Wednesday, 17 June 2026

  မြန်မာ့အနာဂတ် - အခက်အခဲများကြားက မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်


မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းကို ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်ပါ။

တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ‌ေရးအ‌ေကြာင်း‌ေတွက တစ်ခါတစ်လေကျရင် တကယ့်ကို ပင်ပမ်းသလို ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်လိုက်ရင်လည်း ခက်ခဲနေသလို၊ ကိုယ့်အိမ်ထဲကို ကြည့်လိုက်ရင်လည်း ပြဿနာတွေက အများကြီးပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တာက အဲ့ဒီ အခက်အခဲတွေကြားထဲကနေ ဘယ်လိုမျိုး "မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်" တွေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်လဲဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ။ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလေး ပြန်လည်ပြီးတော့ ရုန်းထလာနိုင်ဖို့၊ အရင်လို အေးချမ်းတဲ့ နေ့ရက်တွေဆီ ပြန်‌ေရာက်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိကြတယ် မဟုတ်လား။ အဲ့ဒီတော့ ဒီနေ့ အကြောင်းအရာကို ကျွန်တော်နဲ့အတူတူ စဉ်းစားကြည့်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်ချင်ပါတယ်။


ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ကမ္ဘာမြေပုံပေါ်မှာ ကြည့်လိုက်ရင် သေးသေးလေးပါ။ အိမ်နီးချင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေကြားမှာ ကျွန်တော်တို့ နိူင်ငံ ရှိနေတာဟာ အားသာချက်လည်း ဖြစ်နိုင်သလို၊ အခက်အခဲလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာ မြင်တွေ့နေရတာက ဒီအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ အရင်ကထက် ပိုမိုနီးကပ်၊ ပိုမိုပွင့်လင်းလာတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

စဉ်းစားကြည့်ရအောင်၊ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အိမ်နီးချင်းနိူင်ငံတွေက ကမ္ဘာ့အဆင့် အင်အားကြီးတွေပါ။ သူတို့နဲ့သာ ကျွန်တော်တို့ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံနိုင်မယ်၊ သံတမန်ရေးအရ တည်ငြိမ်မှု အောင်မြင်မှု ရရှိမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွက် အခွင့်အလမ်းတွေက အများကြီးရှိပါတယ်။ အခု လက်ရှိကျ‌ေနာ်တို့အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကို ကြည့်လိုက်ပါ။ အရင်ကထက်စာရင် ပိုပြီးတော့ အားကောင်းလာတာကို အားလုံးသတိထားမိမှာပါ။

နိူဂ်ငံတော်သမ္မတကြီးရဲ့ နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်တွေ၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ သွားရောက်ဆွေးနွေးတာတွေဟာ အလကားမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါတွေက နိုင်ငံတကာရဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နေတာပါ။ အဲ့ဒီ ယုံကြည်မှုတွေ ပြန်ရလာပြီဆိုရင် ပြည်တွင်း စီးပွားရေးတွေ လမ်းပွင့်လာမယ်၊ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ ဝင်လာမယ်။ ဒီအချက်တွေက ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ ပြန်လည်ရုန်းထလာဖို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံး အခြေခံစီးပွား‌ေရးအုတ်မြစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


နိုင်ငံတကာနဲ့ ဆက်ဆံရေး အဆင်ပြေလာပြီဆိုရင် ဘာတွေဆက်ဖြစ်လာမလဲ။ အဓိကကတော့ စီးပွားရေးပါပဲ။ ခင်ဗျားတို့ သတိထားမိကြမှာပါ။ နိူင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုတွေ လမ်းကြောင်း‌ေတွ ပွင့်လာမယ်၊ ပြည်တွင်းက ကုန်စည်တွေ နိုင်ငံတကာကို တင်ပို့ရောင်းချရမယ်။ ဒီအခါမှာ ကျွန်တော်တို့ပြည်သူ‌ေတွရဲ့ စီးပွားရေးက အလိုလိုနေရင်းနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးလာမှာပါ။ အဲ့ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးလာပြီဆိုရင် ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင်တွေ ပေါများလာမယ်။ အလုပ်အကိုင် ပေါများလာရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ လူတွေက စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေလာမယ်။ အဲ့ဒီအခါမှာ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်လည်း အပြောင်းအလဲတစ်ခုက အလိုလို ရလာပါလိမ့်မယ်။ အလုပ်အကိုင်မရှိတဲ့လူ‌ငယ်တွေက တောခိုလက်နက်ကိုင်တာတွေ လျှော့ပါးလာပါလိမ့်မယ် ။ 

စီးပွားရေးကောင်းရင်၊ လူတွေ စိတ်အေးချမ်းသာ ရှိရင် တိုက်ပွဲတွေ၊ ပဋိပက္ခတွေကို မလိုချင်ကြတော့ပါဘူး။ 

ဒါကြောင့် အခု နိူင်ငံတော်သမ္မတကြီးရဲ့ နိုင်ငံခြားခရီးစဉ်တွေ၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွေဟာ တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေးနဲ့ တိုက်ရိုက်ပတ်သတ်ဆက်စပ်နေတာပါ။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့က အကောင်းမြင်တဲ့ ရှုထောင့်ကနေ မြင်ပေးကြဖို့ တော့လိုအပ်ပါတယ်။


ဒါပေမဲ့ဗျာ... အခြေအနေက ဒီလောက်လဲ မရိုးရှင်းပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို အဝေးကနေ ကြည့်လိုက်ရင် မြေပြင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ တိုက်ပွဲတွေက ပြည်တွင်းရေးသက်သက်လို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းတော့ နိုင်ငံတကာရဲ့ ပထဝီနိူင်ငံရေး စစ်တုရင်ကစားကွက်တွေ ရောယှက်နေတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေ (EAOs) ကို ကြည့်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ သတိထားမိဖို့ လိုတာက တချို့သော အဖွဲ့တွေဟာ အမေရိကန်နဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ ကျောထောက်နောက်ခံ၊ သို့မဟုတ် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်မှာ ရှိနေကြသလို၊ လက်နက်ခဲယမ်း စစ်နည်းဗျုဟာ တွေကလည်း အဲ့ဒီမျက်နှာဖြုတွေဆီက သင်ယူထားပါတယ် တချို့တွေဆို မြန်မာပြည်အထိလာပြီး စစ်သင်တန်းပေးတာ လေ့ကျင့်ပေးနေတာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ် ။ 

 တချို့အဖွဲ့တွေကျတော့လည်း တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ သြဇာသက်ရောက်မှုအောက်မှာ ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။

တရုတ်ဘာသာစကားပြောတယ် တရုတ်ငွေကြေးသုံးတယ် တရုတ်စာကို ရုံးသုံးအနေနဲ့အသုံးပြုတယ် မြန်မာတိုင်းရင်းသားလို့သာပြောနေကြတာ လူတွေကတောင် တရုတ်တွေလိုဖြစ်နေကြတော့တာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ် 

 ဒါဟာ ဘာကိုပြသလဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့မြေပြင်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေက တကယ်တော့ နိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား အားပြိုင်မှုတွေနဲ့လည်း အများကြီး ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာပါပဲ။ ကမ္ဘာအင်အားကြီးနိူင်ငံတွေရဲ့ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော ပါဝင်ပတ်မှုတွေ ရှိနေတယ် ဆိုတာ လုံးဝ သတိပြုကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ် ။

ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဒီအချက်ကို လျစ်လျူရှုထားလို့ လုံးဝလုံးဝ မရပါဘူး။ အဲ့ဒီ EAOs တွေဘက်က ကြည့်ရင်လည်း သူတို့ရဲ့ မူဝါဒတွေ၊ သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေဟာ ဒီနိုင်ငံကြီးနှစ်ခုကြားမှာ ဘယ်လိုချိန်ခွင်လျှာညှိမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ အများကြီး မူတည်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းကို သွားမယ်ဆိုရင်တောင်မှ ဒီအင်အားကြီးနိုင်ငံနှစ်ခုကြားက ကစားကွက်တွေကို အစိုးရအနေနဲ့ ဘယ်လိုညှိနှိုင်းယူမလဲ၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဘယ်လိုကာကွယ်ရင်းနဲ့ သူတို့နဲ့ ရေရှည်အဆင်ပြေအောင် လုပ်ကြမလဲဆိုတာကလည်း တကယ့်ကို ကြီးလေးတဲ့ စိန်ခေါ်မှုကြီးတစ်ခုပါပဲ။


နောက်တစ်ခု ကျွန်တော် အလွန်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အချက်ရှိတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ အနောက်ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံတွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ အစိုးရရဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေးပါ။ 

လက်ရှိအချိန်ထိ အစိုးရဘက်က ဒီအပေါ်မှာ သိပ်ပြီး ထူးထူးခြားခြား ထုတ်ပြန်တာမျိုး၊ ခြေလှမ်းကြီးကြီးတွေ လှမ်းတာမျိုး မတွေ့ရသေးဘူး။

လူအများကတော့ ထင်ကြမှာပေါ့၊ "ဘာလို့ တိတ်ဆိတ်နေတာလဲ၊ ဘာလို့ ဘာမှမလုပ်တာလဲ" ဆိုပြီးတော့။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်အမြင်ကတော့ ဒါဟာ "အားနည်းချက်" မဟုတ်ဘဲ "ဗျူဟာမြောက် စောင့်ကြည့်‌ေနခြင်း" ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်လို့ မြင်မိပါတယ်။

ဘာလို့လဲဆိုတော့ နိုင်ငံတကာမှာ အခြေအနေတွေက တနေ့နဲ့တနေ့ မတူပါဘူး။ အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ထားရှိတဲ့ မူဝါဒတွေကလည်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အပြောင်းအလဲ‌ေတွ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ ကျနော်တို့ အစိုးရအနေနဲ့ အခုအချိန်မှာ အသံတိတ်နေတာဟာ ဟိုဘက် ဒီဘက် အခြေအနေတွေကို အကဲခတ်နေတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးမှာ တစ်ခါတစ်လေကျရင် "ဘာမှမလုပ်ခြင်း" ဟာ အကောင်းဆုံးလုပ်ရပ် ဖြစ်နေတတ်ဆိုတာ ကမ္ဘာနိူင်ငံ့ခေါင်းဆောင်အတော်များများက အမြဲပြောတတ်ကြပါတယ်။

အနေက်ဥရောပနဲ့အမေရိကန်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာဖြစ်မလဲ။

 တကယ်ပဲ အခြေအနေမှန်ကန်လာမယ့်အချိန်ကို စောင့်နေတာလား၊ 

ဒါမှမဟုတ် နောက်ကွယ်ကနေ တိတ်တိတ်လေး ညှိနှိုင်းနေတာလား။

 ဒီအချက်ကို ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။

 အစိုးရအနေနဲ့ အနောက်အုပ်စုနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ ကြိုးစားလာပြီဆိုရင်တော့၊ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေးဟာ အခုထက် အများကြီး ပိုပြီးတော့ အသက်ဝင်လာမှာတော့ အသေအချာပါပဲ။



ဒါပေမဲ့ဗျာ... ကျွန်တော်တို့ လက်တွေ့ကိုလည်း အမှန်အတိုင်း ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ 

အခုလို အားကောင်းတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ရှိနေပေမဲ့ ကြားထဲမှာ ကြီးမားတဲ့ အခက်အခဲကြီးတစ်ခု ရှိနေပါသေးတယ်။ 

အဲ့ဒါကတော့ ပြည်တွင်းမှာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေပါပဲ။

အထူးသဖြင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ နောက်ပြီး အညာဒေသဘက်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ NUG၊ PDF အကြမ်းဖက် အဖွဲ့တွေရဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုတွေ ရှိနေပါသေးတယ် ။ 


ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ ရိုးရိုးသားသားပဲ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့တွေအနေနဲ့ အခု အချိန်မှာ ရွေးချယ်စရာ လမ်းနှစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။

လမ်းတစ်ခုကတော့ အတိတ်က "ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ" ရဲ့ အဖြစ်ဆိုးမျိုးပါ။ 

အဲ့ဒီတုန်းက သခင်သန်းထွန်း သခင်ဇင်တို့ ဘာလုပ်ခဲ့လဲ။ လက်နက်မချခဲ့ဘူး။ အစိုးရကို ဆက်ပြီး ပုန်ကန်ခဲ့တယ်။ အဆုံးမှာ ဘာဖြစ်သွားလဲ။ အမြစ်ပြတ် ခြေမှုန်းခံခဲ့ရတာပါ။ အဲ့ဒီလိုမျိုး လမ်းစဉ်ကို ရွေးမလား။ ဒါမှမဟုတ်ရင် နောက်လမ်းတစ်ခုကတော့ လက်နက်တွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွေဆီ တက်လာပြီး နိုင်ငံရေးအရ အဖြေရှာမလား။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် တောင်းဆိုချင်တာကတော့၊ လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ လူငယ်တွေ၊ တိုင်းရင်းသားတွေအနေနဲ့ "တိုက်ပွဲတွေ "စစ်ပွဲ တွေကြောင့် ဘယ်တော့မှ မြန်မာ့တပ်မတော်ကို မနိုင်ဘူးဆိုတာကို သိဖို့ လိုပါတယ်။ အခုသွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းဟာ မနိူင်နိူင်တဲ့စစ်ပွဲကို တိုက်နေတာလား နိုင်ငံကို ပိုပြီးတော့ နစ်မွန်းစေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့အတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်သလားဆိုတာကို အေးအေးဆေးဆေး ပြန်တွေးကြည့်တတ်ကြဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။


အခု ကျနော်တို့ အစိုးရဘက်ကရော ဘယ်လိုမျိုး တုံ့ပြန်လာမလဲ။ ဒါကလည်း စောင့်ကြည့်ရမယ့် ကိစ္စပါ။ 

စစ်ရေးအရပဲ ပိုပြီး ဖိအားပေးလာမလား၊ ဒါမှမဟုတ် တိုင်းပြည်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးတံခါးတွေကို ပိုပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖွင့်ပေးမလား။ 

ဒါကတော့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ပေါ်မှာ မူတည်နေပါလိမ့်မယ်။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်အမြင်ကို ပြောရရင်တော့... ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တစ်ဖက်တည်းနဲ့ လုပ်လို့မရပါဘူး။ နှစ်ဖက်လုံးက အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းကြဖို့ လိုပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကလည်း အခုလက်ရှိ နိုင်ငံတကာ အခြေအနေ၊ ပထဝီနိုင်ငံရေး အခြေအနေတွေကို နားလည်ပြီးတော့ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတဲ့ ပြည်ထောင်စု အိမ်ကြီးထဲကို ပြန်ဝင်လာဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအားလုံးဟာ စစ်ပွဲတွေ၊ သေနတ်သံတွေကို ငြီးငွေ့နေကြပါပြီ။

အညာဒေသမှာလည်း ကျေးဇူးရှင်ကို ဟိုအကောင်နဲ့နှိုင်းကြလို့ ပြာပုံဘဝရောက်ကုန်ကြပါပြီး မွဲချင်တဲ့ခွေး ပြာပုံတိုးတဲ့ မြန်မာစကားပုံ ရှိပြီးသားပါ ။ တိုင်းရင်းသားဒေသ‌ေတွမှာလည်း မြိုပျက်ကြီးတွေ ဖြစ်သွားကြတာ အားလုံးလဲ အသိပဲဖြစ်ပါတယ် ။ 


 ကျွန်တော်တို့ လိုချင်တာက ငြိမ်းချမ်းရေး တိုးတက်ရေး အ‌ေခြခံလက်လုပ်လက်စားတွေ စားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေမယ့်၊ သားသမီးတွေ အေးအေးဆေးဆေး ကျောင်းတက်နိုင်မယ်၊ မိသားစုတွေ အေးချမ်းမယ်။ ဒီအိပ်မက်လေးတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် အခုလက်ရှိ အခွင့်အရေးကို အသုံးချတတ်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ် ။

နိုင်ငံတကာနဲ့လည်း ပေါင်းမယ်၊ပြည်တွင်းက သူပုန်သူကန် အကြမ်းဖက်သမားတွေနဲ့ လူမျိူစု လက်နက်ကိုင် မူးယစ်ရာဇာ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေ ကို အပြုတ်တိုက်အပြတ်ရှင်းမယ် ဒါဆိုရင် ပြည်တွင်းမှာလည်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုရမယ်၊ ပြီးရင် စီးပွားရေးကို အားစိုက်လုပ်လို့ရမယ်။ 


ဒီနည်းလမ်းကလွဲပြီး တခြားသော "ပဋိပက္ခ" လမ်းကြောင်းတွေကတော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံအတွက် အဆုံးသတ်ကောင်းမှာ မဟုတ်ပါဘူး။


ဟုတ်ကဲ့... ကျွန်တော့်ရဲ့ အမြင်တွေကို ဒီလောက်နဲ့ပဲ ရပ်နားပါမယ်။ ခင်ဗျားတို့ရော ဘယ်လိုထင်ပါသလဲ။ ကျွန်တော် ပြောပြတဲ့အချက်တွေအပေါ်မှာ ဘယ်လိုမြင်လဲ၊ ဘယ်လိုမျိုး အကြံပြုချင်လဲ။ အောက်က Comment Box မှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဆွေးနွေးပေးခဲ့ကြပါဦး။ နောက်လာမယ့် ဗီဒီယိုမှာလည်း ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်အကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးအကြောင်းတွေကို ဆက်လက်ပြီး အမြင်ချင်း ဖလှယ်လို့ရပါတယ် ။

အားလုံးပဲ ကျေးဇူးတင်

ပါတယ်။ နောက်တစ်ခေါက်မှာ ပြန်တွေ့မယ်နော်။


No comments:

Post a Comment