Wednesday, 18 February 2026

သတိပြုစရာ ဒီမိုကရေစီ

 

"ဒီမိုကရေစီ၏ ရန်သူတော် - သတင်းတုနှင့် အမုန်းစကား"

၁။ နိဒါန်း - မမြင်ရသော စစ်ပွဲ (၃ မိနစ်ခန့်)

"

ကျွန်တော်တို့ ဒီကနေ့ ရှင်သန်နေတဲ့ခေတ်ဟာ 'သတင်းအချက်အလက်ခေတ် (Information Age)' ပါ။ လက်ဖျားလေးနဲ့ တစ်ချက်နှိပ်လိုက်ရုံနဲ့ ကမ္ဘာ့တစ်ဖက်ခြမ်းက သတင်းကို ချက်ချင်းသိနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီအတွက် အခွင့်အရေးတစ်ခုလို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းတော့ ဒီနည်းပညာဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒီမိုကရေစီကို ဖျက်ဆီးမယ့် 'အဆိပ်ငွေ့' တွေ ဖြစ်လာနေပါတယ်။

အရင်ခေတ်က ဒီမိုကရေစီကို တိုက်ခိုက်ချင်ရင် သေနတ်နဲ့ အာဏာသိမ်းရပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ သေနတ်မလိုတော့ပါဘူး။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ဖုန်းထဲကနေတဆင့် သတင်းတု (Fake News) တွေ၊ အမုန်းစကား (Hate Speech) တွေနဲ့ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စိတ်ကို အဆိပ်ခတ်ပြီး ဒီမိုကရေစီကို ဖြိုခွဲလို့ ရနေပါပြီ။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ ကျွန်တော် ဆွေးနွေးမှာကတော့ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အကြီးမားဆုံး ရန်သူတော်နှစ်ပါးအကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။"

၂။ သတင်းတု (Fake News) - အမှန်တရားကို သတ်ဖြတ်ခြင်း (၅ မိနစ်ခန့်)

"ဒီမိုကရေစီရဲ့ အသက်က 'အမှန်တရား' ပါ။ ပြည်သူတွေက အမှန်တရားကို သိမှ မှန်ကန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို ရွေးချယ်နိုင်မယ်၊ မှန်ကန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ သတင်းတုတွေက ဒီအခြေခံအုတ်မြစ်ကို ဖြိုချပစ်ပါတယ်။

 * ဘာလို့ သတင်းတုတွေ ပျံ့တာလဲ? သတင်းတုဆိုတာ လူတွေရဲ့ 'ကြောက်စိတ်' နဲ့ 'ဒေါသ' ကို အသုံးချတာပါ။ သုတေသနတွေအရ သတင်းအမှန်ထက် သတင်းအမှားက ၆ ဆ ပိုမြန်မြန် ပျံ့နှံ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သတင်းအမှားတွေက ပိုပြီး စိတ်လှုပ်ရှားဖို့ကောင်းလို့ပါ။

 * ဒီမိုကရေစီအပေါ် သက်ရောက်မှု: သတင်းတုတွေဟာ လူထုကို မျက်စိကန်းစေပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုမှာ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ အကျင့်စာရိတ္တကို သတင်းအမှားတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်လိုက်တဲ့အခါ မဲဆန္ဒရှင်တွေဟာ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်း ကင်းမဲ့သွားကြပါတယ်။ အမှန်နဲ့ အမှား ခွဲမရတော့တဲ့အခါ ဒီမိုကရေစီဟာ 'လူလိမ်တွေရဲ့ ကစားကွင်း' ဖြစ်သွားပါတယ်။

 * သမိုင်းသင်ခန်းစာ: ဥပမာ - ၂၀၁၆ အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က သတင်းတုတွေဟာ နိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီ အခြေအမြစ်ကို ဘယ်လောက်အထိ လှုပ်ခါသွားစေခဲ့သလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်ခဲ့ပြီးပါပြီ။"

၃။ အမုန်းစကား (Hate Speech) - လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ခွဲခြမ်းခြင်း (၆ မိနစ်ခန့်)

"ဒုတိယ ရန်သူတော်ကတော့ 'အမုန်းစကား' ပါ။ ဒီမိုကရေစီဟာ 'မတူကွဲပြားမှု' ပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတာပါ။ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ အမြင် မတူပေမဲ့ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြရတာပါ။

 * အမုန်းစကားရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်: အမုန်းစကားဟာ လူတွေကို 'ငါတို့' နဲ့ 'သူတို့' ဆိုပြီး ရန်သူတွေလို ခွဲခြားပစ်ပါတယ်။ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး အစွန်းရောက်မှုတွေကို မီးထိုးပေးပါတယ်။

 * အွန်လိုင်းရဲ့ အားနည်းချက်: Online မှာ မျက်နှာချင်းမဆိုင်ရတဲ့အတွက် လူတွေဟာ အပြင်မှာ မပြောရဲတဲ့ ရိုင်းစိုင်းတဲ့စကားတွေ၊ အမုန်းပွားစေမယ့် စကားတွေကို အလွယ်တကူ ပြောလာကြပါတယ်။ ဒါကို 'Keyboard Warrior' တွေလို့ ခေါ်ကြပါတယ်။

 * အကျိုးဆက်: အမုန်းစကားတွေ များလာတဲ့အခါ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆွေးနွေးခြင်း (Dialogue) ဆိုတာ ပျောက်ဆုံးသွားပါတယ်။ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် မုန်းတီးနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဒီမိုကရေစီဟာ ဘယ်လိုမှ ရှင်သန်လို့ မရပါဘူး။ အမုန်းစကားရဲ့ နောက်ဆုံးရလဒ်ဟာ 'အကြမ်းဖက်မှု' နဲ့ 'ပြည်တွင်းစစ်' ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။"

၄။ နည်းပညာရဲ့ ထောင်ချောက် (Echo Chambers) (၃ မိနစ်ခန့်)

"Online ဟောပြောပွဲဖြစ်လို့ တစ်ခု သတိပေးချင်တာက 'Facebook Algorithm' တွေအကြောင်းပါ။ ခင်ဗျားတို့က လူမျိုးရေးအစွန်းရောက်တာကို ကြိုက်ရင် Facebook က အဲဒီလို ပို့စ်မျိုးတွေကိုပဲ ခင်ဗျားတို့ရှေ့ကို ခဏခဏ ပို့ပေးနေမှာပါ။ ဒါကို Echo Chamber (ပဲ့တင်သံအခန်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

မိမိနဲ့ အမြင်တူတာတွေကိုပဲ ထပ်ခါတလဲလဲ မြင်နေရတဲ့အခါ 'ငါတို့ပဲ မှန်တယ်၊ တခြားသူတွေ အကုန်မှားတယ်' ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက်စိတ်တွေ ဝင်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီအတွက် အင်မတန် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။"


"လူကြီးမင်းများခင်ဗျာ... ကျွန်တော် အခုတင်ပြခဲ့တဲ့ သတင်းတုနဲ့ အမုန်းစကားတွေဆိုတာ ရိုးရိုးလေး ကြည့်ရင်တော့ ဖုန်းစခရင်ပေါ်က စာသားလေးတွေ၊ ပုံရိပ်လေးတွေပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ စာသားလေးတွေနောက်မှာ သွေးစက်တွေ ပါလာနိုင်တယ်ဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ သတိပြုမိကြရဲ့လား။

သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ပါ။ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုတွေ၊ ပြည်တွင်းစစ်တွေ၊ တိုင်းပြည် ပြိုကွဲမှုတွေဟာ ကျည်ဆန်တစ်တောင့်ကနေ စခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ဖက်လူကို လူလိုမမြင်တော့တဲ့ 'အမုန်းစကား' တွေနဲ့ အမှန်ကို အမှားလုပ်ခဲ့တဲ့ 'သတင်းတု' တွေကနေ စခဲ့တာပါ။

ဒီနေ့ ခင်ဗျားတို့ ဖုန်းရှေ့မှာ ထိုင်နေရင်း 'ငါကတော့ အပျော်ပဲ Share လိုက်တာပါ'၊ 'ငါကတော့ ငါ့အမြင်ကို ရိုင်းရိုင်းစိုင်းစိုင်း ရေးလိုက်တာပဲ' လို့ ပေါ့ပေါ့လေး တွေးနေသလား။ ခင်ဗျားတို့ Share လိုက်တဲ့ သတင်းအမှားတစ်ခုဟာ တစ်ဖက်မှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝကို ဖျက်ဆီးလိုက်နိုင်သလို၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီ အုတ်မြစ်ကိုလည်း နည်းနည်းချင်း တိုက်စားနေတာပါ။

ဒီမိုကရေစီကို ဖျက်ဆီးဖို့ အာဏာရှင်တွေက သေနတ်ကိုင်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။ ခင်ဗျားတို့ကို အမုန်းတရားတွေ ကျွေးပြီး ခင်ဗျားတို့ အချင်းချင်း ပြန်ကိုက်ခိုင်းထားလိုက်ရုံနဲ့ တင် လုံလောက်နေပါပြီ။ ခင်ဗျားတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ခင်ဗျားတို့ဟာ ဒီမိုကရေစီကို တည်ဆောက်မယ့်သူတွေလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်လက်ထဲက ဖုန်းလေးနဲ့ပဲ ဒီမိုကရေစီကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ 'လက်သည်မပေါ်တဲ့ တရားခံ' တွေလား။

ကျွန်တော် ခင်ဗျားတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေးချင်တာက... 'လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်' ဆိုတာ 'လွတ်လပ်စွာ ဆဲဆိုခွင့်' မဟုတ်ပါဘူး။ 'လွတ်လပ်စွာ လိမ်ညာခွင့်' လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ တာဝန်ယူမှု မရှိတဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ဟာ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ စနစ်ပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

နောက်နောင် သတင်းတစ်ခုကို Share ဖို့ လက်ချောင်းလေးက ယားလာတဲ့အခါ၊ တစ်ဖက်လူကို အမုန်းစကားနဲ့ တိုက်ခိုက်ဖို့ ကီးဘုတ်ကို ရိုက်တော့မယ့်အချိန်မှာ ခဏလေး ရပ်ပါ။ ခင်ဗျားတို့ ရိုက်လိုက်တဲ့ စာတစ်ကြောင်းဟာ တိုင်းပြည်အတွက် 'မီးစာ' ဖြစ်မလား၊ 'ဆေးတစ်ခွက်' ဖြစ်မလားဆိုတာ သေချာစဉ်းစားပါ။

သမိုင်းဟာ ခင်ဗျားတို့ကို စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီ ပျက်စီးသွားတဲ့အခါ 'ငါလည်း အဲဒီတုန်းက အမုန်းတရားတွေ ဖြန့်ခဲ့မိတယ်' ဆိုတဲ့ နောင်တမျိုးနဲ့ သမိုင်းတရားခံ အဖြစ်မခံပါနဲ့။ ခင်ဗျားတို့ကိုယ်တိုင်က အမှန်တရားရဲ့ အစောင့်အရှောက်တွေ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားပါ။ အမုန်းတရားကို မေတ္တာနဲ့ မဟုတ်ရင်တောင် 'အသိတရား' နဲ့ တားဆီးပါ။

ဒီမိုကရေစီဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေပေါ်မှာ တည်နေတာပါ။ အဲဒီလက်ချောင်းလေးတွေနဲ့ တိုင်းပြည်ကို ကယ်တင်မလား၊ ဖျက်ဆီးမလား ဆိုတာကတော့... ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အသိတရားအပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါလိမ့်မယ်။

ားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။"


No comments:

Post a Comment