အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ Channel ကနေ ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အခြေအနေတွေ၊ ခံစားနေရတဲ့ အခက်အခဲတွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်နေတဲ့ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုတော့ "လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်နေကြသရွေ့၊ ပြီးတော့ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲနဲ့ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ ရှိနေကြသေးသရွေ့၊ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်နေတဲ့ အေးချမ်းသာယာပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတော်ကြီးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး" ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။

ပရိသတ်ကြီးလည်း သတိထားမိမှာပါ။ အခုခေတ်မှာ "တော်လှန်ရေး" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး နေရာတကာမှာ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်နေကြတာကို နေ့စဉ်နဲ့အမျှ မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ တချို့ကလည်း ဒါကို ထောက်ခံအားပေးနေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ တစ်ချက်လောက် အသေအချာ စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်ဗျာ။ ဖျက်ဆီးခြင်းနဲ့ တည်ဆောက်ခြင်း... ဘယ်အရာက တိုင်းပြည်ကို ရှေ့ရောက်စေသလဲ ဆိုတာကိုပေါ့။

**[လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ရဲ့ အလွဲများနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်း]**

တိုင်းပြည်တစ်ခု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ဆိုတာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုက ပထမဆုံး အုတ်မြစ်ပါ။ အုတ်မြစ်မခိုင်ဘဲ အိမ်ဆောက်လို့ မရသလိုပဲ၊ နေရာတကာမှာ သေနတ်သံတွေ ဆူညံနေရင်၊ ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွေ ရှိနေရင်၊ လမ်းတံတားတွေ ဖျက်ဆီးခံနေရရင် ဘယ်လိုလုပ် တိုင်းပြည်က တိုးတက်လာမှာလဲ။

လမ်းတံတားတွေ ဖျက်ဆီးတာထက် ပိုပြီး ရင်နာစရာကောင်းတာ၊ ပိုပြီး တိုင်းပြည်အတွက် နစ်နာတာက ဘာလဲဆိုတော့... "တော်လှန်ရေး" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ လုပ်နေကြတဲ့ လူမဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပရိသတ်ကြီး စဉ်းစားကြည့်ပါဦးဗျာ။ ကလေးတွေကို စာသင်ပေးနေတဲ့၊ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ပေးနေတဲ့ ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမတွေကို သတ်တယ်။ လူနာတွေကို ဆေးကုပေးနေတဲ့၊ လူ့အသက်တွေကို ကယ်တင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်တယ်။ ဒါတွေဟာ တော်လှန်ရေးလားဗျာ။ တကယ်တော့ ဒါဟာ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အသိပညာရှင်၊ အတတ်ပညာရှင်တွေကို မျိုးတုံးအောင် လုပ်နေတာပဲ မဟုတ်လား။

အဲဒါတင်ပဲလားဆိုတော့ မဟုတ်သေးဘူးဗျ။ ကိုယ့်ရပ်ကွက်၊ ကိုယ့်ကျေးရွာ အေးအေးချမ်းချမ်း ရှိစေဖို့၊ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ ရာအိမ်မှူးတွေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကိုလည်း ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်နေကြတယ်။ ဒီလူတွေဟာ အများပြည်သူနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ပြီး လူမှုရေးကိစ္စတွေ၊ အခက်အခဲတွေကို ဖြေရှင်းပေးနေတဲ့သူတွေပါ။ သူတို့ကို သတ်လိုက်တော့ ဘာဖြစ်သွားလဲ? ရပ်ကွက်ထဲမှာ၊ ရွာထဲမှာ အားကိုးရာမဲ့သွားတယ်၊ လုံခြုံမှု မရှိတော့ဘူး။

"တော်လှန်ရေး" လို့ အမည်တပ်ပြီး ဒီလို အပြစ်မဲ့တဲ့ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်နေတာဟာ ဘယ်လိုမှ လက်ခံနိုင်စရာ မရှိပါဘူး။ ဒါဟာ နိုင်ငံရေးအရ ဆောင်ရွက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဟာ သက်သက်မဲ့ လက်နက်မဲ့ ပြည်သူကို အကြမ်းဖက်တာ၊ တိုင်းပြည်ကို အခြေခံကအစ ပျက်စီးအောင် လုပ်နေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို လူသတ်ဝါဒကိုမှ တော်လှန်ရေးလို့ ထင်နေကြမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းနိုင်မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။

လက်နက်ကိုင်ပြီး ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း၊ ကိုယ့်နိုင်ငံသားအချင်းချင်း ပြန်သတ်နေတာဟာ သူရဲကောင်းဆန်တဲ့ အလုပ်မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ပြတ်ပြတ်သားသား သိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီလို အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရှိနေသရွေ့ ဘယ်လို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှ ဖြစ်မလာနိုင်သလို၊ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ လူမှုဘဝဆိုတာလည်း ဝေးနေဦးမှာပါပဲ။

ကလေးငယ်တွေ စာသင်ရမယ့်အချိန်မှာ စာသင်ကျောင်းတွေက ပိတ်ထားရတယ်၊ မီးရှို့ခံရတယ်။ ဒေသခံပြည်သူတွေ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ခံယူရမယ့် ကျေးလက်ဆေးပေးခန်းပိတ်ထားရတယ် ဆေးရုံတွေမှာ လုံခြုံမှုမရှိဘူး။ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေကလည်း ဘယ်အချိန် ငါ့လုပ်ငန်းလေး ဖျက်ဆီးခံရမလဲ ဆိုပြီး စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေရတယ်။ ဒီလို ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးမှာ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုတာ လာစရာအကြောင်းကို မရှိပါဘူး။ ပြည်တွင်းစီးပွားရေးကလည်း ကျသထက် ကျလာဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ တော်လှန်ရေးဆိုပြီး လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်နေကြသရွေ့၊ အဲဒီရဲ့ အကျိုးဆက်ကို ခံစားရတာက မြေစာပင် ဖြစ်နေတဲ့ ကျနော်တို့ သာမန် ပြည်သူလူထုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

**[ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်]**

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းလေး နည်းနည်း ပြန်ကြည့်ရအောင်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးသွားတဲ့အချိန်က ဂျာမနီတို့၊ ဂျပန်တို့ဆိုတာ ဗုံးဒဏ်တွေကြောင့် တစ်တိုင်းပြည်လုံး ပြာပုံဘဝ ရောက်သွားခဲ့တာပါ။ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး အားလုံး ကစဉ့်ကလျား ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဆီမှာ စစ်ပြီးတာနဲ့ "ငါတို့ ပြည်တွင်းစစ် ဆက်တိုက်မယ်" ဆိုတဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ မရှိခဲ့ဘူး။ တိုင်းပြည်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ကြတယ်။ အခုဆိုရင် ဂျပန်နဲ့ ဂျာမနီဟာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စီးပွားရေး အင်အားကြီး နိုင်ငံတွေ အဖြစ် ရပ်တည်နေနိုင်ပြီ မဟုတ်လား။

အဲဒီလိုပဲ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေနဲ့ အာဖရိကတိုက်က ဆိုမာလီယာ (Somalia) လို နိုင်ငံမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ကွန်ဂို (DRC) လို နိုင်ငံမျိုးတွေကို ကြည့်ကြည့်ပါ။ သယံဇာတတွေ အင်မတန် ပေါကြွယ်ဝပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆယ်စုနှစ်ချီပြီး လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းပေါင်းစုံက ကိုယ့်ဒေသ၊ ကိုယ့်လူမျိုး ဆိုပြီး အာဏာလုနေကြတာ အခုချိန်ထိပါပဲ။ ရလဒ်က ဘာဖြစ်သွားလဲ? ပြည်သူတွေ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးတယ်၊ ကလေးတွေ အာဟာရပြတ်တယ်၊ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ဘဝတွေ ပျက်နေကြရတယ်။ တိုင်းပြည်က မွဲသထက် မွဲလာတယ်။

ဒါဟာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက ကျွန်တော်တို့ကို ပြနေတဲ့ အထင်ရှားဆုံး သင်ခန်းစာပါပဲ။ အေးချမ်းမှုကို မတည်ဆောက်နိုင်ဘဲ လက်နက်နဲ့ တော်လှန်ပုန်ကန်ထကြွနေကြသရွေ့ ဘယ်တိုင်းပြည်မှ မဖွံ့ဖြိုး မတိုးတက်နိုင်ဘူး ဆိုတာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သက်သေပြနေပြီးသားပါ။

**[လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ လက်နက်ကိုင်များ၏ အန္တရာယ်]**

နောက်တစ်ချက် ကျွန်တော် ပြောချင်တာက "လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ" ကို အခြေခံတဲ့ လူမျိုးစုလက်နက်ကိုင် ကိစ္စပါ။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဆိုတာ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ၊ လူမျိုးပေါင်းစုံ အတူတကွ နေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံပါ။ ဒီလို နိုင်ငံမျိုးမှာ "ငါ့လူမျိုးမှ ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့ဒေသကို ငါတို့ပဲ အုပ်ချုပ်မယ်" ဆိုပြီး ကိုယ်ပိုင်တပ်တွေ ထောင်၊ လက်နက်တွေ ကိုင်ပြီး အချင်းချင်း ရန်လိုနေကြမယ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ် တည်ဆောက်လို့ ရနိုင်တော့မလဲ။

ဥရောပက ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia) နိုင်ငံ ပြိုကွဲသွားတဲ့ သမိုင်းကို ကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က အင်မတန် တောင့်တင်းခိုင်မာခဲ့တဲ့ နိုင်ငံကြီးပါ။ ဒါပေမဲ့ လူမျိုးရေး အစွန်းရောက်မှုတွေ၊ ဒေသစွဲတွေနဲ့ ခွဲထွက်ချင်တဲ့ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေကြောင့် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ကွဲပြီး သွေးချောင်းစီးခဲ့ရတယ်။ တိုင်းရင်ဏ္ဌသားအချင်းချင်း လူမျိုးအချင်းချင်း ရန်သူတွေ ဖြစ်သွားကြတယ်။ ပြည်သူတွေ သောင်းနဲ့သိန်းနဲ့ချီ သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ ဒေသစွဲ၊ လူမျိုးစွဲ လက်နက်ကိုင် အစွန်းရောက်မှုရဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ အလွန်ကို ကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။

ကိုယ့်လူမျိုး၊ ကိုယ့်ဒေသ တိုးတက်ဖို့ဆိုတာ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး၊ နည်းပညာတွေနဲ့ ကြိုးစားရမှာပါ။ သေနတ်ကိုင်ပြီး တော်လှန်ပုန်ကန်သူပုန်ထ အခွန်ကောက်၊ ဆက်ကြေးကောက်၊ ပြန်ပေးစွဲ ဓားပြတိုက် နောက်ပြီး ကိုယ့်ဒေသက လူငယ်တွေကို အတင်းအဓမ္မ စစ်ထဲသွင်းနေတာဟာ ကိုယ့်လူမျိုးကို ကာကွယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကိုယ့်လူမျိုးရဲ့ အနာဂတ်ကို ဖျက်ဆီးနေတာပါပဲ။

ဒါကြောင့်လဲ အဲ့ဒီလိုလက်နက်ကိုင်တွေရှိတဲ့ဒေသတွေမှာ အမြင်မကြည်ရင် ဒလန်ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး သတ်လိုက် ဖမ်းလိုက် နှိပ်စက်လိုက်နဲ့ အတော်လေး စိတ်ပျက်ဖို့ကောင်းနေပါပြီ ။

**[အကြမ်းဖက်သမားတို့၏ နိဂုံးနှင့် ပြတ်သားသော အဖြေ]**

ဒီတော့ ဒီပြဿနာတွေ ဘယ်လို ပြီးဆုံးမလဲ။ ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာပဲ ပြတ်ပြတ်သားသားပဲ စကားတစ်ခွန်း ပြောချင်ပါတယ်။ လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်သမားတွေ၊ တော်လှန်ပုန်ကန် သူပုန်သူကန်လုပ်နေကြတဲ့ အကြမ်းဖက်တွေကို အပြတ်အသတ် ရှင်းလင်းပစ်နိုင်မှသာ ကျနော်တို့တိုင်းပြည်က ရှေ့ဆက်လို့ ရမှာပါ။

သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဗျာ။ အဓိက သွေးထိုးလှုံ့ဆော်နေတဲ့၊ လက်နက်ကိုင်ဖို့ တွန်းအားပေးနေတဲ့ နာမည်ကြီး အကြမ်းဖက်သမား ခေါင်းဆောင်တွေ ရှိမနေတော့ဘူး ဆိုရင်၊ ဒီလို အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ ပုန်ကန်မှုတွေဟာ ထပ်မံ ဖြစ်ပွားလာစရာ အကြောင်းမရှိတော့ပါဘူး။ သူတို့က လူငယ်တွေကို လမ်းမှားရောက်အောင် တွန်းပို့နေတာပါ။ "အကြမ်းဖက်သမားလုပ်ရင် ဒီလိုပဲ သေကြေပျက်စီးရလိမ့်မယ်၊ အကြမ်းဖက်သမားရဲ့ နိဂုံးဆိုတာ ဘယ်တော့မှ မလှဘူး" ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပေးနိုင်မှသာ နောင်အနာဂတ်မှာ ဒီလို လမ်းမှားကို လိုက်မယ့်သူတွေ ရှိလာမှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။

ကင်ဆာရောဂါတစ်ခုကို ကုသတဲ့အခါ ကင်ဆာဆဲလ်တွေကို အမြစ်ပြတ် ဖယ်ရှားပစ်မှ လူနာက အသက်ရှင်နိုင်မှာပါ။ အဲဒီလိုပဲ တိုင်းပြည်ရဲ့ ကင်ဆာဆဲလ်တွေ ဖြစ်တဲ့ ဒီလို လက်နက်ကိုင် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းတွေကို ခွင့်လွှတ်ပေးနေလို့ မရပါဘူး။ ပြတ်ပြတ်သားသား ရှင်းလင်း ဖယ်ရှားပစ်မှသာ တိုင်းပြည်က ကျန်းမာရေး ပြန်ကောင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

**[နိဂုံးချုပ်]**

ချုပ်ပြီး ပြောရရင်တော့ဗျာ... ကျွန်တော်တို့ တကယ် လိုချင်တာက ဘာလဲ? ကိုယ့်သားသမီးတွေ လုံလုံခြုံခြုံ ကျောင်းတက်နိုင်ဖို့၊ ကိုယ့်စီးပွားရေး ကိုယ် အေးအေးချမ်းချမ်း လုပ်နိုင်ဖို့၊ ညဘက်ဆိုရင် ဘာမှ ပူပင်သောက မရှိဘဲ အေးအေးဆေးဆေး အိပ်စက်နိုင်ဖို့ မဟုတ်ဘူးလား။ အဲဒီလို အေးချမ်းတဲ့ ဘဝကို ရဖို့ဆိုရင် ဒီလက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်၊ အကြမ်းဖက် လမ်းစဉ် ဆိုတာကြီးကို အားလုံးက ဝိုင်းဝန်း ဆန့်ကျင်ကြမှ ရပါလိမ့်မယ်။

 တော်လှန်ပုန်ကန် လက်နက်ကိုင်နေကြသရွေ့ အေးချမ်းသာယာတဲ့ နိုင်ငံဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ် အိမ်မက်သက်သက်ပဲ ဖြစ်နေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေ အနေနဲ့ အမှားနဲ့ အမှန်ကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေ၊ လက်နက်ကိုင် သူပုန်တွေရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို လက်မခံဘဲ၊ အေးချမ်းတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး အသိတရားနဲ့ ဝိုင်းဝန်း ကြိုးစားကြပါစို့ လို့ တိုက်တွန်းရင်းနဲ့ပဲ ဒီနေ့ အစီအစဉ်လေးကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားခွင့်ပြုပါ။

ကြည့်ရှုပေးခဲ့ကြတဲ့ ပရိသတ်ကြီး အားလုံးကို

 ကျေးဇူးအထူးပဲ တင်ရှိပါတယ်။