ငြိမ်းချမ်းရေးအကာအကွယ်အောက်က လက်နက်စုဆောင်းမှုများ

 ဒီကနေ့ တင်ဆက်ပေးမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံသားတိုင်း အလိုလားဆုံးဖြစ်တဲ့ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်က ကွယ်ဝှက်ထားတဲ့ အမှန်တရားတချို့အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လူတိုင်းအတွက် အေးချမ်းမှု ဖြစ်စေရမှာပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒီစကားလုံးကို တိုင်းရင်သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအများစုက ဘယ်လိုအသုံးချနေကြသလဲဆိုတာကို သုံးသပ်တင်ပြချင်ပါတယ်။

ငြိမ်းချမ်းရေးအကာအကွယ်အောက်က လက်နက်စုဆောင်းမှုများ

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေ၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်တွေဆိုတာ ဆယ်စုနှစ်နဲ့ချီပြီး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထူးခြားတာတစ်ခုက ငြိမ်းချမ်းရေးအကြောင်း ပြောနေတဲ့အချိန်မှာပဲ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် EAO တေွက လက်နက်ခဲယမ်းတွေ စုဆောင်းတာ၊ လူသစ်စုဆောင်းတာတွေက ပိုပြီး အရှိန်အဟုန်မြှင့်ပြီး လုပ်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။

ဒါဟာ တကယ့်ကို စိုးရိမ်စရာကောင်းတဲ့ အချက်ပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ လက်နက်တွေ စွန့်လွှတ်ဖို့၊ စစ်ပွဲတွေ ရပ်တန့်ဖို့ ပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ် ၊ နောက်ထပ် စစ်ပွဲကြီးတစ်ခု တိုက်ပွဲတွေများစွာ အတွက် "အချိန်ဆွဲတာ" ဒါမှမဟုတ် "အင်အားပြန်ဖြည့်တာ" (Restocking) အဖြစ် အသုံးချခံနေရသလို ဖြစ်နေပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲဝိုင်းပေါ်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးအကြောင်း ပြောနေပေမဲ့၊ တောထဲတောင်ထဲမှာတော့ မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်ရောင်းချ မှောင်ခိုဈေးကွက်က ငွေတွေနဲ့ လက်နက်သစ်တွေ ဘယ်လိုသွင်းမလဲ၊ လူအင်အား ဘယ်လိုတိုးမလဲဆိုတာကိုပဲ အပတ်တကုတ် လုပ်ဆောင်နေကြတာပါ။

လူသစ်စုဆောင်းခြင်းနှင့် အင်အားတည်ဆောက်မှု သံသရာ

တိုက်ပွဲတွေ ခဏရပ်နားထားတဲ့ အချိန်ကာလကို အသုံးချပြီး နယ်မြေစိုးမိုးမှု တိုးချဲ့တာ၊ ဒေသခံလူငယ်တွေကို နည်းမျိုးစုံနဲ့ စစ်သားအဖြစ် စုဆောင်းတာတွေဟာ အစိုးရလုပ်နေ‌တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို နောက်ကျောကနေ ဓားနဲ့ထိုးတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးယူထားတယ်ဆိုတဲ့ အကာအကွယ်ကို ယူပြီးတော့မှ အခွန်ကောက်တာတွေ၊ဆပ်ကြေးတိုးကောက်တာတွေ စစ်သင်တန်းပေးတာတွေကို ဗြောင်ကျကျ လုပ်ဆောင်လာကြပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ လူအင်အားလည်း ပြည့်စုံရော၊ လက်နက်ခဲယမ်းကလည်း လုံလောက်ပြီဆိုရော... အကြောင်းပြချက် အမျိုးမျိုးရှာပြီး တိုက်ပွဲတွေကို ပြန်ဖော်ကြပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ စဉ်းစားစရာရှိတာက သူတို့ အင်အားတောင့်တင်းလာဖို့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လှေကားထစ်တစ်ခုလို အသုံးချသွားတာပါပဲ။ တကယ့် စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်ချင်တဲ့ စိတ်ဆန္ဒထက်၊ ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်း နယ်မြေချဲ့ထွင်ဖို့နဲ့ အာဏာတည်ဆောက်ဖို့ကိုပဲ ဦးစားပေးနေကြတာ တွေ့ရပါတယ်။

ပျက်စီးသွားသော မြို့ရွာများနှင့် ပြည်သူ့ဘဝများ

အင်အားတောင့်တင်းလာလို့ စစ်ပွဲတွေ ပြန်စပြီဆိုရင် ဘယ်သူတွေ ခံရသလဲ? ထိပ်ပိုင်းက ခေါင်းဆောင်တွေ ခံရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြေပြင်က အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေပဲ ခံရတာပါ။ မြို့ရွာတွေ ပျက်စီးတယ်၊ အိုးအိမ်တွေ မီးလောင်ပျက်ဆီးတယ်၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ အချိန်တစ်ခဏအတွင်းမှာ ပြာကျသွားကြရပါတယ်။

စစ်ပွဲတွေ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားပြီး ချမ်းသာသွားကြတာတာ့ ခေါင်းဆာင်‌ေတွပဲ ချမ်းသာကြပြီး လက်အောက်ငယ်သား‌ေတွကတော့ ခြေပြတ်လက်ပြတ် ဒုက္ခိတဘဝနဲ့ လူဖြစ်ရှုံးကြရသလို လူငယ်တွရဲ့ အသက်သွေး‌ေချွး တွေပဲ ပေး ဆပ်ကြရတာ ဖြစ်ပါတယ် ။

ငြမ်းချမ်းရေးအကြောင်းပြပြီးအင်အားချဲ့ခဲ့တဲ့အကျိုးဆက်ဟာ နောက်ဆုံးတော့ သေနတ်သံတွေ၊ ဗုံးသံတွေအဖြစ် ပြည်သူ့ဆီကိုပဲ ပြန်ရောက်လာတာပါ။ မြို့ပေါ်မှာ တိုက်ပွဲတွေ ဖန်တီးတယ်၊ ရွာတွေကို စစ်မြေပြင်လုပ်တယ်၊ ဒီလိုနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုလုံးဟာလည်း  ပျက်စီးသွားရပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ပျက်ပြားသွားတိုင်းမှာ ပြည်သူတွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေလည်း တစ်စစီ ကြွေလွင့်သွားရတာကို ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ပါပဲ။

ဒါတောင် NCAပျက်ပြီဆိုပြီး  အားရဝမ်းသာ‌ေပျာ်နကြတဲ့လူတွကလည်း ရှိနေပါ‌ေသးတယ် 

ဆက်လက်ပြီးကျွန်တော်တို့ ပိုမိုနက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သုံးသပ်ကြည့်ရမယ့် အချက်ငါးချက် ရှိပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အကြောင်းပြပြီး လက်နက်စုဆောင်းနေတဲ့ ဖြစ်စဉ်နောက်ကွယ်က တကယ့် မြေပြင်ကအမှန်တရားတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ ပြည်သူ့ချွေးနည်းစာနဲ့ ဝယ်ယူတဲ့ ကျည်ဆန်များ

ပထမဆုံးအချက်က စီးပွားရေးပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေး ယူထားတယ်ဆိုတဲ့ ကာလမှာ ဒေသခံပြည်သူတွေဟာ စစ်ဘေးဒဏ်က လွတ်ပြီလို့ ထင်မှတ်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ "ငြိမ်းချမ်းရေးကာလ အခွန်" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ပြည်သူတွေရဲ့ ချွေးနည်းစာတွေဟာ လက်နက်ခဲယမ်းဝယ်ယူဖို့အတွက် အတင်းအဓမ္မ ကောက်ခံခြင်း ခံနေရပါတယ်။ မိဘပြည်သူတွေ စားဖို့သောက်ဖို့ ခက်ခဲနေချိန်မှာ အဲဒီငွေတွေက ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းတွေထဲ မရောက်ဘဲ သေနတ်ကျည်ဆန်တွေ ဖြစ်သွားတာဟာ အင်မတန် ရင်နာစရာကောင်းတဲ့ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ စာအုပ်အစား သေနတ်ကိုင်ခိုင်းရတဲ့ မျိုးဆက်သစ်များ

ဒုတိယအချက်က ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ် လူငယ်တွေအကြောင်းပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကာလဟာ လူငယ်တွေ ပညာသင်ရမယ့်အချိန်၊ နည်းပညာတွေ လေ့လာရမယ့်အချိန် ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တချို့ဟာ ဒီငြိမ်းချမ်းရေး အကာအကွယ်ကိုယူပြီး လူငယ်တွေကို စစ်သင်တန်းတွေ ပေးတယ်၊ တပ်သားသစ်အဖြစ် စုဆောင်းပါတယ်။ စာသင်ကျောင်းမှာ ရှိနေရမယ့် လူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့လက်ထဲမှာ သေနတ်တစ်လက် ထည့်ပေးလိုက်တာဟာ အဲဒီလူငယ်ရဲ့ အနာဂတ်တင်မကဘဲ ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အနာဂတ်ကိုပါ ဖျက်ဆီးလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

၃။ ယုံကြည်မှု အကျပ်အတည်းနဲ့ သံသရာဆိုး

တတိယအချက်ကတော့ ယုံကြည်မှု ပျက်ပြားခြင်း (Trust Deficit) ပါပဲ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို စစ်အင်အားတည်ဆောက်ဖို့အတွက် "အချိန်ဆွဲတဲ့ ဗျူဟာ" တစ်ခုလို အသုံးချလိုက်တဲ့အခါ နောက်နောင်မှာ တကယ်တမ်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးချင်တဲ့အခါမှာတောင် ဘယ်သူကမှ မယုံကြည်တော့တဲ့ အခြေအနေကို ဆိုက်ရောက်သွားစေပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတွေဟာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘဲ စစ်ပွဲသံသရာထဲမှာပဲ ကျွန်တော်တို့ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေရတာပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ကစားစရာလို လုပ်ခဲ့ကြတဲ့ အကျိုးဆက်ဟာ ဒီကနေ့ ကျွန်တော်တို့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေရဲ့ အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ဘယ်တော့မှ အိမ်မပြန်နိုင်တော့တဲ့ စစ်ဘေးရှောင်များ

စတုတ္ထအချက်ကတော့ မြေစာပင် ဖြစ်ရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင် (IDP) တွေရဲ့ ဘဝပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပြီလို့ ထင်ပြီး ကိုယ့်အိမ်ကိုယ်ပြန်၊ ကိုယ့်ယာကိုယ်လုပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေဟာ အင်အားတောင့်တင်းလာလို့ ပြန်စလိုက်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြားမှာ ထပ်ပြီး ပြေးကြရပြန်ပါတယ်။ မြို့ရွာတွေ ပျက်စီးသွားတဲ့အခါ အိုးအိမ်မဲ့သွားရတဲ့ ပြည်သူတွေအတွက်တော့ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတာဟာ သူတို့ကို လှည့်စားသွားတဲ့ အိပ်မက်တစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ။ သူတို့ရဲ့ ဘဝတွေဟာ လက်နက်ကိုင်တွေ အာဏာပြိုင်ကြတဲ့ကြားမှာ အရင်းအနှီး ပြုခံလိုက်ရပါတယ်။

၅။ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်း နှိုင်းယှဉ်ချက်

နောက်ဆုံးအချက်အနေနဲ့ ကမ္ဘာ့အတွေ့အကြုံတွေကို ကြည့်ရအောင်ပါ။ တခြားနိုင်ငံတွေမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးယူပြီဆိုရင် စစ်သားတွေဟာ အရပ်သားတွေ ဖြစ်လာကြတယ်၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးကိုပဲ အာရုံစိုက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးယူလေလေ၊ လက်နက်တွေ ပိုများလာလေလေ၊ စစ်သားအင်အား ပိုတောင့်တင်းလာလေလေ ဖြစ်နေတာဟာ အင်မတန် ထူးဆန်းလှပါတယ်။ ဒါဟာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး မဟုတ်ဘဲ "နောက်ထပ် စစ်ပွဲကြီးတစ်ခုအတွက် အသက်ရှူချောင်အောင် လုပ်နေတာ" ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ ပြတ်ပြတ်သားသား သတိထားမိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

 ကျွန်တော်တို့ အလိုချင်ဆုံးအရာဟာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ပေမယ့်၊ အဲဒီငြိမ်းချမ်းရေးကို အသုံးချပြီး စစ်ပွဲတွေ ဖန်တီးနေတဲ့ တိုင်းရင်း 

သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း‌ေတွရဲ့ 

လုပ်ရပ်တွေကိုတော့ကျွန်တော်တို့အားလုံး ဝိုင်းဝန်းဆန့်ကျင်ကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြို့ရွာတွေဟာ ပြာပုံဘဝကနေ ဘယ်တော့မှ လွတ်မြောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

သုံးသပ်ချက်နှင့် နိဂုံး

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့... တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အင်အားတည်ဆောက်ဖို့ ဗျူဟာတစ်ခုလို အသုံးမချသင့်တော့ပါဘူး။ စစ်ပွဲတစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့ဆိုတာ လွယ်ပေမဲ့၊ ပျက်စီးသွားတဲ့ မြို့ရွာတွေကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ဖို့၊ ပျက်စီးသွားတဲ့ လူမှုဘဝတွေကို ပြန်လည်ကုစားဖို့ဆိုတာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ လိုချင်တာက စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်နေတဲ့ "ယာယီငြိမ်းချမ်းရေး" မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ့်ကို စစ်မှန်တဲ့၊ အေးချမ်းတဲ့၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကိုပဲ လိုချင်တာပါ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အကြောင်းပြပြီး စစ်ပွဲတွေ ဖန်တီးနေသရွေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံဟာ သံသရာချာချာလည်ပြီး ဆင်းရဲတွင်းက လွတ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီကနေ့ သုံးသပ်ချက်ကို ဒီမှာတင် ရပ်နားပါရစေ။ နားဆင်ပေးခဲ့ကြတဲ့ တစ်ယောက်ချင်းစီတိုင်းကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အားလုံး တကယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးကိုပဲ အတူတူ မျှော်လင့်နိူင်ကြရပါစေလို့ ဆုတောင်းပးလိုက်ပါတယ်