ခေါင်းစဉ် - ဒီမိုကရေစီ၏ အနှစ်သာရနှင့် စံနှုန်းများ (The Essence of Democracy)

(စကားပြောဟောပြောပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော ၂၅ မိနစ်စာ ဆွေးနွေးချက်)

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။

ဒီနေ့မှာတော့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံ၊ ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းနဲ့ အလွန်နီးစပ်ပေမယ့် တကယ့်အနှစ်သာရကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေရဆဲဖြစ်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "ဒီမိုကရေစီ၏ အနှစ်သာရနှင့် စံနှုန်းများ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ စာအုပ်ထဲက သီအိုရီတစ်ခု သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ် ရှင်သန်နေထိုင်ရမယ့် လူနေမှုစနစ်တစ်ခု၊ တွေးခေါ်ပုံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ ၂၅ မိနစ်လောက် အချိန်အတွင်းမှာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ တကယ့်အနှစ်သာရတွေက ဘာလဲ၊ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ဘယ်လို ဒီမိုကရေစီတန်ဖိုးတွေကို လက်ကိုင်ထားသင့်သလဲ ဆိုတာကို ရိုးရှင်းစွာ တင်ပြသွားပါမယ်။

၁။ မဲရုံပြင်ပက ဒီမိုကရေစီ (အများဆန္ဒ၊ လူနည်းစုအခွင့်အရေးနှင့် အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းခြင်း)

ပထမဆုံးအနေနဲ့ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ မဲပေးရုံသက်သက် ဆိုတဲ့ အလွဲအမှားကို ပြင်ချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်တိုင်း၊ မဲပေးတိုင်း စစ်မှန်တဲ့ ဒီမိုကရေစီ မဖြစ်ပါဘူး။ အဲဒါဟာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

 * အများဆန္ဒကို လေးစားခြင်း: ဒီမိုကရေစီရဲ့ အခြေခံဟာ အများစုရဲ့ ဆန္ဒကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

 * လူနည်းစု အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ခြင်း: ဒါက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ အများစုက သဘောတူတိုင်း အကုန်လုပ်ခွင့်မရှိပါဘူး။ လူနည်းစုရဲ့ အခွင့်အရေး၊ ယုံကြည်မှုနဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မှသာ တကယ့် ဒီမိုကရေစီစစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။

 * အပြန်အလှန် ထိန်းကျောင်းခြင်း (Checks and Balances): အာဏာဆိုတာ တစ်နေရာတည်းမှာ စုပြုံနေရင် အာဏာရှင်စနစ်ကို ဦးတည်သွားတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး မဏ္ဍိုင်တွေဟာ တစ်ခုကိုတစ်ခု စောင့်ကြည့် ထိန်းကျောင်းနိုင်တဲ့ စနစ်ရှိဖို့ မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။

၂။ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားနှင့် ဒီမိုကရေစီ၏ အလှတရား

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ခေတ်မီခြင်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိတို့ရဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားနဲ့ စာပေအနုပညာတွေကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းခွင့်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အလှတရားဟာ တစ်ပြေးညီတည်း တူညီနေခြင်းမှာ မရှိဘဲ၊ မတူကွဲပြားမှုတွေကို အတူတကွ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းမှာသာ ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ မိခင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုခွင့်၊ သင်ကြားခွင့်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရိုးရာအနုပညာတွေကို ဖန်တီးခွင့် ဆိုတာတွေဟာ ဒီမိုကရေစီက ပေးတဲ့ အခြေခံ လူ့အခွင့်အရေးတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်လာပြီဆိုရင် အဲဒီစနစ်ဟာ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းနဲ့ ကင်းကွာနေပြီလို့ မှတ်ယူရမှာပါ။

၃။ နိုင်ငံရေးကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် အဖြေရှာခြင်း

ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခု လုပ်ဖို့လိုနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "လက်နက်ကိုင်ပြီး တောင်းဆိုတတ်တဲ့ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှု" ကို စွန့်လွှတ်ဖို့ပါပဲ။

သမိုင်းကြောင်းအရ နာကြည်းမှုတွေ၊ မတရားမှုတွေ ရှိခဲ့တာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာတိုင်းကို သေနတ်နဲ့ ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားရင် သံသရာလည်ပြီး နစ်နာတာက ပြည်သူတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ "စားပွဲဝိုင်းမှာ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ညှိနှိုင်းခြင်း၊ အလျှော့အတင်းလုပ်ခြင်း" တွေနဲ့ အဖြေရှာတဲ့ စနစ်ပါ။ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ ဖြေရှင်းတတ်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ် မဖြစ်မနေ ထွန်းကားလာမှသာ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရနိုင်ပါမယ်။

၄။ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုးကွယ်မှုမှသည် ပြည်သူဗဟိုပြု နိုင်ငံရေးဆီသို့

နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့ ဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးတစ်ခုကတော့ နိုင်ငံရေးလုပ်တဲ့အခါ "ပြည်သူနဲ့ မူဝါဒကို ဗဟိုပြုခြင်း" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ "ပုဂ္ဂိုလ်ကိုးကွယ်မှု (Personality Cult)" ဆိုတဲ့ ရောဂါဆိုးကြီး ရှိနေပါတယ်။ ကိုယ်ချစ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်၊ ကိုယ်ယုံကြည်တဲ့သူ လုပ်သမျှ အကုန်အမှန်ပဲလို့ လက်ခံလိုက်တာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ မျက်လုံးကို ဖုံးကွယ်လိုက်တာပါပဲ။ ခေါင်းဆောင်ဆိုတာ ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမှားလုပ်ရင် ဝေဖန်ရဲရမယ်၊ ထောက်ပြရဲရပါမယ်။ လူကိုကြည့်ပြီး နိုင်ငံရေးမလုပ်ဘဲ၊ တိုင်းပြည်နဲ့ လူမျိုးအတွက် ဘယ်မူဝါဒက အကောင်းဆုံးလဲဆိုတာကို ကြည့်ပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို မွေးမြူကြရပါမယ်။

၅။ အစွဲအလမ်းများနှင့် အပြုတ်တိုက်ဝါဒ ကင်းစင်ရေး

ဒီနေ့ခေတ်မှာ အဆိုးရွားဆုံး ကြုံတွေ့နေရတာကတော့ "ငါနဲ့မတူ ငါ့ရန်သူ" ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက်အမြင်တွေပါပဲ။ လူမျိုးစွဲ၊ ဒေသစွဲ၊ ပါတီစွဲ၊ ခေါင်းဆောင်အစွဲတွေနဲ့ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ပုတ်ခတ်ပြစ်တင်နေကြတာဟာ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အနှစ်သာရကို ဖျက်ဆီးနေတာပါ။

 * အနီအစိမ်းခွဲခြင်း: အရောင်တွေခွဲ၊ အုပ်စုတွေခွဲပြီး အပြန်အလှန် ရန်လိုနေကြတာဟာ တိုင်းပြည်အတွက် အင်အားယုတ်လျော့စေပါတယ်။

 * အပြုတ်တိုက် အပြတ်ရှင်းဝါဒ (Zero-Sum Game): နိုင်ငံရေးမှာ "သူသေ ကိုယ်ရှင်" တိုက်ပွဲဆိုတာ မရှိသင့်ပါဘူး။ ဒီမိုကရေစီဆိုတာ မတူညီတဲ့ အယူအဆရှိသူတွေ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်တတ်အောင် ကြိုးစားရတဲ့ အနုပညာပါ။ အပြုတ်တိုက်ဖို့ ကြိုးစားလေ၊ သံသရာရှည်လေပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံးချုပ် (ပြည်သူတို့ လိုက်နာရမည့် ဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးများ)

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်... ဒီမိုကရေစီဆိုတာ အစိုးရက ဖန်တီးပေးရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ပြည်သူတစ်ဦးချင်းစီက လိုက်နာကျင့်သုံးရမယ့် တန်ဖိုးတွေ ရှိပါတယ်။

 * တခြားသူရဲ့ ထင်မြင်ယူဆချက်ကို သည်းခံနားထောင်ပေးနိုင်စွမ်း ရှိရပါမယ်။

 * ကိုယ်ပိုင်အသိဉာဏ်နဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း ရှိရပါမယ်။

 * လွတ်လပ်ခွင့်ကို အသုံးချတဲ့အခါ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု ရှိရပါမယ်။

 * အမုန်းတရားတွေထက် မေတ္တာနဲ့ နားလည်ခွင့်လွှတ်နိုင်စွမ်း ကို ရှေ့တန်းတင်ရပါမယ်။

ဒီတန်ဖိုးတွေကို ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအားလုံး နေ့စဉ်ဘဝမှာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်မှသာလျှင်၊ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်တောင့်တနေတဲ့ တရားမျှတမှု၊ လွတ်လပ်မှုနဲ့ တန်းတူညီမျှမှုတွေ ပြည့်နှက်နေတဲ့ စစ်မှန်သော ဒီမိုကရေစီ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အချိန်ပေးပြီး နားဆင်ပေးကြတဲ့ မိဘပြည်သူ အားလုံးကို အထူးပဲ ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။

ဒီဟောပြောချက်အတွက် ပရိသတ်တွေဘက်က မေးလာနိုင်တဲ့ အမေးအဖြေ (Q&A) ခန့်မှန်းချက်လေးတွေကိုပါ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားနိုင်ဖို့ ထပ်ပြီ

း ရေးသားပေးစေလိုပါသလား ခင်ဗျာ။