# YouTube Script: ဗဟိုအာဏာစက် ပြိုလဲခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ (Thomas Hobbes ၏ Leviathan သီအိုရီ)

### [Intro: ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့ အဖွင့်]

**(ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ပြီး၊ လေသံကို အေးအေးဆေးဆေး ဒါပေမဲ့ တည်ငြိမ်ပြတ်သားစွာဖြင့် စတင်ပါ)**

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။

ဒီနေ့ ကျနော်တို့ တကယ်ကို လေးလေးနက်နက် တွေးရမယ့်၊ ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းနဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်နေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ပြောကြရအောင်။ ခင်ဗျားတို့ကို ကျနော် မေးခွန်းတစ်ခု အရင်မေးချင်တယ်။

အကယ်၍... မနက်ဖြန်မနက် ခင်ဗျားတို့ နိုးလာတဲ့အချိန်မှာ တိုင်းပြည်မှာ ဘာဥပဒေမှ မရှိတော့ဘူး၊ ဘာရဲ၊ ဘာစစ်တပ်၊ ဘာအစိုးရမှ မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ? "... လွတ်လပ်သွားတာပေါ့" လို့ တွေးမိရင် ခဏလေး စောင့်ပါဦး။ စိတ်ကူးယဉ်မှု‌ေတွကို ခဏ‌ေလာက်ဘေးဖယ်ထားပြီး လက်တွေ့ကျကျ သေသေချာချာ တွေးကြည့်ရအောင်။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်က ကမ္ဘာကျော် နိုင်ငံရေးတွေးခေါ်ရှင်ကြီး သောမတ်စ် ဟော့ဘ်စ် (Thomas Hobbes) က သူ့ရဲ့ **Leviathan** ဆိုတဲ့ စာအုပ်ထဲမှာ ဒါကို အသေအချာ သတိပေးခဲ့ဖူးတယ်။ သူက ဘာပြောလဲဆိုတော့ **"ဗဟိုအာဏာစက် (Strong Central Authority) သာ မရှိရင် လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ မင်းမဲ့စရိုက် (Anarchy) ဖြစ်သွားပြီး၊ လူတစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး အချင်းချင်း ပြန်သတ်မယ့် တောရိုင်း တိရစ္ာန်တွေလို ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်"** တဲ့။

သူက ဒါကို "State of Nature" ဒါမှမဟုတ် တောတွင်းဥပဒေခေတ် လို့ ခေါ်ခဲ့တာဗျ။

### [Body Part 1: ကမ္ဘာ့သမိုင်းက သင်ခန်းစာများ]

ဒါဟာစာအုပ်ထဲကအကြောင်းအရာတွေဖြစ်ပေမယ့် စာအုပ်ကြီးထဲက သီအိုရီသက်သက် မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ကျနော်တို့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွေမှာ မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့ခဲ့ရပြီးပြီ။

ကဲ... လစ်ဗျား (Libya) ကို ကြည့်ကြည့်ပါ။ ကဒါဖီ ဆိုတဲ့ ဗဟိုအာဏာရှင်တစ်ယောက် ပြုတ်ကျသွားရင် ချက်ချင်း ဒီမိုကရေစီဆိုတာကြီးက ရောက်လာပြီး ငြိမ်းချမ်းသွားမယ်လို့ အားလုံးက ထင်ခဲ့ကြတာပဲ မဟုတ်လား။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာကျ ဘာဖြစ်သွားလဲ? ဗဟိုအာဏာစက်လည်း ပျောက်သွားရော... တိုင်းပြည်ဟာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ပေါင်းစုံ၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ပေါင်းစုံက ကိုယ့်နယ်မြေ ကိုယ်လုပြီး အချင်းချင်း ပြန်သတ်ကြတဲ့ ကမ္ဘာ့အဆိုးဆုံး စစ်တလင်းကြီး ဖြစ်သွားခဲ့ရတယ်။ ခင်ဗျားတို့ မျှော်လင့်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးရဖိုဆိုတာ နေနေသာသာ၊ အသက်ရှင် ရပတည်ဖို့တောင် အာမခံချက် မရှိတော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားတာ။

NLD ထောက်ခံသူတွေက NUG PDF ထိန်းချုပ်မှုရှိတဲ့ နေရာတွေမှာ မနေရဲကြပါပဲ တပ်မတော်အုပ်ချုပ်မှုရှိတဲ့ မြို့ပေါ်ဒေသ ရန်ကုန် မန်းလေ နေပြည်တော်‌မှာပဲ အခြေချစီးပွားရှာပြီး ပြောင်းရွေ့အခြေချနေနေပြီး သားသမီးတွေ ပညာရေး မိဘတွေရဲ့ ကျန်းမာရေး အာမခံချက် ခိုင်ခိုင်မာမာရှိတဲ့ အစိုးရလက်အောက်ကိုပဲ ပြေးဝင်နေနေကြတာ အားလုံးသိတဲ့အတိုင်းပါပဲ ။

ထားပါ ဒါတွေ မပြောတော့ပါဘူး အားလုံးလည်း သိပြီးသားပါ ။ 

ဥရောပနိူင်ငံထဲက 

ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia)နိူင်ငံ ကိုပဲ ကြည့်မလား။ ဗဟိုအာဏာစက် လျော့နည်းသွားတာနဲ့ တပြိုင်နက် လူမျိုးစုအချင်းချင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ ရန်ငြိုးတွေ ထွက်လာပြီး သွေးချောင်းစီးတဲ့ ပြည်တွင်းစစ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ ပြည်ထောငါစုကြီးလည်း ပြိုကွဲသွားတယ် နိူင်ငံတစ်ခုကနေ နိူင်ငံပေါင်း ၇နိူင်ငံအထိ ကွဲပြဲသွားတယ် တကယ် ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ ။ 

ဒါတွေက ဘာကို ပြနေလဲဆိုတော့... လူတွေဟာ ဗဟိုပြည်‌ေထာင်စုအစိုးရက ထိန်းကျောင်းမယ့် အင်အားစုကြီး တစ်ခုခု မရှိတော့ရင်၊ လူမျိုးစုအချင်းချင်း မယုံကြည်ကြတော့ဘဲ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ လက်နက်ကိုယ်စီ ကိုင်လာကြပြီး တောတွင်းဥပဒေအတိုင်း အားကြီးတဲ့သူက အားနည်းတဲ့သူကို နှိပ်ကွပ်တဲ့ခေတ်ကို ပြန်ရောက်သွားတတ်တာပဲ။

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက လက်ရှိ‌ဖြစ်နေတဲ့ KIA TLNA MNDAA ‌သောင်းကျန်းသူတွေ ဖြစ်နေတဲ့ ‌နယ်မြေလူပွဲတွေကို ကြည့်ရင် အနီးကပ်ဆုံးမြက်တွေရပါလိမ့်မယ် ။ 

အခု ကျနော်တို့ မိခင်နိုင်ငံ မြန်မာပြည်ရဲ့ အခြေအနေကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။

အခုအချိန်မှာ အဖွဲ့အစည်း တချို့နဲ့ လူတချို့က "စစ်တပ်ကို လုံးဝ ဖျက်ဆီးပစ်ရမယ်" ဆိုပြီး ကြွေးကြော်နေကြတာ ခင်ဗျားတို့ ကြားဖူးပါလိမ့်မယ်။ တကယ်တမ်း စိတ်ခံစားချက်ကို ခဏဘေးဖယ်ပြီး လက်တွေ့ကျကျ မြေပြင်က အခြေအနေတွေကို တွေးကြည့်ရအောင်။

 မြန်မာ့တပ်မ‌ေတာ်ကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်တာဟာ တိုင်းပြည်ကို တကယ်ပဲ ဒီမိုကရေစီဆီ ပို့ဆောင်ပေးမှာလား?

တပ်မတော်ကြီးကို ဖြိုချပစ်လိုက်တာနဲ့ ဖက်ဒရယ်နဲ့တန်းတူအခွင့်အရေးဆိုတာတွေက တကယ်ရော ရလာနိူင်လို့လား ?

 ဒါမှမဟုတ် သော့မတ်ဟော့ဘ် ပြောခဲ့တဲ့ "State of Nature" တောတွင်းဥပဒေခေတ် ဥပေဒေမဲ့တဲ့ မင်းမဲ့စရိုက်ဆီကို တွန်းပို့နေတာလား?

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လက်နက်ကိုင် သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်း ပေါင်းစုံ၊ ရာဇာဝတ်ဂိုဏ်းတွေလိုဖြစ်နေတဲ့ တော်လှန်ပုန်သူတွေနဲ့ လက်နက်ကိုင်ထားတဲ့ လူမျိုးစု ပေါင်းစုံ ရှိနေတာ အားလုံးအသိပါပဲ။ အကယ်၍ တိုင်းပြည်ကို ထိန်းကျောင်းပေးနေတဲ့၊ အားလုံးကို နှစ်ပေါင်း 80ကျော် သေသေချာချာ ထိန်းထား‌ေပးနိုင်တဲ့ "ပြည်ထောင်စု ဗဟိုအာဏာစက်" သာ မရှိတော့ရင် ဘာဖြစ်လာမလဲ?

အားလုံးသိထားရမှာက 

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ခင်များတို့ဆီကို ချက်ချင်း ရောက်မလာပါဘူးဗျာ။ ဖြစ်လာမှာကတော့ လူတိုင်းက ကိုယ့်လက်နက်ကိုယ်ကိုင်၊ ကိုယ့်အဖွဲ့ကိုယ်ထောင်ပြီး နယ်မြေလုကြ၊ စီးပွားရေးလုကြနဲ့ အချင်းချင်း ပြန်သတ်ကြမယ့် မင်းမဲ့စရိုက်ခေတ်ကြီးပဲ ခင်များဆျု့တို့ဆီကို ရောက်လာမှာပါပဲ အညာဒေသက ကျေးရွာတွေရဲ့အခြေအနေကိုသာ မြင်‌ေအာင်ကြည့်ကြည့်ပါ ။ ဒီနေ့ ခင်ဗျားတို့ကို ဒီမိုကရေစီ ပေးမယ်လို့ ကတိပေးနေတဲ့အဖွဲ့တွေက မနက်ဖြန် ဗဟိုအာဏာစက် မရှိတော့တဲ့အခါ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံနိုင်ပါ့မလား?

သတ်ချင်တဲ့လူကို ဆွဲသတ်နေကြတယ် ငွေလိုချင်လို့ ပြန်ပေးစွဲ ဓားပြတိုက်ကြတယ် ၊ မကျေနပ်ရင် ဒလျှိဒလန် ခေါင်းစဉ်‌တပ်ပြီး ရက်ရက်စက်စက် သတ်ကြတယ် ဒါတွေကို 

အားလုံးအသိပဲ ဖြစ်ပါတယ် 

ကျနော် ခင်ဗျားတို့ကို ရိုးရိုးသားသား မေးခွန်းထုတ်ချင်ပါတယ်။

> "ဗဟိုပြည်‌ေထာင်စု နေပြည်တော်က ထိန်းကျောင်း‌ေပးထားတဲ့ တပ်မတော် စစ်တပ်အင်အားစုကြီးသာ မရှိတော့ရင် ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ဘယ်တရားရုံး၊ ဘယ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က အာမခံချက်ပေးနိုင်မှာလဲ"

> 

အခုအချိန်မှာ ဘာပဲပြောပြော ဥပဒေစိုးမိုးရေး ဆိုတဲ့ အရိပ်အောက်မှာ ကျနော်တို့ သွားလာနေထိုင်လို့ ရသေးတယ်။ အကယ်၍ သာ အားလုံး ခင်များတို့ ကျနော်တို့ ပြည်ထောင်စုကြီးသာ အမှန်တကယ် ပြိုလဲသွားရင် ခင်ဗျားတို့ရဲ့ မိသားစု၊ ခင်ဗျားတို့ ရှာဖွေထားတဲ့ စည်းစိမ်ဥစ္စာတွေကို ဘယ်သူက လာကာကွယ်ပေးမှာလဲ? ခင်ဗျားတို့ အိမ်နီးနားချင်း တစ်ရွာတည်းသားတွေက လက်နက်ကိုင်ပြီး ခင်ဗျားအိမ်ကို လာလုရင် ဘယ်သူ့ကို သွားတိုင်မလဲ? ဘယ်ရဲ ဘယ်စစ်တပ်၊ ဘယ်တရားသူကြီးကမှ ခင်ဗျားတို့ကို ကယ်နိုင်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး။

ဒါကြောင့်မို့လို့ သောစ်မတ်ဟော့ဘ် က ပြောခဲ့တာပေါ့။ တိုင်းပြည်တစ်ခုမှာ အစိုးရ သို့မဟုတ် ဗဟိုအာဏာစက် ရှိနေခြင်းက... ဘာအာဏာစက်မှမရှိဘဲ မင်းမဲ့စရိုက် ဖြစ်နေခြင်းထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်တယ် တဲ့။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဗဟိုအာဏာစက်က အနည်းဆုံးတော့ လူတွေ အချင်းချင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ကြမယ့် ဘေးကနေ တားဆီးပေးထားလို့ပါပဲ တဲ့ ။

### [Outro: နိဂုံးချုပ်နှင့် စဉ်းစားစရာ အမှာစကား]

**(နူးညံ့သော်လည်း ပြတ်သားသော၊ လေးနက်သော လေသံဖြင့် နိဂုံးချုပ်ပါ)**

မိမိတို့ရဲ့ လိုလားချက်တွေ၊ကျနော်တို့အားလုံးရဲ့ နိုင်ငံရေး ခံယူချက်တွေဟာ လုံးဝ လူံးဝ မတူညီနိုင်ကြပါဘူး။ ဒါဟာ သဘာဝပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ တိုင်းပြည် တည်ငြိမ်မှုနဲ့ ဗဟိုအာဏာစက်ကို ဖျက်ဆီးပစ်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ ကိုယ် မှီတင်းနေထိုင်တဲ့ သစ်ကိုင်းကို ကိုယ်တိုင် ပြန်ဖြတ်နေသလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

အပြောင်းအလဲကို လိုချင်တာနဲ့ တိုင်းပြည် ပျက်စီးသွားတာဟာ လုံးဝ မတူပါဘူး။

ဒီနေ့ ကျနော် တင်ပြခဲ့တဲ့ Thomas Hobbes ရဲ့ Leviathan သီအိုရီကို သေချာ ပြန်သုံးသပ်ကြည့်ရင်း... ကျနော်တို့နိုင်ငံ တောတွင်းဥပဒေခေတ်ထဲ မရောက်သွားဖို့ ဘာတွေက အဓိက အရေးကြီးဆုံးလဲဆိုတာကို ခင်ဗျားတို့ကိုယ်တိုင်ပဲ ဆင်ခြင်တွေးတောကြည့်ကြပါ ခင်ဗျာ။

ကျနော့်ရဲ့ အမြင်ကတော့ ဒီလောက်ပါပဲ။ အားလုံးကို

 ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဘေးကင်းကြပါစေ။