Thursday, 19 March 2026

 အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ ဒီနေရာမှာ ဆုံတွေ့ကြတဲ့အခါတိုင်း၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မျက်နှာချင်းဆိုင် ကြည့်လိုက်တဲ့အခါတိုင်း၊ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးရဲ့ မျက်လုံးတွေထဲမှာ တူညီတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို ကျွန်တော် မြင်နေရတယ်။ အဲဒါကတော့ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှေ့ဆက်ရမယ့် အနာဂတ် ဘယ်လိုနေမလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။

ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေရတဲ့ အချိန်ကာလဟာ လွယ်ကူတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခု မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး အသိဆုံးပါ။ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တက်လာတယ်၊ စီးပွားရေးတွေ ကျပ်တည်းလာတယ်၊ မိသားစု စားဝတ်နေရေးအတွက် နေ့စဉ် ရုန်းကန်နေရတယ်။ ဒီလို စီးပွားရေး ကျပ်တည်းမှုတွေအပြင်၊ "ငါ့မိသားစုလေး ဘေးကင်းလုံခြုံပါ့မလား" ဆိုတဲ့ လူမှုရေးအရ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကလည်း ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပခုံးပေါ်မှာ ကြီးမားတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးတစ်ခုလို ဖိစီးနေပါတယ်။

ဒါတွေကို ကျွန်တော် အပြည့်အဝ နားလည်ပါတယ်။ ကိုယ်ချင်းလည်း စာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောချင်တာက ဒီအခက်အခဲတွေအကြောင်းချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီ အခက်အခဲဆိုတဲ့ လှိုင်းလုံးကြီးတွေကို ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လို လက်တွဲပြီး ကျော်ဖြတ်ကြမလဲ။ ပြီးတော့ တကယ့်ကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီး လူတိုင်း ခေါင်းမော့ ရင်ကော့ပြီး နေနိုင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ဘယ်လို တည်ဆောက်ကြမလဲ ဆိုတဲ့ "မျှော်လင့်ချက်" အကြောင်းကို ပြောချင်တာပါ။

[အပိုင်း ၁ - အစစ်အမှန် ငြိမ်းချမ်းရေးကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း]

(အနည်းငယ် ရပ်နားပြီး လေးလေးနက်နက် ပြောရန်)

"ငြိမ်းချမ်းရေး" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ ခဏခဏ ကြားဖူးကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် လက်တွေ့မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ သေနတ်သံတွေ တိတ်သွားရုံသက်သက်၊ ပဋိပက္ခတွေ ရပ်တန့်သွားရုံသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။

ကျွန်တော့်အတွက်တော့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ...

အိမ်ကနေ အလုပ်သွားတဲ့ ဖခင်တစ်ယောက် ညနေဘက် အိမ်ကို ဘေးကင်းကင်းနဲ့ ပြန်ရောက်လာမယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုမျိုး၊

မိခင်တစ်ယောက်က သူ့ကလေးရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ ပညာရေးအတွက် ပူပန်သောက ရောက်စရာမလိုဘဲ အေးချမ်းစွာ အိပ်စက်နိုင်တဲ့ ညမျိုး၊

လူငယ်တွေအနေနဲ့ "ငါ ကြိုးစားရင် ကြိုးစားသလောက် ငါ့ဘဝ တိုးတက်လာမှာပဲ" ဆိုတဲ့ အာမခံချက်ရှိတဲ့ အခြေအနေမျိုးကို ခေါ်တာပါ။

ဒီလို ငြိမ်းချမ်းရေးမျိုး ရဖို့ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာ "ယုံကြည်မှု" ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ ပြည်သူကြား ယုံကြည်မှု၊ လူတစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးကြား ယုံကြည်မှုတွေပါ။ ဒီလို ယုံကြည်မှုတွေ ခိုင်မာလာမှသာ တည်ငြိမ်တဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။


[အပိုင်း ၂ - အစစ်အမှန် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အနာဂတ်အတွက် လက်တွဲခေါ်ယူခြင်း]

(အသံကို အနည်းငယ်နှိမ့်ပြီး၊ လေးနက်တည်ကြည်သော လေသံဖြင့်)

ဒီလို ယုံကြည်မှုတွေနဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံးသော အတားအဆီးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံကို ဒုက္ခပေးခဲ့တဲ့ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေပါပဲ။

မိတ်ဆွေတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ... သေနတ်သံတွေ၊ ဗုံးပေါက်ကွဲသံတွေ ကြားနေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဘယ်လို စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုမှ တည်ဆောက်လို့ မရပါဘူး။ ကလေးတွေ စာသင်ကျောင်း မသွားရဘူး၊ မိသားစုတွေ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ "မနက်ဖြန်အတွက် မျှော်လင့်ချက်" ဆိုတာ ဝေဝါးနေမှာ အမှန်ပါပဲ။

ဒါကြောင့်မို့လို့၊ ဒီနေ့ ဒီအချိန်ဟာ ကျွန်တော်တို့အားလုံး အသိတရားသစ်၊ အမြင်သစ်တွေနဲ့ ပြောင်းလဲရမယ့် အချိန်ရောက်နေပါပြီ။ နိုင်ငံရေး ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းတွေ၊ လွှတ်တော်တွေ ပေါ်ပေါက်လာပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ "လက်နက်ကိုင်ပြီး ဖြေရှင်းတဲ့ ခေတ်" ဟာ ကုန်ဆုံးသွားပြီဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ အားလုံး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လက်ခံကြဖို့ လိုပါတယ်။

ဒီနေရာကနေ တောတောင်တွေထဲမှာ၊ နေရာအနှံ့အပြားမှာ လက်နက်ကိုင်စွဲထားကြတဲ့ တိုင်းရင်းသား ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေ၊ လူငယ်တွေကို ကျွန်တော် ရင်ဘတ်ထဲကနေ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ သတင်းစကားပါးချင်ပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ ယုံကြည်ချက်၊ ပေးဆပ်မှုတွေကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတော်ကို အုတ်မြစ်အသစ်နဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်မယ့် ဒီအကူးအပြောင်းကာလမှာ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေနဲ့ ရှေ့ဆက်လို့ မရတော့ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မိခင် နိုင်ငံတော်ကြီးက သားသမီးတွေ အချင်းချင်း သတ်ဖြတ်နေကြတာကို ထပ်ပြီး မခံစားနိုင်တော့ပါဘူး။

ဒါကြောင့် အဖျက်သဘောဆောင်တဲ့ လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်တွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ဥပဒေဘောင်အတွင်းကို ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာကြဖို့၊ အလင်းဝင်လာကြဖို့ ကျွန်တော် တိုက်တွန်း ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ ပြည်သူတွေ မျှော်လင့်နေတဲ့ တကယ့် နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ လူငယ်တွေရဲ့ ခွန်အား၊ ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေရဲ့ အစွမ်းအစတွေကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ အသုံးပြုကြပါစို့။ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး တံခါးတွေဟာ အမြဲတမ်း ဖွင့်လှစ်ထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးဟာ တစ်လှေတည်းစီး၊ တစ်ခရီးတည်း သွားနေကြသူတွေပါ။

(ပရိသတ်ကို မျက်လုံးဝေ့ကြည့်ပြီး အားတက်သရော လေသံဖြင့်)

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကလည်း အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အကြမ်းဖက်မှု လမ်းစဉ်မှန်သမျှကို လုံးဝ (လုံးဝ) ဆန့်ကျင်ကြဖို့ လိုပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နိုင်ငံသားအသိစိတ် (Citizen Awareness) ကို အပြည့်အဝ အသုံးချပြီး၊ ဘယ်လို သွေးခွဲမှုမျိုးကိုမဆို နားယောင်ခြင်းမရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးကိုသာ လိုလားကြောင်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြသကြရပါမယ်။

လက်နက်ကိုင် လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ပြန်လည် ဝင်ရောက်လာမယ့် ညီအစ်ကို မောင်နှမတွေကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေက နွေးနွေးထွေးထွေး ကြိုဆိုကြရပါမယ်။ သူတို့တွေ လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ ပြန်လည် အခြေချနိုင်ဖို့၊ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေ ရရှိဖို့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးက ဝိုင်းဝန်း ကူညီ ဖေးမကြရပါမယ်။

အမုန်းတရားတွေကို အမုန်းတရားနဲ့ တုံ့ပြန်နေသရွေ့ သံသရာလည်နေမှာပါ။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနဲ့ နားလည်မှုတွေကသာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပိုင်း ၃ - လူမှုရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အားလုံးပါဝင်နိုင်သော လူ့အဖွဲ့အစည်း]

(အသံကို အနည်းငယ် လျှော့ပြီး နွေးထွေးသော လေသံဖြင့်)

စီးပွားရေး တိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ၊ နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မှ ကျန်ရစ်မနေခဲ့ဖို့လည်း အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

တည်ငြိမ်အေးချမ်းတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုတာ အားနည်းသူတွေကို ဖေးမကူညီတတ်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းပါ။ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ၊ မသန်စွမ်းသူတွေနဲ့ မိဘမဲ့ ကလေးငယ်တွေအတွက် လူမှုစောင့်ရှောက်ရေး စနစ် (Social Safety Net) တွေကို ခိုင်ခိုင်မာမာ တည်ဆောက်ရပါမယ်။ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုဆိုတာ ငွေရှိသူတွေသာ လက်လှမ်းမီတဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်သူတိုင်း အလွယ်တကူ ရယူနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာအောင် လုပ်ဆောင်သွားရပါမယ်။

နောက်ပြီး လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး၊ ဆင်းရဲချမ်းသာ ကွဲပြားမှုတွေကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရတာမျိုး မရှိဘဲ၊ နိုင်ငံသားတိုင်းဟာ ဥပဒေရှေ့မှောက်မှာ တန်းတူညီမျှ အခွင့်အရေးရတဲ့ "အားလုံးပါဝင်နိုင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း (Inclusive Society)" ကို ကျွန်တော်တို့ မဖြစ်မနေ တည်ဆောက်သွားကြရပါမယ်။

[နိဂုံး - ပြည်သူ့စွမ်းအားဖြင့် ရှေ့ဆက်ခြင်း]

မိတ်ဆွေတို့...

ဒီလို မျှော်လင့်ချက်တွေ၊ ဒီလို အစီအစဉ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ဆိုတာ အစိုးရ တစ်ရပ်တည်း၊ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုတည်းက လုပ်လို့ရတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ အရေးအကြီးဆုံးက "ပြည်သူ" ပါပဲ။ ပြည်သူတွေရဲ့ တာဝန်သိစိတ် (Citizen Awareness) နဲ့ နိုးကြားမှုပါ။ ကျွန်တော်တို့ တစ်ဦးချင်းစီတိုင်းဟာ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေးမှာ အရေးကြီးတဲ့ အုတ်မြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လမ်းပေါ်က အမှိုက်တစ်စကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်တာကအစ၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က မတရားမှုတွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထောက်ပြတာအဆုံး အားလုံးဟာ နိုင်ငံ့ဖွံ့ဖြိုးရေးပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ အတိတ်က နာကျင်မှုတွေကို ခွန်အားအဖြစ် ပြောင်းလဲကြပါစို့။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကွဲလွဲမှုတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး၊ တူညီတဲ့ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ "သားစဉ်မြေးဆက် နေပျော်တဲ့ နိုင်ငံတော်ကြီး" တည်ဆောက်ရေးအတွက် လက်တွဲကြပါစို့။

ခေါင်းကို မော့ထားပါ။ မျှော်လင့်ချက်ကို ရှင်သန်ခွင့် ပေးပါ။ အခက်အခဲတွေ ဘယ်လောက်ကြီးမားပါစေ၊ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေရဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနဲ့ ဇွဲလုံ့လကို ဘယ်အရာကမှ မကျော်လွှားနိုင်ပါဘူး။ သေချာရေရာတဲ့ အစီအစဉ်တွေ၊ ခိုင်မာတဲ့ သန္နိဋ္ဌာန်တွေနဲ့သာ ရှေ့ဆက်သွားမယ်ဆိုရင် ငြိမ်းချမ်းပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ အနာဂတ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ လက်တစ်ကမ်းမှာပဲ ရှိပါတယ်။

အားလုံးရဲ့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ကျန်းမာချမ်းသာရေးနဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ အလင်းရောင်သစ်အတွက် အတူတကွ ဆက်လက် လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

No comments:

Post a Comment