ အားလုံးပဲ ကိုယ်ပိုင် တွေးခေါ် ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်းတွေ ပိုမို ရင့်ကျက်လာကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးရင်း... နောက် ဗီဒီယိုတွေမှာ ပြန်ဆုံကြတာပေါ့ ခင်ဗျာ။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
**[ကင်မရာကို ခေါင်းအနည်းငယ် ညိတ်ပြပြီး တည်ငြိ
မ်စွာဖြင့် Video ကို အဆုံးသတ်ပါ]**
