ပြည်ခိုင်ဖြိုး

 ကျွန်း နှင့် ကိုင်းနှင့် ၊ တပ်နှင့် ကြံ့နှင့်

_____________________________

“ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ အညမည ပစ္စယသတ္တိ” လို့ သုံးနှုန်းရခြင်း အနက်သဘောရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ အပြန်အလှန် အမှီအတည်ပြုပြီး၊ “ကျွန်း ကိုင်းမှီ၊ ကိုင်း ကျွန်းမှီ” ကျေးဇူးပြု ရပ်တည်လျှောက်လှမ်းနေတယ်ဆိုတာကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍမှာ အစဉ်တစိုက် ပါဝင်နေနိုင်ဖို့အတွက်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို အသုံးချတယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီသည်လည်း၊ အုပ်ချုပ်ခွင့်ရပါတီအဖြစ် ရပ်တည်ဖို့အတွက် မြန်မာစစ်တပ်ကို မှီခိုအားကိုးရတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖန်တီးတည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်က ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ဖန်တီးလိုက်တယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာ မြဲမြံတည်တံ့မှုကို ပြန်လည် အထောက်အပံ့ပေးရတယ်။ ဒါဟာ အပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြု ရပ်ခံနေကြခြင်းသဘောဖြစ်ပါတယ်။ 

⦿ တပ်ဗျူရိုကရက်

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေဟာ - မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ တပ်အင်အားကို တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့ခဲ့တယ်။ မြန်မာ့တပ်မတော်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဟာ - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေလက်ထက်မှာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျယ်ကားလာခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ကို ချဲ့ထွင်တဲ့အခါမှာ၊ “အရေအတွက်မှသည် အရည်အချင်းဆီသို့” ဆိုတဲ့ ချဉ်းကပ်မှုမျိုးနဲ့ ချဲ့ကားလာတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ စစ်အစိုးရတွေရဲ့ အုပ်ချုပ်ပုံနည်းနာကို ကြည့်ရင်၊ ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲမှာ စစ်တပ်ယူနီဖောင်းချွတ် စစ်ဗိုလ်တွေကို ထည့်သွင်းပြီး၊ စစ်ဘောင်ချဲ့ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးရယ်လို့ ပီပီပြင်ပြင်ဖြစ်လာအောင်၊ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကိုလည်း စစ်ဗိုလ်တွေနဲ့ အစားထိုးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ 

⦿ မျိုးဆက်ဟောင်းကို ဘယ်ထဲ ထိုးထည့်မလဲ

မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံက တဖြည်းဖြည်းကျယ်လာတော့ - စစ်ဗိုလ်အရေအတွက် များပြားလွန်းလာတဲ့အခါ မျိုးဆက်သစ် မျိုးဆက်ဟောင်းကိစ္စ ပေါ်လာတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ စစ်တက္ကသိုလ်ကနေ ဆင်းလာတဲ့ အသစ်စက်စက် - သွေးသစ်လောင်း စစ်ဗိုလ်နဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်းထဲ တဖြည်းဖြည်း ရောက်လာတဲ့ ဗိုလ်မှူး၊ ဗိုလ်ချုပ်တွေပါ။ အသစ်လာရင် အဟောင်းက ဖယ်ပေးရရိုး ထုံးစံ ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်နက်အားဖြင့် တရားဝင် အကြမ်းဖက်ခွင့်ကို ရရှိထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေမှာ၊ “မတစ်ထောင်သား”တွေကို အုပ်ချုပ် ကွပ်ကဲရတာဖြစ်လို့၊ အင်မတန်မှ အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - နိုင်ငံ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်နက်မိုးပြီး ရယူထားတာကြောင့် ခေတ်နဲ့အညီ လိုက်ပါ စီးမျောနိုင်ဖို့လည်း လိုနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စစ်တပ်ထဲက သွေးဟောင်းတွေကို အညင်သာဆုံးနည်းနဲ့ ဘယ်လိုမျိုး ဖောက်ထုတ်အသွင်ပြောင်းမလဲ ဆိုတဲ့ စဉ်းစားချက် ရှိလာရပါတယ်။ 

⦿ တပ်ဒေါက်တိုင် အလို့ငှာ

တဖက်မှာလည်း စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကို သမာရိုးကျအတိုင်းပဲ၊ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တယ်ဆိုရင် တစ်ဖက်မှာ လုပ်အားတွေ ပြုန်းတီးတာ၊ တပ်ထောက်ခံရေးအင်အားစုအတွက် အမာခံအဖြစ် မကျန်ခဲ့မှာလည်း စိုးရိမ်စရာ ရှိလာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တပ်အဝန်းအဝိုင်းနဲ့အပတ်အသက် ထိစပ်ထားပြီး၊ တပ်ရဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် ဒေါက်တိုင်ဖြစ်နေဖို့အတွက် စစ်ဘက်ဟောင်း အရာရှိတွေက တာဝန်ယူဖို့လည်း လိုနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေဟာ - အရပ်ဘက် ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲကို အရပ်ဝတ်ပြောင်း စစ်ဗိုလ်တွေကို ထိုးသွင်းပြီး တပ်ဘောင်ကို ချဲ့ဖို့၊ စစ်ဘောင်ကို ချဲ့ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ 

⦿ မျက်နှာကျက်စိမ်း 

၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း၊ ကနဦးကာလတွေမှာတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးနဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအလို့ငှာ ဗျူရိုကရေစီယန္တရားထဲ စစ်မျက်နှာကျက်တွေ တပ်လိုက်တာပါပဲ။ သို့သော်လည်း နအဖအစိုးရအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ - စစ်တက္ကသိုလ်ဆင်း စစ်ဗိုလ်သွေးသစ် အရေအတွက်က ပို၍ ပို၍ များလာတယ်။ မျိုးဆက်ဟောင်းနေရာမှာ မျိုးဆက်သစ်ကို အစားထိုးရတော့မယ်။ မျိုးဆက်ဟောင်းနေရာမှာ မျိုးဆက်သစ်ကို အစားထိုးဖို့က လွယ်ပေမယ့်၊ စစ်တပ်ထဲမှာ မျိုးဆက်ဟောင်းကို ဖယ်ဖို့ကတော့ ခက်တယ်။ ဒီတော့ ဘယ်လို ဖယ်မလဲ။ သက်ပြည့်ပင်စင်နဲ့ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တဲ့ သမားရိုးကျ နည်းနဲ့ မရနိုင်တော့ပါဘူး။ သက်ပြည့်ပင်စင်နဲ့ အငြိမ်းစားပေးလိုက်တဲ့အခါမှာလည်း၊ အငြိမ်းစား စစ်ဗိုလ်ဟောင်းဟာ - တပ်ကို အကျိုးပြုဖို့ လိုနေပြန်ပါတယ်။ စစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့တွေရယ်လို့ ဖွဲ့ပြီး၊ ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အစည်းလိုလို - ရပ်ရွာ ရပ်မိရပ်ဖလိုလို ရပ်တည်ခိုင်းလိုက်ခြင်းကလည်း တပ်အတွက် သိပ်အင်အားမဖြစ်ပါဘူး။ ဒီတော့ အငြိမ်းစား စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ စိတ်မလေအောင် ဘယ်လိုကွင်းပြင်ထဲ မောင်းထဲ အသုံးချမလဲ။ 

⦿ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ အခန်းကဏ္ဍ

ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ - မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ Proxy party တစ်ခုထက် ပိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြန်မာစစ်တပ်ပိုင် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုထက်လည်း ပိုလွန်ပါတယ်။ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ သာမန်နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုထက် ပိုလာတယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ တပ်အင်စတီကျူးရှင်းအတွက် အရပ်ဘက်လုပ်ငန်းကိုင်ငန်းတွေကို ဝင်လုပ်ပေးရတဲ့ အင်စတီကျူးရှင်းတစ်ခုလို ဖြစ်လာနေပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအာဏာကို - တပ်ထဲကနေ နိုင်ငံရေးနယ်ထဲကို လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ဖို့အတွက် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ transition mechanism တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မျိုးဆက်အလိုက် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို နေရာချထား၊ စီမံခန့်ခွဲဖို့အတွက် အသုံးတည့်လာတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ရောက်လာပါတယ်။ စစ်တပ်ထဲမှာ သွေးသစ်နဲ့ အစားထိုးပြီး၊ သွေးဟောင်းတွေကို နိုင်ငံရေးပါတီထဲ ပို့ပြီး၊ စစ်တပ်ရဲ့ အုပ်ထိန်းမှု ဩဇာကို နိုင်ငံရေးနယ်ထဲ ရွှေ့ပြောင်းဖို့ အသုံးချလာတဲ့ပုံစံ ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်သားတွေကို ကျည်တွေ၊ လက်နက်တွေနဲ့ပဲ၊ မကစားစေဘဲနဲ့ စကားလုံး / ဝေါဟာရတွေနဲ့ အကျွမ်းတဝင် ကစားတတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ ကစားကွင်းအဖြစ်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ပုံပေါ်လာပါတယ်။ 

⦿ အခြေခံ ယူဆချက် (၃) ရပ် 

ဒါ့ကြောင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို သရုပ်ခွဲ စိစစ်တဲ့အခါမှာ အခြေခံ အချက် (၃) ချက်ပေါ်လာပါတယ်။ 

အဲဒါတွေကတော့ ….

• (၁) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite transition mechanism] အဖြစ် တွေ့ရတယ်။ 

• (၂) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite recycling mechanism] အဖြစ်လည်း တွေ့ရတယ်။ 

• (၃) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Political learning mechanism] အဖြစ် တွေ့ရတယ်။ 

⦿ အယူအဆ (၁) ။ ။ 

ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite transition mechanism] အဖြစ် ယူဆရခြင်း အကြောင်းရှိပါတယ်။ တနည်းအားဖြင့် ဒီနေရာမှာ [transition] ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို မသုံးချင်လည်း၊ [reallocation] လို့ ခေါ်ရင်လည်း ရနိုင်ပါတယ်။ တည်ဆဲ စစ်ဗိုလ်အီလစ်တွေကို၊ အရပ်သားနိုင်ငံရေးအီလစ်တွေအဖြစ် နေရာပြန်လည် ချထားပေးတဲ့ ဖြစ်စဉ် တစ်ခုလို့ မှတ်ယူနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို “မျိုးဆက်အလိုက် ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို နေရာချထားဖို့ ကွင်းပြင်တစ်ခုလို အသုံးချလာတာ၊ တနည်းအားဖြင့်၊ မျိုးဆက်ဟောင်း ထိပ်တန်းစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေကို (ကလန်ကဆန် မပြုစေဘဲ) ညင်သာ သိမ်မွေ့စွာ စီမံခန့်ခွဲဖို့အတွက်၊ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် အသုံးတည့်လာတာလို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ၊ တည်ဆဲ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေအနေနဲ့ တပ်ထဲက ထွက်ရင် - ဘုန်းကြီးလူထွက်ဖြစ်သလို၊ လောကီအရေးကိစ္စတွေနဲ့ အပ်အပ်စပ်စပ် မဖြစ်တာ၊ အံ့မဝင်တာ၊ ဗုံမဝင် ဆုံမဝင်ဖြစ်လာတာကို ကြုံရတတ်လေ့ရှိပါတယ်။ တစ်သက်လုံး စစ်တပ်ထဲမှာ သေနတ်ကိုင်ပြီး စစ်မှုထမ်းလုပ်လာတော့ - အရပ်ဘက်မှာ ဘယ်လို ဝင်ဆန့်နေထိုင်ရမလဲဆိုတာ - အငြိမ်းစားစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ များသောအားဖြင့် ကြုံရလေ့ရှိတဲ့ လက္ခဏာပါ။ ဒါကို အထိုက်အသင့်အားဖြင့် နေရာချထားစီမံခန့်ခွဲနိုင်ဖို့အတွက်၊ မြို့နယ်အလိုက်၊ ရပ်ကွက်ကျေးရွာအလိုက်၊ တိုင်းအလိုက် / ပြည်အလိုက် ဖြန့်ခွဲတည်ရှိနေတဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ကွင်းပြင်တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ 

တစ်ဖက်မှာလည်း ပါတီကနေ တစ်ဆင့် တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော် အပါအဝင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ အစိုးရအဖွဲ့၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့နဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင်မှုနေရာတွေမှာ အငြိမ်းစားစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ ပါဝင် ခြေဆန့်ခွင့်ရတဲ့ အခွင့်အလမ်း ရှိတာမို့၊ တပ်ထဲမှာ အနားပေးခံလိုက်ရပေမယ့် တခြားနေရာမှာလည်း အသုံးဝင်သေးတယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားမှု ရရှိတာမို့၊ တပ်ထွက် စစ်မှုထမ်းဟောင်း စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ စိတ်လေလွင့်စရာ အကြောင်းသိပ်မရှိတော့ပါဘူး။ အရပ်ဘက်မှာလည်း လုပ်စရာတွေ ရှိနေတယ်၊ အရပ်ဘက်မှာလည်း ကန်စရာ ကွင်းရှိနေပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် တစ်ဖက်မှာလည်း အနားပေးခံလိုက်ရတဲ့ မျိုးဆက်ဟောင်း စစ်ဗိုလ်တွေအတွက် - ပျားရည်နဲ့ ဝမ်းချခံရသလို၊ ကျေသပ်ရင်သပ်နဲ့ အနားပေးခံရလို ဖြစ်လို့ ခုသာခံသာရှိတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ 

⦿ အယူအဆ (၂) ။ ။ 

ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Elite recycling mechanism] အဖြစ် ယူဆရတဲ့ အကြောင်းရင်း ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ - စစ်မှုထမ်းဟောင်းတွေကလည်း စစ်တပ်ထဲမှာ မရှိတော့ပေမယ့်၊ တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ စစ်တပ်ကို အကျိုးပြုနေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲသည့်လို တပ်အတွက် အကျိုးဖြစ်ဖို့ ဆိုရင် - တည်ဆဲ စစ်တပ်အီလစ်အလွှာကို ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုထဲ ထည့်လိုက်ပြီး၊ ကွန်ယက်ဖြန့်ကျက် တည်ဆောက် - ခွဲဖြန့်ထားဖို့ လိုပါတယ်။ အဲသည့်အတွက် အရပ်ဘက် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာ ခြေဆန့် တာဝန်ပေးထားလိုက်ခြင်းအားဖြင့်၊ တစ်ဖက်တစ်လမ်းကနေ စစ်တပ်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို အထောက်အကူဖြစ်တယ်လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ တစ်ဖက်က ကြည့်ရင်လည်း၊ တစ်သက်လုံး မြန်မာ့တပ်မတော်ထဲမှာ စစ်သားလုပ်လာတဲ့သူဟာ - တစ်စုံတစ်ရာအားဖြင့် မျိုးချစ်စိတ်၊ အမျိုးသားရေးစိတ် ရှိတယ်လို့ အကြမ်းဖျင်း ယူဆနိုင်ပါတယ်။

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၊ အခန်း (၁) အခြေခံမူများအပိုင်းမှာ ပါတဲ့ “အမျိုးသားနိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍ” ဆိုတဲ့ ကိစ္စမှာ၊ စစ်ယူနီဖောင်းချွတ် စစ်သားဟောင်းကြီးတွေ ကြောင်းကျိုးညီညီ ပါဝင်ဆင်နွှဲနိုင်မယ့် အခြေခံ အိုင်ဒီယော်လိုဂျီတစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ် ကိုယ်၌က မြန်မာအမျိုးသားရေးဝါဒကို အခြေခံပြီး တည်ဆောက်ထားတာဖြစ်တာကြောင့်၊ အမျိုးသားရေးစိတ်နဲ့ နိုင်ငံ့အရေးအရာတွေမှာ ဝင်ရောက်ပါဝင်ဖို့အတွက် ခိုင်မာတဲ့ လော့ဂျစ်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်တပ်က အနားယူလိုက်ပေမယ့်၊ အရပ်ဘက်မှာလည်း ထိုက်သင့်တဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်တပ်နိုင်တဲ့ လူမှုဂုဏ်ဒြပ်တစ်ခုဖြစ်လို့ - အရပ်ဘက်ပြောင်း စစ်ဗိုလ်ဟာ - အထိုက်အသင့် ကျေနပ်နိုင်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တစ်ဖက်မှာလည်း စစ်ယူနီဖောင်းဝတ်မထားသော စစ်တပ်ကလူတွေနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အုပ်စီးထားဖို့၊ မြန်မာစစ်တပ်က အခွင့်အလမ်း ကျယ်လာပါတယ်။ 

• တပ်ရဲ့ ဩဇာကို ဖြန့်ကျက်ဖို့၊ 

• တပ်ထောက်ခံရေးအင်အားစုကို ချဲ့ထွင်ဖို့၊ 

• တပ်အုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ခံနေစေဖို့၊ 

• တပ်ရဲ့ အုပ်ထိန်းသူ အယူအဆကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့၊ 

• တပ်ဟာ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးမှာ ဆက်လက်ပါဝင်ဖို့၊ 

• တပ်ဟာ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားအလွှာမှာ ဆက်ရှိနေဖို့၊ 

• တပ်ရဲ့ ဩဇာတိက္ကမဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းထံ အခြေအမြစ်ကနေ သက်ရောက်ဖို့…

ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့၊ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ တဖြည်းဖြည်း နယ်ချဲ့လာတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ တစ်ဖက်က ကြည့်ရင်၊ မြန်မာပြည်အနေနဲ့ ဘယ်လိုမျိုး စစ်ဘောင်အတွင်းကို သွတ်သွင်းတည်ဆောက်ခံထားရတယ်ဆိုတာကို စနစ်ပိုင်းအရ လေ့လာနိုင်မယ့် ပုံစံတစ်ခုလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 

⦿ အယူအဆ (၃) ။ ။ 

ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို [Political learning mechanism] အဖြစ် ယူဆရခြင်း အကြောင်းရင်း ရှိပါတယ်။ ကျနော့်ကို ရှစ်လေးလုံး လူထုဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကာလအတွင်းမှာ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးက ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မြန်မာပြည်ဟာ “စစ်သားတွေက နိုင်ငံရေးသမား လုပ်ပြီး၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေက စစ်သား လုပ်နေကြတယ်” လို့ ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ၊ နိုင်ငံရေးသမားတွေ စစ်သားလုပ်လာတဲ့ အခင်းအကျင်းကို အကျယ်ပြန့်ဆုံးတွေ့ရပါတယ်။ အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှာ ပါဝင်ပြီး၊ စစ်သား လုပ်တာ၊ စစ်ခေါင်းဆောင် လုပ်လာကြတာပါ။ တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာစစ်တပ်ထဲက စစ်ဗိုလ်တွေ၊ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေက နိုင်ငံရေးသမား အလုပ်တွေကို တိုးချဲ့ လုပ်လာကြတာတွေ့ရပါတယ်။ 

၂၀၁၀ နောက်ပိုင်း အခင်းအကျင်းမှာ စစ်သားတွေ နိုင်ငံရေးလုပ်လာကြောင်း တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုမိုသိသာနေပါတယ်။ စစ်သားတွေ နိုင်ငံရေးလုပ်ဖို့၊ စစ်ဗိုလ်တွေ နိုင်ငံရေးလုပ်ဖို့အတွက် - ကစားရမယ့် Play ground ကတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီပဲဖြစ်ပါတယ်။ စစ်သားတွေဟာ လက်နက်နဲ့၊ ကျည်ဆန်နဲ့ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်လာရာကနေ - စကားလုံးတွေ၊ ဒိုင်ယာလော့ခ်တွေ၊ ဆွေးနွေးငြင်းခုန်မှုတွေနဲ့ အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်သားဘဝမှာ သေနတ်ကို ကျင်လည်စွာ အသုံးချနိုင်သလောက်၊ နိုင်ငံရေးကွင်းပြင်ထဲမှာ စကားလုံးတွေကို ကျင်လည်စွာ အသုံးချနိုင်လာကြပါတယ်။ စစ်သားတွေရဲ့ စွမ်းရည်ကို အမာကနေ အနုဆီကို ကူးပြောင်းပြီး ပြောင်းလဲ သင်ယူခိုင်းဖို့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းဟာ - ကျယ်ပြန့်တဲ့လေ့ကျင့်ကွင်းဖြစ်လာတာပါ။ 

တပ်ထဲမှာ တစ်သွေး-တစ်သံ-တစ်မိန့်နဲ့ လိုက်ပါ လုပ်ဆောင်ကြရတယ်။ အထွန့်တက်ခွင့် မရှိဘူး။ ပြန်လှန် ငြင်းခုန်ဖို့ အခွင့်မရှိဘူး။ အထက်အမိန့်နဲ့ အသက်ရှင်ရတဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်လို့၊ တပ်ထဲမှာ ဒိုင်ယာလော့ခ်ယဉ်ကျေးမှု မရှိဘူး။ စကားလုံးတွေကို တိတိကျကျ ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပဲ သုံးခွင့် ရှိတယ်။ စကားလုံးတွေကို ဆင်တူကြောင်းကွဲ၊ အရောင်စုံ၊ အနက်စုံအောင် သိုင်းဝိုင်းသုံးစွဲလို့ မရဘူး။ နိုင်ငံရေးပါတီနဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းကတော့ - စကားလုံးတွေနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြရတာပါ။ အချင်းချင်း တိုင်ပင်လို့ ရတယ်၊ နှီးနှောခွင့် ရှိတယ်။ ဆွေးနွေးလို့ ရတယ်၊ ငြင်းခုန်ခွင့် ရှိတယ်။ ပြန်လှန် မေးခွန်းထုတ်လို့ ရတယ်။ မိမိအယူအဆ ရှုဒေါင့်ကို တင်ပြလို့ ရတယ်။ စစ်တပ်ထဲက အမိန့်ပေးဓလေ့ဟာ နိုင်ငံရေးပါတီထဲမှာတော့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်တဲ့ဓလေ့အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလာပါတယ်။ 

စစ်သားတွေဟာ - တစ်သွေး၊ တစ်သံ၊ တစ်မိန့် - ယဉ်ကျေးမှုထဲကနေ ဝိုင်းဝန်း ဆွေးနွေးအဖြေထုတ်လို့ ရတဲ့ ဒိုင်ယာလော့ခ် ယဉ်ကျေးမှုထဲကို ဝင်လာကြတာပါ။ စစ်သားတွေဟာ ဘယ်လောက်အထိ ဆွေးနွေးအဖြေရှာခြင်းနည်းလမ်းကို ယုံကြည်ကြသလဲဆိုတာကတော့ - ပုံသေပုံမ - ပြောလို့ မရနိုင်ပါ။ သို့သော်လည်း ညှိနှိုင်းတာ၊ ဆွေးနွေးတာ၊ စည်းရုံးတာ၊ လှုံ့ဆော်တာ၊ ရွေးကောက်တာ၊ စုဖွဲ့တာ၊ သိုင်းဝိုင်းလှုပ်ရှားတာ --- ဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးအမူအကျင့်တွေကို ထိတွေ့လာကြပါတယ်။ ဒါဟာ တဖက်က ကြည့်ရင် political socialization အဖြစ် စစ်သားတွေကို ထိတွေ့ လေ့ကျင့်ပေးနေတဲ့ အနေအထားမျိုးပါ။ 

⦿ ကောက်ချက်။

စစ်တပ်ဟာ ဒါတွေ လုပ်နေပြီလို့၊ ကျနော့်အနေနဲ့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် “စစ်တပ်ဟာ ဒါတွေ လုပ်နေတယ်” လို့၊ ကျနော့်အနေနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တင်ပြချင်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းနဲ့ မြန်မာ့စစ်ရေးအခင်းအကျင်းကို ကြည့်ရင် “သူ့သဘော သူဆောင်နေတဲ့ အခြင်းအရာ” တွေကို ဒုလိုက်ဒေးလိုက် တွေ့နေရပါတယ်။ သူ့အလုပ် သူလုပ်၊ ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ်လုပ်နေပြီး - သူ့သဘော၊ သူဆောင််၊ ကိုယ့်သဘော ကိုယ်ဆောင်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အားလုံးဟာ - ကိုယ့်အုပ်စုနဲ့ ကိုယ့်ဘာသာ၊ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာတွေ၊ ကိုယ်လုပ်ရမယ့်အလုပ်တွေကို ကိုယ့်ဘာသာ လုပ်နေကြပါတယ်။ 

မြန်မာပြည်မှာ တံတိုင်းတွေကို ဖြိုဖို့ ခက်ပါတယ်။ တံတားတွေကို ထိုးဖို့ ခက်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီနဲ့ ဤသို့ ဤပုံ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြု ထောက်ပံ့မှီတည်နေတာဟာ - လိုရင်း မျှော်ရည်ချက် ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ - ၂၀၅၀ လောက်အထိ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံရေးပြင်ဆင်မှုပါ။ ဒါ့အပြင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီရဲ့ နှစ်ရှည်စီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ၂၀၅၀ ခုနှစ်လောက်အထိ၊ ruling party အဖြစ် လျှောက်လှမ်းတည်ဆောက်နေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒီလျှောက်လမ်းတွေကို လှမ်းတဲ့အခါ၊ မြန်မာစစ်တပ်ဟာ - သမားရိုးကျအတိုင်း လက်နက်နဲ့ အုပ်စီး ထိန်းချုပ်ပြီး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို အတင်းအကျပ် ဆုပ်ကိုင်ထားတာထက် - ရာဇပရိယာယ်ကို သုံးပြီး နိုင်ငံရေးနည်းအားဖြင့် တိုင်းပြည်ကို တစ်ဖက်ကနေ ထိန်းချုပ် ကွပ်ကဲနိုင်အောင် ကြံဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နားလည်သဘောပေါက်ကြဖို့ တင်ပြလိုက်ရပါတယ် ခင်ဗျား…

မင်းသေ့ 

၂၃ ၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၆