[မိတ်ဆက်နှင့် အတွေးဆွခြင်း]

မင်္ဂလာပါဗျာ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ Channel ကနေ ပြန်လည်ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ထွေထွေထူးထူး စကားချီးတွေ အများကြီး မပြောတော့ဘူး။ တောက်လျှောက် မြင်နေ၊ ကြားနေရတဲ့ တိုင်းရင်သားအခွင့်အရေး လို့ အော်အော်နေကြတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုကို ခပ်ပြတ်ပြတ်လေး စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်။

အခုနောက်ပိုင်း ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရော၊ မီဒီယာတွေမှာရော အသံအကျယ်ဆုံး ကြားနေရတာ ဘာလဲ? ဆိုတော့ "တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေး"၊ "လူမျိုးစုအခွင့်အရေး"၊ "ဒေသအခွင့်အရေး" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်ပြီ... အခွင့်အရေး တောင်းတာ မမှားပါဘူး။ လူသားတစ်ယောက်အနေနဲ့၊ လူမျိုးစုတစ်စုအနေနဲ့ ကိုယ့်ရသင့်ရထိုက်တာကို တောင်းဆိုတာ သဘာဝကျပါတယ်။

ဒါပေမဲ့... ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး မေ့နေတဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် မေ့ချင်ယောင်ဆောင်နေတဲ့ မေးခွန်းကြီးတစ်ခု ရှိတယ်။

> **"ခင်များတို့ အခွင့်အရေးတွေ အတင်းကာရော တောင်းနေကြတဲ့အချိန်မှာ... ခင်များတို့အားလုံး မှီတင်းနေထိုင်နေတဲ့ 'ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်' ကြီးအပေါ်မှာရော ခင်များတို့က ဘယ်လောက်အထိ သစ္စာစောင့်သိခဲ့ကြပြီးပြီလဲ?"**

> 

ဒါဟာ ချက်ချင်း ဒေါသထွက်ရမယ့် မေးခွန်းမဟုတ်ဘူးနော်။ 

အေးအေးဆေးဆေး ခေါင်းအေးအေးထားပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးကြည့်ရမယ့် မေးခွန်းပါ။ တကယ်တော့ အခွင့်အရေးဆိုတာ တာဝန်သိမှု၊ သစ္စာရှိမှု ဆိုတဲ့ အရင်းအနှီးနဲ့မှ လဲယူလို့ရတဲ့အရာမျိုးဗျ။ တိုင်းပြည်အပေါ်မှာတော့ သစ္စာမရှိဘူး၊ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲတွေနဲ့ တိုင်းပြည်ပြိုကွဲပျက်စီးကြောင်းတွေ လုပ်နေမယ်၊ ပြီးမှ ငါတို့အခွင့်အရေး မရဘူးလို့ အော်နေမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ တရားမျှတမှု ရှိရဲ့လား စဉ်းစားကြည့်စေချင်ပါတယ်။

## [ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် မြန်မာ့သမိုင်းရဲ့ သင်ခန်းစာများ]

ကျွန်တော်တို့ သမိုင်းကို နည်းနည်းလောက် သဘောတရားအမြင်နဲ့ ကြည့်ရအောင်။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုနေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ တစ်ချို့နိုင်ငံတွေ ဘာလို့ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ရောက်သွားပြီး၊ တစ်ချို့နိုင်ငံတွေ ဘာလို့ ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်ကပါ ပျောက်ပျက်သွားလဲ?

ဥပမာ **ယူဂိုဆလားဗီးယား (Yugoslavia)** ကို ကြည့်ပါ။ သူလည်းပဲ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ၊ ဘာသာစုံ စုဖွဲ့ထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးပဲ။ ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့မှာ လူမျိုးစုခေါင်းဆောင်တွေက "ငါ့လူမျိုး၊ ငါ့ဒေသ၊ ငါ့အခွင့်အရေး" ဆိုတာကိုပဲ ရှေ့တန်းတင်ပြီး နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာမဲ့လာကြတယ်။ ဗဟိုအစိုးရကို ပုန်ကန်ကြတယ်။ ရလဒ်က ဘာလဲ? ပြည်တွင်းစစ်တွေ ဖြစ်၊ လူသန်းပေါင်းများစွာ သေကြေပျက်စီးပြီး နောက်ဆုံး နိုင်ငံကြီး လုံးဝ ပြိုကွဲသွားခဲ့တယ်။ အခု အဲဒီက ခွဲထွက်သွားတဲ့ နိုင်ငံအသေးလေးတွေရဲ့ အခြေအနေကို ကြည့်ရင် အများစုက ကမ္ဘာ့အလယ်မှာ အထီးကျန်ပြီး ရုန်းကန်နေရတုန်းပဲ။

မြန်မာ့သမိုင်းကိုရော ပြန်ကြည့်ဖူးလား? ကျွန်တော်တို့ ပုဂံခေတ်၊ အင်းဝခေတ်၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်တွေမှာ နိုင်ငံတော်ကြီး အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ပြိုကွဲပြီး သူ့ကျွန်ဘဝ ရောက်ခဲ့ရတာ ဘာကြောင့်လဲ? ရှင်းရှင်းလေးပါ... ဒေသစွဲ၊ လူမျိုးစွဲတွေကြောင့်ပဲ။ "ငါက ဟိုဒေသက၊ မင်းက ဒီဒေသက" ဆိုပြီး အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြ၊ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဗဟိုချက်အပေါ် သစ္စာမရှိကြဘဲ ကိုယ့်အစုအဖွဲ့ အာဏာရဖို့ပဲ ကြည့်ခဲ့ကြလို့ အင်္ဂလိပ်က သွေးခွဲပြီး အလွယ်တကူ သိမ်းသွားနိုင်ခဲ့တာ။

သမိုင်းက ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာက သိပ်ပြတ်သားတယ်ဗျ။ **နိုင်ငံတော်ဆိုတဲ့ အမိုးကြီး မလုံရင်၊ အောက်က လူမျိုးစုတွေ ဘယ်လောက်ပဲ အခွင့်အရေးအော်အော် အားလုံး မိုးရေစိုမှာပဲ။**

## [လှေတစ်စင်းတည်းက ခရီးသည်များ - Analytical Approach]

ဒီအခြေအနေကို မျက်မှောက်ခေတ်ရဲ့ ပကတိအရှိတရားနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့ မြင်ကြည့်ရအောင်။

ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ ပင်လယ်ပြင်ကြီးထဲမှာ ခရီးနှင်နေတဲ့ သင်္ဘောကြီးတစ်စင်းပေါ်က ခရီးသည်တွေနဲ့ တူပါတယ်။ ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း စတဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေဟာ အဲဒီသင်္ဘောကြီးပေါ်က အခန်းအသီးသီးမှာ နေကြတဲ့သူတွေပေါ့။

အခု ဖြစ်နေတာက... အချို့သော အခန်းထဲက လူတွေက "ငါ့အခန်း လေဝင်လေထွက်မကောင်းဘူး၊ ငါ့အခန်း ကျဉ်းတယ်၊ ငါ့အခွင့်အရေး မရဘူး" ဆိုပြီး သင်္ဘောရဲ့ ပဲ့ကိုင်ရှင်ကို ရန်လုပ်ကြတယ်၊ မီးရှို့ကြတယ်၊ သင်္ဘောဝမ်းဗိုက်ကို ပုဆိန်နဲ့ ထုကြတယ်။

ကဲ... စဉ်းစားကြည့်ပါစို့။ သင်္ဘောကြီး နစ်သွားရင် မင်းတို့အခန်းကကော လွတ်မလား? သင်္ဘောကြီး မြုပ်ရင် အားလုံး ပင်လယ်ထဲ နစ်မြုပ် သွားကြမှာပဲ မဟုတ်လား။

အခု တိုင်းရင်းသား အမည်ခံထားတဲ့ အချို့အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ လူမျိုးစုလက်နက်ကုိင်တွေ လုပ်နေတာ အဲဒီအတိုင်းပဲ။ နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိရမယ့် တာဝန်ကို လုံးဝ လစ်လျူရှုထားတယ်။ တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းဖို့၊ တည်ငြိမ်‌ေအးချမ်းဖို့ကို ဝိုင်းဝန်း မလုပ်ဆောင်ကြတဲ့အပြင်၊ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်တာတွေ၊ တရားမဝင် မှောင်ခိုစီးပွားရေးလုပ်ကြတာတွေ ဘိန်းစိုက် မူးယစ်ဆေးထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြုး ရောင်းဝယ် နဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာကို စိန်ခေါ်နေကြတယ်။ ပြီးရင် ကမ္ဘာ့အလယ်မှာတော့ "ငါတို့ကို တိာင်းရင်းသားအခွင့်အရေး မပေးလို့၊ လူမျိုးစုအလိုက် ဖိနှိပ်ခံနေရလို့" ဆိုပြီး မျက်ရည်ချူပြကြတယ်။

ဒါဟာ တကယ့်ကို ရယ်စရာကောင်းတဲ့ လုပ်ရပ်မျိုးပါ။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်က တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးနေပြီး၊ တိုင်းပြည်ဆီကနေ အခွင့်အရေး တောင်းနေတာမျိုးက ဘယ်လို နိူင်ငံရေးသီအိုရီနဲ့မှ မညီညွတ်ပါဘူး။

## [လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ လျှော့ချကြဖို့ လေးနက်တဲ့ တောင်းဆိုချက်]

မိဘပြည်သူများနှင့် တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကိုမောင်နှမတို့ခင်ဗျာ...

ကျွန်တော် ဒီနေ့ တည့်တည့်ပဲ ပြောပါရစေ။ ခင်ဗျားတို့ တိုင်းရင်းသား အခွင့်အရေးကို တကယ် လိုချင်တာလား? လိုချင်ရင် ပထမဆုံး လုပ်ရမယ့် အလုပ်က **"လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲတွေ လျှော့ချပြီး ပြည်ထောင်စသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာရှိဖို့"** ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သစ္စာရှိတယ်ဆိုတာ စကားလုံးသက်သက်နဲ့ ပြောရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ရပ်နဲ့သက်သေ ပြရတာပ့ါ။

 * နိုင်ငံတော်ရဲ့ တည်ဆဲဥပဒေတွေကို လေးစားလိုက်နာတာ။

 * နိုင်ငံတော် ပြိုကွဲမယ့် အပြုအမူ၊ ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲမယ့် အပြောအဆိုတွေကို ရှောင်ကြဉ်တာ။

 * ပြည်ထောင်စုကြီး တစ်ခုလုံးရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ့်လူမျိုးစု အကျိုးစီးပွားထက် ရှေ့တန်းတင်တာ။

ဒါတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်မှသာ "ငါတို့ဟာ ဒီနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားစစ်စစ်တွေမို့ အခွင့်အရေး ရထိုက်တယ်" လို့ သိက္ခာရှိရှိ တောင်းဆိုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အပေါ်မှာ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ပုန်ကန် သစ္စာမဲ့ပြီး ဘယ်လောက်ပဲ တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးလို့ ဘယ်လောက် အော်အော်... ဘယ်အစိုးရ၊ ဘယ်လိုအုပ်ချုပ်သူကမှ ဒါမျိုးကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားမှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ဓမ္မဓိဌာန်ကျကျ သုံးသပ်မိဖို့ လိုပါတယ်။

နိုင်ငံတကာမှာ ကြည့်ရင်လည်း **အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု** ကိုပဲ ကြည့်ကြည့်၊ လူမျိုးပေါင်းစုံ တိုးဝှေ့နေထိုင်ကြတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဆီမှာ ငါ့တို့အားလုံးက အမေရိကန် ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ် ရှိတယ်။ ဘယ်လူမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံတော်အလံအောက်မှာ သစ္စာဆိုရတယ်။ နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာရှိမှ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး အပြည့်အဝရတာ။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလည်း ဒီစံနှုန်းကို ကျင့်သုံးဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။

## [နိဂုံးချုပ်နှင့် သတိပေးချက်]

ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော် ဒီဗီဒီယိုကနေတစ်ဆင့် အားလုံးကို အလေးအနက် တိုက်တွန်းချင်တာကတော့—ပြင်ဆင်ကြပါတော့။ နိူင်ငံတော်ဆီကနေ"ငါ ဘာရမလဲ" ဆိုတာထက် "ငါ တိုင်းပြည်အတွက် ဘာပေးဆပ်ပြီးပြီလဲ၊ ဘယ်လောက် သစ္စာရှိပြီလဲ" ဆိုတာကို အရင် ပြန်သုံးသပ်ကြပါ။

လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲတွေနောက်ကိုပဲ မျက်စိမှိတ် လိုက်နေကြမယ်ဆိုရင် အဆုံးသတ်မှာ ကျနော်တို့အားလုံးပဲ နာလန်မထူနိုင်အောင် ဆုံးရှုံးကြရပါလိမ့်မယ်။ မိမိတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေက နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာရှိရဲ့လားဆိုတာကို ကိုယ်စီကိုယ်စီ ပြန်လည်ဆန်းစစ်ပြီး၊ ပြည်ထောင်စုကြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းဖို့အတွက် နိုင်ငံတော်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိမှုနဲ့အတူ အခွင့်အရေးတွေကို မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းကနေ တောင်းဆိုကြဖို့ လေးလေးနက်နက် တိုက်တွန်းရင်း ဒီနေ့ သုံးသပ်ချက်ကို ဒီမှာပဲ ရပ်နားပါရစေ။

အားလုံးပဲ ဆင်ခြင်တုံတရား ပြည့်ဝကြပါ

စေဗျာ။ အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။