(အစပိုင်း စက္ကန့်အနည်းငယ် တိတ်ဆိတ်နေမည်။ ထို့နောက် ကင်မရာကို တည့်တည့်စိုက်ကြည့်ပြီး တည်ငြိမ်လေးနက်သော လေသံဖြင့် စတင်မည်။)

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော်တို့တွေ တော်လှန်ရေးတစ်ခုကို ဘယ်နေရာကနေ လုပ်နေကြတာလဲ။

မြေပြင်ကနေလား... ဒါမှမဟုတ် ဖုန်းစခရင်မ် မျက်နှာပြင်တွေပေါ်ကနေလား။

ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက နည်းနည်းတော့ နားခါးလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့်... ခါးမှ ဆေးဖြစ်မှာမို့လို့ ကျွန်တော် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပဲ ပြောပါရစေ။

အခုဆိုရင် အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံလို နေရာမျိုးမှာ ရောက်နေကြတဲ့ ကျွန်တော်တို့လူတွေ ရှိတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ အာဘောင်အာရင်း သန်သန်နဲ့၊ ရဲရဲတောက် စကားတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်နေကြသလိုပါပဲ။ ဒါပေမယ့်... တကယ့်လက်တွေ့မှာ ထိုင်းအစိုးရက "ဆန္ဒမပြရဘူး"၊ "နိုင်ငံရေး မလုပ်ရဘူး" လို့ ဥပဒေထုတ်ပြီး တင်းကျပ်လိုက်တဲ့အခါ... အားလုံး ငြိမ်ကျသွားတယ်။ ဘာသံမှ မထွက်ရဲကြတော့ဘူး။ ဘာလှုပ်ရှားမှုမှ မလုပ်ရဲကြတော့ဘူး။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲ ဝင်လာတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ရှိတယ်။

"နိုင်ငံခြားက အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ ဥပဒေတစ်ခုကိုတောင် မလွန်ဆန်ရဲတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့... လက်နက်အပြည့်အစုံ တပ်ဆင်ထားတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်ကြီးကို ဘယ်လိုများ အောင်နိုင်အောင် တိုက်ကြမလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ရှင်းပြပါဦး မိတ်ဆွေတို့။ ဒါဟာ ယုတ္တိရှိရဲ့လား။

(ခေတ္တနားမည်။ လေသံကို အနည်းငယ် နှိမ့်ကာ ပို၍ လေးနက်အောင် ပြောမည်။)

တချို့ဆိုရင် စဉ်းစားကြည့်ဗျာ။

အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံလို၊ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူလို ရာထူးကြီးတွေ ယူထားတယ်။ အွန်လိုင်းပေါ်မှာတော့ အသံအကျယ်ကြီးပဲ။ ဒါပေမယ့် တကယ့်လက်တွေ့မှာ ထိုင်းရဲကားလေး ရပ်ကွက်ထဲ ဝင်လာတာနဲ့ အိမ်ပြင်တောင် မထွက်ရဲတဲ့ အနေအထားမျိုးတွေ ရှိနေတယ်။ ဒီလို မျက်နှာဖုံးတွေ၊ ဒီလို အတုအယောင် သတ္တိတွေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ခရီးဆက်လို့ ရပါ့မလား။ ရာထူးတွေ၊ တာဝန်တွေဆိုတာ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ Like နဲ့ Share ရဖို့အတွက် လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ Profile တွေ မဟုတ်ဘူးလေ။ အသက်တွေ သွေးတွေ ရင်းရတဲ့ အလုပ်တွေပါ။

(လက်ကို အသုံးပြုပြီး သမိုင်းကြောင်းကို ရှင်းပြသည့် ဟန်အမူအရာ လုပ်မည်။)

ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို နည်းနည်းလေး လှည့်ကြည့်ရအောင်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ပဋိပက္ခတွေကို ကြည့်ပါ။ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်၊ ဝါဒတွေကို ခဏဘေးဖယ်ထားပြီး... သူတို့ရဲ့ 'တော်လှန်ရေး လုပ်ပုံလုပ်နည်း' ကိုပဲ သီးသန့် လေ့လာကြည့်ရအောင်။

ဟားမတ်စ်တို့၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့လို အုပ်စုတွေဟာ အင်မတန် အင်အားကြီးမားတဲ့ အစ္စရေးရဲ့ ဖိနှိပ်မှုကြားထဲကနေ ထွက်ပေါ်လာကြတာပါ။ သူတို့ ဘယ်ကစလဲ သိလား။ ကြယ်ငါးပွင့် ဟိုတယ်တွေပေါ်ကနေ မဟုတ်ဘူး။ အလုံပိတ်ထားတဲ့ လေယဉ်ကျယ် အခန်းတွေထဲကနေ မဟုတ်ဘူး။

အင်မတန် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲကနေ စတင်ခဲ့ကြတာပါ။

ဖိနှိပ်မှုတွေကြားထဲကနေ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို မြေပြင်မှာ တကယ် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ကြတယ်။ အာဏာဖီဆန်မှုတွေကို မြေပြင်မှာ တကယ် စခဲ့ကြတယ်။ သူတို့ဟာ Facebook ပေါ်မှာ စတိတ်မင့် (Statement) ထုတ်ပြီး တော်လှန်ရေး လုပ်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ရဲ့ သွေးနဲ့၊ ချွေးနဲ့၊ အသက်နဲ့ မြေပြင်မှာ အရင်းအနှီးပြုခဲ့ကြတာပါ။

(လေသံကို မြှင့်ပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ဝေဖန်မည်။)

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရောဂါက ဘာလဲသိလား။

"ဟိုတယ်ပေါ်တက်၊ ဆီမီနာ (Seminar) လုပ်၊ ပြီးရင် ကြေညာချက် (Statement) ထုတ်" ဆိုတဲ့ ရောဂါပါပဲ။

ဒီစနစ်နဲ့ နိုင်ငံရေးလုပ်လာတာ ဆယ်စုနှစ် အတော်ကြာခဲ့ပါပြီ။ အစည်းအဝေးတွေ ထိုင်ကြတယ်။ စာရွက်ပေါ်မှာ အပြင်းထန်ဆုံး စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရှုတ်ချကြတယ်။ တောင်းဆိုကြတယ်။ ပြီးရင် လက်ခုပ်တီးပြီး ပြီးသွားကြတယ်။

စာရွက်ပေါ်က ကြေညာချက်တွေက သေနတ်ကျည်ဆန်ကို ကာကွယ်နိုင်လို့လား။ စက္ကူတွေက အာဏာရှင်ကို ပြုတ်ကျစေသလား။ တခုခုတော့ ကျွန်တော်တို့ အပြောင်းအလဲ လုပ်ကြမှ ရတော့မယ် ထင်တယ်။ မြေပြင်မှာ တကယ်အလုပ်ဖြစ်မယ့် အရာတွေကို လုပ်ကြမှ ရတော့မယ်။ ဒီလိုမှ မဟုတ်ရင်... ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ စာတမ်းဖတ်ပွဲတစ်ခုထက် ပိုလာမှာ မဟုတ်ဘူး။

(အနည်းငယ် ပြုံး၍၊ သို့သော် ခနဲ့သော၊ သတိပေးသော လေသံဖြင့် ဆက်မည်။)

နောက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်။ ကြာရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးပုံစံဟာ စင်ကာပူမှာ နေကြတဲ့ မြန်မာအများစုရဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။

စင်ကာပူဆိုတာ ဥပဒေ အရမ်းတင်းကျပ်တဲ့ နိုင်ငံဆိုတာ အားလုံးအသိပါ။ အဲဒီမှာရှိတဲ့ မြန်မာတွေဟာ အစိုးရရဲ့ ဥပဒေကို အတိအကျ လိုက်နာကြတယ်။ ဆန္ဒမပြရဲဘူး၊ နိုင်ငံရေး ဘာတစ်ခုမှ မလုပ်ရဲဘူး။ မီးပွိုင့်တောင် လူကူးမျဉ်းကနေ မကူးရဲကြဘူး။

ဒါပေမယ့်... မြန်မာ့အရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင်တော့ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ အင်မတန် ရဲရဲတောက်ကြပါတယ်။

အထူးသဖြင့် စဉ်းစားကြည့်စရာကောင်းတာက... ဟိုတုန်းက မြန်မာပြည်မှာ ကျောင်းတက်ခဲ့စဉ်က နိုင်ငံရေးဆိုတာကို စိတ်ဝင်တစား တခါမှ မလုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့သူတွေ၊ 'စစ်ကျွန်ပညာရေး' ဆိုပြီး အခုမှ နာမည်တပ်နေတဲ့ အဲဒီပညာရေးစနစ်နဲ့ပဲ ကျောင်းပြီးခဲ့၊ ဘွဲ့ရခဲ့ကြတဲ့ အင်ဂျင်နီယာတွေ၊ ပညာတတ်ဆိုသူတွေဟာ အခုလို နိုင်ငံခြားရောက်ပြီး ဝင်ငွေလေးကောင်း၊ ဘဝလေး အာမခံချက်ရှိတဲ့ အနေအထားရောက်မှ ကီးဘုတ် (Keyboard) ပေါ်မှာ အတော်လေးကို အစွန်းရောက်လာကြတာ တွေ့ရတယ်။ မြေပြင်မှာ ဘာမှ မလုပ်ရဲပေမယ့်၊ အွန်လိုင်းပေါ်မှာတော့ အကြီးအကျယ် စစ်သူကြီးတွေ ဖြစ်နေကြတယ်။

ဒီလို ပုံစံမျိုးတွေများလာရင်... ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမယ်။ တော်လှန်ရေးဆိုတာ လုံခြုံတဲ့ နေရာကနေ ဝေဖန်နေရုံနဲ့ မပြီးဘူး။ စင်ကာပူက Keyboard Warrior တွေလို၊ ထိုင်းက ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုး အွန်လိုင်းနိုင်ငံရေးသမားတွေလို မဖြစ်အောင် ကျွန်တော်တို့ အထူး သတိထားပြီး ကြိုးစားကြဖို့ လိုပါတယ်။

(ကင်မရာကို တည့်တည့်စိုက်ကြည့်ပြီး အသံကို နှေးနှေးနှင့် လေးလေးနက်နက် ဖိပြောမည်။ စာနာမှုနှင့် သတိပေးမှု ရောယှက်နေသော လေသံ။)

မိတ်ဆွေတို့... တကယ့် တော်လှန်ရေးဆိုတာ လုံခြုံတဲ့ နေရာကနေ စာရိုက်နေရုံနဲ့ အောင်မြင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကိုယ်တိုင် ဘာအနစ်နာခံနိုင်သလဲ။ ကိုယ်တိုင် မြေပြင်မှာ ဘာတွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသလဲ။

စတိတ်မင့်တွေ ထုတ်နေရုံနဲ့၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ လေလုံးထွားနေရုံနဲ့ အရာရာ ပြောင်းလဲသွားမယ်လို့ ထင်နေရင်... ကျွန်တော်တို့ဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လိမ်နေကြတာပါပဲ။

ဒီကနေ့ ဗီဒီယိုလေးကို အဆုံးသတ်ဖို့အတွက် မိတ်ဆွေတို့ကို မေးခွန်းတစ်ခုလောက် ကျွန်တော် ချန်ရစ်ထားခဲ့ချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေ... သေသေချာချာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။

"ကျွန်တော်တို့တွေဟာ တကယ့် အပြောင်းအလဲအတွက် တော်လှန်ရေးကို လုပ်နေကြတာလား... ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ Profile လေးတွေ လှပဖို့၊ သူရဲကောင်းပုံစံ ပေါက်ဖို့အတွက် တော်လှန်ရေးကို အသုံးချပြီး သရုပ်ဆောင်နေကြတာလား..."

ဒီမေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို ကိုယ့်လိပ်ပြာကိုယ်လုံစွာနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ဖြေကြည့်ကြပါ။ အဖြေမှန်ကို မိတ်ဆွေတို့ နှလုံးသားထဲမှာ အသိဆုံး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

(လေသံကို နူးညံ့စွာ ပြောင်းလဲပြီး ရင်းနှီးသော လေသံဖြင့် အဆုံးသတ်မည်။)

ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့တဲ့ စကားတွေဟာ တချို့အတွက် နားခါးကောင်း နားခါးပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် အမှန်တရားဆိုတာ အမြဲတမ်း ချိုမြိန်မနေပါဘူး။

ကျွန်တော် အခုလို ထောင့်စုံကနေ ထောက်ပြနေဖို့၊ အမှန်တရားတွေကို ဆက်ပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြောဆိုနေဖို့အတွက်... မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ နားထောင်ပေးမှု၊ ဝေဖန်အကြံပြုပေးမှုနဲ့ ခွန်အားပေးမှုဆိုတဲ့ 'တွန်းအား' တွေက ကျွန်တော့်အတွက် အမြဲတမ်း လိုအပ်နေပါတယ်လို့ အဆုံးသတ်မှာ ပြောကြားပါရစေ။

အားလုံးပဲ မြေပြင်က အမှန်တရားကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

(ဖန်သားပြင် တဖြည်းဖြည်း မှောင်သွားမည် - Fade out)