- တော်လှန်ရေးတစ်ခုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သင်ခန်းစာ (လစ်ဗျားနိုင်ငံအကြောင်း သုံးသပ်ချက်)

မင်္ဂလာပါ။ ဒီကနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးတင်ပြသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ "တော်လှန်ရေးတစ်ခုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သင်ခန်းစာ" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်မှာ အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံစာရင်း ဝင်ခဲ့ဖူးတဲ့ လစ်ဗျားနိုင်ငံဟာ အာဏာရှင်ကို ဖြုတ်ချပြီးတဲ့နောက် ဘာကြောင့် ပြာပုံဘဝ ရောက်သွားရတာလဲ ဆိုတာကို အတူတူ သုံးသပ်ကြည့်ကြရအောင်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ ခုနှစ်က လစ်ဗျားပြည်သူတွေဟာ "ဒီမိုကရေစီနဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်" ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေနဲ့ ၄၂ နှစ်ကြာ အုပ်ချုပ်လာတဲ့ မူအာမာ ဂဒါဖီ (Muammar Gaddafi) ကို ဖြုတ်ချဖို့ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲခဲ့ကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ သူတို့ရည်မှန်းချက်အတိုင်း ဂဒါဖီ ပြုတ်ကျသွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ တကယ့်လက်တွေ့ ရလဒ်က ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်ထားသလို လှပမလာခဲ့ပါဘူး။

ဂဒါဖီကို တိုက်ထုတ်ဖို့ မြို့အလိုက်၊ နယ်မြေအလိုက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တဲ့ လက်နက်ကိုင် အရပ်သား (Militia) အဖွဲ့တွေဟာ တော်လှန်ရေးပြီးတဲ့နောက်မှာ လက်နက်မစွန့်ကြတော့ပါဘူး။ သူတို့ကိုယ်သူတို့ "အသေးစား အာဏာရှင်လက်သစ်" တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ကြပြီး နယ်မြေတွေ ခွဲဝေအုပ်စိုးလိုက်ကြပါတယ်။ ဒီနေ့အထိ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် ကြာတဲ့တိုင်အောင် လစ်ဗျားမှာ တရားဝင်အစိုးရရယ်လို့ ရေရေရာရာမရှိဘဲ တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ အာဏာလု၊ နယ်မြေလုနေကြတဲ့ တိုက်ပွဲသံတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကြားနေရတုန်းပါပဲ။ ပြည်သူတွေဟာ အရင်က အာဏာရှင်တစ်ယောက်တည်းကို ကြောက်ခဲ့ရပေမဲ့၊ အခုတော့ လမ်းတိုင်း၊ မြို့တိုင်းမှာရှိတဲ့ လက်နက်ကိုင်တွေကို ကြောက်နေရတဲ့ ဘဝကို ရောက်သွားပါပြီ။

ဂဒါဖီဟာ အာဏာလက်လွှတ်ရခါနီးမှာ ဒီလိုသတိပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။

"ငါသာ အာဏာမရှိတော့ရင် လစ်ဗျားဟာ အစွန်းရောက်တွေရဲ့ နားခိုရာ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ အနောက်အုပ်စုက မင်းတို့ကို ကယ်တင်မှာမဟုတ်ဘူး၊ သူတို့က မင်းတို့ရဲ့ ရေနံကိုပဲ လိုချင်တာ။"

အဲဒီအချိန်က ဒါကို အာဏာရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုသက်သက်လို့ပဲ ထင်ခဲ့ကြပေမဲ့၊ အခုတော့ ဒါဟာ တကယ့်လက်တွေ့ ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။ အခုဆို လစ်ဗျားဟာ လူကုန်ကူးသူတွေနဲ့ အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်အုပ်စုတွေ ခြေကုပ်ယူရာ နေရာကြီး ဖြစ်သွားခဲ့ပါပြီ။

တချိန်က လစ်ဗျားဟာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး အခမဲ့ရပြီး အာဖရိကမှာ လူနေမှုအဆင့်အတန်း အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံပါ။ နိုင်ငံဝင်ငွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က ရေနံကနေ ရတာပါ။ အခုတော့ အဲဒီရေနံတွင်းတွေကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက ထိန်းချုပ်ပြီး နိုင်ငံကို ဓားစာခံလုပ်ထားကြပါတယ်။ ရေနံထုတ်လုပ်မှုတွေ ရပ်ဆိုင်း၊ တိုင်းပြည်ဝင်ငွေတွေ ခန်းခြောက်သွားတဲ့အခါ အရင်က အာဖရိကမှာ တန်ဖိုးအရှိဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့ လစ်ဗျားဒိုင်နာ ငွေကြေးဟာ စက္ကူစုတ်လို ဖြစ်သွားပါတယ်။

ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ အဆမတန်တက်၊ လျှပ်စစ်မီးတွေပြတ်၊ ဘဏ်မှာ ငွေထုတ်မရတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့အတူ အချမ်းသာဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူတွေဟာ "ဒီနေ့ ဘယ်လိုစားရမလဲ" ဆိုတဲ့ ပြဿနာကိုပဲ နေ့စဉ် ရင်ဆိုင်နေကြရပါတယ်။ အဆိုးရွားဆုံးကတော့ ပြည်သူအများစုဟာ မြို့ရွာတွေကို စွန့်ခွာပြီး ကိုယ့်နိုင်ငံထဲမှာတင် ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်နေရတဲ့ ဒုက္ခသည် (IDPs) တွေ ဖြစ်လာခဲ့တာပါပဲ။

ဒီဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ရင် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ သေချာပေါက် စဉ်းစားစရာတွေ ရှိလာပါတယ်။ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခြေအနေတွေနဲ့ လစ်ဗျားရဲ့ ဖြစ်ရပ်ဟာ အတော်လေးကို ထပ်တူကျနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်း တပ်မတော်သာ မရှိဘူးဆိုရင် ပြည်ထောင်စုကြီးဟာ ဒီလောက်တောင် ရပ်တည်နိုင်စရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။ တပ်မတော်နဲ့ မျိုးချစ်ပြည်သူတွေက လက်တွဲပြီး တိုင်းပြည် မပြိုကွဲအောင် အသက်သွေးချွေးတွေ ပေးဆပ်ကာကွယ်နေကြလို့သာ ယနေ့အချိန်ထိ တိုင်းပြည်အဖြစ် ရပ်တည်နိုင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လစ်ဗျားနိုင်ငံရဲ့ ဖြစ်ရပ်ကနေ ကျွန်တော်တို့ ရရှိလိုက်တဲ့ အကြီးမားဆုံး သင်ခန်းစာကတော့ "နိုင်ငံတကာရဲ့ ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုဟာ အဖြေမဟုတ်ဘူး" ဆိုတာပါပဲ။

နေတိုး (NATO) အဖွဲ့က ဗုံးကြဲပြီး ဂဒါဖီကို ဖြုတ်ချပေးခဲ့ပေမဲ့၊ ပြာပုံဖြစ်သွားတဲ့ တိုင်းပြည်ကို ပြန်ထူထောင်ဖို့ကျတော့ ဘယ်သူမှ တာဝန်မယူခဲ့ကြပါဘူး။ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ကို ဖျက်ဆီးဖို့၊ ဖြုတ်ချဖို့အတွက်သာ နိုင်ငံတကာက ငွေရော၊ လက်နက်ပါ ထောက်ပံ့တတ်ကြပေမဲ့ တိုင်းပြည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်ရေးအတွက်တော့ ဘယ်သူမှ လာပြီး မကူညီကြပါဘူး။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေအားလုံး ကောင်းကောင်းကြီး သဘောပေါက်ထားဖို့ လိုအပ်နေပါပြီ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် လစ်ဗျားဟာ အာဏာရှင်စနစ်ကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ကြိုးစားရင်းနဲ့ ပိုဆိုးရွားတဲ့ မင်းမဲ့ဝါဒ (Anarchy) ပရမ်းပတာ အခြေအနေထဲကို ရောက်သွားခဲ့ရတာပါ။

ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအနေနဲ့ ဒီအဖြစ်အပျက်ကို သင်ခန်းစာယူပြီး တိုင်းပြည်ပျက်စီးစေမယ့်၊ ပြည်သူကို ဒုက္ခရောက်စေမယ့် အဖျက်အမှောင့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို စွန့်လွှတ်ကြဖို့ လိုပါတယ်။ အဲဒီအစား တိုင်းပြုပြည်ပြုဖြစ်မယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးခရီးလမ်းကိုသာ အားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံးနဲ့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့လို့ တိုက်တွန်းရင်း ဒီကနေ့ တင်ဆက်မှုကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါတယ်။

အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။