"တိုင်းပြည် မပြိုကွဲဖို့ဆိုရင် မက်ခိရာဗယ်လီကို ဖတ်ပါ" လို့ ပေးထားပါတယ်။

YouTube Video Podcast Script: အာဏာ၊ လုံခြုံရေးနှင့် တိုင်းပြည်မပြိုကွဲရေး

(Intro - စိတ်ဝင်စားစရာ နောက်ခံတေးဂီတ ခပ်မှိန်မှိန်ဖြင့် စတင်ပါ)

တင်ဆက်သူ: 

 အစိုးရသစ်တစ်ရပ် တက်လာတဲ့အခါ၊ တိုင်းပြည်က မတည်မငြိမ် ဖြစ်နေတဲ့အခါ၊ 'တိုင်းပြည် ပြိုကွဲမသွားစေဖို့' အတွက် နိုင်ငံရေး ပြိုင်ဘက်တွေနဲ့ ရန်သူတွေကို ဘယ်လို ကိုင်တွယ်ရမလဲဆိုတာ မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ အမြင်ကနေ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။"

"မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ ဒီနေ့ ဆွေးနွေးမှာကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော်က ရေးခဲ့ပေမဲ့ ဒီနေ့ထိ နိုင်ငံရေးလောကရဲ့ 'မှန်ကန်တဲ့ လက်စွဲစာအုပ်' လို့ တင်စားကြတဲ့ နီကိုလို မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ 'The Prince' အကြောင်းပါ။

တင်ဆက်သူ: "မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ ပထမဆုံး သင်ခန်းစာကတော့ 'လောကကြီးကို ရှိစေချင်တဲ့အတိုင်း မကြည့်ဘဲ၊ ရှိနေတဲ့အတိုင်း ကြည့်ဖို့' ပါပဲ။ အစိုးရသစ်တစ်ရပ်ဟာ စေတနာကောင်းရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ တိုင်းပြည် မပြိုကွဲဖို့ဆိုရင် အစိုးရမှာ 'အာဏာ' တည်မြဲနေဖို့ လိုပါတယ်။

သူက ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်မှာ Virtù (အရည်အချင်း) ရှိရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အရည်အချင်းဆိုတာ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းတာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အခြေအနေကို လိုက်ပြီး ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်နိုင်တာ၊ ပါးနပ်နိုင်တာ လိုအပ်ရင် ရက်စက်နိုင်တာကို ပြောတာပါ။ ကံတရား (Fortune) ဆိုတာ မြစ်ရေကြီးသလိုပဲ၊ ဘယ်အချိန်လာမလဲ မသိဘူး။ ခေါင်းဆောင်ကောင်းဆိုတာ အဲဒီမြစ်‌ေရကြီးတာကို ရင်ဆိုင်ဖို့ တားဆီးနိူင်ဖို့အတွက် ဆည်မြောင်းတွေ ကြိုဆောက်ထားနိုင်တဲ့သူ ဖြစ်ရမယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။"

တင်ဆက်သူ: ရန်သူတွေကို ဘယ်လို ဆက်ဆံမလဲ? 

 "ဒါကတော့ အစိုးရသစ်တွေအတွက် အထိခိုက်မခံဆုံး အပိုင်းပါ။ မက်ခိရာဗယ်လီက အရမ်းပြတ်သားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက် ပေးထားပါတယ်။

၁။ ထိရင် အပြတ်နှိပ်ကွပ်ပါ:

သူက ပြောပါတယ်။ 'လူတွေကို ဆက်ဆံတဲ့အခါ စည်းရုံး ဆွဲဆောင်ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် အပြတ်ချေမှုန်းပါ။' ဘာလို့လဲဆိုတော့ လူတွေဟာ အနာတရလေး ဖြစ်ရုံဆိုရင် ကတ်သီးကတ်သတ် ပြန်လုပ်တတ်ကြပေမဲ့၊ အပြတ်အသတ် ချေမှုန်းခံရရင်တော့ ဘာမှ ပြန်မလုပ်နိုင်တော့လို့ပါပဲ။ ပြိုင်ဘက်တွေကို ဒဏ်ရာရရုံပဲ ပေးတာဟာ ကိုယ့်အတွက် ရန်ငြိုးကိုပဲ မွေးမြူထားတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

အစိုးရသစ်တစ်ခုဟာ တိုင်းပြည် ပြိုကွဲမသွားဖို့အတွက် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို တည်ဆောက်တဲ့အခါ ပြိုင်ဘက်တွေကို ခြိမ်းခြောက်ရုံ၊ ဒါမှမဟုတ် အားနည်းသွားအောင် လုပ်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ အဲဒီလို လုပ်လိုက်ခြင်းက သူတို့ကို ပိုပြီး နာကြည်းသွားစေပြီး အခွင့်အရေးရတာနဲ့ ကိုယ့်ကို ပြန်တိုက်ခိုက်ဖို့ အားမွေးနေစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ အယူအဆအရ နည်းလမ်း (၂) သွယ်ပဲ ရှိပါတယ်။

၁။ ပထမနည်းလမ်းက - ပြိုင်ဘက်တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ မဟာမိတ်တွေ ဖြစ်လာအောင်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စနစ်ထဲမှာ အကျိုးအမြတ် ခံစားခွင့်ရှိသူတွေ ဖြစ်လာအောင် ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ သိမ်းသွင်းလိုက်ဖို့ပါ။ ဒါဟာ အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ ဒုတိယနည်းလမ်းကတော့ - တကယ်လို့ သူတို့ဟာ တိုင်းပြည် တည်ငြိမ်ရေးကို ဖျက်ဆီးမယ့် တကယ့်ရန်သူတွေ ဖြစ်နေပြီဆိုရင်တော့ သူတို့ကို ပြန်မထနိုင်အောင်၊ နောက်တစ်ကြိမ် အနှောင့်အယှက် မပေးနိုင်အောင် ပြတ်ပြတ်သားသား နှိမ်နင်းဖို့ပါပဲ။ ဒဏ်ရာရရုံပဲ ပေးထားတဲ့ ရန်သူဟာ အဆိပ်ပြင်းတဲ့ မြွေတစ်ကောင်လိုပါပဲ။ တစ်နေ့မှာ ကိုယ့်ကို ပြန်ကိုက်ဖို့ ချောင်းနေမှာ အသေအချာပါပဲ။

(အသံကို အနည်းငယ်မြှင့်ပြီး ရှင်းပြပါ)

အစိုးရသစ်တွေ ကျရှုံးရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ 'ကြင်နာပြခြင်း' နဲ့ 'ပြတ်သားခြင်း' ကို နေရာလွဲမှား သုံးစွဲမိတာကြောင့်ပါ။ မက်ခိရာဗယ်လီက သတိပေးပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ဟာ ရန်သူအပေါ်မှာ မလိုအပ်ဘဲ ရက်စက်တာမျိုးကို ရှောင်ရမှာ ဖြစ်ပေမဲ့၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် လိုအပ်လာရင်တော့ 'ရက်စက်မှု' ကို တစ်ကြိမ်တည်းနဲ့ ထိထိရောက်ရောက် အဆုံးသတ်နိုင်ရပါမယ်။ တနုံ့နုံ့နဲ့ နာကျင်အောင် လုပ်နေတာမျိုးဟာ အမုန်းတရားကိုပဲ ပွားစေပြီး အုပ်ချုပ်ရေးကို ပျက်ပြားစေပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ ခင်ဗျာ... တိုင်းပြည် မပြိုကွဲဖို့ဆိုရင် အစိုးရသစ်ဟာ ရန်သူနဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေအပေါ်မှာ ဝေဝေဝါးဝါး မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ဝေဝါးနေတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေဟာ ပြိုင်ဘက်တွေကို အားတက်စေပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို အားနည်းစေပါတယ်။ သူတို့ကို ကိုယ့်ဘက်ပါအောင် လုပ်နိုင်မလား? မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ သူတို့ရဲ့ အန္တရာယ်ကနေ တိုင်းပြည်ကို ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ? စဉ်းစားကြဖို့လိုအပ်ပါတယ် ။

 

၂။ ခြင်္သေ့နှင့် မြေခွေး ပမာဏ:

ခေါင်းဆောင်ဟာ ခြင်္သေ့လို အင်အားသုံးပြီး ခြောက်လှန့်နိုင်ရသလို၊ မြေခွေးလို ပါးနပ်ပြီး ထောင်ချောက်တွေကို မြင်နိုင်ရမယ်။ ပြိုင်ဘက်တွေရဲ့ လှည့်ကွက်တွေကို မြင်အောင်ကြည့်ပြီး သူတို့ထက် လက်ဦးမှု ယူရပါမယ်။

မက်ခိရာဗယ်လီက သူ့ရဲ့စာအုပ်ထဲမှာ အစိုးရသစ်တွေအတွက် အရိုးရှင်းဆုံးနဲ့ အပြတ်သားဆုံး သတိပေးချက်တစ်ခု ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ 'ဥပဒေကောင်းတွေရှိဖို့ဆိုရင် အဲဒီဥပဒေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ လက်နက်ကောင်းတွေ (စစ်တပ်ကောင်းတွေ) အရင်ရှိရမယ်' ဆိုတာပါပဲ။ စစ်တပ်မတောင့်တင်းရင် ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းမွန်တဲ့ မူဝါဒတွေ ချမှတ်ပါစေ၊ အဲဒီအစိုးရဟာ ကြာရှည်မခံနိုင်ဘူးလို့ သူက ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

အပိုင်း (၃) - တိုင်းပြည် မပြိုကွဲရေးနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေး

တင်ဆက်သူ: "တိုင်းပြည် ပြိုကွဲမသွားဖို့အတွက် အစိုးရသစ်တစ်ခုဟာ 'အခြေခံ အုတ်မြစ်' ခိုင်မာဖို့ လိုပါတယ်။ မက်ခိရာဗယ်လီ အမြင်အရ အုတ်မြစ်ကောင်းဆိုတာ 'ကောင်းမွန်တဲ့ ဥပဒေ' နဲ့ 'တောင့်တင်းတဲ့ စစ်တပ်' ပါပဲ။

အစိုးရသစ်ဟာ တခြားနိုင်ငံရဲ့ အကူအညီ (Mercenaries) ကိုပဲ အလွန်အကျွံ အားကိုးနေလို့ မရပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင် တောင့်တင်းတဲ့ လုံခြုံရေး အင်အားစု ရှိရပါမယ်။

"တိုင်းပြည် မပြိုကွဲဖို့ဆိုတာ အစိုးရသစ်တစ်ရပ်အတွက် ပထမဆုံးနဲ့ နောက်ဆုံး ရည်မှန်းချက် ဖြစ်ရပါမယ်။ မက်ခိရာဗယ်လီက တိုင်းပြည် တစ်ပြည်ရဲ့ ကျောရိုးဟာ 'တောင့်တင်းတဲ့ လုံခြုံရေး အင်အားစု' နဲ့ 'ခိုင်မာတဲ့ ဥပဒေ' ပဲလို့ ပြတ်ပြတ်သားသား ဆိုခဲ့ပါတယ်။ 

၁။ ကိုယ်ပိုင် အင်အားစုအပေါ် ယုံကြည်ပါ (Don’t Rely on Mercenaries):

မက်ခိရာဗယ်လီက ပြင်ပအင်အားစုတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် ငှားရမ်းထားတဲ့ စစ်သည်တွေကို အားကိုးတာဟာ ကိုယ့်သေတွင်းကိုယ် တူးတာနဲ့ အတူတူပဲလို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ဟာ အကျိုးအမြတ်ရှိမှ ကူညီကြတာဖြစ်ပြီး၊ တကယ့် အကျပ်အတည်းမှာ ကိုယ့်ကို သစ္စာဖောက်သွားနိုင်လို့ပါပဲ။ 

အစိုးရသစ်ဟာ တိုင်းပြည်အပေါ် တကယ်သစ္စာရှိတဲ့၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ 'ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံရေး ယန္တရား' ကို အမြန်ဆုံး အသက်သွင်းရပါမယ်။ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် ရပ်တည်နိုင်တဲ့ အင်အားစု ရှိမှသာ တိုင်းပြည် ပြိုကွဲမယ့် အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။

၂။ ငြိမ်းချမ်းရေးကာလမှာ စစ်အတွက် ပြင်ဆင်ပါ:

ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ယောက်ဟာ ငြိမ်းချမ်းနေတဲ့အချိန်မှာတောင် စစ်ပညာနဲ့ ဗျူဟာကို ဘယ်တော့မှ မျက်ခြေမပြတ်ရဘူးလို့ မက်ခိရာဗယ်လီက ဆိုပါတယ်။ သူက 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စစ်ပွဲနှစ်ခုကြားက ခဏနားတဲ့ အချိန်ပဲ' လို့ ယူဆခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့် အစိုးရသစ်ဟာ တိုင်းပြည်အေးချမ်းနေရင်တောင်မှ စစ်တပ်ကို ခေတ်မီအောင် လုပ်တာနဲ့ နည်းဗျူဟာတွေ ပြင်ဆင်တာကို အရှိန်မလျှော့သင့်ပါဘူး။ 'အမြဲအသင့်ဖြစ်နေခြင်း' ဟာ ရန်သူတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ စိတ်မကူးရဲအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အကောင်းဆုံး အမျိုးသားလုံခြုံရေး ခံစစ်ပါပဲ။

၂။ စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှုက အကောင်းဆုံး ခံတပ် (Economy as a Fortress):

မက်ခိရာဗယ်လီက 'ခံတပ်တွေ' ဆောက်တာထက် ပြည်သူတွေရဲ့ 'အမုန်း' မခံရအောင် နေတာက ပိုအရေးကြီးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ပြည်သူတွေရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို မထိခိုက်ဖို့ သူ အလေးအနက် သတိပေးပါတယ်။ လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ မိဘ ဆုံးရှုံးတာကို မေ့ချင်မေ့ပစ်ကြပေမဲ့၊ သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို သိမ်းပိုက်ခံရတာကိုတော့ ဘယ်တော့မှ မမေ့ကြဘူးလို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရသစ်ဟာ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို တည်ဆောက်တဲ့အခါ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေးကို အာမခံချက် ပေးနိုင်ရပါမယ်။ ပြည်သူတွေ စီးပွားရေး အဆင်ပြေနေသရွေ့ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုတွေ၊ ပြည်တွင်း မတည်ငြိမ်မှုတွေဟာ ပေါ်ပေါက်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

၃။ အုပ်စုကွဲမှုတွေကို ထိန်းကျောင်းခြင်း (Managing Factions):

တိုင်းပြည် ပြိုကွဲခြင်းရဲ့ အစဟာ ပြည်တွင်းက အုပ်စုကွဲမှုတွေပါပဲ။ မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ အယူအဆအရ ခေါင်းဆောင်ဟာ အင်အားကြီးတဲ့ အုပ်စုတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပြိုင်ဆိုင်နေအောင် ထားပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ကတော့ အားနည်းတဲ့ဘက်ကနေ ရပ်တည်ပေးရင်း ဟန်ချက်ညှိရပါမယ်။ ဘယ်သူ့ကိုမှ ကိုယ့်ထက် အင်အား ပိုမကြီးလာစေနဲ့။ ပြိုင်ဘက် အုပ်စုတွေ ကြားမှာ 'အာဏာရဲ့ ချိန်ခွင်လျှာ' ကို လိုသလို ကစားနိုင်တာဟာ တိုင်းပြည် မပြိုကွဲအောင် ထိန်းထားနိုင်တဲ့ အနုပညာ တစ်ခုပါပဲ။

အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ ခင်ဗျာ -

အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုတာ လက်နက်တွေတင် မကပါဘူး။ တောင့်တင်းတဲ့ ကိုယ်ပိုင်အင်အားစု ရှိရမယ်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ စားဝတ်နေရေးကို ကာကွယ်ပေးရမယ်၊ ပြီးတော့ ပြည်တွင်းက အုပ်စုတွေကို ပါးပါးနပ်နပ်နဲ့ ထိန်းကျောင်းနိုင်ရမယ်။ ဒါမှသာ 'တိုင်းပြည် ပြိုကွဲခြင်း' ဆိုတဲ့ အန္တရာယ်ကနေ အစိုးရသစ်က ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။"

အပိုင်း (၄) - နိဂုံး- ရည်မှန်းချက်က နည်းလမ်းကို ဆုံးဖြတ်တယ်

တင်ဆက်သူ: "မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ အကျော်ကြားဆုံး စကားကတော့ 'The End justifies the Means' (ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်ဖို့ဆိုရင် နည်းလမ်းမရွေးတာ မှန်ကန်တယ်) ဆိုတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမှာက အဲဒီ 'ရည်မှန်းချက်' ဟာ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အကျိုးစီးပွား မဟုတ်ဘဲ 'နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ပြည်သူ့လုံခြုံရေး' ဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ အစိုးရသစ်တစ်ရပ်ဟာ နူးညံ့လွန်းနေလို့ မရပါဘူး။ ပြိုင်ဘက်တွေကို ပါးပါးနပ်နပ် ကိုင်တွယ်ပါ၊ ရန်သူကို အပြတ်ချေမှုန်းပါ၊ တောင့်တင်းတဲ့ လုံခြုံရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်ပါ။ ပြီးရင်ပြည်သူ့အမုန်းကို ရှောင်ပါ၊ ဒါဟာ မက်ခိရာဗယ်လီ ပေးခဲ့တဲ့ တိုင်းပြည် မပြိုကွဲရေး လက်စွဲလမ်းစဥ်ပါပဲ။"

တင်ဆက်သူ: "အခု ဆွေးနွေးချက်အပေါ် မိတ်ဆွေတို့ရော ဘယ်လိုမြင်ပါသလဲ? မက်ခိရာဗယ်လီရဲ့ အယူအဆတွေဟာ ဒီနေ့ခေတ်မှာရော အသုံးတည့်ပါသေးသလား? Comment မှာ ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးကြပါဦး။ အားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။"