💢လူကြိုက်များတဲ့ အမှန်တရားနဲ့ ကျွန်တော် မြင်ရတဲ့ Che Guevara

မင်္ဂလာပါဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်

ငယ်ငယ်ကတည်းက အများအမြင်နဲ့ မတူဘဲ တစ်ယောက်တည်း ကန့်လန့်တိုက်နေတတ်တဲ့၊ ခေါင်းမာတယ်လို့ ခဏခဏ အပြောခံရတဲ့ လူမျိုးပါ 

ကျွန်တော်တို့ ပြီးခဲ့တဲ့ 10နှစ် 15နှစ် တုန်းကပေါ့ဗျာ။ သူငယ်ချင်းတွေ စုမိရင်၊နိူင်ငံရေးအကြောင်း တော်လှန်ရေးအကြောင်း လ္ဘက်ရည်ဆိုင်ထိုင် စကားပြောမိရင် စတိုင်ကျကျနဲ့ အမြဲပါလာတတ်တဲ့ နာမည်တစ်ခု ရှိတယ်။ အင်္ကျီတွေမှာ၊ အလံတွေမှာ၊ အခန်းနံရံတွေမှာ အမြဲတွေ့ရတတ်တဲ့၊ ကမ္ဘာကျော် ကြယ်နီတစ်ပွင့်ပါတဲ့ ဦးထုပ်နဲ့ ဓာတ်ပုံပိုင်ရှင်... ဟုတ်ပါတယ်၊ အားလုံးသိတဲ့ ချေဂွေဗားရား (Che Guevara) ပါ။

သူ့ခေတ် သူ့အခါက ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်းတွေကြားထဲမှာတင် မကဘူး၊ တစ်ကမ္ဘာလုံးက လူငယ်တွေကြားမှာ Che ဆိုတာ အိုင်ဒေါ တစ်ယောက်ပဲ၊ Hero တစ်ယောက်ပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲ၊ ကျွန်တော့်အမြင်ထဲမှာတော့ အဲ့ဒီ Che Guevara ဆိုတဲ့ လူအပေါ် လေးစားစရာ "တစ်ကွက်မှ" ရှာမရခဲ့ဘူးဗျ။

ဒီစကားကို ကျွန်တော် ဒီအတိုင်း လျှောက်ပြောနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်က လူတစ်ယောက်ကို အလွယ်တကူ ကိုးကွယ်တတ်တဲ့အထဲလည်း မပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ "ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခြင်း" ဆိုတဲ့ စကားလုံးလှလှထက်... သူ တကယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ "လုပ်ရပ်" နဲ့ ထွက်လာတဲ့ "ရလဒ်" ကိုပဲ ကြည့်တတ်လို့ပါ။ ဘာကြောင့် ကျွန်တော်က လူအများ စတိုင်ကျလှချည်ရဲ့လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ Che Guevara ကို "စစ်မီးမွေးတဲ့ လူရူးတစ်ယောက်" လို့ မြင်ရတာလဲ။ သမိုင်းအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာတွေနဲ့ ဒီနေ့ အစီအစဉ်မှာ ကျွန်တော် အချက်အလက်အလိုက် ချပြသွားပါမယ်။

သူ့သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်‌ေပြာကြည့်ရအောင်။

လူတိုင်းသိကြတဲ့အတိုင်း သူက အာဂျင်တီးနား (Argentina) မှာ မွေးတဲ့ ဆရာဝန် ဒေါက်တာ တစ်ယောက်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ဘဝလမ်းကြောင်းက ၁၉၅၆ ကနေ ၁၉၅၉ အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ကျူးဘားတော်လှန်ရေး (Cuban Revolution) မှာ ဖီဒယ်လ် ကက်စထရို (Fidel Castro) နဲ့ သွားဆုံရာကနေ စတာပဲ။

ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကောင်းသလိုလိုပါပဲ။ ကျူးဘားရဲ့ အာဏာရှင် ဘာတစ်စတာ (Batista) ကို ဖြုတ်ချဖို့။ ကဲ... ဖြုတ်ချလိုက်နိုင်လိုက်ပြီ။ အားလုံး မျှော်လင့်တာက လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့ ကျူးဘားနိုင်ငံသစ် ဖြစ်လာမယ်ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း ဖြစ်လာတာက ဘာပါလဲ? အာဏာရှင်တစ်ယောက်နေရာမှာ ပိုပြီး စနစ်ကျတဲ့၊ ပိုပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ ကွန်မြူနစ် အာဏာရှင်စနစ် တစ်ခုကို အစားထိုးပြီး တည်ထောင်လိုက်တာပဲ။

ကျွန်တော်တို့ သေချာ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်ဗျာ။ အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချတဲ့ တော်လှန်ရေးသမားဆိုတာ... ပြည်သူတွေကို လွတ်လပ်ခွင့် ပေးရမှာ မဟုတ်ဘူးလား။ ဒါပေမဲ့ Che နဲ့ Castro တို့ အာဏာရလာပြီး ဘာလုပ်လိုက်ကြလဲ? အတိုက်အခံမှန်သမျှကို ရက်ရက်စက်စက် နှိမ်နင်းတယ်။ လွတ်လပ်စွာ ပြောရေးဆိုခွင့်တွေကို ဥပဒေတွေထုတ်ပြီး ပိတ်ပစ်တယ်။

ဒါတွေက သမိုင်းမှာ အထင်အရှား ရှိပြီးသားပါ။ တော်လှန်ရေးကို မထောက်ခံတဲ့သူ၊ ဒါမှမဟုတ် သူတို့နဲ့ သဘောထားမတိုက်ဆိုင်တဲ့ ပြည်သူ ရာ/ထောင်ပေါင်းများစွာကို... တရားမျှတတဲ့ စစ်ဆေးစီရင်မှု (Fair Trial) မျိုး တစ်ချက်မှ မလုပ်ခဲ့ဘူး။ "မင်းတို့က တော်လှန်ရေးရဲ့ ရန်သူ" သစ္စာထောက်လောက်ကောင် ရန်သူသတင်းပေး " မြန်မာလိုဆို ဒေါက်တိုင် ဒလန် ဒသျှို ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်‌အမျိုးမျိုးနဲ့၊ ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ပစ်ခဲ့တာ‌ေတွကို တချို့လူတွေက သတိမထားမိကြဘူး ။

အဲ့ဒီ သတ်ဖြတ်မှုတွေကို ဘယ်သူ ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ပြီး လုပ်ခဲ့တာလဲ သိလား?

လက္ကဘာနာ (La Cabaña) ဆိုတဲ့ အကျဉ်းထောင်မှာ Che Guevara ကိုယ်တိုင် တာဝန်ခံ ကြီးကြပ်ပြီး ကွပ်မျက်မှုတွေကို လုပ်ခဲ့တာဗျ။ စာနာစိတ် ကင်းကင်းနဲ့ လူတွေကို သေဒဏ်ပေးခဲ့တာ။ ဒါကိုပဲ ကျွန်တော်တို့က Hero / သူရဲကောင်းကြီး လို့ ခေါ်ရမှာလား?

ကျွန်တော် ဒီအကြောင်းကို သူငယ်ချင်းတွေကို ပြောပြတော့... သူတို့ ပြန်ငြင်းစရာ မရှိဘူးဗျ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒါက ပုံပြင် မဟုတ်ဘူးလေ။ သမိုင်းအချက်အလက်။

Che Guevara ကိုယ်တိုင် ရေးခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းတွေ၊ စာတွေထဲမှာတင် "ငါတို့မှာ သံသယဖြစ်ရုံနဲ့တင် လူတွေကို ကွပ်မျက်ပိုင်ခွင့် ရှိရမယ်၊ တရားစီရင်ရေးဆိုတာ တော်လှန်ရေးကို နှောင့်နှေးစေတယ်" ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးတွေ ပါတယ်။

သူက လက္ကဘာနာ ထောင်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ "တရားသူကြီးလည်း သူ၊ ဂျူရီအဖွဲ့လည်း သူ၊ လူသတ်သမားလည်း သူ" ပဲဗျာ။ အဲ့ဒီမှာ တရားမဲ့ ကွပ်မျက်ခံလိုက်ရတဲ့အထဲမှာ ကက်စထရိုအစိုးရကို မကြိုက်တဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေတင် မကဘူး၊ သာမန် ပြည်သူတွေ၊ စစ်သားဟောင်းတွေ၊ သတင်းထောက်တွေ အများကြီး ပါဝင်ခဲ့တယ်။

ကျွန်တော် စဉ်းစားလို့ မရတာ တစ်ခုရှိတယ်။ ကိုယ်ကျိုးစွန့်တယ် ဆိုတာကြီးက... တခြားလူတွေရဲ့ အသက်တွေကို ကိုယ့်သဘောအတိုင်း သတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆိုလိုတာလား?

ကျနော်တို့မြန်မာပြည်မှာလည်း ကိုယ်ကျိုးစွန့်တယ်ဆိုပြီး အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ ရဟန်းသံဃာတော်တွေ စစ်တပ်ထောက်ခံသူတွေကို လိုက်သတ်နေတာမျိုးကို ခေါ်တာလား ။

သူ့တို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်က တကယ်တော့ ကမ္ဘာကြီးကို ကယ်တင်ချင်တဲ့ စိတ်ထက်၊ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ Ideology (ဝါဒ) တစ်ခုအတွက် ဘယ်သူ့ကိုမဆို သတ်ပစ်ဖို့ ဝန်မလေးတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုး။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ NLD ပါတီအတွက် တိုင်းပြည်ကို အလုံးစုံပျက်သုန်းရေးဆီကို တွန်းပို့ပေးကြတဲ့ ဝန်မလေးတဲ့ လူစားမျိုးတွေလား ကျနော်တို့ စဉ်းစားကြည့်ကြဖို့လိုအပ်ပါတယ် ။

 အဲ့ဒါကြောင့် ကျွန်တော်က ချေဂွေဗားရားကို "ရက်စက်တဲ့ လူရူးတစ်ယောက်" လို့ သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်ပါတယ် ။ 

ကျနော် သူငယ်ချင်းတွေက ပြောကြတယ်... "သူက ကျူးဘားမှာ အာဏာရပြီး ဝန်ကြီးအဆင့်အထိ ဖြစ်နေတာတောင် အရာရာကို စွန့်လွှတ်ပြီး တခြားနိုင်ငံတွေဆီ သွားပြီး ကူညီခဲ့တာလေ" တဲ့။ အဲ့လိုငြင်းခဲ့တဲ့ ကျနော်ဘော်ဒါ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာကြီးလည်း 2021ခုနောက်ပိုင်း လက်သုံးချောင်းထောင် တော်လှန်ပုန်ကန်တောခိုပြီး လူသတ်ဓားပြတိုက်ပြန်‌ေပးဆွဲအလုပ်နဲ့ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရေး လူသတ်သမားဖြစ်သွားပါပြီ ။ 

ပျောက်ကြားစစ်သည် ဘော်တနီတစ်ကောင်ကတော့ လက်နက်မှုနဲ့ ထောင် 18နှစ်ကျနေလျက် သတိရပါတယ်ဗျာ ။

ကဲ...ထားပါ ။ ဟုတ်ပါပြီ။ ချေဂွေဗားရား ကျူးဘားကနေ ထွက်သွားပြီး ဘာတွေ ဆက်လုပ်ခဲ့လဲ။ သေချာ ဆက်ကြည့်ရအောင်။

ကျူးဘားမှာ တော်လှန်ရေး ပြီးသွားတော့ သူက အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်လိုက်၊ စက်မှုဝန်ကြီး လုပ်လိုက်နဲ့ စီးပွားရေးကို ကိုင်တွယ်ခဲ့သေးတယ်။ ရလဒ်က ဘာလဲ? ကျူးဘားစီးပွားရေး တစ်စစီ ပျက်စီးသွားတာပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူက ဆရာဝန်၊ ပြီးတော့ ပြောက်ကျားစစ်သည်၊ စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုအကြောင်း ဘာမှ နားမလည်ဘူး။

အဲ့ဒီမှာတင် သူ စိတ်ပျက်ပြီး ၁၉၆၅ မှာ ကွန်ဂို (Congo) ကို ထွက်သွားတယ်။ အဲ့ဒီမှာ သွားပြီး တော်လှန်ရေး သွားလုပ်တယ်။ စစ်မီးသွားရှို့တယ် ။ ရလဒ်က... လုံးဝ မအောင်မြင်ဘူး။ ကျရှုံးပြီး ပြန်ပြေးခဲ့ရတယ်။

ဒါနဲ့ အားမရသေးဘူး။ ၁၉၆၆ မှာ ဘိုလီးဗီးယား (Bolivia) ကို သွားပြန်ရော။ တော်လှန်ရေး သွားလုပ်ဖို့ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီမှာ ဘာဖြစ်လဲ? ဒေသခံ ပြည်သူတွေက သူ့ကို လုံးဝ အားမပေးဘူး။ သူက ပြည်သူ့အတွက် တော်လှန်ရေး လုပ်ပေးမယ် ဆိုပြီး သွားတာ။ ဒါပေမဲ့ ဘိုလီးဗီးယားက လယ်သမားတွေ၊ ပြည်သူတွေက သူ့ကို တော်လှန်ရေးသမားလို့ မမြင်ဘဲ တိုင်းတစ်ပါးက လာတဲ့ သူပုန်၊ အကြမ်းဖက်သမားလို့ပဲ မြင်ကြတယ်။

နောက်ဆုံး ၁၉၆၇ အောက်တိုဘာမှာတော့... အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း CIA နောက်ခံပေးထားတဲ့ ဘိုလီးဗီးယား စစ်တပ်ရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံလိုက်ရပြီး သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံလိုက်ရတယ်။

သူ့ဘဝတစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံပြီး အနှစ်ချုပ်ကြည့်ရအောင်။

သူ့ဘဝမှာ ကိုယ်ကျိုးစွန့်ပြီး တော်လှန်ရေးတွေ လျှောက်လုပ်ခဲ့တာ ဟုတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီ တော်လှန်ရေးတွေထဲမှာ "ကျူးဘား တော်လှန်ရေး" တစ်ခုပဲ အောင်မြင်အောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။

အဲ့ဒီတော့ ကျွန်တော် မေးချင်တဲ့ မေးခွန်းက... သူ အဲ့ဒီလို ကိုယ်ကျိုးစွန့်ပြီး လုပ်ခဲ့လို့ ရလာတဲ့ "အကျိုးတရား" က ဘာလဲ? ဘယ်သူတွေ အကျိုးဖြစ်ထွန်းသွားလဲ?

သူ အောင်မြင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်ဆိုတဲ့ ကျူးဘားနိုင်ငံက ပြည်သူတွေကို သွားကြည့်လိုက်ပါ။ Che နဲ့ Castro တို့ ဆွဲနှစ်ခဲ့တဲ့ ကွန်မြူနစ်စနစ်ဆိုတဲ့ နွံထဲကနေ ယနေ့ထက်ထိ ရုန်းမထွက်နိုင်ကြရှာသေးဘူး။

စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုတွေ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုတွေ၊ လွတ်လပ်ခွင့် မရှိမှုတွေနဲ့ ကမ္ဘာကြီးနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်သလောက် ဖြစ်နေတဲ့ ကျူးဘားပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝကို ကြည့်ရင်... အဲ့ဒါ Che Guevara ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော "အောင်မြင်မှု" ရဲ့ ရလဒ်ပဲဗျ။

ကျွန်တော် ငယ်ငယ်ကတည်းက လူမုန်းများခဲ့တာ ဒါကြောင့်ပဲ။ အများက Che ရဲ့ ပုံပါတဲ့ အင်္ကျီကို ဝတ်ပြီး စတိုင်ထုတ်နေချိန်မှာ၊ ကျွန်တော်ကတော့ အဲ့ဒီ အင်္ကျီပေါ်က လူဟာ လူပေါင်းများစွာကို တရားဥပ‌ေဒမဲ့ သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့၊ တိုင်းပြည်တစ်ခုကို စစ်မီးတွေ တိုက်ပွဲတွေ ကွန်မြုနစ် အာဏာရှင် နွံထဲ ဆွဲနှစ်ခဲ့တဲ့ လူတစ်ယောက်အဖြစ်ပဲ မြင်မိပါတယ်။

အမြင်ချင်း မတူတာကို ငြင်းလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ ခုနက ပြောသလိုပဲ... စကားလုံး အလှအပတွေ၊ ကိုယ်ကျိုးစွန့်ခြင်း ဆိုတဲ့ ကဗျာဆန်ဆန် စာသားတွေထက် "တကယ့် ရလဒ်" ကိုပဲ ကြည့်ပါတယ်။

ရလဒ်က ဘာလဲ? သူ သွားလေရာမှာ စစ်ပွဲတွေ တိုက်ပွဲ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေ၊ ပျက်စီးမှုတွေနဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ပဲ ကျန်ခဲ့တယ်။ ပြည်သူတွေအတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ လူနေမှုဘဝ၊ လွတ်လပ်ခွင့် ဆိုတာ ဘာတစ်ခုမှ ဖြစ်မလာခဲ့ဘူး။ အဲ့ဒါကြောင့် သူ့ကို လေးစားစရာ တစ်ကွက်မှ မမြင်ဘူးလို့ ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောရဲတာပါ။

အဲ့တော့ ဒီနေ့ အစီအစဉ်ကို ကြည့်နေတဲ့ မိတ်ဆွေတို့ကော ဘယ်လိုမြင်လဲ။

အများနဲ့ အမြင်မတူဘဲ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့ အချက်အလက်အတိုင်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြောတတ်တာက လူမုန်းများတတ်တာ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ လူကြိုက်များတဲ့ အမှန်တရားတိုင်းက တကယ်ကော မှန်ကန်ရဲ့လားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ အချက်အလက်နဲ့ ခေါင်းအေးအေးထားပြီး စဉ်းစားကြည့်တတ်ဖို့ အများကြီးလိုပါတယ်။

Che Guevara ဆိုတာ တော်လှန်ရေး Iconic လား၊ ဒါမှမဟုတ် ရက်စက်တဲ့ စစ်သွေးကြွတစ်ယောက်လား ဆိုတာကတော့... သူ့ရဲ့ လုပ်ရပ်နဲ့ ရလဒ်တွေကို ကြည့်ပြီး မိတ်ဆွေတို့ ကိုယ်တိုင်ပဲ ဆုံးဖြတ်ကြည့်ကြပါခင်ဗျာ။

ကျွန်တော့်အမြင်ကို သဘောကျတာ ဖြစ်ဖြစ်၊ သဘောမတူတာ ဖြစ်ဖြစ် အောက်က Comment မှာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးသွားလို့ ရပါတယ်။ အခုလို အဆုံးထိ နားထောင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ဗျာ။

နောက်ထပ် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ သမိုင်းနဲ့ သုံးသပ်ချက်

 ဗီဒီယိုတွေမှာ ပြန်ဆုံကြမယ်။ သွားလိုက်ဦးမယ်ဗျာ။