**[YouTube Video Script]**

**ခေါင်းစဉ် -** ပဋိပက္ခကြားက ဆုံးရှုံးမှုများ- ဘယ်သူတွေ တကယ် နစ်နာသလဲ

**ကြာချိန် -** (၂၅ မိနစ်စာ ဆွေးနွေးမှုအတွက် အဓိကအချက်များပါဝင်သော A4 နှစ်မျက်နှာစာ Script)

**တင်ဆက်မှုပုံစံ -** ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနှင့် တိုက်ရိုက်ရင်ဖွင့်ဆွေးနွေးသည့်ဟန်

**[အစပိုင်း - ခံစားချက်ဖြင့် စတင်ခြင်း]**

*(ကင်မရာကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ပြီး သက်ပြင်းတစ်ချက် ခပ်ဖွဖွချကာ စာနာမှုရှိသောလေသံဖြင့် စကားစပါ)*

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါဗျာ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးမယ့် အကြောင်းအရာက နည်းနည်းတော့ စိတ်မကောင်းစရာ ကောင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး မျက်စိမှိတ် ထားလို့မရတဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုမို့လို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ **"ပဋိပက္ခတွေကြားမှာ တကယ်တမ်း ဘယ်သူတွေ နစ်နာနေသလဲ"** ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါ။

ကျွန်တော်တို့ သတင်းတွေကြည့်ရင် ဘယ်ဘက်ကတော့ ဘယ်နှစ်ယောက်ကျတယ်၊ ဘယ်နေရာကိုတော့ ဘယ်သူက ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဆိုတဲ့ စာရင်းအင်းတွေကိုပဲ မြင်နေရတာများတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီဂဏန်းတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ တကယ့်ကို ကြေကွဲစရာကောင်းတဲ့ လူသားတွေရဲ့ ဘဝတွေ၊ ပျက်စီးသွားတဲ့ အနာဂတ်တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ မေ့နေတတ်ကြတယ်ဗျ။

**[အလယ်ပိုင်း (၁) - သမိုင်းသင်ခန်းစာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်]**

*(အနည်းငယ် တည်ငြိမ်သောလေသံဖြင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းအကြောင်းကို ထည့်သွင်းပြောဆိုပါ)*

ဒီနေရာမှာ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို နည်းနည်း ပြန်ကြည့်ရအောင်။ ကျွန်တော်တို့ "ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲ" ကို ကြည့်မလား၊ ဒါမှမဟုတ် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက "ဆီးရီးယား ပဋိပက္ခ" တွေကိုပဲ ကြည့်မလား။ စစ်ပွဲတွေ ပြီးသွားတဲ့အခါ အနိုင်အရှုံးဆိုတာထက် ပိုပြီး ထင်ကျန်ရစ်တာက "အပျက်အစီး" တွေပါပဲ။

ဥပမာ - ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးက ဂျာမနီနဲ့ ဂျပန်ကို ကြည့်ပါ။ နိုင်ငံရေးအရ ဘယ်သူနိုင်နိုင်၊ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာတော့ မြို့ကြီးတွေဟာ ပြာပုံဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ အပြစ်မဲ့တဲ့ အရပ်သား သန်းပေါင်းများစွာ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အခုမြင်နေရတဲ့ အဆင့်မြင့်နိုင်ငံတွေ ဖြစ်လာဖို့ သူတို့တွေဟာ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ဘဝတွေကို ပြန်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ရတာပါ။

ပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်လာပြီဆိုရင် အပေါ်က လူကြီးတွေကတော့ မြေပုံပေါ်မှာ ကစားနေကြပေမဲ့၊ မြေပြင်က ပြည်သူတွေကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ အိမ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ မိသားစု၊ ကိုယ့်ရဲ့ စားဝတ်နေရေးတွေကို အရင်းအနှီး ပြုနေရတာပါ။ ဒါဟာ သမိုင်းမှာ ဘယ်တုန်းကမှ မမှားခဲ့တဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

**[အလယ်ပိုင်း (၂) - လူမှုစီးပွားဘဝများ ပျက်စီးပုံ (လက်တွေ့ကျကျ တင်ပြခြင်း)]**

*(လက်ဟန်ခြေဟန် အသုံးပြုပြီး ပိုမို အလေးအနက်ထား ပြောပါ)*

ကဲ... အခု လက်တွေ့ဘဝကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။ ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီဆိုရင် ဘာတွေ အရင်ဆုံး ထိခိုက်သလဲ။

၁။ **စားဝတ်နေရေးနဲ့ စီးပွားရေး -** လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေ ရှိလာရင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးတွေ ပြတ်တောက်ကုန်တယ်။ ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ရပ်သွားတယ်။ ဈေးနှုန်းတွေ အဆမတန် တက်လာတယ်။ သာမန် လက်လုပ်လက်စား ပြည်သူတွေအတွက်ကတော့ ထမင်းတစ်နပ် စားဖို့တောင် ခက်ခဲတဲ့အထိ ဖြစ်သွားတာပါ။ ကိုယ်စုဆောင်းထားသမျှ လေးတွေကလည်း မျက်စိရှေ့မှာတင် ဖုန်မှုန့်လို ပျက်စီးသွားတတ်ပါတယ်။

၂။ **ပညာရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး -** ဒါက အဆိုးဆုံးပဲဗျ။ ကလေးတွေ ကျောင်းမတက်ရတော့ဘူး။ အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်တွေရဲ့ ဦးနှောက်တွေဟာ စာသင်ခန်းထဲမှာ ရှိမနေတော့ဘဲ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွေထဲမှာ အချိန်ကုန်နေရတယ်။ ဖျားနာရင်တောင် ဆေးရုံဆေးခန်း သွားဖို့ မလွယ်တော့တဲ့ အခြေအနေမျိုးဟာ ဘယ်လောက်တောင် ရင်နာဖို့ ကောင်းသလဲဗျာ။

၃။ **လူမှုဘဝ လုံခြုံမှု -** ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ်အိပ်နေရင်တောင် ဘယ်အချိန်မှာ ဘာဖြစ်မလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ နေရတာဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အရမ်းကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ မိသားစုတွေ ကွဲကွာကြတယ်၊ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရတယ်။ ဒါတွေဟာ ပိုက်ဆံနဲ့ ပြန်ဝယ်လို့ မရတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေပါ။

**[အလယ်ပိုင်း (၃) - ဘယ်သူတွေ တကယ် နစ်နာသလဲ]**

*(ကင်မရာကို ပိုပြီး စိုက်ကြည့်ကာ မေးခွန်းထုတ်သလို ပြောပါ)*

အဲဒီတော့ မေးစရာ ရှိလာပြီ။ "ဘယ်သူတွေ တကယ် နစ်နာသလဲ"

အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ အဲဒါ "ပြည်သူ" ပါပဲ။ ဘာနိုင်ငံရေးမှ နားမလည်တဲ့ လယ်သမားကြီးတွေ၊ ဈေးသည်တွေ၊ ကျောင်းသားလေးတွေနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေပါပဲ။ လက်နက်ကိုင် ပုန်ကန်မှုတွေ၊ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြားမှာ မြေစာပင် ဖြစ်နေရတာဟာ ကျွန်တော်တို့လို သာမန် လူထုတွေပါပဲ။

စစ်ပွဲတစ်ခုမှာ ဘယ်သူနိုင်နိုင်... လူမှုစီးပွားဘဝတွေ ပျက်စီးသွားပြီဆိုရင် အားလုံး ရှုံးနိမ့်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပျက်စီးသွားတဲ့ အဆောက်အဦးတွေကို ပြန်ဆောက်လို့ ရပေမဲ့၊ ကျိုးပဲ့သွားတဲ့ လူတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးနဲ့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ အချိန်တွေကို ဘယ်တော့မှ ပြန်မရနိုင်လို့ပါပဲ။

**[နိဂုံးချုပ် - တိုက်တွန်းချက်နှင့် နှုတ်ဆက်ခြင်း]**

*(လေသံကို အနည်းငယ် တိုးပြီး ရင်းနှီးနွေးထွေးစွာ နိဂုံးချုပ်ပါ)*

မိတ်ဆွေတို့... ကျွန်တော် ဒီနေ့ ဒါကို ပြောပြနေတာဟာ တစ်ဖက်ဖက်ကို အပြစ်တင်ချင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး ပဋိပက္ခရဲ့ ဆိုးကျိုးကို တကယ် သိစေချင်လို့ပါ။

ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာဟာ အခွင့်ထူးခံတွေအတွက်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့လို ပြည်သူတွေ အေးအေးဆေးဆေး အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့၊ ကလေးတွေ ကျောင်းတက်နိုင်ဖို့၊ မိသားစုတွေ စုံစုံလင်လင် ထမင်းလက်ဆုံ စားနိုင်ဖို့အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးက မရှိမဖြစ် လိုအပ်တာပါ။

ဒါကြောင့်မို့လို့ ပဋိပက္ခတွေကို နည်းလမ်းရှာ ဖြေရှင်းကြတဲ့အခါမှာ မြေပြင်က ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဝတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးကြဖို့၊ အမုန်းတရားထက် စာနာမှုနဲ့ ရှေ့ဆက်ကြဖို့ ကျွန်တော် ဒီကနေ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဗီဒီယိုလေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အမြင်တွေကိုလည်း Comment မှာ ရေးပေးခဲ့ကြပါဦး။ အားလုံးရဲ့ ဘဝတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးရင်းနဲ့ပဲ ဒီနေ့အတွက် နှုတ်ဆက်လိုက်ပါတယ်ဗျာ။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ နောက်ဗီဒီယိုမှာ ပြန်တွေ့ကြမယ်နော်။

**[Recording Guide for You]**

 * **Tone:** စာဖတ်နေသလိုမျိုး လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။ တစ်ခါတလေ စကားလုံး ရှာနေသလိုမျိုး ခေတ္တရပ်တာ (Pause)၊ လက်ဟန်ခြေဟန် သုံးတာတွေက ပိုပြီး သဘာဝကျစေပါတယ်။

 * **Body Language:** အရေးကြီးတဲ့ အချက်တွေ ပြောတဲ့အခါ ကိုယ်ကို ရှေ့ကို နည်းနည်း တိုးပြီး ပြောတာမျိုးက ပရိသတ်ကို ပိုပြီး ဆွဲဆောင်နိုင်ပါတယ်။

 * **Empathy:** ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေအကြောင်း ပြောတဲ့အခါမှာ တကယ်ကို ကိုယ်ချင်

းစာတဲ့ မျက်နှာပေးနဲ့ ပြောဆိုပေးပါ။