ရိုးသားခြင်းက လူရာမဝင်တဲ့အခါ...

 ရိုးသားခြင်းက လူရာမဝင်တဲ့အခါ...

"ရိုးသားရင် ငတ်မယ်..."

ဒီစကားကို ငယ်ငယ်တုန်းက ဇာတ်လမ်းတွေထဲမှာ ဗီလိန်တွေ ပြောလေ့ရှိတဲ့ စကားတစ်ခွန်းလို့ပဲ ထင်ခဲ့ဖူးတာပါ။

ဒါပေမဲ့ တကယ့် လက်တွေ့ဘဝထဲ ရောက်လာတဲ့အခါမှာတော့... ဒီစကားဟာ ငါတို့ နေ့စဉ်ရှင်သန်ဖို့အတွက် သုံးနေရတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခု ဖြစ်နေမှန်း သိလာရတယ်။

စနစ်နဲ့ တန်ဖိုး

စနစ်ကောင်းတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာဆိုရင်တော့ ရိုးသားတာဟာ ဂုဏ်ယူစရာပါ။ စည်းကမ်းလိုက်နာတဲ့သူကို စနစ်က သေချာအကာအကွယ်ပေးတယ်။ တန်းစီတဲ့သူက အရင်ဆုံး ဝန်ဆောင်မှုရပြီး ဥပဒေကို လေးစားတဲ့သူက လုံခြုံမှုအပြည့်ရတယ်။ အဲဒီလိုနေရာမျိုးမှာ ရိုးသားခြင်း ဆိုတာ တကယ့်တန်ဖိုးတစ်ခုပေါ့။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာတော့ ရိုးသားခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်က ပြောင်းပြန် ဖြစ်နေတတ်တယ်။

ခါးသီးစရာ လက်တွေ့ဥပမာတစ်ခု

ဥပမာဗျာ... ရုံးတစ်ရုံးမှာ ကိစ္စတစ်ခု သွားလုပ်တယ်ဆိုပါစို့။

ကိုယ်က စည်းကမ်းတကျ စာရွက်စာတမ်း အပြည့်အစုံနဲ့ တန်းစီတယ်၊ အကြာကြီး မတ်တပ်ရပ်စောင့်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ နောက်မှရောက်လာတဲ့ လူတစ်ယောက်က အထဲက အသိကို ဖုန်းဆက်လိုက်တာ ဒါမှမဟုတ် ပွဲစားကို ပိုက်ဆံထိုးပေးလိုက်ပြီး ကိုယ့်ရှေ့ကနေ ဖြတ်ကာ သူ့အလုပ်ကို ခဏလေးနဲ့ ပြီးသွားတယ်။

ဒီနေရာမှာ ပိုပြီး ရင်နာစရာကောင်းတာက ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အမြင် ပါပဲ။

ဖြတ်လမ်းက သွားတဲ့သူကိုကျတော့ — "သူက ပါးနပ်တယ်"၊ "အချိတ်အဆက် မိတယ်"၊ "လူလည်ကျတတ်တယ်" ဆိုပြီး အထင်ကြီးကြတယ်။

ချွေးတလုံးလုံးနဲ့ စည်းကမ်းတကျ တန်းစီနေတဲ့ ကိုယ့်ကိုကျတော့ — "ဒီကောင် အနေမတတ်ဘူး"၊ "လူရာမဝင်ဘူး"၊ "ဒီခေတ်ကြီးမှာ ဒီလိုလုပ်နေရင် ငတ်မှာပေါ့" ဆိုပြီး လူအတစ်ယောက်လို သတ်မှတ်လိုက်ကြတော့တာပါပဲ။

"ငါ မှန်နေတာ... တကယ်ပဲ မှားနေသလား"

တဖြည်းဖြည်းနဲ့ လူမှန်အတိုင်း နေချင်တဲ့သူတွေ၊ ရိုးရိုးသားသား ရှင်သန်ချင်တဲ့သူတွေ စိတ်ဓာတ်ကျလာကြတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တောင် မေးခွန်းပြန်ထုတ်လာရတယ်။

"ငါ မှန်မှန်ကန်ကန် နေတာ... တကယ်ပဲ မှားနေသလား"

ဒီလိုနဲ့ပဲ ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ 'ရိုးသားမှု' ဆိုတာ တန်ဖိုးထားရမယ့် အရာတစ်ခု မဟုတ်တော့ဘဲ၊ လူရာမဝင်တဲ့ အားနည်းချက်တစ်ခု၊ ခေတ်နောက်ကျနေတဲ့ အရာတစ်ခုလို ဖြစ်သွားခဲ့ရတယ်။

လူတစ်ယောက်ဟာ မတရားမှုကို လုပ်မိလို့ ရှက်ရွံ့နေရမယ့်အစား... ရိုးသားနေမိလို့ အခွင့်အရေးတွေ ဆုံးရှုံးရတဲ့အခါ "ငါ အ လွန်းလို့ပါလား" ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ရှက်နေရတာဟာ တကယ့်ကို ရင်နာစရာပါ။

မယုံကြည်မှုတွေရဲ့ စတင်ခြင်း

အဲဒီလို "ကိုယ်အလွန်းလို့ပါလား" ဆိုတဲ့ နောင်တတွေ များလာတဲ့အခါ... နောက်ဆုံးတော့ "ငါတစ်ယောက်တည်း မှန်နေလို့လည်း ဘာမှထူးမလာပါဘူး" ဆိုတဲ့ အရှုံးပေးမှုတွေ ဖြစ်ကုန်ကြတယ်။ ရှင်သန်ဖို့အတွက် အများနည်းတူ ဖြတ်လမ်းကသွားဖို့ ဝန်မလေးကြတော့ဘူး။

ဒီနေရာမှာတင် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှုကြီး စတင်တော့တာပါပဲ။ အဲဒါကတော့ "အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှု" တွေ ပြိုကျသွားတာပါပဲ။

လူကောင်းတွေတောင် ရပ်တည်နိုင်ဖို့ မရိုးမသား လုပ်လာရပြီဆိုရင် ဘယ်သူ့ကိုမှ ယုံလို့ မရတော့ဘူးဆိုတဲ့ သံသယတွေက လူတိုင်းရဲ့ ရင်ထဲမှာ အမြစ်တွယ်သွားတယ်။

ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့သွားတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ 'ရိုးသားမှု' နဲ့ 'စာနာမှု' ဆိုတာတွေဟာ တန်ဖိုးမဟုတ်တော့ဘဲ အလွယ်တကူ အမြတ်ထုတ်ခံရမယ့် 'အားနည်းချက်' တွေ ဖြစ်လာတယ်။ ကိုယ်က ရိုးရိုးသားသား ဆက်ဆံရင်တောင် တစ်ဖက်လူက ကိုယ့်ကို မယုံတဲ့အခါ၊ နောက်ဆုံးတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်ဖို့အတွက် အများနည်းတူ မျက်နှာဖုံးတွေ စွပ်လာကြရတာပေါ့။

နိဂုံး

တကယ်တော့... လူတွေ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားသွားတာဟာ သူတို့ မွေးရာပါ ဆိုးသွမ်းနေလို့ မဟုတ်ပါဘူး။

ရိုးသားတဲ့သူတွေ အမြဲတမ်း နစ်နာပြီး၊ ဖြတ်လမ်းလိုက်တဲ့သူတွေ အမြဲတမ်း နေရာရနေတဲ့ စနစ်ဆိုးကြီး က... ရိုးရိုးသားသား ရှင်သန်ချင်တဲ့ လူကောင်းတွေကိုပါ "လူရာဝင်ချင်ရင် မကောင်းတဲ့သူတွေလို ကျင့်ကြံကြ" ဆိုပြီး အသံတိတ် ဖိအားပေး အကျပ်ကိုင်နေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

 (အစပိုင်း စက္ကန့်အနည်းငယ် တိတ်ဆိတ်နေမည်။ ထို့နောက် ကင်မရာကို တည့်တည့်စိုက်ကြည့်ပြီး တည်ငြိမ်လေးနက်သော လေသံဖြင့် စတင်မည်။)

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့တွေ တော်လှန်ရေးတစ်ခုကို ဘယ်နေရာကနေ လုပ်နေကြတာလဲ။

မြေပြင်ကနေလား... ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းစခရင်မ် မျက်နှာပြင်တွေပေါ်ကနေလား။

ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက နည်းနည်းတော့ နားခါးလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့်... ခါးမှ ဆေးဖြစ်မှာမို့လို့ ကျွန်တော် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပဲ ပြောပါရစေ။

အခုဆိုရင် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံလို နေရာမျိုးမှာ ရောက်နေကြတဲ့ ကျွန်တော်တို့လူတွေ ရှိတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အာဘောင်အာရင်း သန်သန်နဲ့၊ ရဲရဲတောက် စကားတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်နေကြသလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့်... တကယ့်လက်တွေ့မှာ ထိုင်းအစိုးရက "ဆန္ဒမပြရဘူး"၊ "နိုင်ငံရေး မလုပ်ရဘူး" လို့ ဥပဒေထုတ်ပြီး တင်းကျပ်လိုက်တဲ့အခါ... အားလုံး ငြိမ်ကျသွားတယ်။ ဘာသံမှ မထွက်ရဲကြတော့ဘူး။ ဘာလှုပ်ရှားမှုမှ မလုပ်ရဲကြတော့ဘူး။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲ ဝင်လာတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ရှိတယ်။

"နိုင်ငံခြားက အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ ဥပဒေတစ်ခုကိုတောင် မလွန်ဆန်ရဲတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့... လက်နက်အပြည့်အစုံ တပ်ဆင်ထားတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ကြီးကို ဘယ်လိုများ အောင်နိုင်အောင် တိုက်ကြမလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ရှင်းပြပါဦး မိတ်ဆွေတို့။ ဒါဟာ ယုတ္တိရှိရဲ့လား။

(ခေတ္တနားမည်။ လေသံကို အနည်းငယ် နှိမ့်ကာ ပို၍ လေးနက်အောင် ပြောမည်။)

တချို့ဆိုရင် စဉ်းစားကြည့်ဗျာ။

အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံလို၊ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူလို ရာထူးကြီးတွေ ယူထားတယ်။ အွန်လိုင်းပေါ်မှာတော့ အသံအကျယ်ကြီးပဲ။ ဒါပေမယ့် တကယ့်လက်တွေ့မှာ ထိုင်းရဲကားလေး ရပ်ကွက်ထဲ ဝင်လာတာနဲ့ အိမ်ပြင်တောင် မထွက်ရဲတဲ့ အနေအထားမျိုးတွေ ရှိနေတယ်။ ဒီလို မျက်နှာဖုံးတွေ၊ ဒီလို အတုအယောင် သတ္တိတွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ခရီးဆက်လို့ ရပါ့မလား။ ရာထူးတွေ၊ တာဝန်တွေဆိုတာ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ Like နဲ့ Share ရဖို့အတွက် လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ Profile တွေ မဟုတ်ဘူးလေ။ အသက်တွေ သွေးတွေ ရင်းရတဲ့ အလုပ်တွေပါ။

(လက်ကို အသုံးပြုပြီး သမိုင်းကြောင်းကို ရှင်းပြသည့် ဟန်အမူအရာ လုပ်မည်။)

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို နည်းနည်းလေး လှည့်ကြည့်ရအောင်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ပဋိပက္ခတွေကို ကြည့်ပါ။ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်၊ ဝါဒတွေကို ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး... သူတို့ရဲ့ 'တော်လှန်ရေး လုပ်ပုံလုပ်နည်း' ကိုပဲ သီးသန့် လေ့လာကြည့်ရအောင်။

ဟားမတ်စ်တို့၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့လို အုပ်စုတွေဟာ အင်မတန် အင်အားကြီးမားတဲ့ အစ္စရေးရဲ့ ဖိနှိပ်မှုကြားထဲကနေ ထွက်ပေါ်လာကြတာပါ။ သူတို့ ဘယ်ကစလဲ သိလား။ ကြယ်ငါးပွင့် ဟိုတယ်တွေပေါ်ကနေ မဟုတ်ဘူး။ အလုံပိတ်ထားတဲ့ လေယဉ်ကျယ် အခန်းတွေထဲကနေ မဟုတ်ဘူး။

အင်မတန် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲကနေ စတင်ခဲ့ကြတာပါ။

ဖိနှိပ်မှုတွေကြားထဲကနေ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို မြေပြင်မှာ တကယ် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ကြတယ်။ အာဏာဖီဆန်မှုတွေကို မြေပြင်မှာ တကယ် စခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ဟာ Facebook ပေါ်မှာ စတိတ်မင့် (Statement) ထုတ်ပြီး တော်လှန်ရေး လုပ်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ သွေးနဲ့၊ ချွေးနဲ့၊ အသက်နဲ့ မြေပြင်မှာ အရင်းအနှီးပြုခဲ့ကြတာပါ။

(လေသံကို မြှင့်ပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ဝေဖန်မည်။)

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရောဂါက ဘာလဲသိလား။

"ဟိုတယ်ပေါ်တက်၊ ဆီမီနာ (Seminar) လုပ်၊ ပြီးရင် ကြေညာချက် (Statement) ထုတ်" ဆိုတဲ့ ရောဂါပါပဲ။

ဒီစနစ်နဲ့ နိုင်ငံရေးလုပ်လာတာ ဆယ်စုနှစ် အတော်ကြာခဲ့ပါပြီ။ အစည်းအဝေးတွေ ထိုင်ကြတယ်။ စာရွက်ပေါ်မှာ အပြင်းထန်ဆုံး စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရှုတ်ချကြတယ်။ တောင်းဆိုကြတယ်။ ပြီးရင် လက်ခုပ်တီးပြီး ပြီးသွားကြတယ်။

စာရွက်ပေါ်က ကြေညာချက်တွေက သေနတ်ကျည်ဆန်ကို ကာကွယ်နိုင်လို့လား။ စက္ကူတွေက အာဏာရှင်ကို ပြုတ်ကျစေသလား။ တခုခုတော့ ကျွန်တော်တို့ အပြောင်းအလဲ လုပ်ကြမှ ရတော့မယ် ထင်တယ်။ မြေပြင်မှာ တကယ်အလုပ်ဖြစ်မယ့် အရာတွေကို လုပ်ကြမှ ရတော့မယ်။ ဒီလိုမှ မဟုတ်ရင်... ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ စာတမ်းဖတ်ပွဲတစ်ခုထက် ပိုလာမှာ မဟုတ်ဘူး။

(အနည်းငယ် ပြုံး၍၊ သို့သော် ခနဲ့သော၊ သတိပေးသော လေသံဖြင့် ဆက်မည်။)

နောက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်။ ကြာရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးပုံစံဟာ စင်ကာပူမှာ နေကြတဲ့ မြန်မာအများစုရဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။

စင်ကာပူဆိုတာ ဥပဒေ အရမ်းတင်းကျပ်တဲ့ နိုင်ငံဆိုတာ အားလုံးအသိပါ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ မြန်မာတွေဟာ အစိုးရရဲ့ ဥပဒေကို အတိအကျ လိုက်နာကြတယ်။ ဆန္ဒမပြရဲဘူး၊ နိုင်ငံရေး ဘာတစ်ခုမှ မလုပ်ရဲဘူး။ မီးပွိုင့်တောင် လူကူးမျဉ်းကနေ မကူးရဲကြဘူး။

ဒါပေမယ့်... မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင်တော့ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ အင်မတန် ရဲရဲတောက်ကြပါတယ်။

အထူးသဖြင့် စဉ်းစားကြည့်စရာကောင်းတာက... ဟိုတုန်းက မြန်မာပြည်မှာ ကျောင်းတက်ခဲ့စဉ်က နိုင်ငံရေးဆိုတာကို စိတ်ဝင်တစား တခါမှ မလုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့သူတွေ၊ 'စစ်ကျွန်ပညာရေး' ဆိုပြီး အခုမှ နာမည်တပ်နေတဲ့ အဲဒီပညာရေးစနစ်နဲ့ပဲ ကျောင်းပြီးခဲ့၊ ဘွဲ့ရခဲ့ကြတဲ့ အင်ဂျင်နီယာတွေ၊ ပညာတတ်ဆိုသူတွေဟာ အခုလို နိုင်ငံခြားရောက်ပြီး ဝင်ငွေလေးကောင်း၊ ဘဝလေး အာမခံချက်ရှိတဲ့ အနေအထားရောက်မှ ကီးဘုတ် (Keyboard) ပေါ်မှာ အတော်လေးကို အစွန်းရောက်လာကြတာ တွေ့ရတယ်။ မြေပြင်မှာ ဘာမှ မလုပ်ရဲပေမယ့်၊ အွန်လိုင်းပေါ်မှာတော့ အကြီးအကျယ် စစ်သူကြီးတွေ ဖြစ်နေကြတယ်။

ဒီလို ပုံစံမျိုးတွေများလာရင်... ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမယ်။ တော်လှန်ရေးဆိုတာ လုံခြုံတဲ့ နေရာကနေ ဝေဖန်နေရုံနဲ့ မပြီးဘူး။ စင်ကာပူက Keyboard Warrior တွေလို၊ ထိုင်းက ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုး အွန်လိုင်းနိုင်ငံရေးသမားတွေလို မဖြစ်အောင် ကျွန်တော်တို့ အထူး သတိထားပြီး ကြိုးစားကြဖို့ လိုပါတယ်။

(ကင်မရာကို တည့်တည့်စိုက်ကြည့်ပြီး အသံကို နှေးနှေးနှင့် လေးလေးနက်နက် ဖိပြောမည်။ စာနာမှုနှင့် သတိပေးမှု ရောယှက်နေသော လေသံ။)

မိတ်ဆွေတို့... တကယ့် တော်လှန်ရေးဆိုတာ လုံခြုံတဲ့ နေရာကနေ စာရိုက်နေရုံနဲ့ အောင်မြင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကိုယ်တိုင် ဘာအနစ်နာခံနိုင်သလဲ။ ကိုယ်တိုင် မြေပြင်မှာ ဘာတွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသလဲ။

စတိတ်မင့်တွေ ထုတ်နေရုံနဲ့၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ လေလုံးထွားနေရုံနဲ့ အရာရာ ပြောင်းလဲသွားမယ်လို့ ထင်နေရင်... ကျွန်တော်တို့ဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လိမ်နေကြတာပါပဲ။

ဒီကနေ့ ဗီဒီယိုလေးကို အဆုံးသတ်ဖို့အတွက် မိတ်ဆွေတို့ကို မေးခွန်းတစ်ခုလောက် ကျွန်တော် ချန်ရစ်ထားခဲ့ချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေ... သေသေချာချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။

"ကျွန်တော်တို့တွေဟာ တကယ့် အပြောင်းအလဲအတွက် တော်လှန်ရေးကို လုပ်နေကြတာလား... ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ Profile လေးတွေ လှပဖို့၊ သူရဲကောင်းပုံစံ ပေါက်ဖို့အတွက် တော်လှန်ရေးကို အသုံးချပြီး သရုပ်ဆောင်နေကြတာလား..."

ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို ကိုယ့်လိပ်ပြာကိုယ်လုံစွာနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ဖြေကြည့်ကြပါ။ အဖြေမှန်ကို မိတ်ဆွေတို့ နှလုံးသားထဲမှာ အသိဆုံး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

(လေသံကို နူးညံ့စွာ ပြောင်းလဲပြီး ရင်းနှီးသော လေသံဖြင့် အဆုံးသတ်မည်။)

ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့တဲ့ စကားတွေဟာ တချို့အတွက် နားခါးကောင်း နားခါးပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် အမှန်တရားဆိုတာ အမြဲတမ်း ချိုမြိန်မနေပါဘူး။

ကျွန်တော် အခုလို ထောင့်စုံကနေ ထောက်ပြနေဖို့၊ အမှန်တရားတွေကို ဆက်ပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြောဆိုနေဖို့အတွက်... မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ နားထောင်ပေးမှု၊ ဝေဖန်အကြံပြုပေးမှုနဲ့ ခွန်အားပေးမှုဆိုတဲ့ 'တွန်းအား' တွေက ကျွန်တော့်အတွက် အမြဲတမ်း လိုအပ်နေပါတယ်လို့ အဆုံးသတ်မှာ ပြောကြားပါရစေ။

အားလုံးပဲ မြေပြင်က အမှန်တရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

(ဖန်သားပြင် တဖြည်းဖြည်း မှောင်သွားမည် - Fade out)

 Rule of law

မြို့ထဲ၊ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် လုပ်ကိုင်နေတဲ့ တရားမဝင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ အများပြည်သူပိုင်နေရာတွေကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် ကျူးကျော်အသုံးပြုနေတာတွေ၊ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ငွေကြေးကောက်ခံနေတာတွေ၊ တားမြစ်ထားတဲ့ပစ္စည်းတွေကို ရောင်းချနေတာတွေနဲ့ အာဏာ၊ ငွေကြေး၊ အဆက်အသွယ်ကို အားကိုးပြီး စည်းကမ်းချိုးဖောက်နေတာတွေကို သာမန်ပြည်သူတစ်ယောက်တောင် အလွယ်တကူ မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ ဘယ်သူက ဘယ်နေရာမှာ ဘာလုပ်နေလဲဆိုတာ လျှို့ဝှက်စုံစမ်းမှ သိနိုင်မယ့် ကိစ္စတွေမဟုတ်ပါဘူး။ လမ်းမပေါ်မှာ၊ ဈေးရပ်ကွက်ထဲမှာ၊ လူမှုကွန်ရက်တွေပေါ်မှာ ရက်ပေါင်း၊ လပေါင်းများစွာ မျက်မြင်ထင်ရှား ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကို မေးမြန်းတဲ့အခါ တိုင်ကြားသူရှိရင် စစ်ဆေးမယ်၊ ဖမ်းဆီးမိရင် ဥပဒေအတိုင်း အရေးယူမယ်၊ သက်သေအထောက်အထား ပြည့်စုံမှ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ် ဆိုတဲ့အဖြေတွေကို မကြာခဏ ကြားရတတ်ပါတယ်။ ပထမနားထောင်လိုက်ရင်တော့ ဥပဒေလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို လေးစားတဲ့အဖြေလို ထင်ရနိုင်ပါတယ်။ တိုင်ကြားမှုနဲ့ သက်သေအထောက်အထားကလည်း တကယ်လိုအပ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လူမမြင်နိုင်တဲ့နေရာမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ပြစ်မှုတွေ၊ လိမ်လည်မှုတွေ၊ အနိုင်ကျင့်မှုတွေကို ဖော်ထုတ်ရာမှာ တိုင်ကြားရေးစနစ်က အရေးကြီးပါတယ်။

ပြဿနာက တိုင်ကြားမှုရှိမှသာ စနစ်က အလုပ်လုပ်တာပါ။ အများပြည်သူမျက်စိရှေ့မှာ ရေရှည်တည်ရှိနေတဲ့ ချိုးဖောက်မှုတွေကို တာဝန်ရှိအဖွဲ့အစည်းတွေက ကိုယ်တိုင် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးတာ၊ ရှာဖွေဖော်ထုတ်တာမျိုး မလုပ်ဘဲ ပြည်သူတစ်ယောက်က တိုင်ကြားလာမှသာ လှုပ်ရှားမယ်ဆိုရင် အဲဒီစနစ်ဟာ ဥပဒေစိုးမိုးရေးစနစ်ထက် တိုင်စာစောင့်နေတဲ့ ရုံးလုပ်ငန်းစနစ်နဲ့ ပိုတူလာပါတယ်။

ဥပဒေစိုးမိုးရေးရဲ့ တာဝန်က ပြစ်မှုဖြစ်ပြီးမှ တိုင်စာလက်ခံဖို့လောက် မဟုတ်ပါဘူး။ ချိုးဖောက်မှုတွေကို ကြိုတင်တားဆီးတာ၊ ဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်တဲ့နေရာတွေကို ပုံမှန်စစ်ဆေးတာ၊ တွေ့ရှိလာတဲ့အခါ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း စစ်ဆေးမှု စတင်တာ၊ အပြစ်ရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်ရင် ဘယ်သူ့ကိုမဆို တန်းတူညီမျှ အရေးယူတာနဲ့ ထပ်မံဖြစ်ပွားစေတဲ့ အခြေခံအကြောင်းရင်းတွေကို ဖြေရှင်းတာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ အဆောက်အအုံတစ်ခုရဲ့ မီးဘေးလုံခြုံရေးကို မီးလောင်ပြီးမှပဲ စစ်ဆေးမယ်ဆိုတာ မဖြစ်သလို၊ ယာဉ်စည်းကမ်းကို မတော်တဆမှုဖြစ်ပြီး တိုင်ကြားမှပဲ ကြီးကြပ်မယ်ဆိုတာလည်း မလုံလောက်ပါဘူး။ ကြီးကြပ်ရေးဆိုတာ ဖြစ်ပြီးနောက် တုံ့ပြန်ခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ မဖြစ်ခင်ကတည်းက စောင့်ကြည့်ခြင်းပါဝင်ပါတယ်။

တိုင်ကြားသူမရှိလို့ မသိခဲ့ပါဘူး ဆိုတဲ့အကြောင်းပြချက်ဟာ လျှို့ဝှက်နေရာမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ကိစ္စတချို့အတွက် အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နေ့စဉ်လူသွားလူလာရှိတဲ့ လမ်းမတွေ၊ ဈေးတွေ၊ အများပြည်သူသုံးနေရာတွေနဲ့ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ဖြစ်နေတဲ့ကိစ္စတွေအတွက်တော့ ဒီအကြောင်းပြချက်က အားနည်းသွားပါတယ်။ သာမန်ပြည်သူတစ်ယောက်တောင် မြင်နိုင်တဲ့အရာကို စောင့်ကြည့်ဖို့ တာဝန်ပေးထားတဲ့အဖွဲ့အစည်းက မသိဘူးလို့ ထပ်တလဲလဲ ပြောနေရင် ပြည်သူအနေနဲ့ မမြင်နိုင်တာလား၊ မမြင်ချင်တာလား၊ မြင်ရက်နဲ့ မဆောင်ရွက်တာလား ဆိုတဲ့ သံသယ ဝင်လာတာ မဆန်းပါဘူး။

တိုင်ကြားသူကိုပဲ အခြေခံထားတဲ့စနစ်မှာ နောက်ထပ်ပြဿနာတစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဥပဒေချိုးဖောက်မှုကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ဖို့ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ အန္တရာယ်တွေကို ပြည်သူဘက်ကို ရွှေ့ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားတာပါ။ ပြည်သူက ဓာတ်ပုံရိုက်ရမယ်၊ သက်သေစုရမယ်၊ ရုံးသွားရမယ်၊ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုတွေကို ဖြေရမယ်။ တချို့အခြေအနေတွေမှာ ခြိမ်းခြောက်ခံရတာ၊ လက်စားချေခံရတာမျိုးအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခြားတစ်ဖက်မှာတော့ အရေးယူဖို့ တာဝန်ရှိတဲ့အဖွဲ့က တိုင်ကြားချက် မရသေးပါဘူး လို့ ပြောပြီး လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ နေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်လာတဲ့အခါ ဥပဒေချိုးဖောက်သူထက် ဥပဒေလိုက်နာစေချင်တဲ့ ပြည်သူက ပိုပြီး ကုန်ကျခံရတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်လာပါတယ်။

အရေးယူမှု တစ်ခါတလေ ရှိနေတာနဲ့လည်း ဥပဒေစိုးမိုးမှု ရှိတယ်လို့ မဆိုနိုင်သေးပါဘူး။ လူအများက တူညီတဲ့ဥပဒေကို ချိုးဖောက်နေချိန်မှာ လူတစ်ယောက်၊ နှစ်ယောက်ကိုပဲ အရေးယူပြီး ကျန်သူတွေကို ဒီအတိုင်းထားနေရင် အဓိကပြဿနာက ဖမ်းဆီးမှုအရေအတွက် မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ဥပဒေကျင့်သုံးမှု တည်ငြိမ်သလား၊ ချိုးဖောက်သူတိုင်းအပေါ် တူညီတဲ့စံနှုန်းနဲ့ ကျင့်သုံးသလားဆိုတာ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဥပဒေတစ်ခုရဲ့ အင်အားဟာ ပြစ်ဒဏ်ဘယ်လောက်ကြီးမားသလဲဆိုတာထက် ချိုးဖောက်ရင် အရေးယူခံရနိုင်ခြေ ဘယ်လောက်သေချာသလဲဆိုတာနဲ့ ပိုဆိုင်ပါတယ်။ အရေးယူခံရနိုင်ခြေ နည်းနေပြီး ဘယ်သူအရေးယူခံရမလဲဆိုတာကိုလည်း ကြိုတင်ခန့်မှန်းလို့ မရနိုင်တော့တဲ့အခါ လူတွေက ဥပဒေကို စည်းမျဉ်းတစ်ခုလို မမြင်တော့ပါဘူး။ တိုင်ကြားသူမရှိသရွေ့ လုပ်လို့ရတယ်၊ အဆက်အသွယ်ရှိရင် လွတ်နိုင်တယ်၊ ဖမ်းခံရလို့ ကုန်ကျမယ့်စရိတ်ထက် ရမယ့်အမြတ်က ပိုများတယ် ဆိုတဲ့ တွက်ချက်မှုတွေ ဝင်လာပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဥပဒေဟာ လူတိုင်းရဲ့အပြုအမူကို ထိန်းညှိပေးတဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခု မဟုတ်တော့ဘဲ ကံမကောင်းလို့ အဖမ်းခံရသူအပေါ်သာ ကျရောက်တတ်တဲ့ မရေရာတဲ့ အန္တရာယ်တစ်ခုလို ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေ ကြာလာရင် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုတင် များလာတာမဟုတ်ပါဘူး။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ စံနှုန်းပါ ပြောင်းလဲလာပါတယ်။ အစမှာ ဒါမလုပ်သင့်ဘူး လို့ မြင်ကြပေမယ့် ချိုးဖောက်သူတွေ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် လုပ်နေရင်း အရေးယူမှု မရှိတာ ကြာလာတဲ့အခါ လူတိုင်း ဒီလိုပဲလုပ်နေကြတာ ဆိုတဲ့ လက်ခံမှု ပေါ်လာပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ ဥပဒေလိုက်နာသူကိုတောင် မလည်မဝယ်သူ၊ အခွင့်အရေး မယူတတ်သူအဖြစ် မြင်လာနိုင်ပါတယ်။ ဥပဒေချိုးဖောက်မှုကို ပုံမှန်အရာတစ်ခုဖြစ်အောင် လုပ်ပေးတာဟာ ချိုးဖောက်သူတစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘဲ ဆက်တိုက်အရေးမယူခြင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအခြေအနေက ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကိုပါ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးစေပါတယ်။ လူတိုင်းမြင်နေရတဲ့ ချိုးဖောက်မှုကို တာဝန်ရှိသူတွေက အချိန်ကြာကြာ မဆောင်ရွက်ဘဲထားတဲ့အခါ နောက်ပိုင်း ဖမ်းဆီးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာရင်တောင် ပြည်သူက ဥပဒေတစ်ခုတည်းနဲ့ မရှင်းတော့ပါဘူး။ ဘာကြောင့် ဒီလူကိုပဲ ဖမ်းတာလဲ၊ ဘာကြောင့် အခုမှ ဖမ်းတာလဲ၊ တခြားသူတွေကို ဘာကြောင့် မဖမ်းတာလဲဆိုတဲ့ သံသယတွေ ပေါ်လာပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ အာဏာဟာ အမိန့်ပေးနိုင်စွမ်းနဲ့ ပြစ်ဒဏ်ချနိုင်စွမ်းကနေတင် မလာပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို တရားမျှတပြီး တစ်သမတ်တည်းရှိတယ်လို့ ပြည်သူက ယုံကြည်နိုင်ခြင်းကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

တချို့က တာဝန်ရှိအဖွဲ့အစည်းတွေမှာ လူအင်အားမလုံလောက်တာ၊ ဘတ်ဂျက်နည်းတာ၊ နည်းပညာနဲ့ သတင်းအချက်အလက်စနစ် အားနည်းတာကြောင့် အရာအားလုံးကို စောင့်ကြည့်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ အခက်အခဲပါ။ ဘယ်အဖွဲ့အစည်းမှ ချိုးဖောက်မှုတိုင်းကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မဖော်ထုတ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အရင်းအမြစ်နည်းတာနဲ့ ဦးစားပေးစနစ်မရှိတာ၊ တွေ့ရှိပြီးသားကိစ္စကို မဆောင်ရွက်တာ၊ တူညီတဲ့ချိုးဖောက်မှုကို လူရွေးပြီး ကွဲပြားစွာဆက်ဆံတာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ အရေးယူရလဒ်ကို အများပြည်သူသိအောင် မရှင်းပြတာတို့က မတူပါဘူး။ စွမ်းဆောင်ရည်အားနည်းခြင်းနဲ့ တာဝန်ယူမှုအားနည်းခြင်းကို ခွဲခြားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။

တကယ် ဥပဒေစိုးမိုးစေချင်ရင် တိုင်ကြားချက်ရမှသာ တုံ့ပြန်တဲ့စနစ်တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ချိုးဖောက်မှုများတဲ့နေရာတွေကို ပုံမှန်စစ်ဆေးတဲ့စနစ်၊ ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေဖော်ထုတ်တဲ့စနစ်၊ တိုင်ကြားသူရဲ့ အမည်နဲ့ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ပေးတဲ့စနစ်၊ တိုင်ကြားချက်ရောက်လာပြီးနောက် ဘယ်အဆင့်ထိ စစ်ဆေးခဲ့တယ်ဆိုတာ ပြန်လည်အသိပေးနိုင်တဲ့စနစ်တွေ လိုပါတယ်။ တစ်ဦးချင်းကို ဖမ်းဆီးအရေးယူရုံနဲ့လည်း မပြီးသေးပါဘူး။ ချိုးဖောက်မှုကို ဆက်ဖြစ်စေတဲ့ အကျိုးစီးပွားကွန်ရက်တွေ၊ လိုင်စင်စနစ်ရဲ့ အားနည်းချက်တွေ၊ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု ဖြစ်နိုင်စေတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ၊ ကြီးကြပ်မှုကင်းမဲ့နေတဲ့နေရာတွေကိုပါ ပြုပြင်ရပါမယ်။

အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ဥပဒေကို လူရွေးပြီး မကျင့်သုံးဖို့ပါပဲ။ အာဏာရှိသူ၊ ငွေရှိသူ၊ အဆက်အသွယ်ရှိသူနဲ့ သာမန်ပြည်သူအပေါ် မတူတဲ့စံနှုန်းတွေ သုံးနေမယ်ဆိုရင် ဥပဒေဟာ တရားမျှတမှုကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ကိရိယာအဖြစ် မကျန်တော့ပါဘူး။ အားနည်းသူကို လွယ်လွယ်အရေးယူပြီး အင်အားကြီးသူကို မထိရဲတဲ့စနစ်မှာ ဥပဒေက အာဏာကွာဟမှုကို လျှော့ချပေးမယ့်အစား ဆက်ပြီး ခိုင်မာအောင်လုပ်ပေးသွားနိုင်ပါတယ်။

ဥပဒေရှိတယ်ဆိုတာ စာအုပ်ထဲမှာ ပုဒ်မတွေ ရှိနေတာကို ဆိုလိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးတယ်ဆိုတာကတော့ အဲဒီထက် ပိုပါတယ်။ ပြည်သူက မြင်နေရတဲ့ ချိုးဖောက်မှုကို တာဝန်ရှိသူကလည်း မြင်နိုင်ရမယ်။ မြင်လာတဲ့အခါ တိုင်ကြားသူတစ်ယောက်ကို စောင့်မနေဘဲ စစ်ဆေးမှုကို စတင်နိုင်ရမယ်။ အရေးယူရာမှာလည်း ဘယ်သူ့အပေါ်မဆို တူညီတဲ့စံနှုန်းနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အသုံးပြုနိုင်ရမယ်။

ဒီအရာတွေ မရှိသေးသရွေ့ ဥပဒေအတိုင်း အရေးယူနေပါတယ် ဆိုတဲ့စကားဟာ ဥပဒေစိုးမိုးမှု ရှိကြောင်း သက်သေပြတဲ့အဖြေ မဖြစ်သေးပါဘူး။ တကယ်စိုးမိုးနေတဲ့ ဥပဒေဟာ တိုင်စာရောက်လာတဲ့အချိန်မှ အသက်ဝင်တာမဟုတ်ဘဲ လူတိုင်းအပေါ် တစ်သမတ်တည်း သက်ရောက်နေတဲ့ စည်းမျဉ်းတစ်ခု ဖြစ်ရပါမယ်။

ဥပဒေစိုးမိုးမှုဆိုတာ တိုင်ကြားခံရသူကို အရေးယူပြနိုင်ခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်သူတိုင်တိုင် မတိုင်တိုင်၊ ဘယ်သူကျူးလွန်ကျူးလွန် တူညီတဲ့စည်းမျဉ်းနဲ့ တူညီတဲ့တာဝန်ခံမှုကို ရင်ဆိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပဒေကို လူတိုင်း ကြောက်ဖို့မလိုပါဘူး။ ဥပဒေက လူတိုင်းအပေါ် တန်းတူသက်ရောက်မယ်လို့ ယုံကြည်နိုင်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

 မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့…။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ စကား ခပ်အေးအေးနဲ့ လေးလေးနက်နက် နည်းနည်း ပြောကြရအောင်။

အခုတလော ဒေသတွင်းမှာ အတော်လေး လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်နေတဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး ကစားကွက်တွေအကြောင်းကို မိတ်ဆွေတို့ သတိထားမိကြမှာပါ။ ဟိုးတစ်လောက သမ္မတ ထိုင်းနိုင်ငံကို တရားဝင် ခရီးစဉ် သွားတယ်။ နိုင်ငံတော်အဆင့် အခမ်းအနားနဲ့ သိုက်သိုက်ဝန်းဝန်း ကြိုဆိုခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအပေါ်မှာ သဘောမတူ ဘေးတိုက်ကန့်လန့် တိုက်ချင်တဲ့ လူတစ်စုရဲ့ သောင်းကျန်းမှုကြောင့် နောက်ဆက်တွဲမှာ Passport သက်တမ်းတိုးတဲ့ ကိစ္စတွေ၊ စည်းကမ်းချက်တွေ အမိန့်အသစ်နဲ့ တင်းကြပ်ခံလိုက်ရတယ်။ စာကို နေပြည်တော်ထိ တင်ရမယ်၊ (၂) လလောက် စောင့်ရမယ်ဆိုပြီး ဖြစ်သွားတော့... စည်းကမ်းမဲ့တဲ့ လူတစ်စုရဲ့ ပြဿန်းကြောင့် သန်းနဲ့ချီတဲ့ သာမန် ရိုးသားစွာ လုပ်ကိုင်စားသောက်နေကြတဲ့ မြန်မာတွေ ခံကြရတာပေါ့။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဒီလောက်တင် ကြည့်လို့ မရပါဘူး။ နိုင်ငံအချင်းချင်း စာချုပ်ထားတဲ့ MoU ဆိုတာ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ ပုံစံမျိုးမို့ မဖြစ်မနေ ဖမ်းပေးရမယ်လို့ မပါပေမဲ့၊ MoA အဆင့် ရောက်သွားရင်တော့ တရားဥပဒေအရ နိုင်ငံအချင်းချင်းပါ အပြန်အလှန် အရေးယူလို့ ရသွားပြီ။

ဒီအချိန်မှာ တပ်ချုပ်ကိုယ်တိုင် ထိုင်းကို ထပ်မံ သွားရောက်ဆွေးနွေးတာတွေ လုပ်လာတယ်။ အဓိက အရေးကြီးတဲ့ အချက်ကတော့ 2021 နောက်ပိုင်း (၅) နှစ်နီးပါးလောက် အေးစက်နေခဲ့တဲ့ ထိုင်း-မြန်မာ ဆက်ဆံရေးဟာ အခုချိန်မှာ ဘာလို့ အရှိန်အဟုန် ခပ်မြန်မြန်နဲ့ ပြန်လည် နီးကပ်လာရသလဲ ဆိုတာပါပဲ။

အဖြေကတော့ တစ်ခုတည်းပါ။ "ထားဝယ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်း" ကြောင့်ပါပဲ။

ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းနှင့် ပထဝီဝင် အသာစီးရမှု

စစဉ်းစားကြည့်ပါ။ ထားဝယ်နဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်ဆိုတာ အဖြောင့်အတိုင်း တိုင်းရင် မိုင် (၁၆၀) လောက်ပဲ ဝေးတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ နေပြည်တော်နဲ့ ရန်ကုန်ထက်တောင် နီးပါသေးတယ်။ ဒီ ထားဝယ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသာ အကောင်အထည် ပေါ်လာခဲ့ရင် ဘာတွေ ဖြစ်လာမလဲ...

 * ကုန်စည် စီးဆင်းမှု: သင်္ဘောတွေ မလက္ကာ ရေလက်ကြားကို ကွေ့ပတ်သွားစရာ မလိုတော့ဘဲ ကုန်စည် စီးဆင်းမှုမှာ အနည်းဆုံး (၅) ရက်မက ပိုမြန်သွားမယ်။

 * စွမ်းအင် သက်သာမှု: လောင်စာဆီနဲ့ စွမ်းအင် ပြုန်းတီးမှုတွေ သိသိသာသာ သက်သာသွားမယ်။

 * ကုန်ကြမ်းနဲ့ လုပ်သား: ထိုင်းက ကုန်ကြမ်း ပို့မယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကျွမ်းကျင် လုပ်သားတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာကို တိုက်ရိုက် ပို့ဆောင်ပေးမယ့် ရေထွက်ပေါက်က အဆင်သင့် ဖြစ်သွားမယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ကလည်း ပထမတော့ သူ့ပိုင်နက် ရနောင်းနားကနေ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာထဲ ဖောက်ဝင်မယ့် Kra Canal တူးမြောင်း စီမံကိန်းကို စဉ်းစားခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီမှာ ကြီးမားတဲ့ လုံခြုံရေး ပြဿနာ ရှိနေတယ်။ ထိုင်းတောင်ပိုင်းမှာ မလေးရှားနဲ့ စပ်နေတဲ့ ဒေသတွေက မွတ်စလင် သောင်းကျန်းသူတွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဘုန်းကြီးတွေ ဆွမ်းခံကြွရင်တောင် စစ်တပ်က သေနတ်နဲ့ စောင့်ရှောက်ပေးရတာပါ။ တကယ်လို့ အဲ့ဒီနေရာမှာ တူးမြောင်းသာ ဖောက်လိုက်ရင် ထိုင်းနိုင်ငံဟာ နှစ်ပိုင်း ပိုင်းခြားလိုက်သလို ဖြစ်သွားပြီး စိုးမိုးရေး လက်လွှတ်ရမယ့် ကိစ္စ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်မို့လို့ ထိုင်းအတွက် အာမခံချက် အရှိဆုံးနဲ့ အကျိုးအမြတ် အများဆုံး ရမယ့် လမ်းကြောင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ထားဝယ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းပဲ ဖြစ်လာတာပါ။

ဒေသတွင်း ဩဇာအာဏာ အပြောင်းအလဲ

ဒီ ထားဝယ် စီမံကိန်း သာ အကောင်အထည် ပေါ်လာရင် ဘယ်သူတွေ အထိနာမလဲဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ မလက္ကာ ရေလက်ကြားကို အမှီပြုပြီး စီးပွားရှာနေတဲ့ စင်္ကာပူနဲ့ မလေးရှားတို့လို နိုင်ငံတွေ အကြီးအကျယ် အထိနာသွားမှာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကပဲ ထိုင်းတောင်ပိုင်း နေရာ (၅၀) လောက်မှာ ပြိုင်တူ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခံလိုက်ရတယ်။ ဒါဟာ တိုက်ဆိုင်မှုလို့ မိတ်ဆွေတို့ ထင်ပါသလား။ ရခိုင်ဒေသမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခတွေတုန်းက ပုံစံမျိုးနဲ့ အတော်လေး တူနေတာကို သတိထားမိကြမှာပါ။

တကယ်လို့သာ ကျွန်တော်တို့ဘက်က လက်တုံ့ပြန်ချင်ရင် ထိုင်းတောင်ပိုင်းက အဖွဲ့တွေကို နည်းလမ်းမျိုးစုံနဲ့ ကူညီလိုက်ရုံနဲ့တင် ထိုင်းတွေ ရှင်းလို့ ရတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က သူတို့ လုပ်သလို မလုပ်တော့ပါဘူး။ အတိတ်ကို အပြစ်တင်မနေတော့ဘဲ ရှေ့ကိုပဲ ကြည့်ကြတာပေါ့။

ရှေ့သို့ မျှော်ကြည့်ခြင်း

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောပြခဲ့တာတွေဟာ သာမန် သတင်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ကြမ္မာနဲ့ ဒေသတွင်း စီးပွားရေး ပထဝီဝင် အပြောင်းအလဲကြီး တစ်ခုပါ။

ဒီ စီမံကိန်းတွေ သာ တကယ် အောင်မြင်စွာ ဖြစ်မြောက်လာခဲ့ရင်... ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေ၊ အမိမြန်မာပြည်ကို သတိရနေကြတဲ့ ပြည်ပရောက် ရဲဘော်တွေ မိသားစု ကွဲကွာပြီး ပါးစပ်စည်း၊ ဝမ်းစည်းနဲ့ တိုင်းပြည်ပပ မှာ နေစရာ မလိုတော့ပါဘူး။ ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်မြေ၊ ကိုယ့်တိုင်းပြည်မှာ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ ပြန်လာပြီး လုပ်ကိုင် စားသောက်ကြလို့ ရပါပြီ။

"မြန်မာပြည်ဟာ စင်္ကာပူကို မီရုံတင် မကဘူး၊ စင်္ကာပူကို ကျော်တက်မယ်" လို့ လူထုခေါင်းဆောင် အမျိုးသမီးကြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြောခဲ့ဖူးတာကို သတိရကြပါဦး။ အဲ့ဒီစကားရဲ့ နောက်ကွယ်က အနှစ်သာရနဲ့ ပထဝီ စီးပွားရေး အားသာချက်တွေဟာ အခု ကျွန်တော်တို့ မျက်စိရှေ့မှာ အကောင်အထည် ပေါ်လာနေပါပြီ။

ဒါကြောင့် ဘေးကနေ ကန့်လန့် မတိုက်ကြပါနဲ့တော့။ ကိစ္စတိုင်းမှာ အားလုံးက တကယ် အလုပ်လုပ်နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်တွေကို မိတ်ဆွေတို့ အေးအေးဆေးဆေး စဉ်းစားကြည့်စေချင်ပါတယ်။

ငါတို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အနာဂတ်ဟာ ဘယ်သူ့လက်ထဲမှာ ရှိသလဲ…၊ ငါတို့ မျိုးဆက်တွေအတွက် ဘယ်လို တိုင်းပြည်မျိုးကို အမွေပေးခဲ့ကြမလဲ ဆိုတာ…။

ဒီလို သုံးသပ်ချက်တွေကို အမြဲမပြတ် တင်ဆက်ပေးနေဖို့အတွက် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အားပေးမှုနဲ့ တွန်းအားတွေဟာ ကျွန်တော်တို့အတွက် အမြဲမပြတ် လိုအပ်နေပါတယ်။

ကျေးဇူးဇူးအထူးတင်ပါတယ် မိတ်ဆွေတို့။ နောက်ဗီဒီ

ယိုမှာ ပြန်တွေ့ကြတာပေါ့။

 #သူလျှိုနိုင်ငံရေး_၁

‎သူလျှိုနိုင်ငံရေး

‎************

‎နိုင်ငံရေးသမား နိဒါန်း

‎*******************

‎

‎နိုင်ငံတနိုင်ငကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်ရန် မိမိတို့ဩဇာခံနိုင်ဘို့ ကမ္ဘာ့ အင်အားကြီးနိုင်ငံများက ကြိုးပမ်း လှုပ်ရှားကြရာမှာ သူလျှို " လုပ်ငန်းဟာလည်း အရေးပါတဲ့ အခန်း ကဏ္ဍက. ပါ၀င်နေပါတယ်. ....

‎

‎မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နိုင်ငံနှစ်ခုကြားမှာ တည်ရှိနေတာရယ်... တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှထိစပ်ရာမှာ ရှိနေတာရယ် ကမ္ဘာ့လူဦး‌ေရ ထက်ဝက်နီးပါးရဲ့ အလယ်ဗဟိုချက် ဖြစ်နေမှုကြောင့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်လို့နေပါတယ်... 

‎

‎ဒါ့အပြင် တရုတ်ပြည်မကြီးကို နောက်ကျောကနေ ချဉ်းကပ်ထိုးဖောက်နိုင်ဘို့... အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို စီုးမိုးနိုင်ဖို့ ကိုကိုးကျွန်းလိုနေရာမျိုးမှာ စစစ်စခန်းတည်ဆောက်နိုင်ဘို့အထူးအရေးပါတဲ့နိုင်ငံဖြစ်နေတာကြောင့်အနောက်အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့ မျက်စေ့ကျခြင်းခံနေရပါတယ်... ဒီတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို သူတို့အလိုကျ ချုပ်ကိုင်လွှမ်းမိုးဘို့ ကြိုးစားကြရမှာ သူလျှိုလုပ်ငန်းသည်လည်းမလွဲမသွေ ပါလာရပါတော့တယ်...

‎

‎သူလျှို. လုပ်ငန်းမှာ. အခြေခံကတော့ ၂, မျိုးထဲပါပဲ...အတွင်းသူလျှိုနဲ့ အပြင်သူလျှို တို့ပါပဲ...သူတို့နိုင်ငံကြီးများရဲ့ စနစ်တကျမွေးမြူ‎လေ့ကျင့်ပေးခြင်းခံရပြီး မိမိအတွင်းပိုင်း နိုင်ငံ ထိပ်ပိုင်းများအထိ ၀င်ရောက် ထိုးဖောက်ထောက်လှမ်းကာ အရေးကြီးသတင်းများ‎ရယူသွားကြတာ မျိုးကို အပြင် သူလျှို " လို့ခေါ်ပါတယ်...

‎

‎အတွင်းသူလျှို ကတော့ မိမိတို့နိုင်ငံအတွင်းရှိ. ၎င်းတို့သတင်းရယူလိုတဲ့ အရေးကြီး နေရာဌာန ထဲမှာရှိတဲ့.လူ , ပုဂ္ဂိုလ် တွေကို ငွေကြေး လာဘ်လာဘနဲ့ မက်လုံးတွေပေးကာ ချဉ်းကပ်သိမ်းသွင်းပြီး သတင်းတွေ ရယူစေခိုင်းခံရသူတွေ ပေါ့... 

‎

‎မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်မှာ အတွင်းရော , အပြင်ပါ သူလျှို လုပ်ငန်းနဲ့. ထိုးဖောက်ခဲ့ကြတဲ့. သာဓကတွေ အများအပြား ‎ရှိခဲ့ပါတယ်. ... အလွှာစုံ ထိုးဖောက်ရာမှာ သတင်းစာ, ဂျာနယ်လောကထဲက နေးရှင်းသတင်းထောက် ဦးလောရုံ, ဒေါက်တာ ဆီးဂရေ့ဖ် နောက်ပြီး ယခင်စော်ဘွားဟောင်း အဆက်အနွယ်အချို့, ရုပ်ရှင် ဂီတလောကသားအချို့, နိုင်ငံးသမားဟောင်း. အဆက်အနွယ် အချို့တို့ပါ၀င်ကြပါတယ်. ...

‎

‎အဲ့သည်မှာ ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်သွားတာက သမ္မတ ကြီး ဦးနေ၀င်းဇနီး ဒေါ်ခင်မေသန်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် လက်ထပ်ယူလိုက်တဲ့ ‎ဒေါ်ရတနာနတ်မယ် ပါပဲ... ကုန်းဘောင်မင်းဆက် လင်းပင် မင်းသားကြီး မြေးတော်စပ်ပြီး ယခင်အိမ်ထောင်က အီတလီနိုင်ငံခြားသားဖြစ်ပါတယ်...

‎

‎ဦးနေ၀င်း တရုတ်နိုင်ငံကို ချစ်ကြည်ရေးအသွား တရုတ်ထောက်လှမ်းရေးကပြောလိုက်လို့ စီအိုင်အေရဲ့ သူလျှိုမှန်းသိသွားပြီး တရုတ်ခရီးစဉ်အပြန်မှာကွာရှင်း လိုက်ရပါတယ်.အဲ့ဒီနောက်တော့ ဒေါ်ရတနာနတ်မယ်ဟာ အီတလီနိုင်ငံ မြို့လေးတမြို့မှာ အိမ်တွင်းမှု ချက်ပြုတ်သင်တန်းကျောင်းလေးဖွင့်ကာ အသက်မွေးနေထိုင်ခဲ့ပြီး နေထိုင်ရာ အဲ့သည်မြို့လေးမှာပဲ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်...

‎

‎လူ့ဘ၀ ဆိုတာ. မှန်ကင်းတလှည့်, ထင်းတလှည့် မဟုတ်ပါလား...

‎

‎တချိန်က သမ္မတ ကတော် ဘ၀, ကနေ နောက်ဆုံးကျတော့...နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ. မထင်မရှားနဲ့. ဘ၀, နိဂုံးချုပ်သေဆုံးသွားရပါတယ်... ‎ဒီနေရာမှာ တစ်ခုသင်ခန်းစာ ယူနိုင်တာက မိမိနိုင်ငံအပေါ် သစ္စာမဲ့ကာ. အခြား တစ်ပါးသောနိုင်ငံကြီးများရဲ့ ကြိုးဆွဲစေခိုင်းမှုကို ‎အခကြေးငွေ လာဘ်လာဘ မျှော်ကိုးဆောင်ရွက်ခဲ့ပေမဲ့...သူတို့အသုံးချပြီး, ဒါမှမဟုတ် အသုံးချဘို့ မလိုအပ်တော့ဘူးဆိုရင် ပစ်ပယ်ထားခြင်းခံရတော့ တာပါပဲ... အချို့သော သူလျှို , တွေဆိုရင် နှုတ်ပိတသတ်ဖြတ်ခြင်းပင် ခံကြရပါတယ်. ...

‎

‎လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်လည်း ကဏ္ဍပေါင်းစုံ, ၀န်ကြီးဌာနပေါင်းစုမှာ ယခင် ၅, နှစ်ကာလ တော်တော်များများ နေရာ၀င်ယူထားပြီး ‎အဲ့ဒီ သူလျှိုတွေက. တဆင့်ငွေကြေးအမြောက်အများ အသုံးချကာ..ထပ်ဆင့်အမာခံများမွေးမြူလို့ နိုင်ငံတော် ပြိုကွဲ ပျက်စီးရေး‎ဆောင်ရွက်နေကြတာ... ကြည့်တတ်ရင် မြင်ကြပါလိမ့်မယ်...ဆနွဖော်ထုတ် သည်မှစလို့. မီးရှို့, ဗုံးခွဲ, လူသတ်, ပစ်ခတ် တိုက်ခိုက်‎လာကြသည်အထိ နောက်ကွယ်က ကြိုးကိုင် ငွေကြေးထောက်ပံ့နေကြတာ အလွှာစုံထဲမှာ တွေ့နိုင်, မြင်နိုင်ပါတယ်...

‎

‎Journalist , ရုပ်ရှင်လောကသား, ကျန်းမာရေး, ပညာရေး , စာရေးဆရာ, အခုနောက်ဆုံး အားကစားသမား တွေအပါအ၀င်...‎နေရာများစွာကနေ မိမိတို့နိုင်ငံ ပြိုကွဲ ပျက်စီးရေး... ဆောင်ရွက်နေကြတာ အနာဂတ်မြန်မာပြည်အတွက် ရင်လေးစရာတွေပါပဲ...

‎ဘယ်သူမှ မိမိတို့အတွက်အကျိုးအမြတ်မရပဲ မလုပ်ကြပါဘူး .သတင်းတွေ အရမြင်ရတာတော့. အဲ့ဒီ နိုင်ငံတော်ဆန့်ကျင်သူတွေ နဲ့ သူတို့နဲ့ ဆက်နွယ်သူတွေ ရဲ့ ဘဏ်စာရင်းတွေထဲ စီး၀င်နေတဲ့ငွေကြေးတွေဟာ ကြောက်ခမန်းလိလိ များပြားစွာတွေ့နေရပါတယ်...

‎

‎တွေ့ကြပြီမဟုတ်လား. ? 

‎နိုင်ငံတော်ကို ပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း...‎ ဆောင်ရွက်နေကြတဲ့. .သူလျှို တွေနဲ့ သူတို့နဲ့ ဆက်နွယ်ပတ်သက်သူတွေရဲ့. အန္တရာယ်တွေကို....

‎

‎သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား

( Spy politician )

‎*******************************

‎

‎နိုင်ငံတစ်ခု, အဖွဲ့အစည်းကြီး တစ်ခုထံက ထောက်ပံ့မှု တွေ ယူထားပြီး အဲ့ဒီ နိုင်ငံ, အဖွဲ့အစည်းကြီး အကျိုးစီးပွားအတွက် အမိနိုင်ငံကို ‎မငဲ့ကွက်ပဲ စေခိုင်းသမျှ လုပ်ပေးရတဲ့. နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အမည်ခံသူလျှိုများကို " သူလျှို ၊ နိုင်ငံရေးသမား " ဟု ခေါ်သည်... 

‎

‎ကဲ. မိတ်ဆွေ. အပေါ်က " သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား. " အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်ကို ဖတ်ပြီး...မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်လို့ ဘယ် ပုဂ္ဂိုလ်ကို...မျက်စေ့ထဲ သွားမြင်မိလဲ ? နောက်တော့ နိုင်ငံတကာ ဥပမာတွေ နဲ့ထင်ဟပ်ပြောပြပါ့မယ်.

‎

‎

‎" နိုင်ငံတစ်ခု / အဖွဲ့အစည်းကြီး တစ်ခု ထံက. ထောက်ပံ့မှုတွေ ရယူဈထားပြီး...အဲ့ဒီ နိုင်ငံ , အဖွဲ့ အစည်းကြီးရဲ့ အကျိုးစီးပွားအတွက အမိနိုင်ငံကို. မငဲ့ကွက်ပဲ .. စေခိုင်းသမျှ လုပ်ပေးတဲ့့. နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်အမည်ခံ သူလျှို. , များကို. " သူလျှို. နိုင်ငံရေးသမား " ဟုခေါ်သည်. ....

‎

‎သုလျှို နိုင်ငံရေးသမား ရဲ့. အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်က ရှင်းလှပါတယ်...

‎

‎မြန်မာစာသာဖတ်တတ်တဲ့ဘယ်လိုသူမျိုးမဆို မေးကြည့်ရင် အဖြေက ရှင်းရှင်း လေးပါပဲ. ...

‎

‎ထောက်လှမ်းရေးနယ်ပယ်ရဲ့ အမြင့်မားဆုံးသောအဆင့်ကို ပုံဖော်ကြတော့မယ်ဆိုရင် သူလျှို လုပ်ငန်းဟာ အဆင့်အမြင့်ဆုံးပါပဲ... ‎တနည်းအားဖြင့် ထောက်လှမ်းရေး နည်းနာအားလုံးကို လေ့ကျင့်သင် ကြားတတ်မြောက်ထားသူ ၊ ဒါမှ မဟုတ်နည်းနာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း

‎သွတ်သွင်းစေခိုင်းခံရသူတွေသာ စွမ်းနိုင်ကြပါတယ်.လူပိန်းသက်သက်နဲ့ တော့. မရနိုင် ၊ မစွမ်းနိုင်ကြပါဘူး. ...

‎

‎ထောက်လှမ်းရေးဆိုတာ Intelligenceဆိုတဲ့ အသိဥာဏ် နဲ့ Fore knowledge , ကြိုတင်သိမြင်‎နိုင်ခြင်း ဆိုတာတွေကို. မမေ့ပါနဲ့... တနည်းဆိုရရင် ဥာဏ်ရည်ပါးလွှာ ထက်မြက်သူတွေ လှုပ်ရှားရာနယ်မြေဖြစ်ပါတယ်... တချက်မှာရင် မိမိအသက်နဲ့ တကွ ကံကြမ္မာ အပြောင်းအလဲ အများကြီးပေးဆပ် ရနိုင်ပါတယ်....

‎

‎နောက်ပြီး ဒီလုပ်ငန်းက ကမ္ဘာနဲ့ချီ, နိုင်ငံနဲ့ချီပြီး ထိုးဖောက် ၀င်ရောက် ကြရတာဆိုတော့ ထိုးဖောက်၀င်ရောက်ခံရတဲ့ နိုင်ငံဘက်ကလည်း‎ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်အဆင့်ရှိတဲ့ သတင်းတွေပေါက်ကြားသွားပြီဆိုရင တပန်းရှုံးပြီပဲ... အနာဂတ်မိမိနိုင်ငံ အတွက် နိုင်ငံရေး, စီးပွားရေး, စစ်ရေး, ပညာ ကျန်းမာ အဘက်ဘက်သတင်းတွေရဲ့ ထိန်းသိမ်းထာရမဲ့ လုံခြုံရေးကျိုးပေါက်မှု. အန္တရာယ်တွေက မတွေးဝံ့စရာပါပဲ...

‎

‎တစ်ချက်, ထောက်ပြမယ်. ...

‎

‎နိုင်ငံခြားသား အကြံပေး ၉၀, ကျော်ထံ ဘာတွေပါသွားပြီလဲ ?ဘယ်သူသိလဲ ? ဘယ်သူတွေ အကျိုးအမြတ်ရခဲ့လဲ?. နိုင်ငံရဲ့ အရေးကြီး ဒေတာတွေ ဘယ်လောက်ယူသွားကြပြီလဲ? စတစ် Stick လေးတစ်ခု.... Laptop , လေးတစ်လုံးထဲမှာ နိုင်ငံရဲ့ တန်ဘိုးရှိတဲ့ သတင်း အရင်းအမြစ်တွေ ဘယ်လောက်ကို ကူးယူသွားခဲ့ကြပြီလဲ. ?

‎

‎ပုဂ္ဂိုလ်ကို တအားကိုးကွယ် ( Hero. ) ကြသူတွေ, အဲ့ဒါတွေကိုမမြငနိုင်ကြဘူး.အခြေခံ လူတန်းစား အသာထားလို့ ယနေ့ ပညာတတ်‎များ ကိုယ်တိုင်. ဒေါ်လာ, ငွေကြေး နင့်အောင်ရနေကြတော့ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုးကွယ်မှု အကြောင်းပြု မိုက်တွင်းနက်နေကြတာ. မြန်မာပြည်လူတွေ ဒီမိုကရေစီ တကယ်မလိုချင်ပါဘူး...စားကောင်း သောက်ကောင်း အိတ်ကပ်ဖောင်း ဘို့ပဲ အားထုတ်နေကြတာပါ...

‎

‎ဒါ့ကြောင့် အစ, ပြန်ကောက်ရရင် သူလျှို, နိုင်ငံရေးသမားဆိုတာ အရပသုံးစကားနဲ့ ပြောရရင် မိမိကို ငွေကြေး လာဘ်လာဘ ပုံအောပေး‎ထားတဲ့ နိုင်ငံ, အဖွဲ့အစည်း အကျိုးစီးပွား အတွက် မိမိ, နိုင်ငံကို မငဲ့ကွက်ပဲ.တဖက်ထောက်ပံ့ပေးသူတွေ အလိုကျ လိုက်ပါဆောင်ရွက် ပေးတဲ့ နိုင်ငံ့ ခေါင်းဆောင်ဆိုသူတွေကို ခေါ်တာပါပဲ. တနည်းအားဖြင့် လုပ်စား နိုင်ငံရေးသမား, လုပ်စား နိုင်ငံ့ ခေါင်းဆောင် မျိုးတွေဟာ. သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား " တွေပါပဲ...

‎

‎ကမ္ဘာ ပေါ်က ငပွကြီး အမေရိကန် လက်ချက်မကင်းခဲ့တဲ့...ပနားမားနိုင်ငံက ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုရေးဂါးဟာ စီအိုင်အေ, က မွေးထုတ်ပေးလိုက်တဲ့ သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား, ပေါ့...နိုင်ငံ အထွဋ်အထိပ် ရောက်ပြီးနောက် အမေရိကန်ကို ကလန်ကဆန်လုပ်လာလို့.... သူ့နိုင်ငံထဲအထိ အထူးတပ်ဖွဲ့တွေ စေလွှတ်ဖမ်းဆီးပြီး နှစ်ရှည်ထောင်ကျခံခဲ့ရပြီး. ထောင်ထဲမှာပင် အသက်ဆုံးရသူပါ။

‎

‎နောက်တစ်ယောက်ကတော့. အီရတ်က ခေါင်းဆောင် ဆဒမ်ဟူစိန် သူကိုယ်တိုင်အစောပိုင်း. အမေရိကန်., စီအိုင်အေ တို့နဲ့ ပလဲနံပ ‎သင့်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း အမေရိကန်က မထောက်ခံတဲ့ ကူဝိတ်သို့ ၀င်တိုက်တာ ၊ ရေနံစစ်ပွဲ ကိစွ့တွေမှာ အမေရိကန် နဲ့ ခွာပြဲခဲ့ပြီး အီရတ်ကို စစ်ဆင်နွှဲခံရကာ...ဆဒမ်ဟူစိန် အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ကြိုးပေးကွပ်မျက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပါတယ်...

‎

‎သူ့ဘေးမှာ ရှိနေကြတဲ့ ပြန်ကြားရေး၀န်ကြီး တဲရစ်အဇစ် နဲ့ အီရတ်စစ်ဦးစီးချုပ်တို့ဟာ. စီအိုင်အေ ရဲ့ သူလျှို တွေမှန်းတောင် သိမသွားရှာပါဘူး...ပုန်းအောင်း နေတဲ့နေရာကနေ မိသွားပြီး ကိစွ့ တုံးပလိုက်ကြတာပါပဲ... 

‎

‎နောက်ဆုံး တစ်ဦးကတော့.. နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အဆင့်မဟုတ်သော်လည်း အယ်ကေဒါခေါင်းဆောင် အိုစမာဘင်လာဒင် ဆိုရင် ‎ကမ္ဘာ့အကြမ်းဖက်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သိကြပါလိမ့်မယ်။ အမေရိကန်ကုန်သွယ်ညီနောင် မိုးမျှော်တိုက်ကြီး နှစ်လုံးကို တပြိုင်တည်း

‎လေယာဉ်နဲ့ ၀င်တိုက်ဖြိုချ အကြမ်းဖက် ဖျက်ဆီးခဲ့သူပါ..

‎

‎ဘယ်လောက် လုံအောင်ပုန်းနိုင်တယ်ဆိုပါစေ...သူနဲ့အနီးကပ်ရှိနေတဲ့လူယုံထဲက. သူလျှို,ကြောင့်... ပါကစ္စတန်နိုင်ငံထဲ သူရှိတဲ့ ‎နေရာကို အမေရိကန် လက်ရွေးစဉ် အဖွဲ့တွေ ၀င်ရောက်စီးနင်းတိုက် ခိုက်မှုကြောင့်. မာလကီးယား, သွားခဲ့ရပါတယ်။

‎                 

‎ကဲ. . .နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ရဲ့ထိပ်ဆုံး အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံတော်အာဏာကို..အခြားနိုင်ငံ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ထောက်ပံ့ ပေးကမ်းမှုနဲ့ နေရာ‎ရလာကာ..မိမိ နိုင်ငံ ကောင်းကျိူးထက်...မိမိအားထောက်ပံ့သူတို့ရဲ့. အကျိုးကိုသာဆောင်ရွက်ပေးကြတဲ့ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အကြီး‎အကဲများကို " သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား " ဟု. ခေါ်ဆိုပါကြောင်း....

‎

‎ပစ်မှတ်ဖြစ်သော " သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား " တို့အား ရှာမှတ်အဖြစ် ရွေးချယ်ရခြင်း နှင့် အသုံးချခြင်း ။

‎*******************************

‎

‎ပစ်မှတ်. , ရှာမှတ်. ဆိုတဲ့ အသုံး အနှုံးတွေဟာ. ထောက်လှမ်းရေး.. လောက နဲ့ သူလျှို , လောကတွေမှာ အသုံးပြုကြတဲ့ စကားတွေမို့ မိတ်ဆွေ တို့. နဲ့ စိမ်းကောင်း စိမ်းနေပါလိမ့်မယ်...

‎

‎ပစ်မှတ်ဆိုတာ. မိမိတို့ ရည်ရွယ်ဦးတည်ထားတဲ့ နိုင်ငံ, လူ ပုဂ္ဂိုလ်တကို ရည်ညွှန်းတာဖြစ်ပါတယ်... မိမိ တို့အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တစ်ခုကို ‎ရည်ရွယ် ထိုးဖောက်တော့မယ်ဆိုရင်. အဲ့ဒီ နိုင်ငံဟာ မိမိတို့ အတွက်ပစ်မှတ် နိုင်ငံ ဖြစ်လာပါတယ်...

‎

‎ရှာမှတ်, ဆိုတာကတော့. မိမိတို့ ထိုးဖောက် ၀င်ရောက် သတင်းယူ.... ဖြိုခွဲ, ဖျက်ဆီးရာမှာ. အသုံးပြု, အသုံးချ လှုပ်ရှားရမဲ့ လူ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ‎ရည်ညွှန်းတာဖြစ်ပါတယ်. ...

‎

‎ရှေ့က အခန်းမှာ. ပနားမား နိုင်ငံက. ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုရေးဂါး , အီရတ်နိုင်ငံက နိုင်ငံ့ ခေါင်းဆောင် ဆဒမ် ဟူစိန် တို့ ဟာ အမေရိကန် ‎စီအိုင်အေ, ရဲ့. ရှာမှတ်ပြု. အသုံးချခံရသူတွေပေါ့. အာဏာ ပါဝါ ရှိလာလို့ အာခံလာတဲ့အခါ တိုက်ခိုက်, ဖြိုချ, ဖျက်ဆီးခြင်း ခံလိုက်ရတာ အဲ့သည် ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အတူ နိုင်ငံပါထောင်းလမောင်း ကြေသွားခဲ့ရတာ ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံမှာ.အကျည်းတန် အရုပ်ဆိုးလွန်းလှပါတယ်။

‎

‎အဲ့သည်လို နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံကို ထိုးဖောက်ထောက်လှမ်း သူလျှိုမွေးကြရာမှာ. ကမ္ဘာမှာရှိတဲ့ အခြားသောဒေသများထက်...အာရှ နဲ့ ‎အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံ အချို့မှာ. ထူးခြားချက်တစ်ခုရှိနေပါတယ်...

‎

‎အဲ့ဒါကတော့ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်အုပ်ချုပ်သူ ဆက်ခံတတ်တဲ့ သဘောပါပဲ...         

‎

‎တနည်းအားဖြင့် ပြည်သူအများ လေးစားချစ်ခင်...အားကိုးရတဲ့ ခေါင်းဆောင်အပေါ် ထားတဲ့ သံယောဇဉ်ကို သူ့မိသားစုအစဉ်အဆက်.

‎ထိ ခေါင်းဆောင်နေရာ ပေးလိုကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်...

‎

‎ဒီတော့လည်း အနောက်နိုင်ငံကြီးများက ဒီအချက်ကိုကောင်းစွာမြင်ပြီး...အသုံးချဘို့ နဲ့ အဲ့ဒီ နိုင်ငံတွေကိုထိုးဖောက်၀င်ရောက်ဖို့...‎သူလျှို. " ရှာမှတ်ရှာကြတဲ့ အခါ အဲ့ဒီအားသာချက်ကို မိမိရရ ဆုတ်ကိုင် ကြိုတင်စီမံချက်ချကာ ". သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား " ကို မွေးထုတ်

‎လိုက်ပါတော့တယ်...

‎

‎ဒီနေရာမှာ. တချက်ရှင်းပြထားချင်တာက. ကျွန်တော် အခုအောက်မှာ ရေးပြမဲ့ နိုင်ငံတွေရဲ့ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် အာဏာကိုင်စွဲ ဆက်ခံမှုတိုင်း‎ဟာ " သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား. " တွေချည်းပဲတော့ မဟုတ်ကြပါဘူး..

‎

‎ဒီလို အစဉ်အလာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်ဆိုတဲ့ သာဓကတွေကို ထင်သာမြင်သာအောင် ချ, ပြခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်.. တနည်းပြောရရင် အားလုံးဟာ. " သူလျှို. နိုင်ငံရေးသမား." များဟု တထစ်ချမမှတ်ယူစေလိုကြောင်း ပြောချင်ပါတယ်. ( အစဉ်အလာရှိ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်မျိုးဆက်တွေဟာ နိုင်ငံကြီးများရဲ့ " သူလျှို နိုင်ငံရေး သမား " များအဖြစ်

‎ဖန်တီးနိုင်ရန်အကောင်းဆုံး. ရှာမှတ်, များဖြစ်ကြပါတယ်. 

‎

‎အစဉ်အလာအရ. လူထုထောက်ခံမှုရ မျိုးဆက် ခေါင်းဆောင်များမှာ -

‎

‎ပထမ, အာရှတိုက်ထဲက. အိနွိ့ယ နိုင်ငံကြီး...လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းထဲက ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ပန်ဒစ်ဂျဝါဟလာနေရူး။ သူ့နောက်ဆက်ခံသူက သမီး အင်ဒီယာဂနွီ့ ( အနီးကပ်ကိုယ်ရံတော် တပ်သားတစ်ဦး ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်၍ သေဆုံး)...

‎

‎နောက်တော့သူ့သား ဖြစ်သူ ရာဂျစ်ဂနွီ့ ၀န်ကြီးချုပ်ဖြစ် ပြီး...နောက်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲဆွယ်စဉ် ပန်းစည်းကမ်းအမျိုးသမီးလေး

‎တစ်ဦး၏ အနီးကပ်အသေခံ ဗုံးခွဲ ခံရလို့ သေဆုံးခဲ့ရ...

‎

‎နောက် ရာဂျစ် ဇနီး ဆိုနီယာဂနွီ့ ( အီတလီ, နိုင်ငံသူ) ပါတီဥက္ကဌ နေရာ ဦးဆောင်ပြီး သား ဖြစ်သူ ရာဟူးလ်ဂနွီ့ အား ရွေးကောက်ပွဲ၀င်ရောက် ယှဉ်ပြိုင်စေပါတယ်...အဲ့ဒါ အိနွိ့ယရဲ့ နေရူး မျိုးဆက်...

‎

‎ဘဂ်လားဒေ့ရှ် ကတော့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇီယာအူဟတ်ရဲ့ သမီး " ဘီဂင်ခါလီဒါဇီယာ " နဲ့. နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ ဘူးတဲ့ " ရှိတ်မူဂျီဘာရာမန် " ရဲ့ သမီး. လက်ရှိ၀န်ကြီးချုပ် " ရှိတ်ဟာစီနာ " ၊ သူတိုနစ်ဦးဟာလည်း နိုင်ငံမှာ အစဉ်အလာရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်သမီးတွေပါပဲ. နိုင်ငံကို တပြန်တလှည့် အုပ်ချုပ်နေကြတဲ့ အမျိုးသမီးတွေပါပဲ...

‎

‎ဖိလစ်ပိုင်က သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့ဘူးတဲ့ အမျိုးသမီး." ကိုရာဇန် အကွီနို. "ကတော့ သမ္မတ မားကို့စ် လက်ထက်မှာ နိုင်ငံခြားကနေ ပြည်တော်ပြန်ခွင့်ရလာတဲ့ နိုင်ငံရေးသမား ခင်ပွန်းဖြစ်သူ" ဘင်နစ်နိုအကွီနို မနီလာ လေဆိပ်မှာ. လေယာဉ်ပေါ်က ဆင်းဆင်းခြင်း လုပ်ကြံခံရတာနဲ့ ပြည်သူတွေ ကရုဏာ သက်ခြင်းခံရကာ မားကို့စ် ပြုတ်ကျ ပြီးနောက်ရွေးကောက်ပွဲ မဲအသာနဲ့ သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့ဘူးသူဖြစ်ပါတယ်...

‎

‎နောက်တစ်ဦးက ပါကစ္စတန်နိုင်ငံက ဖခင်ဖြစ်သူ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲ...အလီဘူတို ရဲ့ သမီး " ဘနာဇီယာဘူတို " ၊ သူလည်းပဲ ဖခင်အရှိန်အဝါ နဲ့ ၀န်ကြီးချုပ်နေရာ ရခဲ့ဘူးသူပါ...နောက်မှ လာဘ်စားတတွေ,ခင်ပွန်းဖြစ်သူလည်း ပါ၀င်ပတ်သက် ငြိစွန်းတာတွေကတော့ တပိုင်းပေါ့. ...

‎  

‎နောက်တစ်ယောက်က တောင်ကိုးရီးယားက သမ္မတ ပက်ချုံဟီး ရ သမီး ပတ်ဂွမ်ဟေးလ်, သူလည်း ခေါင်းဆောင်နေရာတော့ရပါရဲ့။ အဂတိ, လာဘ်စားမှုတွေနဲ့. အချားနိမ်း သွားတဲ့သူ တစ်ဦးပေါ့... 

‎

‎အိမ်နီးချင်း ထိုင်းကတော့ အကိုဖြစ်သူ သက်ဆင်ရှီနာ၀ပ်, နိုင်ငံကနေ ထွက်ပြေး ပုန်းရှောင်နေရစဉ် အကိုလိုပဲ ရွေး ကောက်ပွဲ၀င် အောင်ပွဲဆင်ခဲ့တဲ့ ညီမ သက်ဆင်ရှီနာ၀ပ် ( ၀န်ကြီးချုပ်) ပါ... သူလည်း ပတ်ဂွမ်ဟေးလ် လိုပဲ လာဘ်စားမှုပွေလိမ်ရှုပ် နဲ့ အရှောင်အတိမ်း ‎နိုင်ငံခြားသို့ ပြေးပေါ့... အခုလည်း သ်ဆင်ရဲ့ သမီးဖြစ်သူ အရှုပ်တော်ပုံတွေ

‎

‎နောက်... နောက်... မြန်မာနိုင်ငံ. ?

‎

‎အထောက်အထားတွေနဲ့. ဆက်ပြောကြရအောင်...

‎

‎မိတ်ဆွေတို့ #သူလျှိုနိုင်ငံရေး နဲ့ ပတ်သက်လို့. ... ရှေ့ အခန်းတွေမှာ ကျွန်တော်ရေးပြခဲ့တဲ့ အချက်တွေ ပြန်ချုံးပြရရင် , မြန်မာနိုင်ငံဟာ, တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ ထိစပ်ရာ အချက်အချာနေရာ ၊ တရုတ်ပြည်မကြီးကို. ချဉ်းကပ် ထောက်လှမ်း လို့ အကောင်းဆုံးနေရာ, စစ်အခြေစိုက်စခန်းဆောက်အခြေချရန်..... ကောင်းသောနေရာမှာ. တည်ရှိနေတာမို့... ကမ္ဘာ့ အင်အားကြီးနယ်ချဲ့ လက်သစ်တွေ မျက်စေ့ကျနေတာ မဆန်းပါဘူး...

‎

‎ဒါ့ကြောင့်လည်း ခေတ်အဆက်ဆက်. ... မြန်မာနိုင်ငံကို. လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်နိုင်ဘို့. သူလျှို တွေနဲ့ ထိုးဖောက်ဖို့ ကြိုးစားကြပေမဲ့... ထင်သလောက် ခရီးမပေါက်ခဲ့ကြပါဘူး..သူလျှို. , ဆိုတာလည်း သာမန်နေရာကို ထိုးဖောက်၀င်ရောက် လျှုပ်ရှားရတာနဲ့ စာရင်...နိုင်ငံ့‎ထိပ်ပိုင်းနေရာတွေ အထိ ထိုးဖောက်၀င်ရောက်ခြင်းက ပိုမို ထိရောက် မယ်လို့. သိရှိထားကြတာမို့ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်မှာ ဒေါ်ရတနာနတ်

‎မယ်, ကို သူလျှို , တာ၀န်ပေး ထိုးဖောက် ၊ ၀င်ရောက် စေခဲ့တာပါပဲ ဒါကိုလည်း အခြေအနေမှန်ကို. နိုင်ငံတော်က သိရှိသွားတာမို့... အောင်မြင်မှု မရရှိသွားပါဘူး...

‎

‎တနည်း အားဖြင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး နဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် ကြိုတင်သတင်းရယူ , ဖြတ်တောက် ချေမှုန်းခဲ့တဲ့တပ်မတော်ထောက်လှမ်း

‎ရေး အဖွဲ့ကြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိတာကလည်း ဘက်ပေါင်းစုံ ထိုးဖောက်၀င်ရောက်ရန်မလွယ်ကူခဲ့ကြခြင်းပဲ. ဖြစ်ပါတယ်...

‎

‎ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတိုင်းမှာ အချိုးအကွေ့, အလှည့် အပြောင်းတွေ ရှိတတ်ကြစမြဲမို့. ... အမျိုးသားညီလာခံက နေ ရေးဆွဲပြဌာန်းလိုက်တဲ့ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်း အုပ်ချုပ်ပုံ ၊ အခြေခံ ဥပဒေ အရ , ဒီမိုကရေ စီတခေတ်ပြောင်းချိန်. ကျား, ချောင်း ချောင်းနေတဲ့ နိုင်ငံတကာ... သူလျှို. , ထိုးဖောက်. ၀င်ရောက်မှုတွေက. တဖန် ခေါင်းပြန်ထောင်ခဲ့ပါတယ်.... 

‎

‎ဒီနေရာမှာပြောပြချင်တာ. ရှေ့အခန်းတွေမှာ ပြောခဲ့သလို အာရှ နဲ့... အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံ. တချို့ရဲ့. အစဉ်အလာ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ဟောင်းကြီးတွေ... အများလေးစား ချစ်ခင်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ မျိုးရိုး စဉ်ဆက်ကို ရုပ်ပြ စင်တင်ပေးခဲ့တဲ့ အစဉ်အလာအတိုင်း အနောက်ကကြွလာတဲ့. ခါတော်မီ မျိုးဆက် မယ်တော်ကို. ပေါ်လစ်ဆီ နိုဗယ်ဆုနဲ့အတူ အရောင်တင်ပေး လိုက်ကြတော့တာပါပဲ...

‎

‎မြန်မာပြည်ကို. ချို့တဲ့နွမ်းပါးစွာရောက်လာတဲ့ ( UN တွင် စာရေးမ..အဆင့်သာရှိတဲ့ ) ဘာသာခြား၊နိုင်ငံခြားသားနဲ့ လက်ထပ် အိမ်ထောင်ကျတဲ့ အနောက်မယ်တော်ကို ၈၈, လှုပ်ရှားမှု နဲ့အတူ ထိုးတင်ပေးခဲ့ပေမဲ့. တတိယအင်အားစု ဖြစ်တဲ့ တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းခဲ့လို့ အဲ့ဒီတုံးက. ငုပ်ကောင် ဖြစ်နေရာက ယခု ဒီမိုကရေစီခေတ်မှာ ပြန်ပီး ပေါ်လစ်တင်လာခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်..

‎

‎ဒါ့ကြောင့်လည်း သူမအုပ်ချုပ်တဲ့ခေတ်မှာ. ရုပ်ထုတွေ မှို, လိုပေါက်အောင်ထု ( Hero worship , သူရဲကောင်းကိုးကွယ်ခြင်း ) ၊

‎တံတား, အမည်ကို လွှတ်တော် မှာ အတင်းမဲခွဲ ဆုံးဖြတ်ပြောင်းလဲတွေလုပ် ၊ 

မိမိအရည်အချင်းပေါ်ယုံကြည်စွာ ဦးဆောင်ဘို့ မကြိုးစား

‎ပဲ ဖခင်အရှိန်အဝါ ကိုမှီး ( ဆင်ဖြူတော် မှီ ကြံစုပ် ) တဲ့ အလုပ်‌ေတွ တနိုင်ငံလုံးကို တွန်းပြီး. လုပ်တော့တာပါပဲ... 

ကယား, မှာဆို ရုပ်ထု စိုက်တာကို မကျေနပ်တဲ့. တိုင်းရင်းသားတွေကို ဖြိုခွဲ, ရော်ဘာကျည်နဲ့ပစ်, ကျောင်းသားလူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီး ထောင်ချတာတွေဟာ ဒီမိုကရေစီ လို့ အော်နေတဲ့ သူတို့လုပ်ရပ်နဲ့ ဖီလာဖြစ်နေပါတယ်... 

‎

‎နိုင်ငံတွင်းမှာလည်း အကြံပေးဆိုတဲ့. သူလျှို , တွေ ၊ ယုအက်စ် , ...အိုအိုင်စီ. , ထိုင်၀မ် , တရုတ်ပြည်မကြီး, အိနွိ့ယ, ဂျပန် သူလျှိုတွေဟာ အသွင်အမျိုးမျိုး, နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ ခြေချင်း လိမ်၀င်ရောက် လှုပ်ရှားနေကြတာမို့ နိုင်ငံရေး စာရေးဆရာကြီး တစ်ဦး‎ပြောသလို လမ်းလျှောက်ရင်. သူလျှို , တွေနဲ့ မတိုက်မိအောင် မနည်းရှောင်နေရတယ်ဆိုတာ အမှန်ပါပဲ..  

‎

‎မယ်တော်ကြီးကိုယ်တိုင်ကလည်း...အထောက်အပံ့တွေ ရယူရင်း.... တဖြည်းဖြည်း နဲ့ ဒီလောကထဲ သာယာမှန်းမသိရောက်မိလျက်သား

‎ဖြစ်နေမှတော့ ပြောစရာ မလိုအောင်ပါပဲ... မိမိတို့ပါတီအောင်နိုင်‌ေရး လိုအပ်တဲ့ ရန်ပုံငွေတွေ တဖက်ကထောက်ပံ့ပေးတာကို လက်ခံ‎ရယူထားမိမှတော့ သူတို့လိုအပ်ချက်တွေ ဆောင်ရွက်ပေးဘို့ ကတိက၀တ်တွေ ပေးရပြီပေါ့ ... အာဏာရလာတော့လည်း အဲ့သည်

‎ကတိက၀တ် တွေ. အတိုင်း ဆောင်ရွက်ပေးကြရတာ ငြင်းမရ နိုင်တဲ့ လက်တွေ့ ဖြစ်စဉ် မျက်မြင်, ဒိဌ တွေပါပဲ... 

‎

‎ကဲ...ဘယ်မှာလဲ. ? 

‎

‎နိုင်ငံတော်နဲ့ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူတွေ 'အတွက်။

‎

‎သူလျှို , တို့အား. ထောက်ပံ့မွေးမြူခြင်းနှင့်မြန်မာပြည်

‎**********************************

‎

‎သူလျှို , အဆင့် လှုပ်ရှားသူတွေဟာ... နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ အမြင့်ဆုံး.... အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်း အဆင့်ဆင့်အထိ. ထိုးဖောက်၀င်ရောက်ကြရတာ ဖြစ်တာကြောင့် အရေးကြီးဆုံးသော. လိုအပ်ချက်ကတော့ ငွေပဲ ဖြစ်ပါတယ် ... ရယူပေးကြရမှာကတော့ အရေးကြီး, အရေးပါသောသတင်း, အထောက်အထား ၊မှတ်တမ်း ဓာတ်ပုံ ၊ စာရွက် စာတမ်းများပဲ ဖြစ်ပါတယ်...တချို့ကတော့သူတို့ ခိုင်းစေတဲ့အတိုင်း ဆောင် ရွက်ပေးရန် အလို့ငှာ...  

‎

‎ငွေ, ကို ကဏ္ဍတော်တော်များများမှာ လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလောက် များများစားစား သုံးနိုင်လေ, တန်ဘိုးရှိ သတင်းများရယူနိုင်လေဖြစ်ပါ‎တယ်. သူလျှို, ကနေ ထပ်ဆင့် စည်းရုံး မွေးမြူ ရတဲ့. အမာခံ ၊ သတင်းပေးတွေကိုလည်း ငွေ နဲ့ပဲ သိမ်းသွင်း စည်းရုံးရပါတယ်....

‎

‎သူလျှို. , နိုင်ငံရေးသမား မှာ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ခဲ့သလို... အခြားနိုင်ငံ / အဖွဲ့အစည်းကြီး တစ်ခုခုက အထောက်အပံ့တွေရယူပြီးရင်... အဲ့သည် နိုင်ငံ, အဖွဲ့အစည်း အကျိုးစီးပွားအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး အလုပ် လုပ်ပေးရ တဲ့. " သူလျှို. နိုင်ငံရေးသမား. " အပါအ၀င် သူလျှို 

‎အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးကို အောက်ပါ သွယ်ဝိုက်သောနည်းလမ်းများနဲ့ ငွေကြေးရရှိရေး ထောက်ပံ့ပေးကြပါတယ် -

‎

‎*. ဘဏ်စာရင်း ဖွင့်ထားပေးခြင်း... 

‎* လုပ်ငန်းတစ်ခု. ထူထောင် မ,တည် ပေးထားခြင်း ...

‎* တင်ဒါ , လေလံ. အောင်မြင်အောင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း... 

‎* တံစိုး လက်ဆောင်အဖြစ် ရွှေချောင်း ၊ ဒေါ်လာထောက်ပံ့ပေး ခြင်း ...

‎* တန်ဘိုးရှိ ပစ္စည်း ၊ ဈေးလျော့. ရောင်းချပေးခြင်း. ...

‎* အရှုံးခံ၍. လောင်းကစား နည်းမှတဆင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့ခြင်း..

‎

‎ အောက်မှာဖော်ပြထားတာတွေမှာ illegal payments ဆိုတာအဲ့ဒီ တံစိုးလက်ဆောင်, ရွှေချောင်းတွေကို. ခရိုနီ, ခရိုပြာ, အုပ်ချုပ်သူ အဆင့်ဆင့်တွေထံက ထောက်ပံ့ပေးတဲ့. ငွေကြေး နဲ့ ရွှေ တွေပါပဲ.

‎

‎လုပ်ငန်း တစ်ခု ထူထောင်တယ်ဆိုတာလည်း ... အာဏာရှိစဉ်မှာ လုပ်ရတာမို့. ဘာမှမခက်ပါဘူး... ပရဟိတ တို့, ဘာ ခင်ကြည် /ညာ ခင်ကြည် ဖောင်ဒေးရှင်းတွေ အမည်ခံ ရူံးခန်းဖွင့်ပြီး... ဘဏ်စာရင်း ဖွင့်လှစ် ငွေတွေစီးဆင်းပေးနေတာမို့ အကြိုက်သုံးပါပဲ...

‎

‎လေလံဆိုလည်း ရှည်ရှည် ဝေးဝေးကြည့်စရာမလို... သောင်းဂဏန်းလောက်တန်တဲ့. ခြံတံခါးကို. သိန်းထောင်ချီပေး၀ယ်... ရာဂဏန်း

‎ခန့်သာတန်တဲ့ ကားကို သိန်းထောင်ချီ ပေး၀ယ်...အမေကိုယ်တိုင်..ထိုးထားတဲ့ ဆွယ်တာ အကျီ်လေးဆိုပြီး ရာဂဏန်းပေး၀ယ်ခြင်း လုပ်ရပ်တွေဟာ. သူလျှို. , ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်း အတိုင်းငွေတွ စီးမျောစေတာမို့. မသိတဲ့ လူပိန်းတွေအတွက်ကတော့. " ထူးထွေ

‎တည့်. အံ့စရာ. " .ပေါ့... ကိုယ်တို့အတွက်ကတော့ ဒါမျိုးအကွက်တဟာ. " ရိုး. ဟိုး. ဟိုး. နေပါပီကွယ်. "

‎

‎အဲ့ဒီ သူလျှို , ခေါင်ကြီး ပိုင်းကမှ တဆင့်. လက်ကား အမာခံ..သတငပေး လော်ဘီလေးတွေဆီ. ပြန်မျှချင်တော့. လုပ်ငန်းတင်ဒါ, လေလံ တွေချပေးနေတာ. မကြည့်ချင် မြင်လျှက်သား. ပါပဲ..မန်းလေးက လော်တင့်ကြောင်, ဆိုရင်. ဗုဒ္ဓ ဘုရားရှင်. ဥဏ္ဍွလုံမွှေးတော်ပုံဆွဲ‎တဲ့ အနုပညာရှင် / ယခင်ကိုယ်ရံတော် (ယခု, ၀ရမ်းပြေး မိသားစု) ကို တင်ဒါ တောင်မခေါ်ပဲ. လုပ်ငန်းကြီး တစ်ခု ချပေးလိုက်တာကြား‎မိမှာပေါ့... အဲ့ဒါ. သူလျှို နဲ့ သူလျှို. အမာခံတွေထံ ငွေကြေး စီးဆင်းပုံ လမ်းကြောင်းတွေပါပဲ. ....

‎

‎ငွေကို ပေါပေါများများ သုံးနိုင်လာရင်. . မလိုချင်တာ ကို ဖျက်ဆီး... လိုချင်တာကို ပုံဖော်ကြကာ. သူတို့ကိုထောက်ပံ့ပေးတဲ့ နိုင်ငံ. ,‎အဖွဲ့ အစည်းကြီးများအကြိုက် ဆိုကြရ တီးကြရ တော့တာပါပဲ. ...

‎

‎ဒါ့ကြောင့်လည်း ပြည်သူတွေ ဆန္ခ့ ဘယ်သို့ရှိနေနေ...အနောက်တံခါး၀င်ပေါက်ကို ဖွင့်, ၀င်လာမဲ့ ၁၃၅, မျိုးမဟုတ်သူတွေ အတွက်... ရေမီးအစုံ, ဆန် ဆီ ဆား ၊ ထောက်ပံ့ငွေများနဲ့ တကွ ကြိုဆိုပေးတာဟာ သူလျှို နိုင်ငံရေးသမား " တို့ရဲ့. သူ့ဆန်စား ရဲ ရတဲ့. ...အဖြစ် မို့ ကြည့်တတ်ရင် မြင်နိုင်ပါတယ်...  

‎ဒါ့ကြောင့်. ဒီတစ်ဖြတ်. ဒီမှာ အဆုံးသတ်ရရင် ...

‎ သူလျှို. , နိုင်ငံရေးသမား ဆိုတာ. ၄င်းတို့ ကိုယ်တိုင်အကျိူး နဲ့... ၄င်း တို့ကို ပေးကမ်း ထောက်ပံ့ထားတဲ့. နိုင်ငံ. , အဖွအဖွဲ့အစည်းများ ရဲ့..အကျိုးကိုသာ ရှေ့ရှူ ဆောင်ရွက်သုများသာဖြစ် ပြီး ...နိုင်ငံ နဲပြည်သုတို့ရဲ့ အကျိုးစီးပွား ကို ဦးထိပ်ထား ဆောင်ရွက်သူများ မဟုတ်ကြောင်း လေ့လာအကဲခတ်တတ်ရင် ရှင်းရှင်းမြင်နိုင်ပါ တယ်....

အဆိုပါ သူလျှို များကိုလည်း အသုံးချလိုသူ နိုင်ငံ, အဖွဲ့အစည်းများက နောက်ကွယ်မှ ကြိုးကိုင်ချယ် လှယ်ကြကာ လိုအပ်သော …

ဓန ငွေကြေးကို နည်း လမ်းအသွယ်သွယ်ဖြင့် ပံ့ပိုး ပေးနေကြပါ ...ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါတယ်...

ခေတ္တ နားပါဦးမည် ...

#ဗကကိုကိုဇော်

 မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တဲ့အကြောင်းအရာက ဂျာနယ်တစ်စောင်ထဲမှာ ဖတ်ရတဲ့ အကြောင်းအရာတချို့ကို အခြေခံပြီး ပြောချင်တာပါ။

တကယ်တော့ ဂျာနယ်ထဲက စာကို ဖတ်ပြရုံနဲ့တော့ မပြီးပါဘူး။

စာထဲမှာ ရေးထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေထက် ပိုအရေးကြီးတာက…

အဲဒီဖြစ်ရပ်တွေက ကျွန်တော်တို့ကို ဘာပြောနေသလဲဆိုတာပါ။

သမိုင်းဆိုတာလည်း ဒီလိုပါပဲ။

ဖြစ်ရပ်တွေကို မှတ်ထားဖို့အတွက်ပဲ သမိုင်းကို လေ့လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဲဒီဖြစ်ရပ်တွေ ဘာကြောင့်ဖြစ်လာသလဲ။

ဘယ်လိုအခြေအနေတွေက အဲဒီဖြစ်ရပ်တွေကို ဖြစ်လာစေသလဲ။

ပြီးတော့…

အဲဒီအမှားတွေ၊ အဲဒီအတွေ့အကြုံတွေကနေ ဒီနေ့လူတွေ ဘာသင်ခန်းစာယူသင့်သလဲဆိုတာ သိဖို့ သမိုင်းကို လေ့လာတာပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ဂျာနယ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ မြန်မာ့အရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အချက်တစ်ခုက ထင်ရှားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေဟာ ဒီနေ့မှ စဖြစ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ဖြစ်လာတဲ့ ပြဿနာတွေ၊ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ ပြဿနာတွေ၊ တစ်ခေတ်ပြီးတစ်ခေတ် ပုံစံပြောင်းပြီး ဆက်လက်ရှိနေတဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိပါတယ်။

ဒီအချက်ကို နားမလည်ဘဲ ဒီနေ့ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုတည်းကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်…

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နားလည်ဖို့ ခက်ပါလိမ့်မယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

ဒီနေ့မြင်နေရတဲ့ ပြဿနာအများစုရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ မနေ့ကရှိပါတယ်။

မနေ့ကရဲ့နောက်မှာလည်း တစ်နေ့ကရှိပါတယ်။

တစ်နေ့ကရဲ့နောက်မှာလည်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိပါတယ်။

ဒါကြောင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို နားလည်ချင်ရင်…

လက်ရှိသတင်းကိုပဲ ကြည့်လို့ မရပါဘူး။

သမိုင်းကိုပါ ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

လွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့နောက် မြန်မာနိုင်ငံဟာ တည်ငြိမ်တဲ့ နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို အမြဲတမ်း မသွားနိုင်ခဲ့ပါဘူး။

လွတ်လပ်ရေးရပြီး မကြာခင်မှာပဲ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခတွေ၊ နိုင်ငံရေးအယူအဆ မတူညီမှုတွေ၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာ ပြဿနာတွေ၊ အာဏာခွဲဝေမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီကနေ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေ ပြောင်းလဲလာတယ်။

အစိုးရတွေ ပြောင်းလာတယ်။

အာဏာပိုင်စနစ်တွေလည်း ပြောင်းလာတယ်။

ဒါပေမယ့်…

အခြေခံပြဿနာတချို့ကတော့ မပျောက်သွားပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမယ့်အချက် တစ်ခုရှိပါတယ်။

အစိုးရပြောင်းတာနဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် ပြောင်းတာနဲ့လည်း နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေ ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

နိုင်ငံရေးပြဿနာဆိုတာ လူတစ်ယောက်တည်းရဲ့ ပြဿနာမဟုတ်လို့ပါ။

စနစ်နဲ့ဆိုင်တယ်။

အာဏာခွဲဝေမှုနဲ့ ဆိုင်တယ်။

လူမျိုးစုတွေအကြား ယုံကြည်မှုနဲ့ ဆိုင်တယ်။

စီးပွားရေးနဲ့ ဆိုင်တယ်။

ဥပဒေနဲ့ ဆိုင်တယ်။

အရေးကြီးဆုံးက…

တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ဘယ်လောက်ယုံကြည်နိုင်သလဲဆိုတာနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုပြဿနာတွေကို တစ်ခါတည်းနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ မရပါဘူး။

ဒါကြောင့် သမိုင်းမှာ ပြဿနာတစ်ခု မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တာကို နောက်ခေတ်က လူတွေက ထပ်ပြီး အမွေဆက်ခံရတာပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ကြည့်ရင်လည်း ဒီလိုပါပဲ။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အာဏာကို ဘယ်သူက ကိုင်ထားသလဲဆိုတာထက်…

အာဏာကို ဘယ်လိုအသုံးပြုသလဲဆိုတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

အာဏာဆိုတာ တစ်ခုတည်းသော လက်ထဲမှာ ရှိနေရုံနဲ့ နိုင်ငံတည်ငြိမ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အာဏာရှိတဲ့သူနဲ့ အာဏာမရှိတဲ့သူကြား ယုံကြည်မှုရှိရပါတယ်။

ဥပဒေကို လူတိုင်းအတွက် တစ်မျိုးတည်း သက်ရောက်နိုင်ရပါတယ်။

ပြီးတော့…

မတူညီတဲ့အမြင်တွေကို အတူတကွထားနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှု ရှိရပါတယ်။

ဒီအချက်တွေ မရှိဘူးဆိုရင်…

အပြင်ပန်းမှာ ငြိမ်နေပေမယ့် အတွင်းမှာတော့ ပြဿနာတွေ စုနေတတ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ နိုင်ငံအများကြီးက ဒီအတွေ့အကြုံကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြပါတယ်။

တချို့နိုင်ငံတွေက ပဋိပက္ခတွေကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပြီး ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ကြတယ်။

တချို့နိုင်ငံတွေကတော့ အချိန်မီ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာတွေကြောင့် ပိုကြီးတဲ့ ပဋိပက္ခတွေထဲ ဝင်သွားကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် သမိုင်းရဲ့ အရေးကြီးဆုံးသင်ခန်းစာတစ်ခုက…

“ပြဿနာမရှိဘူးလို့ ထင်နေတာနဲ့ ပြဿနာက ပျောက်မသွားဘူး”

ဆိုတာပါပဲ။

မိတ်ဆွေတို့…

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါလည်း ဒီအချက်ကို မမေ့သင့်ပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ဟာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မြင်တိုင်း…

“ဘယ်သူမှားလဲ”

“ဘယ်သူကောင်းလဲ”

“ဘယ်သူဆိုးလဲ”

ဆိုတာကိုပဲ ချက်ချင်း ဆုံးဖြတ်ချင်ကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးသမိုင်းမှာ ဒီလိုအဖြူနဲ့အမည်း ခွဲလိုက်ရုံနဲ့ အဖြေထွက်ဖို့ မလွယ်ပါဘူး။

ဖြစ်ရပ်တစ်ခုရဲ့နောက်မှာ အကြောင်းရင်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုရဲ့နောက်မှာတောင် အဲဒီခေတ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေရှိပါတယ်။

အဲဒီအခြေအနေကို မသိဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုတည်းကိုပဲ ကြည့်လိုက်ရင်…

သမိုင်းကို တစ်ဝက်ပဲ မြင်ရပါလိမ့်မယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းကို ဖတ်တဲ့အခါ…

“ဘာဖြစ်ခဲ့လဲ” ဆိုတာတင် မဟုတ်ဘဲ…

“ဘာကြောင့်ဖြစ်ခဲ့လဲ” ဆိုတာကိုပါ မေးရပါမယ်။

ဒီမေးခွန်းက အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

ဂျာနယ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်ရပ်တွေကို ကြည့်ရင်း ကျွန်တော် သတိထားမိတာက…

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပြည်တွင်းကိစ္စတွေနဲ့ပဲ သီးခြားတည်ရှိနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒေသတွင်းနိုင်ငံရေး၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွား၊ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ မူဝါဒတွေ၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွေကလည်း မြန်မာ့အရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

ဒါကလည်း သမိုင်းမှာ အသစ်အဆန်းမဟုတ်ပါဘူး။

ကမ္ဘာပေါ်က နိုင်ငံငယ်တော်တော်များများဟာ သူတို့ရဲ့ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးကို ကိုယ့်နိုင်ငံအတွင်းက အခြေအနေတစ်ခုတည်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်လို့မရပါဘူး။

အနီးအနားနိုင်ငံတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကိုလည်း ထည့်တွက်ရပါတယ်။

အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ မူဝါဒကိုလည်း ထည့်တွက်ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာ တစ်ခုကို သတိထားရပါမယ်။

နိုင်ငံတကာက သက်ရောက်မှုရှိတာမှန်ပေမယ့်…

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ပြဿနာအားလုံးကို နိုင်ငံခြားကပဲ ဖန်တီးတယ်လို့ ပြောလိုက်ရင်လည်း မမှန်ပါဘူး။

အတွင်းမှာရှိတဲ့ ပြဿနာကို အတွင်းမှာလည်း ရှာရပါတယ်။

ပြင်ပက သက်ရောက်မှုကို ပြင်ပမှာလည်း ရှာရပါတယ်။

နှစ်ခုလုံးကို တွဲကြည့်မှ အခြေအနေတစ်ခုကို မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်နိုင်မှာပါ။

ဒါဟာ နိုင်ငံရေးကို သုံးသပ်တဲ့အခါ အရေးကြီးပါတယ်။

တစ်ဖက်တည်းကိုပဲ အပြစ်တင်လိုက်တာဟာ အလွယ်ဆုံးနည်းပါ။

ဒါပေမယ့် အလွယ်ဆုံးနည်းက အမြဲတမ်း အမှန်ဆုံးနည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေအနေနဲ့ သတိထားသင့်တဲ့ အချက်တစ်ခုလည်း ရှိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းကို ချစ်ကြပါတယ်။

ကိုယ့်နိုင်ငံသမိုင်းကိုလည်း ဂုဏ်ယူကြပါတယ်။

ဒါက ကောင်းပါတယ်။

ဒါပေမယ့်…

သမိုင်းကို ဂုဏ်ယူတာနဲ့ သမိုင်းထဲက အမှားတွေကို မမြင်ချင်တာက မတူပါဘူး။

ကိုယ့်သမိုင်းကို တကယ်ချစ်တယ်ဆိုရင်…

ကိုယ့်ဘက်က မှားခဲ့တာကိုလည်း သိရပါမယ်။

ကိုယ့်ဘက်က အားနည်းခဲ့တာကိုလည်း ဝန်ခံရပါမယ်။

သူများဘက်က မှန်ခဲ့တဲ့အချက်ကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုနိုင်ရပါမယ်။

ဒါမှ သမိုင်းဟာ ဂုဏ်ယူစရာတစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲ…

သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို တကယ်နားလည်ချင်ရင်…

အတိတ်ကို ပြန်ဖတ်ဖို့လိုပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အတိတ်ကို ပြန်ဖတ်တဲ့အခါ…

ဘယ်သူ့ကို အပြစ်တင်ဖို့ ဖတ်နေတာလဲဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်ရပါမယ်။

သမိုင်းထဲက လူတွေကို အပြစ်တင်ဖို့ပဲ ဖတ်နေရင်…

သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ဘာမှ သင်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

သမိုင်းကို နားလည်ဖို့ ဖတ်ရင်တော့…

အတိတ်က အမှားတွေဟာ မနက်ဖြန်အတွက် သတိပေးချက် ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီအချက်က ကျွန်တော် ဒီနေ့ပြောချင်တဲ့ အဓိကအကြောင်းအရာပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဟာ သမိုင်းကို ဘယ်လောက်လှအောင် ပြောနိုင်သလဲပေါ်မှာ မတည်ပါဘူး။

သမိုင်းကို ဘယ်လောက်မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်နိုင်သလဲပေါ်မှာ ပိုပြီးတည်ပါတယ်။

အတိတ်ကို မေ့သွားရင် အမှားတွေကို ထပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

အတိတ်ကို တစ်ဖက်သတ်မှတ်ထားရင်လည်း အမှားတွေကို ထပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

အတိတ်ကို အမှန်အတိုင်းကြည့်နိုင်မှသာ…

အနာဂတ်ကို ပိုကောင်းအောင် တည်ဆောက်နိုင်မှာပါ။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေ့ ကျွန်တော် မေးချင်တဲ့ မေးခွန်းက ရိုးရိုးလေးပါ။

ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းကို တကယ်လေ့လာနေတာလား…

ဒါမှမဟုတ်…

ကိုယ်ယုံကြည်ပြီးသားအရာတွေကို အတည်ပြုဖို့ သမိုင်းထဲက ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အပိုင်းတွေကိုပဲ ရွေးဖတ်နေတာလား။

ဒီမေးခွန်းကို ကျွန်တော်လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးကြည့်စေချင်ပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဟာ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ လက်ထဲမှာပဲ ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ပြည်သူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ အတွေးထဲမှာလည်း ရှိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ဘာကိုယုံကြည်သလဲ။

ဘာကို မေးခွန်းထုတ်သလဲ။

ဘာကို လက်ခံသလဲ။

ဘာကို လက်မခံဘူးလဲ။

ဒီအရာတွေဟာ တစ်နေ့ကျရင် နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေတို့…

သတင်းတစ်ခုတွေ့တိုင်း ချက်ချင်းမယုံပါနဲ့။

ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အကြောင်းအရာဖြစ်လို့ ချက်ချင်းမထောက်ခံပါနဲ့။

ကိုယ်မကြိုက်တဲ့အကြောင်းအရာဖြစ်လို့လည်း ချက်ချင်းမပယ်ချပါနဲ့။

နားထောင်ပါ။

ဖတ်ပါ။

နှိုင်းယှဉ်ပါ။

မေးခွန်းထုတ်ပါ။

ပြီးတော့မှ ကိုယ့်အမြင်ကို တည်ဆောက်ပါ။

ဒါဟာ နိုင်ငံရေးကို နားလည်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အခြေခံစိတ်ဓာတ်တစ်ခုလို့ ကျွန်တော်မြင်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာ…

ဂျာနယ်ထဲက ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဖတ်ပြီး ကျွန်တော်ရလာတဲ့ အတွေးတစ်ခုကို မိတ်ဆွေတို့နဲ့ မျှဝေချင်ပါတယ်။

သမိုင်းက လူတွေကို အပြစ်ပေးဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။

သမိုင်းက နောက်လူတွေ မမှားအောင် သတိပေးဖို့ပါ။

အတိတ်ကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ…

ဘယ်သူနိုင်ခဲ့သလဲဆိုတာထက်…

ဘာကြောင့် အဲဒီလိုဖြစ်ခဲ့ရသလဲဆိုတာ ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

ပြီးတော့…

အဲဒီလိုဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဒီနေ့ကျွန်တော်တို့ ဘာသင်ခန်းစာ ယူထားကြသလဲဆိုတာက ပိုပြီးအရေးကြီးပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မျိုးဆက်ဟာ အတိတ်ကို ရွေးချယ်လို့မရပါဘူး။

ဒါပေမယ့်…

အတိတ်က သင်ခန်းစာကို ဘယ်လိုအသုံးချမလဲဆိုတာတော့ ရွေးချယ်လို့ရပါတယ်။

အဲဒီရွေးချယ်မှုကပဲ…

မနက်ဖြန်ရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို တည်ဆောက်သွားမှာပါ။

ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဆက်ပြီး လေ့လာချင်တယ်။

ဆက်ပြီး သုံးသပ်ချင်တယ်။

ပြီးတော့ မိတ်ဆွေတို့နဲ့လည်း ဆက်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော် ဆက်ပြီးပြောနိုင်ဖို့…

မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အားပေးမှု၊ အကြံပြုမှု၊ ဝေဖန်မှုတွေကို အမြဲလိုအပ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့က ပြောပေးတဲ့ စကားတစ်ခွန်း…

ရေးပေးတဲ့ Comment တစ်ခု…

မျှဝေပေးတဲ့ Video တစ်ပုဒ်…

တကယ်တော့ ကျွန်တော့်အတွက် ဆက်ပြီးပြောဖို့ တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ အားလုံးအတူတူ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ကြရအောင်။

အတိတ်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ…

အနာဂတ်ကို ပိုကောင်းအောင် တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ပါ။

ဒီနေ့ပြောခဲ့တာတွေထဲမှာ မိတ်ဆွေတို့ သဘောမတူတဲ့အချက်ရှိရင်လည်း ပြောပါ။

သဘောတူတဲ့အချက်ရှိရင်လည်း ပြောပါ။

အရေးကြီးတာက…

ကျွန်တော်တို့ မေးခွန်းတွေ မပျောက်သွားဖို့ပါပဲ။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

မေးခွန်းမေးနိုင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကပဲ တစ်နေ့မှာ အဖြေကောင်းတွေကို ရှာနိုင်မှာ ဖြစ်လို့ပါ။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ် မိတ်ဆွေတို့။

နောက်ထပ်အကြောင်းအရာတွေကို ဆက်ပြီး ပြောနိုင်ဖို့…

မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ တွန်းအားတွေကို ကျွန်တော် အမြဲလိုအပ်နေပါတယ်။

 မိတ်ဆွေတို့

ဒီနေ့ ပြောချင်တဲ့အကြောင်းအရာက နိုင်ငံရေးအကြောင်းပါ။ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုအကြောင်း၊ လူတစ်ယောက်အကြောင်း၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအကြောင်းကိုပဲ ရွေးပြီး ပြောချင်တာမဟုတ်ပါဘူး။

ဒီနေ့ ပြောချင်တာက…

“နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းကို ဘယ်လိုနားလည်သင့်သလဲ…

“အတိတ်က ဖြစ်ရပ်တွေဟာ ဒီနေ့ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘဝနဲ့ ဘယ်လောက်အထိ ဆက်စပ်နေသလဲ…”

ဆိုတာကိုပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

နိူင်ငံရေးဆိုတာ မဲပေးတဲ့နေ့မှာမှ စတင်တာမဟုတ်ပါဘူး။

လွှတ်တော်ထဲမှာပဲ ရှိတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

အစိုးရတစ်ရပ် ပြောင်းသွားတာနဲ့ နိုင်ငံရေးပြီးသွားတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

နိုင်ငံရေးဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ ရှိနေပါတယ်။

ကိုယ့်သားသမီး ဘာစာသင်ရမလဲ။

ကိုယ့်မိသားစု ဘယ်လိုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရမလဲ။

ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ ဘယ်လိုစီးပွားရေးစနစ် ရှိမလဲ။

တရားဥပဒေက ဘယ်လောက်အထိ လူတိုင်းအပေါ် တန်းတူသက်ရောက်မလဲ။

လူတစ်ယောက်က မိမိရဲ့အမြင်ကို လွတ်လပ်စွာ ပြောနိုင်မလား။

ဒီလိုအရာတွေ အားလုံးဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံရေးကို မစိတ်ဝင်စားဘူးလို့ ပြောလို့ရပေမယ့်…

နိုင်ငံရေးကတော့ ကိုယ့်ဘဝကို စိတ်ဝင်စားနေပါတယ်။

ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ သတိထားဖို့လိုတဲ့ ပထမဆုံးအချက်ပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ဂျာနယ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အတိတ်က ဖြစ်ရပ်တွေ၊ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အပြောင်းအလဲတွေအကြောင်း ပြန်လည်စဉ်းစားစရာတွေ အများကြီးတွေ့ရပါတယ်။

အဲဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ရှည်လျားတဲ့ သမိုင်းကြောင်းရှိတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပါ။

ပုဂံခေတ်ကနေစပြီး အင်းဝ၊ တောင်ငူ၊ ကုန်းဘောင်အထိ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး၊ အာဏာတည်ဆောက်ရေး၊ နယ်မြေစည်းလုံးရေးဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာတွေဟာ ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကိုလိုနီခေတ် ရောက်လာပါတယ်။

အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲတွေပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံဟာ အချိန်အတော်ကြာ နိုင်ငံခြားအုပ်ချုပ်မှုအောက်ကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီခေတ်က မြန်မာ့လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုတွေက ဒီနေ့အထိ အချို့နေရာတွေမှာ ဆက်လက်တွေ့ရပါတယ်။

လွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့နောက်မှာလည်း အားလုံးအေးချမ်းသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

လွတ်လပ်ရေးရတာနဲ့ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး ပြီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

တကယ်တော့…

လွတ်လပ်ရေးရတဲ့နေ့က နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးရဲ့ အစနေ့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ကျွန်တော်တို့ သေချာနားလည်ဖို့လိုပါတယ်။

လွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခတွေ၊ တိုင်းရင်းသားရေးရာ ပြဿနာတွေ၊ စီးပွားရေးအခက်အခဲတွေ၊ အာဏာခွဲဝေမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေနဲ့ တစ်ဆက်တည်း ရင်ဆိုင်လာခဲ့ရပါတယ်။

အဲဒီပြဿနာတွေကို အချိန်တိုင်း အောင်မြင်စွာ ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့သလားဆိုတော့…

မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ အချိန်တွေ အများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီကနေ ဒီနေ့အထိ ကျွန်တော်တို့ ဆက်လက်သယ်ဆောင်လာရတဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိလာပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ အမှားတစ်ခု မလုပ်သင့်ပါဘူး။

အတိတ်မှာ ဖြစ်ခဲ့တာတွေကို ဒီနေ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအမြင်နဲ့ပဲ တစ်ဖက်သတ်ဆုံးဖြတ်တာပါ။

သမိုင်းဆိုတာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အပိုင်းကိုပဲ ရွေးပြီး ဖတ်လို့မရပါဘူး။

ကိုယ်မကြိုက်တဲ့အပိုင်းကိုလည်း ဖတ်ရပါတယ်။

ကိုယ့်ဘက်က မှားခဲ့တဲ့အပိုင်းကိုလည်း ဝန်ခံရပါတယ်။

သူများဘက်က မှန်ခဲ့တဲ့အပိုင်းကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုရပါတယ်။

ဒါမှ သမိုင်းက သင်ခန်းစာဖြစ်လာမှာပါ။

မဟုတ်ရင်…

သမိုင်းဟာ နိုင်ငံရေးအတွက် အပြစ်တင်စရာ လက်နက်တစ်ခုအဖြစ်ပဲ ကျန်သွားပါလိမ့်မယ်။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်သင့်ပါတယ်။

“ငါ သမိုင်းကို သိချင်တာလား…”

“ဒါမှမဟုတ် ငါယုံကြည်ထားတဲ့အရာကို သမိုင်းက အတည်ပြုပေးစေချင်တာလား…”

ဒီမေးခွန်းနှစ်ခုက အရမ်းကွာပါတယ်။

တစ်ခုက အမှန်တရားကို ရှာတာ။

နောက်တစ်ခုက ကိုယ့်အမြင်ကို အမှန်ဖြစ်အောင် သက်သေရှာတာ။

နိုင်ငံရေးမှာ ဒုတိယအရာက အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

ကိုယ့်အမြင်ကိုပဲ အမြဲမှန်တယ်လို့ ယုံကြည်လာတဲ့အခါ တခြားသူရဲ့အသံကို နားမထောင်တော့ပါဘူး။

တခြားသူကို နားမလည်တော့ပါဘူး။

နောက်ဆုံးမှာတော့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုဟာ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်သွားပါတယ်။

အငြင်းပွားမှုက ရန်သူရှာတဲ့အဆင့်ထိ ရောက်သွားပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ ဒီအခြေအနေတွေ ကြာလာရင်…

လူတွေက အတွေးအမြင်မတူတာကို လက်မခံနိုင်တော့ပါဘူး။

အမြင်မတူတာနဲ့ ရန်သူလို့ သတ်မှတ်လာပါတယ်။

ဒီအချက်ဟာ ဘယ်နိုင်ငံအတွက်မဆို အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာလည်း ဒီလိုအခြေအနေတွေ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဥရ‌ောပမှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ လူမျိုးရေး၊ အာဏာရေး ပဋိပက္ခတွေ ပြင်းထန်လာတဲ့အခါ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတွေ အလွန်အမင်း ကွဲပြားသွားခဲ့ပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာ စစ်ပွဲကြီးတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ပထမကမ္ဘာစစ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တို့ဟာ တစ်နေ့တည်းနဲ့ ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အကြောင်းရင်းတွေ စုပေါင်းလာတယ်။

အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်၊ အာဏာပြိုင်ဆိုင်မှု၊ စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွား၊ နယ်မြေပြိုင်ဆိုင်မှု၊ နိုင်ငံရေးအယူဝါဒတွေ…

အဲဒီအရာတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီး ပဋိပက္ခကြီးတွေ ဖြစ်လာတာပါ။

သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို သင်ပေးတဲ့အရာက ရိုးရိုးလေးပါ။

ပြဿနာတစ်ခုကို အချိန်မီ မဖြေရှင်းရင်…

ပြဿနာက ပိုကြီးလာတတ်ပါတယ်။

အမြင်မတူတာကို ဆွေးနွေးမယ့်အစား ဖိနှိပ်လိုက်ရင်…

အမြင်မတူသူတွေ ပျောက်ကွယ်သွားတာမဟုတ်ပါဘူး။

သူတို့ရဲ့ မကျေနပ်ချက်က ပိုနက်ရှိုင်းလာတတ်ပါတယ်။

အဲဒီအတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ တည်ငြိမ်မှုဆိုတာ အပြင်ပန်းမှာ ငြိမ်နေတာကိုပဲ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

လူတွေက ကိုယ့်အနာဂတ်ကို ယုံကြည်နိုင်တာ။

ဥပဒေကို ယုံကြည်နိုင်တာ။

ကိုယ့်အသံကို နားထောင်ပေးမယ်လို့ ယုံကြည်နိုင်တာ။

ကိုယ့်သားသမီးတွေဟာ ဒီထက်ကောင်းတဲ့ အနာဂတ်မှာ နေထိုင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်နိုင်တာ။

အဲဒါတွေရှိမှ တည်ငြိမ်မှုဆိုတာ အဓိပ္ပါယ်ရှိလာပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အကြီးမားဆုံး လိုအပ်ချက်တွေထဲက တစ်ခုက “တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နားထောင်နိုင်ခြင်း” ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်စကားကိုပဲ ပြောနေမယ်ဆိုရင် ဆွေးနွေးမှုမဖြစ်ပါဘူး။

သူများစကားကို နားထောင်မှ ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်လာပါတယ်။

နိုင်ငံရေးဆိုတာလည်း ဒီလိုပါပဲ။

ဒီဘက်ကပဲ ပြောနေပြီး ဟိုဘက်က နားမထောင်ရင်…

အဖြေမထွက်ပါဘူး။

ဟိုဘက်ကပဲ ပြောနေပြီး ဒီဘက်က နားမထောင်ရင်လည်း…

အဖြေမထွက်ပါဘူး။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို တည်ဆောက်တာဟာ လူတစ်ယောက်တည်းနဲ့ မရပါဘူး။

အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့တည်းနဲ့လည်း မရပါဘူး။

လူအများစုရဲ့ ပါဝင်မှုလိုပါတယ်။

အထူးသဖြင့်…

မတူညီတဲ့အမြင်တွေကို တစ်နိုင်ငံတည်းအောက်မှာ အတူတကွ ထားနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။

ဒီအချက်ဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ထဲမှာ အရေးကြီးတဲ့အရာတစ်ခုပါ။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့လူကို အာဏာရအောင်လုပ်ပြီး ကျန်တဲ့လူတွေကို လျစ်လျူရှုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူရဲ့ အခွင့်အရေးကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ စနစ်ဖြစ်ရပါမယ်။

ဒါမှ နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုဟာ ရေရှည်တည်တံ့နိုင်မှာပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေရာမှာ နောက်ထပ်အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို နိုင်ငံရေးသမားတွေချည်းပဲ ဆုံးဖြတ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။

ပြည်သူတွေကလည်း ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

ပြည်သူတွေ ဘာကိုယုံကြည်သလဲ။

ဘာကို လက်ခံသလဲ။

ဘာကို မေးခွန်းထုတ်သလဲ။

ဘာကို မေးခွန်းမထုတ်ဘဲ လက်ခံသလဲ။

ဒါတွေအားလုံးက နိုင်ငံရဲ့အနာဂတ်ကို သက်ရောက်စေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်ချင်းစီမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။

သတင်းတစ်ခုတွေ့တာနဲ့ ချက်ချင်းမယုံဖို့။

ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အမြင်ဖြစ်လို့ ချက်ချင်းမမျှဝေဖို့။

ကိုယ်မကြိုက်တဲ့အမြင်ဖြစ်လို့လည်း ချက်ချင်းမပယ်ချဖို့။

အချက်အလက်ကို စစ်ဆေးဖို့။

သမိုင်းကို လေ့လာဖို့။

မေးခွန်းမေးဖို့။

ပြီးတော့…

ကိုယ့်အမြင်မှားနိုင်တယ်ဆိုတာကိုလည်း လက်ခံနိုင်ဖို့ပါ။

အဲဒီစိတ်ဓာတ်က နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ပိုပြီးရင့်ကျက်လာစေပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့…

ကျွန်တော်တို့ဟာ သမိုင်းကို ပြောင်းလဲလို့မရပါဘူး။

ဖြစ်ပြီးသွားတာတွေကို ပြန်ဖျက်လို့လည်း မရပါဘူး။

ဒါပေမယ့်…

သမိုင်းထဲက သင်ခန်းစာကို အသုံးချပြီး အနာဂတ်ကိုတော့ ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

အဲဒါက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ထဲမှာ ရှိနေပါတယ်။

အတိတ်က လူတွေ ဘာမှားခဲ့သလဲဆိုတာ သိရင်…

ကျွန်တော်တို့ အဲဒီအမှားကို ထပ်မလုပ်ဖို့ ကြိုးစားနိုင်ပါတယ်။

အတိတ်က လူတွေ ဘာကောင်းခဲ့သလဲဆိုတာ သိရင်…

အဲဒီကောင်းတဲ့အရာတွေကို ဆက်လက်တည်ဆောက်နိုင်ပါတယ်။

ဒါဟာ သမိုင်းကို လေ့လာခြင်းရဲ့ တန်ဖိုးပါ။

မိတ်ဆွေတို့…

ဒီနေ့ ဂျာနယ်ထဲက အကြောင်းအရာကို ပြန်ဖတ်ရင်း ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ မေးခွန်းတစ်ခု ထပ်ပြီးပေါ်လာပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အတိတ်ကို ဘယ်လောက်အထိ မှန်မှန်ကန်ကန် နားလည်ထားကြသလဲ…”

ပြီးတော့…

“ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းကို သင်ခန်းစာယူဖို့ ဖတ်နေတာလား၊ ကိုယ့်ဘက်က အနိုင်ရဖို့ အကြောင်းပြချက်ရှာဖို့ ဖတ်နေတာလား…”

ဆိုတဲ့မေးခွန်းပါ။

ဒီမေးခွန်းကို ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်း ဖြေစရာမလိုပါဘူး။

မိတ်ဆွေတို့လည်း ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဖြေကြည့်စေချင်ပါတယ်။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဆိုတာ နိုင်ငံရေးသမားတွေရဲ့ လက်ထဲမှာပဲ ရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ အတွေးထဲမှာလည်း ရှိပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဘာကိုယုံကြည်သလဲ။

ဘာကို မေးခွန်းထုတ်သလဲ။

ဘာကို လက်ခံသလဲ။

ဘာကို မလက်ခံဘူးလဲ။

အဲဒီအရာတွေက မနက်ဖြန်ရဲ့ နိုင်ငံကို တည်ဆောက်သွားမှာပါ။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေတို့…

သမိုင်းကို မမေ့ကြပါနဲ့။

ဒါပေမယ့် သမိုင်းထဲမှာပဲ မနေကြပါနဲ့။

အတိတ်ကို နားလည်ပါ။

လက်ရှိကို သတိထားပါ။

အနာဂတ်ကို တာဝန်ယူပါ။

နိုင်ငံရေးမှာ အရေးကြီးဆုံးအရာက…

ဘယ်သူနိုင်တယ်၊ ဘယ်သူရှုံးတယ်ဆိုတာထက်…

နောက်ဆုံးမှာ ပြည်သူတွေ ဘယ်လိုဘဝနဲ့ နေထိုင်ကြရသလဲဆိုတာပါ။

အာဏာတွေ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။

အစိုးရတွေ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။

ခေါင်းဆောင်တွေ ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်…

ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝက ပိုကောင်းမလာဘူးဆိုရင်…

အဲဒီပြောင်းလဲမှုရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ကျွန်တော်တို့ ပြန်မေးရပါလိမ့်မယ်။

ဒါကြောင့် ဒီနေ့ဗီဒီယိုကို ဒီမေးခွန်းနဲ့ပဲ အဆုံးသတ်ချင်ပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အတိတ်ကို ပြန်ပြောနေကြတာဟာ အတိတ်ကို အပြစ်တင်ဖို့လား…

ဒါမှမဟုတ်…

အဲဒီအတိတ်ကို နားလည်ပြီး မနက်ဖြန်ကို ပိုကောင်းအောင် တည်ဆောက်ဖို့လား…”

မိတ်ဆွေတို့ရဲ့အဖြေက ဘာလဲဆိုတာ…

ကျွန်တော်လည်း သိချင်ပါတယ်။

Comment ထဲမှာ ကိုယ့်အမြင်ကို ရေးခဲ့ကြပါ။

တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အမြင်မတူရင်လည်း အမြင်မတူတာကို လေးစားကြပါ။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့…

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို တည်ဆောက်တာဟာ တစ်ယောက်တည်းရဲ့ အသံနဲ့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

အသံအများကြီး လိုပါတယ်။

အတွေးအမြင်အများကြီး လိုပါတယ်။

ပြီးတော့…

တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နားထောင်နိုင်တဲ့ နှလုံးသားလည်း လိုပါတယ်။

ဒီလိုအကြောင်းအရာတွေကို ဆက်ပြီး လေ့လာ၊ ဆက်ပြီး သုံးသပ်၊ ဆက်ပြီး မိတ်ဆွေတို့နဲ့ ပြောဆိုနိုင်ဖို့…

ကျွန်တော် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အားပေးမှုကို အမြဲလိုအပ်ပါတယ်။

Like လုပ်ပေးတာ၊ Comment ရေးပေးတာ၊ Share ပေးတာထက် ပိုအရေးကြီးတာက…

“ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဆက်ပြောပါ…”

ဆိုတဲ့ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ တွန်းအားပါ။

အဲဒီတွန်းအားရှိနေသရွေ့…

ကျွန်တော်လည်း ဆက်ပြောနေပါမယ်။

ဆက်လေ့လာနေပါမယ်။

မိတ်ဆွေတို့နဲ့အတူ ဆက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်နေပါမယ်။

အဆုံးမှာတော့…

သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ဘာပြောသလဲဆိုတာထက်…

သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ဘာသင်ပေးခဲ့သလဲဆိုတာကို မမေ့ကြပါနဲ့။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ် မိတ်ဆွေတို့။

 # မြန်မာဆိုတဲ့စိတ် — တိုင်းပြည်ကို ချစ်တယ်ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ

မိတ်ဆွေတို့...

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တဲ့အကြောင်းအရာက နည်းနည်းလေး လေးနက်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေကိုယ်တိုင် မြန်မာလူမျိုးအကြောင်း မကောင်းပြောကြတာတွေ ရှိပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတဲ့သူတွေကိုယ်တိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာအကြောင်း မကောင်းပြောတာတွေ ရှိပါတယ်။

ရတနာသုံးပါးကို ယုံကြည်ပါတယ်လို့ ပြောနေသူကပဲ တစ်ခါတလေ ရတနာသုံးပါးကို မလေးမစား ပြောဆိုတာတွေ ရှိပါတယ်။

အဲဒါကို ကျွန်တော် တစ်ခုပဲ မေးချင်ပါတယ်။

**ကျွန်တော်တို့ ဘာကို ပြုပြင်ချင်နေတာလဲ။**

ကိုယ့်နိုင်ငံကို ပြုပြင်ချင်တာလား...

ကိုယ့်လူမျိုးကို အရှက်ရစေချင်တာလား...

ကိုယ့်ဘာသာတရားကို နားလည်အောင် ပြောချင်တာလား...

ဒါမှမဟုတ်...

ကိုယ့်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဒေါသကို တစ်နေရာရာမှာ ထုတ်ချင်နေတာလား။

ဒီနှစ်ခုက တော်တော်ကွာပါတယ် မိတ်ဆွေတို့။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှာ အမှားတွေ ရှိတယ်။

လူတွေမှာ အမှားတွေ ရှိတယ်။

ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေမှာလည်း အမှားတွေ ရှိနိုင်တယ်။

အစိုးရမှာ အမှားတွေ ရှိနိုင်တယ်။

အဲဒါတွေကို ထောက်ပြတာ မမှားပါဘူး။

တကယ်တော့ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်တဲ့သူဟာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အမှားကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်နေတဲ့သူ မဟုတ်ပါဘူး။

**အမှားကို မြင်တယ်။

အမှားကို ပြောတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြင်ဖို့ ပြောတယ်။**

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ခွဲခြားသိဖို့ လိုပါတယ်။

“ဝေဖန်ခြင်း” နဲ့ “အရှက်ခွဲခြင်း” မတူပါဘူး။

“မေးခွန်းထုတ်ခြင်း” နဲ့ “ဖျက်ဆီးလိုခြင်း” မတူပါဘူး။

“တိုင်းပြည်ကို ပြုပြင်ချင်ခြင်း” နဲ့ “တိုင်းပြည်ကို မုန်းတီးခြင်း” မတူပါဘူး။

ဒါပေမယ့် အခုခေတ်မှာ တစ်ခါတလေ ဒီနယ်နိမိတ်တွေ ရောထွေးနေတတ်ပါတယ်။

ကိုယ့်လူမျိုးကို မကောင်းပြောနိုင်မှ ခေတ်မီတယ်။

ကိုယ့်ဘာသာကို မလေးစားနိုင်မှ လွတ်လပ်တယ်။

ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုကို ရယ်မောနိုင်မှ ပညာတတ်တယ်။

ကိုယ့်တိုင်းပြည်အပေါ် အဆိုးမြင်နိုင်မှ ဒီမိုကရေစီစိတ်ရှိတယ်...

ဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ တစ်ခါတလေ တွေ့လာရပါတယ်။

ကျွန်တော်တော့ အဲဒီလို မထင်ပါဘူး။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ကိုယ့်နိုင်ငံကို မုန်းတီးခွင့်ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်ပိုင်ခွင့်လည်း ရှိသလို...

မတူတဲ့အမြင်ကို ပြောပိုင်ခွင့်လည်း ရှိတာပါ။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေတို့...

ကျွန်တော် ဒီနေ့ ပြောချင်တာက “မြန်မာတွေက အမြဲမှန်တယ်” ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

“မြန်မာတွေမှာ အမှားမရှိဘူး” ဆိုတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

အဲဒီလိုပြောရင် ကိုယ့်လူမျိုးကို တန်ဖိုးထားတာ မဟုတ်ဘူး။

ကိုယ့်လူမျိုးကို တကယ်တန်ဖိုးထားတယ်ဆိုရင်...

**ကိုယ့်အမှားကို ကိုယ်ပြင်နိုင်ရမယ်။**

ဒါပေမယ့် ပြင်တဲ့အခါမှာလည်း ကိုယ့်အမြစ်ကို ကိုယ်မဖြတ်သင့်ဘူး။

---

မိတ်ဆွေတို့...

“အမျိုးသားရေးစိတ်” ဆိုတဲ့စကားကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ သေချာနားလည်ဖို့လိုပါတယ်။

အမျိုးသားရေးစိတ်ဆိုတာ တခြားလူမျိုးကို မုန်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကိုယ့်လူမျိုးကို အမြင့်ဆုံးလို့ သတ်မှတ်ပြီး တခြားလူမျိုးကို အောက်ချတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

အမျိုးသားရေးစိတ်ဆိုတာ...

“ငါတို့မှာ ဒီနိုင်ငံရှိတယ်။

ဒီမြေမှာ ငါတို့ဘိုးဘွားတွေ နေခဲ့တယ်။

ဒီယဉ်ကျေးမှုတွေ ကျန်ခဲ့တယ်။

ဒီဘာသာစကား ကျန်ခဲ့တယ်။

ဒီအနုပညာတွေ ကျန်ခဲ့တယ်။

ဒီသမိုင်းတွေ ကျန်ခဲ့တယ်။

အဲဒါတွေကို ငါတို့က နောက်မျိုးဆက်ဆီ ဘယ်လိုလွှဲပေးမလဲ”

ဆိုတဲ့ တာဝန်ယူစိတ်ပါ။

တစ်နည်းပြောရရင်...

**အမျိုးသားရေးစိတ်ဆိုတာ ပိုင်ဆိုင်မှုထက် တာဝန်ပိုများပါတယ်။**

“ဒီနိုင်ငံက ငါတို့နိုင်ငံ” လို့ ပြောတာ လွယ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့်...

“ဒီနိုင်ငံကို ငါ ဘာလုပ်ပေးနိုင်လဲ”

လို့ မေးတာက ပိုခက်ပါတယ်။

အဲဒီမေးခွန်းကို မေးနိုင်တဲ့နေ့ကစပြီး...

အမျိုးသားရေးစိတ်ဟာ စကားလုံးတစ်လုံးကနေ တာဝန်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

---

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို နည်းနည်းကြည့်ကြရအောင်။

သမိုင်းမှာ တိုင်းပြည်တွေ ပျက်စီးခဲ့တာ အကြောင်းရင်းတစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။

စီးပွားရေးပြဿနာတွေ ရှိတယ်။

နိုင်ငံရေးအာဏာပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ ရှိတယ်။

လူမှုရေးကွဲပြားမှုတွေ ရှိတယ်။

အုပ်ချုပ်မှုမကောင်းတာတွေ ရှိတယ်။

စစ်ပွဲတွေ ရှိတယ်။

ပြီးတော့ လူတွေကြားက ယုံကြည်မှု ပျက်စီးလာတာလည်း ရှိတယ်။

အဲဒီအရာတွေ အချင်းချင်းပေါင်းစပ်သွားတဲ့အခါ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ အလွန်အန္တရာယ်များတဲ့ အခြေအနေထဲ ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။

ရဝမ်ဒါနိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းကို ကြည့်ပါ။

လူမျိုးရေးအမှတ်အသားတွေကို နိုင်ငံရေးအတွက် အသုံးချခဲ့တာ၊ လူတွေကြားက မယုံကြည်မှုနဲ့ အမုန်းတရားတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာတာတွေဟာ နောက်ဆုံးမှာ အလွန်ဆိုးရွားတဲ့ လူသတ်ပွဲကြီးဆီကို ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။

၁၉၉၄ ခုနှစ်မှာ လူတစ်သန်းကျော် သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

အရေးကြီးတာက...

အဲဒီလိုအဖြစ်ဆိုးကြီးဟာ တစ်ရက်တည်းနဲ့ ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။

စကားလုံးတွေက စတင်ပါတယ်။

“သူတို့က ငါတို့မဟုတ်ဘူး” ဆိုတဲ့အတွေးက စတင်ပါတယ်။

“သူတို့ကြောင့် ငါတို့ဒုက္ခရောက်တာ” ဆိုတဲ့ အပြစ်ပုံချမှုတွေက စတင်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာ လူတစ်ယောက်ကို လူတစ်ယောက်အဖြစ် မမြင်တော့ဘဲ...

အုပ်စုတစ်ခုရဲ့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပဲ မြင်လာတဲ့အခါ...

အန္တရာယ်က ပိုကြီးလာပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ရဝမ်ဒါသမိုင်းမှတ်တမ်းတွေမှာလည်း အမုန်းစကားနဲ့ မမှန်သတင်းတွေဟာ လူမျိုးရေးတင်းမာမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သင်ခန်းစာယူရမှာက...

**အမျိုးသားရေးစိတ်ရှိပါ။

ဒါပေမယ့် အမုန်းစိတ် မဖြစ်ပါစေနဲ့။**

ကိုယ့်အမျိုးကို ချစ်ပါ။

ဒါပေမယ့် တခြားသူကို မုန်းဖို့ အကြောင်းပြချက်အဖြစ် မသုံးပါနဲ့။

ကိုယ့်ဘာသာကို တန်ဖိုးထားပါ။

ဒါပေမယ့် တခြားသူရဲ့ ဘာသာကို အရှက်ခွဲဖို့ မသုံးပါနဲ့။

ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းပါ။

ဒါပေမယ့် တခြားယဉ်ကျေးမှုကို နိမ့်ကျတယ်လို့ မသတ်မှတ်ပါနဲ့။

ဒါဟာ အမျိုးသားရေးစိတ်ရဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ပုံစံပါ။

---

မိတ်ဆွေတို့...

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ဒီမေးခွန်းကို မေးဖို့လိုပါတယ်။

**မြန်မာဆိုတာ ဘာလဲ။**

မြန်မာဆိုတာ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တစ်စောင်လား။

မြန်မာဘာသာစကားပြောတာလား။

ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်တာလား။

မြန်မာစာရေးတတ်တာလား။

ဒါတွေက အစိတ်အပိုင်းတွေပါ။

ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်ထင်တာတော့...

မြန်မာဆိုတာ အဲဒီထက်ပိုပါတယ်။

အခက်အခဲကြုံရင် အချင်းချင်းကူညီတတ်တဲ့စိတ်။

မိဘကို ရိုသေတတ်တဲ့စိတ်။

အိမ်နီးချင်းကို တန်ဖိုးထားတတ်တဲ့စိတ်။

ဧည့်သည်လာရင် ထမင်းတစ်နပ် ဝေမျှတတ်တဲ့စိတ်။

အခက်အခဲကြုံတဲ့သူကို လက်မလွှတ်တတ်တဲ့စိတ်။

အဲဒါတွေဟာလည်း မြန်မာ့အမျိုးသားရေးစိတ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေပါ။

ကျွန်တော်တို့ မပျောက်သင့်တာ အဲဒါတွေပါ။

တစ်ခါတလေ ကျွန်တော်တို့ဟာ နိုင်ငံရေးအမြင် မတူလို့ အချင်းချင်း မုန်းလာကြတယ်။

ဘာသာရေးအမြင် မတူလို့ အချင်းချင်း မုန်းလာကြတယ်။

လူမှုရေးအမြင် မတူလို့ အချင်းချင်း မုန်းလာကြတယ်။

ဒါပေမယ့် မိတ်ဆွေတို့...

**အမြင်မတူတာနဲ့ လူသားချင်း မတူတော့တာ မဟုတ်ပါဘူး။**

ဒီစကားလေးကို ကျွန်တော်တို့ မမေ့သင့်ဘူး။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်နဲ့ ခင်ဗျား နိုင်ငံရေးအမြင် မတူနိုင်တယ်။

မနက်ဖြန်လည်း မတူနိုင်ဘူး။

ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက်လုံးမှာ...

“ဒီနိုင်ငံက ပိုကောင်းလာစေချင်တယ်”

ဆိုတဲ့ ဆန္ဒတစ်ခုတည်း တူနေရင်...

အဲဒီနေရာကနေ စကားပြောလို့ ရပါတယ်။

---

မိတ်ဆွေတို့...

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ကာကွယ်တယ်ဆိုတာလည်း စစ်မြေပြင်မှာ သေနတ်ကိုင်ပြီး ကာကွယ်တာတစ်မျိုးတည်း မဟုတ်ပါဘူး။

ဆရာတစ်ယောက်က ကလေးတစ်ယောက်ကို ကောင်းကောင်းသင်ပေးတာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

လယ်သမားတစ်ယောက်က မြေကို မပျက်စီးအောင် စိုက်ပျိုးတာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

အလုပ်သမားတစ်ယောက်က ကိုယ့်အလုပ်ကို ရိုးရိုးသားသားလုပ်တာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်က လူတွေကို မလိမ်ဘဲ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးပေးတာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

သတင်းသမားတစ်ယောက်က အမှန်ကို အမှန်အတိုင်း တင်ပြဖို့ ကြိုးစားတာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

သာမန်ပြည်သူတစ်ယောက်က မမှန်သတင်းကို မဖြန့်တာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

ကိုယ့်အကျိုးတစ်ခုတည်း မကြည့်ဘဲ...

“ဒီလုပ်ရပ်က လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်မလဲ”

လို့ စဉ်းစားတာလည်း နိုင်ငံကို ကာကွယ်တာပါ။

ဒါကြောင့်...

**နိုင်ငံချစ်စိတ်ဆိုတာ အော်ဟစ်တဲ့အသံအကျယ်နဲ့ တိုင်းတာလို့မရပါဘူး။**

ကိုယ့်တာဝန်ကို ဘယ်လောက်ထမ်းနိုင်လဲနဲ့ တိုင်းတာရပါတယ်။

---

တစ်ခုတော့ ကျွန်တော် အလေးအနက်ပြောချင်ပါတယ်။

ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်တယ်ဆိုပြီး...

နိုင်ငံရဲ့ အမှားအားလုံးကို ကာကွယ်ပေးရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။

အမှားကို ဖုံးကွယ်ထားတာဟာ နိုင်ငံချစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။

တစ်ယောက်ယောက်က မတရားတာလုပ်ရင်...

“ငါတို့ဘက်ကလူပဲ” ဆိုပြီး ကာကွယ်ပေးတာဟာ နိုင်ငံချစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။

မတရားတာကို မတရားဘူးလို့ ပြောနိုင်မှ...

နိုင်ငံဟာ ရေရှည်မှာ ပိုကောင်းလာမှာပါ။

အဲဒီလိုပဲ...

ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အားနည်းချက်ကို ထောက်ပြတဲ့သူတိုင်းကို “နိုင်ငံမချစ်ဘူး” လို့ တံဆိပ်ကပ်တာလည်း မမှန်ပါဘူး။

တစ်ခါတလေ အပြင်းအထန်ဝေဖန်တဲ့သူကပဲ...

တကယ်ပြောင်းလဲစေချင်လို့ ပြောနေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့လိုအပ်တာက...

**မျက်စိမှိတ်ပြီး ချစ်တာမဟုတ်ဘူး။

မျက်စိဖွင့်ပြီး ချစ်တာပါ။**

အမှားကို မြင်ပြီး ချစ်တာ။

အားနည်းချက်ကို သိပြီး ပြုပြင်တာ။

အတိတ်ကို သိပြီး အနာဂတ်ကို ဆောက်တာ။

အဲဒီလိုအမျိုးသားရေးစိတ်မျိုး လိုပါတယ်။

---

မိတ်ဆွေတို့...

လူတစ်ယောက်ဟာ ကိုယ့်အိမ်ကို ချစ်တယ်ဆိုရင်...

အိမ်မှာ ဖုန်တက်နေတာမြင်ရင် သန့်ရှင်းရေးလုပ်မှာပဲ။

နံရံပျက်နေရင် ပြင်မှာပဲ။

မိုးယိုနေရင် မိုးမယိုအောင် ပြုပြင်မှာပဲ။

အိမ်ကို ချစ်လို့...

“ငါ့အိမ်မှာ ဘာအမှားမှမရှိဘူး”

လို့ ပြောမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

နိုင်ငံလည်း အဲဒီလိုပါပဲ။

**နိုင်ငံကို ချစ်တယ်ဆိုတာ နိုင်ငံရဲ့အမှားကို ဖုံးကွယ်တာ မဟုတ်ဘူး။

နိုင်ငံရဲ့အမှားကို ပြင်ဖို့ ကိုယ့်အပိုင်းက တာဝန်ယူတာပါ။**

အဲဒီအချက်ကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်သွားရင်...

“အမျိုးသားရေး” ဆိုတဲ့စကားဟာ အရမ်းလှလာပါတယ်။

---

နောက်ထပ် တစ်ခုရှိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဟာ အခုအချိန်မှာ စကားပြောတဲ့ခေတ်ထဲမှာ နေနေကြပါတယ်။

Facebook မှာ စကားပြောတယ်။

YouTube မှာ စကားပြောတယ်။

TikTok မှာ စကားပြောတယ်။

Comment မှာ စကားပြောတယ်။

တစ်ခါတလေ ကျွန်တော်တို့ ရေးလိုက်တဲ့ စာတစ်ကြောင်းဟာ...

ကိုယ့်အတွက်တော့ စက္ကန့်သုံးဆယ်လောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါပေမယ့် ဖတ်တဲ့သူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ တစ်နှစ်လောက် ကျန်နေနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် စကားလုံးကို သတိထားရမယ်။

အထူးသဖြင့်...

လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေးလို အကြောင်းအရာတွေမှာ ပိုသတိထားရမယ်။

စကားတစ်ခွန်းဟာ လူတွေကို စုစည်းပေးနိုင်သလို...

လူတွေကိုလည်း ခွဲပစ်နိုင်ပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ရဝမ်ဒါဆိုင်ရာ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွေကလည်း အမုန်းစကား၊ မမှန်သတင်းနဲ့ လူမျိုးရေးအုပ်စုခွဲခြားမှုတွေဟာ လူမှုရေးအကွဲအပြဲတွေကို ပိုမိုပြင်းထန်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားပါတယ်။

ဒါကြောင့်...

ကျွန်တော်တို့ ဘာပြောမလဲဆိုတာထက်...

**ဘယ်လိုပြောမလဲ** ဆိုတာလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

ပြင်းပြင်းထန်ထန်ပြောလို့ ရပါတယ်။

ပြတ်ပြတ်သားသားပြောလို့ ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လူသားချင်း မုန်းတီးစေတဲ့အထိတော့ မသွားသင့်ပါဘူး။

အမြင်ကို တိုက်ပါ။

အကြောင်းပြချက်ကို တိုက်ပါ။

မူဝါဒကို ဝေဖန်ပါ။

အယူအဆကို ဆွေးနွေးပါ။

ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ လူသားတန်ဖိုးကို မဖျက်ပါနဲ့။

ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ အခုလိုခေတ်မှာ အထူးလိုအပ်နေတဲ့ အရည်အချင်းတစ်ခုပါ။

---

မိတ်ဆွေတို့...

ကျွန်တော် ဒီနေ့ ဒီအကြောင်းကို ပြောနေတာဟာ...

ဘယ်သူ့ကိုမှ အပြစ်တင်ချင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ အားလုံးကို ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးစေချင်လို့ပါ။

**“ငါ မြန်မာနိုင်ငံကို တကယ်ချစ်တာလား...”**

ချစ်တယ်ဆိုရင်...

ငါ ဘာလုပ်ပေးနေလဲ။

“ငါ့လူမျိုးကို ချစ်တယ်” ဆိုရင်...

ငါ့လူမျိုးရဲ့ အားနည်းချက်တွေကို ဘယ်လိုပြင်ပေးနေလဲ။

“ငါ့ယဉ်ကျေးမှုကို တန်ဖိုးထားတယ်” ဆိုရင်...

နောက်မျိုးဆက်ကို ဘာတွေ လက်ဆင့်ကမ်းပေးနေလဲ။

“ငါ့နိုင်ငံ ပိုကောင်းစေချင်တယ်” ဆိုရင်...

ဒီနေ့ ငါ့လုပ်ရပ်က နိုင်ငံကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကောင်းအောင် လုပ်ပေးနေလား။

ဒါမှမဟုတ်...

ကိုယ့်ဒေါသကိုပဲ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ လွှင့်ပစ်နေတာလား။

ဒီမေးခွန်းကို ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးပါတယ်။

ခင်ဗျားလည်း ပြန်မေးကြည့်ပါ။

---

မိတ်ဆွေတို့...

တိုင်းပြည်ဆိုတာ မြေပုံပေါ်က နယ်နိမိတ်တစ်ကြောင်းတည်း မဟုတ်ပါဘူး။

တိုင်းပြည်ဆိုတာ လူတွေပါ။

လူတွေရဲ့ ယုံကြည်မှုပါ။

လူတွေရဲ့ အိပ်မက်ပါ။

ကလေးတွေရဲ့ အနာဂတ်ပါ။

အဘိုးအဘွားတွေ ချန်ထားခဲ့တဲ့ အမွေအနှစ်ပါ။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘာသာစကားပါ။

စာပေပါ။

ဂီတပါ။

ယဉ်ကျေးမှုပါ။

အမှတ်တရတွေပါ။

ပြီးတော့...

ကျွန်တော်တို့ အခုမမြင်ရသေးတဲ့ နောက်မျိုးဆက်တွေရဲ့ အခွင့်အရေးပါ။

ဒါကြောင့် နိုင်ငံကို ချစ်တယ်ဆိုတာ...

ဒီနေ့အတွက်ပဲ ချစ်တာ မဟုတ်ဘူး။

**မနက်ဖြန်မှာ မွေးလာမယ့်ကလေးတစ်ယောက်အတွက်ပါ ချစ်တာ။**

ကျွန်တော်တို့ မတွေ့ရသေးတဲ့ မျိုးဆက်တစ်ခုအတွက်...

ဒီနိုင်ငံကို ဘယ်လိုထားခဲ့မလဲဆိုတာ စဉ်းစားတာပါ။

---

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေတို့...

ကျွန်တော်ကတော့ “မြန်မာဆိုတဲ့စိတ်” ကို ဒီလိုမြင်ချင်ပါတယ်။

ကိုယ့်နိုင်ငံကို ချစ်တယ်။

ဒါပေမယ့် အမှားကို မကာကွယ်ဘူး။

ကိုယ့်လူမျိုးကို တန်ဖိုးထားတယ်။

ဒါပေမယ့် တခြားလူမျိုးကို မနိမ့်ချဘူး။

ကိုယ့်ဘာသာကို ယုံကြည်တယ်။

ဒါပေမယ့် တခြားသူရဲ့ ယုံကြည်မှုကို မစော်ကားဘူး။

ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းတယ်။

ဒါပေမယ့် ကမ္ဘာကြီးနဲ့လည်း လက်တွဲနိုင်တယ်။

ကိုယ့်သမိုင်းကို ဂုဏ်ယူတယ်။

ဒါပေမယ့် သမိုင်းထဲက အမှားတွေကိုလည်း သင်ခန်းစာယူတယ်။

ကိုယ့်နိုင်ငံကို ကာကွယ်တယ်။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံကို ကာကွယ်တယ်ဆိုတဲ့နာမည်နဲ့ မတရားမှုကို မကာကွယ်ဘူး။

အဲဒီလို အမျိုးသားရေးစိတ်မျိုးကို ကျွန်တော် လိုချင်ပါတယ်။

---

မိတ်ဆွေတို့...

နောက်ဆုံးမှာ ကျွန်တော် တစ်ခုပဲ ချန်ထားချင်ပါတယ်။

ခင်ဗျားနဲ့ ကျွန်တော်...

နိုင်ငံရေးအမြင် မတူနိုင်ပါတယ်။

ဘာသာရေးအမြင် မတူနိုင်ပါတယ်။

ဘဝအမြင် မတူနိုင်ပါတယ်။

အဲဒါတွေကို မတူလို့ရပါတယ်။

တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အကြိုက်ချင်း မတူလို့ရပါတယ်။

အမြင်ချင်း မတူလို့ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့်...

**မြန်မာနိုင်ငံဆိုတဲ့ အိမ်ကြီးကိုတော့ အတူတူ ကောင်းအောင်လုပ်လို့ ရပါတယ်။**

ကျွန်တော်တို့ အားလုံးက...

ကိုယ့်အပိုင်းကို ကိုယ်တာဝန်ယူမယ်။

မုန်းတီးမှုထက် နားလည်မှုကို ပိုရွေးမယ်။

အရှက်ခွဲမှုထက် ပြုပြင်မှုကို ပိုရွေးမယ်။

မမှန်တာထက် အမှန်ကို ပိုရွေးမယ်။

အချင်းချင်း ဖျက်ဆီးတာထက်...

တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် တိုးတက်အောင် တွန်းပေးမယ်။

အဲဒီလိုသာ ဖြစ်လာရင်...

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွက် မျှော်လင့်ချက် ရှိပါသေးတယ်။

---

ဒီနေ့ Video ကို နားထောင်ပြီးတဲ့အခါ...

ကျွန်တော်ပြောခဲ့တာတွေကို အကုန်သဘောတူဖို့ မလိုပါဘူး။

ကျွန်တော်နဲ့ အမြင်မတူလည်း ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့်...

အိမ်ပြန်တဲ့အခါ...

တစ်မိနစ်လောက်တော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်ပါ။

**“ငါ့နိုင်ငံကို ချစ်တယ်လို့ ပြောနေတဲ့ ငါဟာ...

ဒီနိုင်ငံအတွက် ဘာလုပ်ပေးနေလဲ?”**

ဒီမေးခွန်းလေးတစ်ခု စိတ်ထဲမှာ ကျန်ခဲ့ရင်...

ဒီနေ့ ကျွန်တော်ပြောခဲ့တာ အလကားမဖြစ်ပါဘူး။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့...

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ပြောင်းလဲတာဟာ...

စကားကြီးကြီးတစ်ခွန်းနဲ့ စတာမဟုတ်ပါဘူး။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ အတွေးပြောင်းတာကနေ စပါတယ်။

အတွေးပြောင်းရင် အပြုအမူပြောင်းတယ်။

အပြုအမူပြောင်းရင် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ပြောင်းတယ်။

လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ပြောင်းရင်...

တစ်နိုင်ငံလုံး ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်...

မြန်မာဆိုတဲ့စိတ်ကို မပျောက်ကြပါစေနဲ့။

ဒါပေမယ့် အဲဒီစိတ်ကို...

မုန်းတီးမှုနဲ့ မတည်ဆောက်ပါနဲ့။

တာဝန်ယူမှုနဲ့ တည်ဆောက်ကြပါစို့။

လူမျိုးကို ချစ်ကြပါစို့။

နိုင်ငံကို ချစ်ကြပါစို့။

ယဉ်ကျေးမှုကို ထိန်းသိမ်းကြပါစို့။

အမှားတွေကိုလည်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြင်ကြပါစို့။

ပြီးတော့...

ကျွန်တော်တို့ မတူတာတွေကြားထဲက...

တူညီနိုင်တဲ့ အရာတစ်ခုကို ရှာကြပါစို့။

အဲဒီအရာက...

**“ဒီနိုင်ငံကို ပိုကောင်းလာစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့စိတ်ပါ။**

အဲဒီစိတ်လေး တူနေရင်...

ခင်ဗျားနဲ့ ကျွန်တော်...

အတူတူ လျှောက်လို့ရပါတယ်။

အတူတူ ပြောလို့ရပါတယ်။

အတူတူ ဆွေးနွေးလို့ရပါတယ်။

အတူတူ တည်ဆောက်လို့ရပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့...

ဒီလိုအကြောင်းအရာတွေကို ကျွန်တော် ဆက်ပြီးပြောသွားချင်ပါတယ်။

ကျွ

န်တော်တစ်ယောက်တည်း ပြောနေလို့တော့ မလုံလောက်ပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ အားလုံးရဲ့ အတွေးတွေ၊ အမြင်တွေ၊ အားပေးမှုတွေ လိုပါတယ်။

ကျွန်တော် ဆက်ပြောနိုင်ဖို့...

ဆက်လေ့လာနိုင်ဖို့...

ဆက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်နိုင်ဖို့...

မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ တွန်းအားတွေ အမြဲလိုအပ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်...

သဘောတူလို့ အားပေးတာဖြစ်ဖြစ်...

သဘောမတူလို့ ဆွေးနွေးတာဖြစ်ဖြစ်...

အကြောင်းပြချက်နဲ့ ပြောကြပါ။

အမြင်မတူရင်လည်း အမြင်မတူကြောင်း ပြောကြပါ။

ဒါပေမယ့် တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မဖျက်ဆီးကြပါနဲ့။

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့...

**ကျွန်တော်တို့ အားလုံးရဲ့ အိမ်က တစ်အိမ်တည်းပါ။**

အဲဒီအိမ်ကို ဘယ်လိုထားခဲ့မလဲဆိုတာကတော့...

ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ တာဝန်ပါ။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ် မိတ်ဆွေတို့။

 "ဒလန်ရှင်းလင်းရေး ခေါင်းစဉ်အောက်က သွေးစွန်းနေတဲ့ လက်များ (သူတို့တွေ တကယ်ဘယ်သူလဲ... ကျွန်တော်တို့ ဘာဆက်လုပ်ကြမလဲ)"

အပြစ်မဲ့သွေးတွေနဲ့ တည်ဆောက်မယ့် အနာဂတ်ကို ငြိမ်ခံနေကြတော့မှာလား (အကြမ်းဖက်သမားများရဲ့ မျက်နှာဖုံးကို ခွာချခြင်း)"

မိတ်ဆွေတို့အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောမယ့် အကြောင်းအရာက နားထောင်ရတာ နည်းနည်းတော့ ပြင်းထန်ကောင်း ပြင်းထန်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ မျက်ကွယ်ပြုထားလို့ မရတဲ့၊ လက်တွေ့ မြေပြင်မှာ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အရာတွေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း၊ ဆွေးနွေးချင်လို့ ဒီအစီအစဥ်ကို တင်ဆက်လိုက်တာပါ။

မိတ်ဆွေတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဒီမေးခွန်းတွေ ပြန်မေးကြည့်ဖူးလား...

အစိုးရဝန်ထမ်းတွေကို သတ်နေတာ တကယ်တော့ ဘယ်သူတွေလဲ။

ဘုရားသားတော် ရဟန်းသံဃာဘုန်းကြီးတွေကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်နေတာ ဘယ်သူတွေလဲ။

စစ်တပ်ထောက်ခံသူ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတပ်ပြီး လူ့အသက်တွေကို ရက်ရက်စက်စက် နှုတ်ယူနေတာ ဘယ်သူတွေလဲ။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုယ်နဲ့ အမြင်မတူတာနဲ့ လူတစ်ယောက်ကို အလွယ်တကူ သတ်ပစ်ဖို့ ဝန်မလေးတဲ့သူတွေ၊ သံဃာတော်တွေ၊ ဆရာ ဆရာမတွေကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်နိုင်တဲ့ သူတွေဟာ ဘယ်လိုလူတွေ ဖြစ်မလဲ။ တကယ်တော့ သူတို့ဟာ NLDနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံသူတွေ၊ အမုန်းတရားတွေနဲ့ ဦးနှောက်ဆေးခံထားရသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

လူ့အသက်ကို တန်ဖိုးမထားတော့ဘူး။ နိုင်ငံရေး၊ တော်လှန်ရေး ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေအောက်မှာ လူမဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို လုပ်ဖို့ ဝန်မလေးတော့တဲ့ သူတွေပါ။ သူတို့ယုံကြည်ရာကို အတင်းအကျပ် လက်ခံခိုင်းပြီး လက်မခံရင် ရန်သူလို့ သတ်မှတ်တဲ့ အာဏာရှင်ဆန်ဆန် စိတ်ဓာတ် အပြည့်ရှိနေတဲ့ သူတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ကြည့်ရင် လူသားဆန်မှု ကင်းမဲ့ပြီး ကိုယ်ချင်းစာတရား လုံးဝ မရှိတော့ဘူး ဆိုတာ ထင်ထင်ရှားရှား တွေ့ရမှာပါ။

နောက်ပြီး... နိုင်ငံခြား ပြည်ပက အထောက်အပံ့တွေယူ၊ ခိုလှုံခွင့်တွေယူပြီး တိုင်းပြည်ကို နောက်ကွယ်ကနေ ဖျက်ဆီးနေတဲ့ ပြည်ပအလိုတော်ရိတွေဆိုတာ တကယ်တော့ ဘယ်သူတွေလဲ။

NLD ပါတီနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံပါတယ်ဆိုတဲ့ NUG, PDF တွေနဲ့ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ် ။ 

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် ကမ္ဘောဒီးယားမှာ လူသန်းချီသေခဲ့တဲ့ ခမာနီတွေရဲ့ ရက်စက်မှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ ကြားဖူးကြတယ်။ တရုတ်ပြည်က မော်စီတုန်းရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ လူသတ်ပွဲကြီးတွေအကြောင်း ဖတ်ဖူးကြတယ်။ ဒါပေမယ့် သတိထားမိကြလား။ အခု ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေက အဲ့ဒီ ခမာနီတွေထက်တောင် ဆိုးရွားတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ဖြစ်နေပါပြီ။

NLD ပါတီနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံပါတယ်ဆိုတဲ့ NUG, PDF တွေနဲ့ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တွေကျူးလွန်နေတာတွေက သာမန် တော်လှန်ပုန်ကန်သူတွေ လုပ်လေ့လုပ်ထရှိတဲ့ အကြမ်းဖက်မှု အဆင့်လောက် မဟုတ်တော့ဘဲ၊ အသိဉာဏ်မဲ့လွန်းတဲ့၊ ပိုပြီး ဆိုးယုတ်တဲ့ လူသတ်ပွဲကြီးတွေကို ကျူးလွန်နေသူတွေလို ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ ရှိနေတာပါ။

၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။ နိုင်ငံရေးအမြင် မတူဘူးဆိုတာနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် နိုင်ငံရေးသမားတွေကို အမြစ်ဖြတ် သုတ်သင်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို ပေါ်ပေါ်တင်တင်ပဲ လုပ်လာကြတယ်။

လ္ဘက်ရည်ဆိုင်တောင် ကောင်းကောင်းမထိုင်ရဲ လမ်းထိပ်တောင် မထွက်ရဲ ဈေးသွားဝယ်ဖို့တောင် အတော်စဉ်းစားခဲ့ရတဲ့အချိန်တွေဖြစ်ပါတယ် ။ 

 ဒါဟာ အခုမှ စဖြစ်တဲ့ အရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးအခင်းကာလတုန်းကလည်း "စစ်တပ် အင်ဖော်မာ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်လှလှလေးတပ်ပြီး ခေါင်းဖြတ်သတ်ပွဲတွေ အများကြီး ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းဆိုးတွေ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ရှိခဲ့ပြီးသားပါ။

အခု ၂၀၂၁ မှာလည်း အဲ့ဒီလိုပါပဲ။ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ပေးနေတဲ့ ပညာရေး ဝန်ထမ်းတွေ၊ လူ့အသက်ကို ကယ်တင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေကို ဖမ်းဆီးတယ်။ လည်လှီးသတ်တယ်။ ရက်ရက်စက်စက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ပြီးမှ အသက်ကို နှုတ်ယူကြတယ်။ ဒီလို အဆိုးရွားဆုံး၊ အကြမ်းတမ်းဆုံး ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ နေရာတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းလို အညာဒေသတွေမှာ အဆိုးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီလို သတ်ဖြတ်မှုတွေကို NLD ပါတီနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံပါတယ်ဆိုတဲ့ NUG, PDF အကြမ်းဖက် လက်နက်ကိုင်တွေ က ဘယ်လို အမည်တပ်လဲ။ 

"ဒလန် ရှင်းလင်းရေး" တဲ့။ ဒီလုပ်ရပ်တွေကို ဦးဆောင်နေသူတွေ၊ ကိုယ်တိုင် ကျူးလွန်နေသူတွေ အားလုံးက ဘယ်သူတွေလဲဆိုတာ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြုံနေရတဲ့ ပြည်သူတွေ အသိဆုံးပါ။

အဆိုးဆုံးနဲ့ ရင်အနာရဆုံး အပိုင်းက ဘာလဲသိလား။ သတ်ဖြတ်ခံရသူ အရေအတွက်က အခုဆို တစ်သောင်းကျော်အထိ ရှိလာခဲ့တာပါပဲ။ တချို့ဆို မိသားစုလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရတယ်။ သူတို့ ရှာတဲ့သူကို မတွေ့လို့ အိမ်မှာကျန်ခဲ့တဲ့ မိဘတွေကို အကြောင်းမဲ့ သတ်သွားတာတွေ၊ အပြစ်မသိတဲ့ သားသမီးတွေကို သတ်ဖြတ်တာတွေ အများကြီး ရှိခဲ့ပါတယ်။

စဉ်းစားကြည့်ပါ...

အဖေကို မတွေ့လို့ သားကိုသတ်တယ်။

သားကို မတွေ့လို့ အဖေကိုသတ်တယ်။

ယောကျ်ားကို မတွေ့လို့ မိန်းမကိုသတ်တယ်။

မိန်းမကို မတွေ့လို့ ယောကျ်ားကို သတ်တယ်။

ဒါတွေဟာ လူ့အခွင့်အရေးလား... ဒီမိုကရေစီလား... ဒါမှမဟုတ် ရက်စက်ယုတ်မာမှု သက်သက်ပဲလား။

စာရင်းဇယားတွေနဲ့ တိတိကျကျ ပြောရမယ်ဆိုရင်...

ဒီအကြမ်းဖက်မှုတွေကြားမှာ သက်တော်ထင်ရှား ဘုန်းကြီးသံဃာတော်ပေါင်း (၁၀၀) ကျော် လုပ်ကြံခံခဲ့ရတယ်။

ကျောင်းသားကျောင်းသူ အပါအဝင် အပြစ်မဲ့ ကလေးသူငယ်ပေါင်း (၃၅၀) ကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။

အုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ထမ်း (၁၂၀၀) ကျော်၊

ပညာရေးဝန်ထမ်း (၁၅၀) ကျော် နဲ့

ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း (၃၀) နီးပါး အသက်ပေးခဲ့ရပါတယ်။

ဒီ အပြစ်မဲ့ပြည်သူပေါင်း တစ်သောင်းကျော်ဟာ ဘယ်သူတွေရဲ့ လက်ချက်နဲ့ သေဆုံးခဲ့ရတာလဲ။ ရှင်းပါတယ်။ NLD ပါတီနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထောက်ခံတယ်ဆိုတဲ့ NUG, PDF တွေနဲ့ လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တွေရဲ့ အကြမ်းဖက် သတ်ဖြတ်ခြင်းတွေကို ခံခဲ့ရတာပါ။ ဒါဟာ ကျွန်တော် လုပ်ကြံပြောဆိုနေတာ မဟုတ်ဘူး၊ မြေပြင်မှာ သွေးထွက်သံယို ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ အစစ်အမှန် အချက်အလက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့ ကျူးလွန်နေတဲ့ အပြစ်တွေက သာမန် ပြစ်မှုတွေ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေအရ ကြည့်ရင်တောင် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ မြောက်နေပါပြီ။ 

နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဖြစ်တဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး စနစ်တွေကို ဖျက်ဆီးတယ်။ ပြည်သူလူထုကို အကြောက်တရားနဲ့ ထိမ်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။ ဒါတွေဟာ ဘယ်လိုမှ ခွင့်လွှတ်လို့မရတဲ့ ပုန်ကန်မှုတွေဖြစ်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ဟာ သူပုန်သူကန်တောလှန်မှုတွေနဲ့ တည်ဆောက်လို့ မရပါဘူး။ နိူင်ငံရေး အမြင်မတူသူ‌ေတွကို ရန်သူလို့ သတ်မှတ်ပြီး ရှင်းလင်းနေမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ရောက်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။ "သွေးစွန်းနေတဲ့ လက်တွေနဲ့ တည်ဆောက်မယ့် အနာဂတ်ကို ကျွန်တော်တို့ တကယ်ပဲ လိုလားနေကြတာလား" ဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်ပါ ။ 

ဒီနေ့ ပြောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကတော့ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ ရင်ထဲမှာ အတွေးတစ်ခုခု ကျန်ရစ်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းဖို့ဆိုရင် လက်နက်ကိုင်တောခိုပြီး တော်လှန်ပုန်ကန်ဝါဒတွေကို ပြည်သူအားလုံးက ဆန့်ကျင်ကြဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ 

ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဒီလို အမှန်တရားတွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထပ်ပြီး ပြောနေဖို့၊ ဆက်လုပ်နေဖို့အတွက် မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ တွန်းအားတွေ အမြဲတမ်း လိုအပ်နေပါတယ်။ 

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပ

ါတယ်။ နောက်ဗီဒီယိုတွေမှာ ပြန်တွေ့ကြပါမယ်။

နိူင်ငံရေးကကြီးခခွေး

 နိုင်ငံရေး ကကြီးခခွေး

နိုင်ငံရေးကို မစိတ်ဝင်စားဘူး၊ ငါနဲ့နိုင်ငံရေးနဲ့မဆိုင်ဘူး ငါတို့က စီးပွားရေးသမားမို့၊ အနုပညာရှင်မို့ နွားတွေမို့ ကျွဲတွေမို နိုင်ငံရေးသိစရာမလိုဘူးဆိုပြီး ပြောကြတာတွေ ကြားဖူးကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် မနက်အိပ်ရာထပြီး ညအိပ်ရာဝင်တဲ့အထိ လူ့ဘဝမှာ ကြုံရတဲ့အရာအတော်များများဟာ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်း ဆက်စပ်နေပါတယ်။ လူတိုင်းရင်ဆိုင်နေရတဲ့ လျှပ်စစ်မီးခ၊ အခွန်၊ ကုန်ဈေးနှုန်း၊ ကျောင်းပညာရေး၊ ဆေးရုံဝန်ဆောင်မှု၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ မြေပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ အလုပ်သမားအခွင့်အရေးကနေ ကိုယ်ဘာပြောလို့ရသလဲ၊ ဘယ်လောက်လွတ်လပ်စွာ စုဝေးလို့ရသလဲဆိုတဲ့အထိ နိုင်ငံရေးနဲ့ မကင်းပါဘူး။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးအကြောင်း ပြောတာဆိုတာနဲ့ နိုင်ငံရေးကို နားလည်တာ မတူပါဘူး။ ပါတီနာမည်တွေသိတာ၊ ခေါင်းဆောင်တွေအကြောင်း သိတာ၊ နေ့စဉ်နိုင်ငံရေးသတင်းတွေ လိုက်ဖတ်တာဟာ နိုင်ငံရေးအသိအမြင်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ခိုက်မာတဲ့အခြေခံအသိတော့ မဟုတ်သေးပါဘူး။ ဘယ်အစိုးရပဲတက်တက်၊ ဘယ်ပါတီပဲအာဏာရရ၊ နိုင်ငံရေးကို နားလည်ဖို့ အမြဲပြန်အသုံးချနိုင်တဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေ ရှိပါတယ်။

နိုင်ငံတော်နဲ့ အစိုးရ ဘာကွာသလဲ။ အာဏာကို ဘာကြောင့် တစ်နေရာထဲမှာမရှိစေပဲ ခွဲထားရသလဲ။ အာဏာရှိသူကို ဥပဒေက ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်သလား။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ မဲပေးရုံနဲ့ ပြည့်စုံသလား။ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်မှာ ဘာအခွင့်အရေးရှိပြီး ဘာတာဝန်ရှိသလဲ။ အစိုးရသုံးနေတဲ့ငွေက ဘယ်ကလာသလဲ။ ဒီလိုအခြေခံမေးခွန်းတွေကို မခွဲတတ်ရင် နိုင်ငံရေးသတင်းအများကြီးသိနေရင်တောင် နိုင်ငံရေးကို နားလည်တယ်လို့ ပြောဖို့ခက်ပါတယ်။

အခု ဘယ်ပါတီမှန်တယ်၊ ဘယ်ခေါင်းဆောင်ကောင်းတယ်ဆိုတာကို ပြောမှာမဟုတ်ပါဘူး။ လူတစ်ယောက် နိုင်ငံရေးအကြောင်း စဉ်းစားတဲ့အခါ အနည်းဆုံး မရောထွေးသင့်တဲ့ အခြေခံအယူအဆ ရှစ်ခုကိုပဲ ခွဲကြည့်ကြပါမယ်။

၁။ နိုင်ငံတော်၊ အစိုးရ၊ ပြည်သူနှင့် အာဏာ၏ အရင်းအမြစ်

နိုင်ငံရေးကို နားလည်ဖို့ ပထမဆုံးလိုအပ်တာက နိုင်ငံတော်၊ အစိုးရ နဲ့ ပြည်သူ ဆိုတဲ့ သုံးခုကို တစ်ခုတည်းလို မမြင်မိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသုံးခုဟာ အပြန်အလှန်ဆက်စပ်နေကြပေမယ့် အဓိပ္ပာယ်တူတဲ့ အရာတွေ မဟုတ်ပါဘူး။

နိုင်ငံတော် (State) ဆိုတာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နယ်မြေ၊ အဲဒီနယ်မြေအတွင်း နေထိုင်တဲ့ လူထု၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံတွေနဲ့ ဆက်ဆံနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းမှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ဟာ အစိုးရတစ်ဖွဲ့ထက် ပိုကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ အစိုးရတစ်ရပ် ပြောင်းသွားတာနဲ့ နိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံး ပျောက်ကွယ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အစိုးရ (Government) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သုံးပုံသုံးနည်းအလိုက် အဓိပ္ပာယ်နည်းနည်းကွာနိုင်ပါတယ်။ တချို့အခါ နိုင်ငံတော်ကို အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းစုစုပေါင်းကို ရည်ညွှန်းသလို နေ့စဉ်နိုင်ငံရေးစကားမှာတော့ သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့နဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနတွေလို လက်ရှိအုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေတဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကို အဓိကရည်ညွှန်းတတ်ပါတယ်။ အလွယ်ဆုံးခွဲပြောရရင် နိုင်ငံတော်ဟာ ရေရှည်တည်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းမှုဖြစ်ပြီး အစိုးရကတော့ အဲဒီဖွဲ့စည်းမှုအတွင်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအရ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို ကိုင်တွယ်အသုံးပြုနေတဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်သူ (People) နဲ့ နိုင်ငံသား (Citizens) ဆိုတာလည်း အပြည့်အဝတူညီတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်း နေထိုင်သူအားလုံးဟာ နိုင်ငံသားဖြစ်နေမှာမဟုတ်ပဲ နိုင်ငံခြားသား ဧည့်နိုင်သားတွေလဲ ရှိနေနိုင်သလိူ နိုင်ငံသားတချို့ကိုယ်တိုင်ကလည်း နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ နေထိုင် နေနိုင်ကြပါတယ်။ ခေတ်သစ်နိုင်ငံရေးအမြင်မှာတော့ ပြည်သူနဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို အုပ်ချုပ်ခံရသူသက်သက်အဖြစ် မမြင်ဘဲ အခွင့်အရေးရှိသူ၊ အများရေးရာဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာ ပါဝင်နိုင်သူနဲ့ အာဏာရှိသူဆီက တာဝန်ခံမှုတောင်းဆိုနိုင်သူတွေအဖြစ် မြင်ပါတယ်။

ဒီနေရာကနေတဆင့် အာဏာ (Power) နဲ့ တရားဝင်အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့် (Legitimate Authority) ကို ခွဲသိဖို့လည်း လိုပါတယ်။ အာဏာဆိုတာ တခြားသူတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ အပြုအမူကို သက်ရောက်စေနိုင်တဲ့ စွမ်းအားဖြစ်ပါတယ်။ လက်နက်၊ ငွေကြေး၊ ရာထူး၊ အဖွဲ့အစည်း၊ သတင်းအချက်အလက်၊ နည်းပညာနဲ့ လူထုထောက်ခံမှုတို့ဟာ အာဏာရဲ့ အရင်းအမြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အာဏာရှိတာနဲ့ အဲဒီအာဏာကို အသုံးပြုခွင့်ရှိတယ်ဆိုတာကို လူ့အသိုင်းအဝိုင်းက လက်ခံတဲ့ပုံစံတွေဟာ မတူညီကြပါဘူး။ လူတစ်ယောက်က လက်နက်ကိုင်ထားလို့ တခြားသူကို အမိန့်ပေးကောင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ အာဏာကိုဖန်တီးနိုင်တဲ့ လက်နက် ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေက သူ့အမိန့်ကို ဘာကြောင့် လက်ခံသင့်သလဲဆိုတာကျတော့ Legitimacy လို့ခေါ်တဲ့ အဲဒီအာဏာကို သင့်လျော်တဲ့ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်အဖြစ် လက်ခံမှုဆိုင်ရာ မေးခွန်းဖြစ်လာပါတယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွေမှာ အုပ်ချုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ဥပဒေ၊ ရွေးကောက်ပွဲ၊ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းနဲ့ ပြည်သူ့သဘောတူလက်ခံမှုတို့ကနေ အခြေခံရယူဖို့ ကြိုးစားကြပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဥပဒေနဲ့အညီ ဖြစ်နေခြင်း (Legality) နဲ့ တရားဝင်သင့်လျော်တယ်လို့ လက်ခံခြင်း (Legitimacy) ဟာလည်း အမြဲတူညီနေတယမဟုတ်ပါဘူး။ ဥပဒေတစ်ရပ်က အာဏာတစ်ခုကို ခွင့်ပြုထားနိုင်ပေမယ့် အဲဒီဥပဒေကိုယ်တိုင် တရားမျှတမှု၊ အခြေခံအခွင့်အရေးနဲ့ ပြည်သူ့သဘောတူမှုတို့နဲ့ ကိုက်ညီသလားဆိုတာ သီးခြားစဉ်းစားရပါတယ်။

ဒါကြောင့် အစိုးရကို ဝေဖန်ခြင်းနဲ့ နိုင်ငံတော်ကို ဆန့်ကျင်ခြင်းဟာ မတူပါဘူး။ အုပ်ချုပ်သူတစ်ယောက်ကို ထောက်ခံခြင်းနဲ့ နိုင်ငံတော်ကို ချစ်တယ်ဆိုတာကလည်း တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံရေးကို စဉ်းစားရာမှာ ဘယ်သူ့မှာ အာဏာရှိသလဲဆိုတာတင် မကြည့်ဘဲ အဲဒီအာဏာ ဘယ်ကနေ ရလာသလဲ၊ ဘာကြောင့် လက်ခံသင့်သလဲဆိုတာကိုပါ ကြည့်ရပါတယ်။

၂။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် အာဏာကို ကန့်သတ်ခြင်း

နိုင်ငံတော်မှာ အာဏာရှိရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ဘယ်သူက ဘယ်အာဏာကို ကိုင်မလဲ၊ ဘယ်အတိုင်းအတာအထိ အသုံးပြုနိုင်မလဲ၊ ဘာကို မလုပ်နိုင်ဘူးလဲဆိုတဲ့ အခြေခံစည်းမျဉ်းတွေ လိုပါတယ်။ ဒီအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (Constitution) က အရေးပါလာပါတယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတစ်ရပ်ဟာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဖွဲ့စည်းပေးသလို အဲဒီအာဏာကို ကန့်သတ်ပေးတဲ့ အခြေခံစည်းမျဉ်းစု ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပဒေပြုရေးအာဏာ ဘယ်နေရာမှာရှိရမလဲ ဆိုတာ၊ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဘယ်လိုဖွဲ့မလဲဆိုတာ၊ တရားစီရင်ရေးရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ ဘာလဲဆိုတာ၊ အစိုးရရာထူးတွေကို ဘယ်လိုရယူမလဲဆိုတာ၊ ရာထူးသက်တမ်း ဘယ်လောက်ရှိမလဲ၊ အာဏာလွှဲပြောင်းမှုကို ဘယ်လိုပြုလုပ်မလဲဆိုတာ၊ အခြေခံအခွင့်အရေးတွေကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲဆိုတာတွေကို သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။

ဒါကြောင့် Constitution ကို အစိုးရကို အာဏာပေးတဲ့ စာတမ်း လို့ပဲ နားလည်လိုက်ရင် မပြည့်စုံပါဘူး။ သူ့ရဲ့ အရေးကြီးဆုံးလုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုက အစိုးရမှာ ဘာလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသလဲဆိုတာ သတ်မှတ်သလို တချိန်တည်းမှာပဲ ဘာလုပ်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာကိုပါ ကန့်သတ်ထားပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ သမ္မတတစ်ယောက်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရှိတယ်ဆိုပါစို့။ သမ္မတမှာ အာဏာရှိတယ် ဆိုတာနဲ့ မရပ်ဘဲ အဲဒီအာဏာကို ဘယ်စည်းမျဉ်းက ပေးထားသလဲ၊ ဘယ်အတိုင်းအတာအထိ အသုံးပြုနိုင်သလဲ၊ ဘယ်အခြေအနေမှာ တခြားအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အတည်ပြုချက်လိုသလဲ၊ အာဏာကျော်လွန်ရင် ဘယ်သူက စစ်ဆေးတားဆီးနိုင်သလဲဆိုတာ ဆက်ကြည့်ရပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ Constitution ရှိခြင်းနဲ့ Constitutionalism ဆိုတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းအောက်မှာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို အမှန်တကယ်ကန့်သတ်ထားခြင်းဆိုတာကို ခွဲခြားသိဖို့ လိုပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်ခုမှာ ရေးသားထားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရှိပြီး အဲဒီထဲမှာ အခြေခံအခွင့်အရေး၊ တရားရုံးလွတ်လပ်မှု၊ အာဏာခွဲဝေမှုနဲ့ အစိုးရအာဏာကန့်သတ်ချက်တွေကို သေသေချာချာ ရေးထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အာဏာရှိသူက အဲဒီစည်းမျဉ်းတွေကို ချိုးဖောက်လည်း ဘာအကျိုးဆက်မှ မရှိဘူး၊ တရားရုံးနဲ့ လွှတ်တော်ကလည်း မတားဆီးနိုင်ဘူးဆိုရင် Constitution ရှိပေမယ့် Constitutionalism က အလုပ်မလုပ်နိုင်လို့ပါပဲ။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ တန်ဖိုးကို စာမျက်နှာအရေအတွက်နဲ့ ခန့်ညားလှပတဲ့စကားလုံးတွေကသာ အဆုံးအဖြတ် မပေးပါဘူး။ အာဏာရှိသူကိုယ်တိုင် စည်းမျဉ်းအောက်မှာ နေရပြီး ချိုးဖောက်မှုရှိရင် တကယ်စစ်ဆေးနိုင်၊ အကျိုးဆက်ရှိနိုင်မှသာ Constitution တည်ရှိနေမှုနဲ့ အာဏာကန့်သတ်နိုင်မှုဟာ လက်တွေ့အဓိပ္ပာယ်ရှိလာပါလိမ့်မယ်။

၃။ အာဏာခွဲဝေမှု၊ အပြန်အလှန်ထိန်းညှိမှုနှင့် တာဝန်ခံမှု

အာဏာပုံစံအမျိုးမျိုး တစ်နေရာတည်းမှာ စုပုံသွားရင် အဲဒီအာဏာကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖို့က ပိုခက်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က ဥပဒေကို ကိုယ်တိုင်ရေး၊ ကိုယ်တိုင်အကောင်အထည်ဖော်၊ ကိုယ်တိုင်စီရင်ဆုံးဖြတ်နိုင်ရင် သူ့တို့ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြန်လည်ကန့်သတ်စစ်နိုင်မယ့် လွတ်လပ်တဲ့နယ်ပယ်တွေ အားနည်းသွားပါတယ်။

ဒီပြဿနာကို လျှော့ချဖို့ နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဥပဒေပြုရေး (Legislature)၊ အုပ်ချုပ်ရေး (Executive) နဲ့ တရားစီရင်ရေး (Judiciary) ဆိုပြီး အဓိကအခန်းကဏ္ဍသုံးခုအဖြစ် ခွဲစဉ်းစားလာကြပါတယ်။

ဥပဒေပြုရေးက လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် အထွေထွေသက်ရောက်မယ့် ဥပဒေတွေနဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို ချမှတ်ပါတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးက ဥပဒေတွေနဲ့ မူဝါဒတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီး နေ့စဉ်အစိုးရလုပ်ငန်းတွေကို ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ တရားစီရင်ရေးက ဥပဒေကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပြီး ဥပဒေဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခတွေကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

အာဏာခွဲဝေမှုဆိုတာက ဒီအဖွဲ့သုံးခုကို လုံးဝဆက်စပ်မှုမရှိအောင် ခွဲထားရမယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အာဏာခွဲဝေပုံတွေဟာလည်း မတူနိုင်ပါဘူး။ ပါလီမန်စနစ်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ဥပဒေပြုရေးအကြား ဆက်စပ်မှု ပိုနီးကပ်နိုင်ပြီး သမ္မတစနစ်မှာတော့ အဖွဲ့နှစ်ခုကို ပိုမိုခွဲထားနိုင်ပါတယ်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က အာဏာအားလုံးကို လူတစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုမရှိဘဲ အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အခြေအနေ မဖြစ်ပေါ်စေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအတွက် Checks and Balances ဆိုတဲ့ အပြန်အလှန်စစ်ဆေးထိန်းညှိမှု လိုအပ်လာပါတယ်။ လွှတ်တော်က အစိုးရရဲ့ ဘတ်ဂျက်၊ မူဝါဒနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်တွေကို စစ်ဆေးပါတယ်။ တချို့ရာထူးတွေ ခန့်အပ်ရာမှာ လွှတ်တော်ရဲ့ အတည်ပြုချက် လိုအပ်ပါတယ်။ တချို့နိုင်ငံရေးစနစ်တွေမှာ တရားရုံးက အစိုးရလုပ်ဆောင်ချက် ဒါမှမဟုတ် ဥပဒေတစ်ရပ်ဟာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ ကိုက်ညီသလားဆိုတာ စစ်ဆေးပါတယ်။

အခုလို အဖွဲ့အစည်းတွေကို ခွဲထားထားတဲ့အပြင် လက်တွေ့ အာဏာကိုသုံး နေသူတွေကို သူလုပ်ခဲ့တဲ့အရာအတွက် ရှင်းပြခိုင်းနိုင်ပြီး ချိုးဖောက်မှုရှိလာရင် အကျိုးဆက်ကို ခံယူစေနိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကို တာဝန်ခံမှုလို့ ခေါ်ပါတယ်။

တာဝန်ခံမှုမှာ အာဏာသုံးသူက သူ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရှင်းပြရခြင်းနဲ့ လွဲမှားမှု၊ ချိုးဖောက်မှုရှိခဲ့ရင် အကျိုးဆက်ကိုခံယူရခြင်း နှစ်ခုလုံး ပါဝင်ပါတယ်။ ငါ့မှာ အာဏာရှိလို့ လုပ်တာ ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ အဲဒီလုပ်ဆောင်ချက်ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့် ဘယ်ကနေ ရလာသလဲ၊ ဘာကြောင့် အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သလဲ၊ စည်းမျဉ်းနဲ့ ကိုက်ညီသလား၊ အများပြည်သူပိုင် အရင်းအမြစ်ကို သင့်တော်စွာ အသုံးပြုခဲ့သလားဆိုတာ စစ်ဆေးနိုင်ရပါတယ်။

ဒီအာဏာခွဲဝေမှုဟာ အာဏာရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို နေရာခွဲထားခြင်း၊ Checks and Balances က အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ အာဏာကို တခြားအဖွဲ့အစည်းက ပြန်လည်ထိန်းညှိနိုင်ခြင်း၊ Accountability ကတော့ အာဏာသုံးသူကို အဖြေတောင်းပြီး လွဲမှားမှုရှိရင် အကျိုးဆက်ခံစေနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရတစ်ရပ်မှာ ဒီအခြေအနေမျိုးရှိရဲ့လား ကင်းကွာနေပြီလားဆိုတာကို ခွဲခြားသိနိုင်ဖို့ဟာ အခြေခံအကျဆုံးအချက်ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ဥပဒေစိုးမိုးမှုနှင့် ဥပဒေကို ကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း

နိုင်ငံတိုင်းနီးပါးမှာ ဥပဒေရှိပါတယ်။ အာဏာရှင်စနစ်မှာတောင် ဥပဒေရှိနိုင်ပါတယ်။ ပြည်သူကို ထိန်းချုပ်ဖို့၊ မီဒီယာကို ကန့်သတ်ဖို့၊ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်တွေကို တားဆီးဖို့ ဒါမှမဟုတ် အစိုးရဝေဖန်သူတွေကို အရေးယူဖို့တောင် ဥပဒေတွေ ထုတ်ပြန်ထားတတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဥပဒေရှိခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ Rule of Law ဆိုတဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးမှု ရှိနေပြီလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။

ဒီကွာခြားချက်ကို နားလည်ဖို့ Rule of Law နဲ့ Rule by Law လို့ ဝေဖန်ခေါ်ဆိုလေ့ရှိတဲ့ ပုံစံကို ခွဲခြားကြည့်မြင်နိုင်ပါတယ်။

Rule by Law ပုံစံမှာ ဥပဒေဟာ အာဏာရှိသူက တခြားသူတွေအပေါ် အမိန့်ပေး၊ ထိန်းချုပ်၊ အရေးယူဖို့ အသုံးပြုတဲ့ ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေကို ဥပဒေအောက်ထားပေမယ့် အာဏာရှိသူကိုယ်တိုင်ကတော့ အဲဒီဥပဒေရဲ့ ကန့်သတ်ချက်အောက်မှာ လက်တွေ့မရှိနိုင်ပါဘူး။

Rule of Law ဆိုတဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးမှုမှာတော့ ဥပဒေဟာ ပြည်သူကိုသာမက အစိုးရနဲ့ အာဏာရှိသူကိုပါ ချုပ်ကိုင်ရပါတယ်။ အာဏာရှိသူက ကိုယ်မကြိုက်တဲ့လူကို စိတ်ကြိုက်ဖမ်းဆီးလို့မရဘူး၊ ကိုယ်နဲ့နီးစပ်တဲ့သူကို ဥပဒေကျော်ပြီး အကာအကွယ်ပေးလို့မရဘူး၊ ကိုယ်တိုင်လည်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ အာဏာကန့်သတ်ချက်တွေကို လိုက်နာရပါတယ်။

ဥပဒေစိုးမိုးမှုရှိဖို့အတွက်ဆိုရင် ဥပဒေတွေဟာ တိကျရှင်းလင်းနေရပါမယ်၊ အများပြည်သူတွေ ကြိုတင်သိရှိနိုင်ရပါမယ်၊ လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ နောက်ကြောင်းပြန်အသုံးချလို့မရရပါဘူး၊ အလားတူအခြေအနေတွေမှာ အလားတူပုံစံနဲ့သာ အသုံးပြုရပါမယ်၊ ဥပဒေအငြင်းပွားမှုတွေကို လွတ်လပ်ပြီး ဘက်မလိုက်တဲ့ တရားစီရင်ရေးက ကြားနာနိုင်ရပါတယ်။ ဒီအခြေခံတွေ မရှိရင် ဥပဒေဟာ တည်ငြိမ်တဲ့ စည်းမျဉ်းထက် အာဏာရှိသူရဲ့ လက်ရှိဆန္ဒကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးတဲ့ ကိရိယာဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

Due Process သို့မဟုတ် ဥပဒေနည်းလမ်းတကျ ဆောင်ရွက်မှုဆိုရာမှာလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို ဖမ်းဆီး၊ စွပ်စွဲ၊ အရေးယူရာမှာ ဘာအမှုနဲ့ စွပ်စွဲထားတယ်ဆိုတာ သိခွင့်ရှိရမယ်၊ ကိုယ့်ဘက်က ကာကွယ်ပြောဆိုခွင့်နဲ့ သက်သေတင်ပြခွင့်ရှိရမယ်၊ ဘက်မလိုက်တဲ့ တရားစီရင်ရေးအောက်မှာ ကြားနာခံရခွင့် ရှိရပါတယ်။

ဥပဒေအောက် တန်းတူညီမျှမှုဆိုတာ လူတိုင်းကို အခြေအနေမကြည့်ဘဲ စက်ရုပ်လို တစ်ပုံစံတည်း ဆက်ဆံရမယ်ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အလားတူအခြေအနေမှာရှိသူတွေကို ရာထူး၊ ငွေကြေး၊ နိုင်ငံရေးသြဇာ၊ မိသားစုနောက်ခံ ဒါမှမဟုတ် အာဏာရှိသူနဲ့ နီးစပ်မှုကြောင့် ဥပဒေရဲ့ ကာကွယ်မှုနဲ့ အကျိုးဆက်ကို စိတ်ကြိုက်ပြောင်းလဲလို့ မရသင့်ဘူးဆိုတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပဒေစိုးမိုးမှုရဲ့ အဓိကစမ်းသပ်ချက်က ပြည်သူဘယ်လောက် နာခံသလဲဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာဏာအရှိဆုံးသူကိုတောင် ဥပဒေက ဘယ်လောက်အထိ ထိန်းနိုင်သလဲဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲရှိရုံ မဟုတ်ပါ

ဒီမိုကရေစီ (Democracy) ကို နားလည်ဖို့ ပြည်သူက ဘယ်သူအုပ်ချုပ်မလဲဆိုတာကို ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်နိုင်သလဲ၊ အုပ်ချုပ်နေသူကို ဘယ်လိုတာဝန်ခံစေနိုင်သလဲ၊ မကျေနပ်တော့ရင် အာဏာကို ဘယ်လိုငြိမ်းချမ်းစွာ ပြောင်းလဲနိုင်သလဲဆိုတဲ့ အချက်တွေကနေ စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အခြေခံအင်္ဂါတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတယ်ဆိုတာတစ်ချက်တည်းနဲ့ ဒီမိုကရေစီ အပြည့်အဝရှိတယ်လို့ မဆိုနိုင်သေးပါဘူး။

အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ဖို့ မဲဆန္ဒရှင်လိုအပ်မယ့် တကယ့်ရွေးချယ်စရာတွေ ရှိရပါတယ်။ ပြိုင်ဘက်ပါတီနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရမယ်၊ နိုင်ငံရေးအမြင်မတူသူတွေ ဝေဖန်ပြောဆိုနိုင်ရမယ်၊ မဲဆန္ဒရှင်တွေက မိမိရွေးချယ်မှုအတွက် လိုအပ်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်ကို လွတ်လပ်စွာရရှိနိုင်ရမယ်၊ မဲပေးမှုနဲ့ ရေတွက်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို ယုံကြည်မှုရှိနိုင်ရပါမယ်။

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ လက်ခံပြီး အာဏာလွှဲပြောင်းနိုင်တဲ့ စည်းမျဉ်းနဲ့ နိုင်ငံရေးအစဉ်အလာ ရှိဖို့လည်း လိုပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း မသမာမှု ဒါမှမဟုတ် စည်းမျဉ်းချိုးဖောက်မှုရှိတယ်လို့ ယူဆရင် သက်သေအထောက်အထားနဲ့ စိန်ခေါ်နိုင်တဲ့ တရားဝင်နည်းလမ်းတွေ ရှိရပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီရဲ့ အရေးကြီးမှုက မဲပေးတဲ့နေ့တစ်နေ့မှာပဲ ရှိနေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ကြိမ်ကြားက ကာလမှာလည်း အုပ်ချုပ်သူတွေကို သတင်းမီဒီယာက စုံစမ်းဖော်ထုတ်နိုင်ရမယ်၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေက ဝေဖန်နိုင်ရမယ်၊ လွှတ်တော်အတွင်း ဆန့်ကျင်ဘက်၊ အတိုက်အခံတွေရဲ့ အသံတွေ ရှိနေနိုင်ရပါမယ်၊ ပြည်သူတွေက ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆွေးနွေး၊ စုဝေး၊ စည်းရုံးနိုင်ရပါတယ်။

ယနေ့ခေတ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အခြေခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ် (Constitutional Democracy) ကို ပြောတဲ့အခါ လူများစုဆန္ဒနဲ့ အခြေခံအခွင့်အရေးကာကွယ်မှုကို နှစ်ခုလုံး ထည့်စဉ်းစားရပါတယ်။ လူများစုက ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရထားတာကြောင့် လူနည်းစု ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံရဲ့ အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်တွေကို စိတ်ကြိုက်ဖယ်ရှားပိုင်ခွင့် ရလာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မဲအများစုဟာ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာရဲ့ အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းပိုင်ခွင့် မဖြစ်သင့်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် ဒီမိုကရေစီကို ရွေးကောက်ပွဲရှိခြင်းတစ်ချက်တည်းနဲ့ မတိုင်းတာဘဲ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ ပါဝင်ခွင့်၊ သတင်းအချက်အလက်ရရှိနိုင်မှု၊ အစိုးရကို ဝေဖန်စစ်ဆေးနိုင်မှု၊ အာဏာကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြောင်းလဲနိုင်မှုနဲ့ အခြေခံအခွင့်အရေးကာကွယ်မှုတို့ကို အတူကြည့်ရပါတယ်။

၆။ လူ့အခွင့်အရေး၊ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် တာဝန်

လူတစ်ယောက်ဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အမိန့်ကို နာခံဖို့သာ ရှိတဲ့ အုပ်ချုပ်ခံသူ မဟုတ်ပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့အတွက် ရသင့်တဲ့ အခြေခံလူ့အခွင့်အရေးတွေ ရှိသလို နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်တဲ့အတွက် ရရှိလာတဲ့ နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးနဲ့ တာဝန်တွေလည်း ရှိပါတယ်။

လူ့အခွင့်အရေး (Human Rights) နဲ့ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး (Citizenship Rights) ကို အပြည့်အဝတူညီတယ်လို့ မြင်လို့မရနိုင်ပါဘူး။ လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခွင့် ဒါမှမဟုတ် မယုံကြည်ခွင့်၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ မတရားဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှုကနေ ကာကွယ်ခံရခွင့်တို့လို အခွင့်အရေးတွေဟာ နိုင်ငံသားဖြစ်မှ ရသင့်တာ မဟုတ်ဘဲ လူတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့အတွက် ကာကွယ်သင့်တဲ့ အခြေခံအခွင့်အရေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

Civil Liberties ဆိုတဲ့ အရပ်ဘက်လွတ်လပ်ခွင့်တွေထဲမှာ လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခွင့်၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်၊ အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့ခွင့်၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ မတရားဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှုကနေ ကာကွယ်ခံရခွင့်တို့ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

Political Rights လို နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးတွေကတော့ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုနဲ့ ပိုမိုတိုက်ရိုက်ဆက်စပ်တတ်ပါတယ်။ မဲပေးခွင့်၊ ရွေးကောက်ခံခွင့်၊ နိုင်ငံရေးပါတီနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေမှာ ပါဝင်ခွင့်၊ အများရေးရာဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ဝေဖန်ဆွေးနွေးခွင့်တို့ဟာ နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုရဲ့ အခြေခံပုံစံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

တချို့ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးစနစ်တွေမှာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုကာကွယ်ရေး၊ အလုပ်လုပ်ခွင့်နဲ့ အခြေခံလူနေမှုအဆင့်တို့ကို Social and Economic Rights ဆိုတဲ့ လူမှုစီးပွားရေးအခွင့်အရေးများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။

ဒီအခြေခံအခွင့်အရေးတွေကို အစိုးရက မေတ္တာရှင်ရှင်ကြီးမို့လို့ပေးထားတဲ့ လက်ဆောင်လို မသမှတ်နိုင်ပါဘူး။ အခွင့်အရေးရဲ့ အရေးကြီးတဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုက နိုင်ငံတော်အာဏာဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဘဝ၊ ယုံကြည်ချက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာနဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်တွေအပေါ် ဘယ်လောက်အထိ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်သလဲဆိုတာကို ကန့်သတ်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လွတ်လပ်ခွင့်ဆိုတာမှာလည်း ကိုယ်လုပ်ချင်သမျှအားလုံးကို အကန့်အသတ်မရှိ လုပ်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ဟာ တခြားသူရဲ့ အခွင့်အရေး၊ လုံခြုံရေး ဒါမှမဟုတ် အများဆိုင်ရာအကျိုးစီးပွားနဲ့ တိုးတိုက်မိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လွတ်လပ်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ရတဲ့အခါ ဥပဒေအရ ဖြစ်ရမယ်၊ တရားဝင်ရည်ရွယ်ချက်ရှိရမယ်၊ အမှန်တကယ်လိုအပ်ရမယ်၊ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အချိုးညီတဲ့အတိုင်းအတာအထိသာ ကန့်သတ်ရမယ်၊ လူတစ်စုကို စိတ်ကြိုက်ဖိနှိပ်ဖို့ အသုံးမပြုရပါဘူး။

နိုင်ငံသားတာဝန်ဆိုတာလည်း အစိုးရပြောသမျှ နာခံခြင်းနဲ့ မတူပါဘူး။ ဥပဒေကို လေးစားခြင်း၊ တခြားသူရဲ့ အခွင့်အရေးကို မချိုးဖောက်ခြင်း၊ ဥပဒေအရ သက်ဆိုင်တဲ့ အခွန်ကို ပေးဆောင်ခြင်း၊ အများပိုင်ပစ္စည်းနဲ့ အများဆိုင်ရာအကျိုးစီးပွားကို ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ဟာ အခြေခံတာဝန်တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီမိုကရေစီအသိုက်အဝန်းတစ်ခုမှာ နိုင်ငံသားတာဝန်ဟာ ဒီထက်ပိုကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ အာဏာရှိသူကို စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ အများရေးရာကိစ္စတွေကို စိတ်ဝင်စားခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်ကို စိစစ်ခြင်း၊ မှားယွင်းတဲ့သတင်းကို အလွယ်တကူ မဖြန့်ဝေခြင်း၊ မိမိနဲ့ အမြင်မတူသူရဲ့ အခွင့်အရေးကိုပါ လေးစားခြင်းနဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် အကြောင်းပြချက်ရှိရှိ တာဝန်ယူခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

၇။ အခွန်၊ ဘတ်ဂျက်နှင့် အများပြည်သူပိုင်အရင်းအမြစ်

နိုင်ငံရေးကို ခေါင်းဆောင်၊ ပါတီနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေအကြောင်းပဲ စဉ်းစားရင် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို ဘယ်သူ့ဆီက ဘယ်လောက်ရယူမလဲ၊ ဘယ်လိုစုဆောင်းမလဲ၊ ဘယ်သူ့အတွက် ဘယ်နေရာမှာ အသုံးပြုမလဲဆိုတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အပိုင်းကို ကျော်သွားပါလိမ့်မယ်။

အစိုးရက လမ်းဖောက်မယ်၊ ကျောင်းဆောက်မယ်၊ ဆေးရုံဖွင့်မယ်၊ ရေ၊ မီးနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှု ပေးမယ်၊ ဝန်ထမ်းလစာပေးမယ်၊ လူမှုကာကွယ်ရေးစနစ် တည်ဆောက်မယ်၊ လုံခြုံရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးအတွက် အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် အရင်းအမြစ်တွေ လိုပါတယ်။

ဒီအရင်းအမြစ်ဟာ အုပ်ချုပ်သူတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အခွန်၊ သဘာဝအရင်းအမြစ်ကရတဲ့ ဝင်ငွေ၊ အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်းများ၊ နိုင်ငံပိုင်ပစ္စည်းအသုံးချမှု၊ ဝန်ဆောင်ခနဲ့ ပြည်တွင်းပြည်ပချေးငွေတို့ကနေ ရရှိလာတဲ့ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များသာဖြစ်ပါတယ်။

အခွန် (Taxation) ဟာ စီးပွားရေးနည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်သူ့ဆီက ဘယ်လောက်ကောက်မလဲ၊ ဝင်ငွေမြင့်သူနဲ့ ဝင်ငွေနည်းသူအကြား ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ဘယ်လိုခွဲမလဲ၊ လုပ်ငန်းအမြတ်၊ အလုပ်ဝင်ငွေ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ စားသုံးမှုတွေထဲက ဘယ်အရာကို ပိုအခွန်ကောက်မလဲဆိုတာတွေဟာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘတ်ဂျက် (Budget) ဆိုတာကတော့ ရရှိလာတဲ့ အများပြည်သူပိုင်အရင်းအမြစ်ကို ဘယ်ကဏ္ဍတွေမှာ ဦးစားပေးအသုံးပြုမလဲဆိုတာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်ဟာ နိုင်ငံတစ်ခုက ဘာကို အရေးကြီးတယ်လို့ သတ်မှတ်ထားသလဲဆိုတာကို ငွေကြေးခွဲဝေမှုက တိုက်ရိုက်ပြပါတယ်။

ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုကာကွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးတို့ထဲက ဘယ်ကဏ္ဍကို ဘယ်လောက်ခွဲဝေထားသလဲဆိုတာ ကြည့်လိုက်ရင် အစိုးရရဲ့ အမှန်တကယ်ဦးစားပေးမှုကို မူဝါဒမိန့်ခွန်းတွေထက် ပိုရှင်းလင်းစွာ မြင်ရတတ်ပါတယ်။

ဒီအပိုင်းကို နားလည်ဖို့ Opportunity Cost ဆိုတဲ့ ရွေးချယ်မှုတစ်ခုကြောင့် လက်လွှတ်ရတဲ့ အခြားအခွင့်အလမ်းကိုလည်း သိထားဖို့ လိုပါတယ်။ အစိုးရရဲ့ အရင်းအမြစ်က အကန့်အသတ်ရှိတဲ့အတွက် ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ ပိုသုံးလိုက်တဲ့ငွေဟာ တခြားကဏ္ဍတစ်ခုမှာ အသုံးပြုနိုင်မယ့် အရင်းအမြစ်ကို လျော့စေနိုင်ပါတယ်။ ဘတ်ဂျက်တစ်ခုဟာ ဘာကို လုပ်မလဲ ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သလို ဘယ်အရာကို အခုအချိန်မှာ ဦးစားပေးမလဲ ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရချေးငွေကိုလည်း အလကားရတဲ့ငွေလို မမြင်သင့်ပါဘူး။ ချေးငွေဟာ အနာဂတ်ဘတ်ဂျက်နဲ့ အခွန်ပေးသူတွေအပေါ် တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်သော ကုန်ကျစရိတ်ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ချေးငွေရှိတာကိုယ်တိုင်က မကောင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရေရှည်အကျိုးပြုမယ့် အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး ဒါမှမဟုတ် ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်တိုးစေမယ့် ကဏ္ဍတွေမှာ အသုံးပြုသလား၊ ချေးယူမှုကုန်ကျစရိတ်နဲ့ ပြန်ဆပ်နိုင်စွမ်း ဘယ်လိုရှိသလဲဆိုတာတွေက ရေရှည်အကျိုးဆက်ကို ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အစိုးရက ပေးတယ် ဆိုတဲ့စကားကို ကြားတဲ့အခါ ဘယ်အရင်းအမြစ်ကနေ ပေးတာလဲ၊ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဘယ်သူတွေ ခံထားရသလဲ၊ ဘယ်လိုဦးစားပေးဆုံးဖြတ်ထားသလဲ၊ အသုံးစရိတ်ကို ဘယ်သူက အတည်ပြုသလဲ၊ ဘယ်သူက စစ်ဆေးနိုင်သလဲဆိုတာတွေကို ဆက်ကြည့်တတ်ရပါတယ်။ ပြည်သူ့ငွေဆိုတာ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ငွေ မဟုတ်ဘဲ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်ကို အစိုးရက တာဝန်ယူစီမံခန့်ခွဲနေခြင်း မို့လို့ပါပဲ။

၈။ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ထက် စနစ်၊ အဖွဲ့အစည်းနှင့် မက်လုံးကို ကြည့်တတ်ခြင်း

နိုင်ငံရေးကို စဉ်းစားတဲ့အခါ လူအများစုက ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားနဲ့ အကျင့်စာရိတ္တကို အဓိကထားတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလူက ကောင်းတယ်၊ ဒီလူက ဆိုးတယ်၊ ဒီလူတက်လာရင် တိုင်းပြည်ကောင်းမယ် ဆိုတဲ့ပုံစံနဲ့ နိုင်ငံရေးရလဒ်ကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကနေ ရှင်းပြတတ်ပါတယ်။

ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အချင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးရလဒ်အားလုံးကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ကောင်းစိတ်ဆိုးနဲ့ပဲ ရှင်းပြလို့ မရပါဘူး။ တူညီတဲ့လူတစ်ယောက်တောင် မတူညီတဲ့ စည်းမျဉ်း၊ မက်လုံးနဲ့ အာဏာကန့်သတ်မှုအောက်မှ

အောက်မှာ မတူညီတဲ့ အပြုအမူ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီအတွက် Political Institutions ဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကို ကြည့်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ Institution ဆိုတာ အဆောက်အအုံ၊ ရုံးဌာန ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့နာမည်ကိုသာ မဆိုလိုပါဘူး။ လူတွေ ဘယ်လိုအာဏာရယူမလဲ၊ ဘယ်သူက ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မလဲ၊ ဘယ်လိုရာထူးတက်မလဲ၊ ဘယ်အပြုအမူအတွက် ဆုချီးမြှင့်မလဲ၊ ဘယ်လိုချိုးဖောက်မှုအတွက် အပြစ်ပေးမလဲဆိုတာကို ပုံဖော်ပေးနေတဲ့ စည်းမျဉ်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အလေ့အထနဲ့ မက်လုံးတွေကိုပါ ဆိုလိုပါတယ်။

Formal Institutions ဆိုတဲ့ တရားဝင်အဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ဥပဒေ၊ လွှတ်တော်၊ တရားရုံး၊ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၊ နိုင်ငံရေးပါတီစနစ်နဲ့ အစိုးရဌာနတွေ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

Informal Institutions ဆိုတဲ့ တရားဝင်စာရွက်ပေါ်မှာ မရေးထားပေမယ့် လက်တွေ့နိုင်ငံရေးကို သက်ရောက်နေတဲ့ အစဉ်အလာတွေ၊ လူမှုဆက်ဆံရေးကွန်ရက်တွေ၊ နောက်ကွယ် သဘောတူညီမှုတွေ၊ မိသားစုနဲ့ ဆွေမျိုးဆက်နွယ်မှုတွေ၊ Patronage ဆိုတဲ့ အာဏာရှိသူနဲ့ နီးစပ်သူကို ရာထူး၊ အရင်းအမြစ် ဒါမှမဟုတ် အခွင့်အရေးပေးတဲ့ အလေ့အထတွေ၊ မရေးသားထားတဲ့ နိုင်ငံရေး စည်းမျဉ်းတွေကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

ဒါကြောင့် စာရွက်ပေါ်မှာ ရေးထားတဲ့ စည်းမျဉ်းနဲ့ လက်တွေ့မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စည်းမျဉ်း မတူနိုင်ပါဘူး။ တရားရုံးကို လွတ်လပ်သော တရားရုံး လို့ နာမည်ပေးထားတာနဲ့ လွတ်လပ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ လွှတ်တော်တစ်ခုရှိနေတာနဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ ဥပဒေပြုအဖွဲ့ ဖြစ်သွားတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့မှာ ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ဘယ်လိုချမှတ်သလဲ၊ စည်းမျဉ်းချိုးဖောက်သူ ဘာအကျိုးဆက်ခံရသလဲဆိုတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

စနစ်ကို နားလည်ဖို့ မက်လုံး (Incentives) ကိုလည်း ကြည့်ရပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို ရိုးသားဖို့ ပြောထားပေမယ့် လိမ်လည်သူက အကျိုးရပြီး ရိုးသားသူက အရှုံးပေါ်နေတဲ့ စနစ်ဆိုရင် အကျင့်ကောင်းကို အားပေးတဲ့ စနစ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က ပြဿနာကို ဖော်ထုတ်ရင် အပြစ်ပေးခံရပြီး ဖုံးကွယ်ရင် ရာထူးတက်နိုင်တယ်ဆိုရင် ပြဿနာဖုံးကွယ်ခြင်းဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးပြဿနာတင် မဟုတ်တော့ဘဲ စနစ်က ထုတ်လုပ်ပေးနေတဲ့ အပြုအမူဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

အာဏာလွဲသုံးစားရင် ဘာအကျိုးဆက်မှ မရှိဘူး၊ ကိုယ်နဲ့နီးစပ်သူကို အခွင့်အရေးပေးရင် ကိုယ့်အာဏာပိုခိုင်မာလာတယ်၊ တရားမဝင်လုပ်ဆောင်မှုကို ဖုံးကွယ်ရင် ရာထူးနဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ထိန်းထားနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ မက်လုံးတွေရှိနေသမျှ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းတဲ့သူတချို့ရှိတာ တစ်ချက်တည်းနဲ့ စနစ်တစ်ခုလုံးကို မပြင်နိုင်ပါဘူး။

ဒီအမြင်က လူကောင်းတစ်ယောက်ရောက်လာရင် အားလုံးကောင်းသွားမယ် ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ပြန်စစ်ဆေးမိစေနိုင်ပါတယ်။ လူကောင်းတစ်ယောက်ဟာ အာဏာကို အလွဲသုံးစားမလုပ်ဘဲ နေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူဆိုးတစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် အာဏာလောဘကြီးတဲ့သူတစ်ယောက် ရောက်လာတဲ့အခါ သူ့ကို တားနိုင်စွမ်းမရှိတဲ့ စနစ်ကိုတော့ ကောင်းမွန်တဲ့စနစ်လို့ မဆိုနိုင်တော့ပါဘူး။

ကောင်းမွန်တဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ဟာ အစိုးဆိုတာအမြဲကောင်းတယ် သူတော်ကောင်းတွေပဲ အမြဲအုပ်ချုပ်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားတဲ့ စနစ်မျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေရဲ့ အရည်အချင်း၊ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား မတူနိုင်တာကို လက်ခံပြီး အာဏာလွဲသုံးစားဖို့ မက်လုံးကို လျှော့ချထားခြင်း၊ စည်းမျဉ်းချိုးဖောက်မှုအတွက် အကျိုးဆက်ရရှိစေခြင်း၊ အာဏာကို ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ခြင်းနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ဆန္ဒထက် ပိုခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို သိထားရုံနဲ့ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံကို ကျွမ်းကျင်သွားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးသတင်းတစ်ခုကို ကြားတဲ့အခါ အစိုးရနဲ့ နိုင်ငံတော်ကို မရောတော့ဘူး။ အာဏာရှိသူတစ်ယောက် ဘာလုပ်တယ်ဆိုတာထက် ဘယ်ဥပဒေနဲ့ ဘယ်အာဏာကို သုံးနေတာလဲဆိုတာ စဉ်းစားလာမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရှိတယ်ဆိုတာနဲ့ ဒီမိုကရေစီ ပြည့်စုံပြီလို့ မယူဆတော့ဘူး။ အစိုးရက ငွေသုံးတယ်ဆိုရင် အဲဒီငွေဘယ်ကလာပြီး ဘယ်သူ့ကို တာဝန်ခံရသလဲဆိုတာ မေးလာနိုင်မယ်။ အဲဒီအဆင့်ရောက်လာရင် နိုင်ငံရေးကို ပါတီကြိုက်မကြိုက်၊ ခေါင်းဆောင်ကြိုက်မကြိုက်ဆိုတဲ့အဆင့်ကနေ ကျော်ပြီး စနစ်၊ ဥပဒေ၊ အာဏာ၊ အခွင့်အရေးနဲ့ တာဝန်ခံမှုတို့ကို ခွဲခြားကြည့်နိုင်တဲ့ အခြေခံတစ်ခု ရလာပါပြီ။ နိုင်ငံရေး ကကြီးခခွေး ဆိုတာလည်း အဲဒီအခြေခံကို ဆိုလိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။