## အရှေ့တောင်အာရှမှာ အကြမ်းဖက်ဝါဒတွေကို ဘယ်လိုနှိမ်နင်းခဲ့ကြရသလဲ (အပိုင်း ၁)

### **[အပိုင်း ၁ - နိဒါန်းနှင့် ခြိမ်းခြောက်မှု၏ အစောပိုင်းကာလ]**

**[00:00 - 03:00] မိတ်ဆက်နှင့် ခေါင်းစဉ်ကို တိတိကျကျ ချပြခြင်း**

မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Channel ကနေ ပြန်လည်ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ကျွန်တော် သုံးသပ်ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ **"ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်တဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသတွင်းမှာ အကြမ်းဖက်ဝါဒတွေကို သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘယ်လိုနည်းဗျူဟာတွေ၊ ဘယ်လို ပေးဆပ်မှုတွေနဲ့ နှိမ်နင်းခဲ့ကြသလဲ"** ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ သာမန် နိုင်ငံရေး သုံးသပ်ချက်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အာဆီယံဒေသရဲ့ လုံခြုံရေး၊ အသက်ပေါင်းများစွာရဲ့ ပေးဆပ်မှုနဲ့ နိုင်ငံတော်အဆင့် မဟာဗျူဟာတွေအကြောင်းကို အပိုင်း ၃ ပိုင်းခွဲပြီး အသေးစိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြသွားမှာပါ။ ဒီနေ့ကတော့ ယုံကြည်ချက်၊ သွေးကွဲမှုတွေနဲ့ တိုက်ပွဲတွေရဲ့ အစပြုရာ **"အပိုင်း ၁"** ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘပြည်သူတို့... အကြမ်းဖက်ဝါဒ (Terrorism) ဆိုတာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ်တော့မှ အမြစ်ပြတ်မသွားနိုင်တဲ့ ကင်ဆာရောဂါဆိုးတစ်ခုလိုပါပဲ။ လူတွေရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကို အရင်းအနှီးပြုပြီး နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်ကို အတင်းအဓမ္မ ရယူဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှဟာလည်း ဒီဘေးဆိုးကနေ ကင်းလွတ်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ သေသေချာချာ သတိပြုကြည့်ရင် မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီဒေသဟာ ယဉ်ကျေးမှု စုံလင်တယ်၊ ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာတရားတွေ ကွဲပြားတယ်၊ စီးပွားရေးအရလည်း မတူညီမှုတွေ အများကြီး ရှိနေတယ်။ ဒီလို အားနည်းချက်၊ အကွဲအပြဲတွေကို အကြမ်းဖက်အုပ်စုတွေက အကွက်ချပြီး အသုံးချခဲ့ကြတာပါ။

**[03:00 - 08:00] ကမ္ဘာ့သမိုင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက် (The Global Perspective)**

သမိုင်းကို မပြောခင် ကမ္ဘာ့အမြင်နဲ့ နည်းနည်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။

၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်၊ အမေရိကန်ရဲ့ 9/11 အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပြီးမှာ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ လုံခြုံရေးအမြင်ဟာ တစ်ဆစ်ချိုး ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်က ဦးဆောင်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ **"Global War on Terror" (ကမ္ဘာ့အကြမ်းဖက်ဝါဒ ဆန့်ကျင်ရေး စစ်ပွဲ)** ကို ကြေညာခဲ့တယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ပုံစံက ဘာလဲဆိုတော့ Hard Power လို့ ခေါ်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ စစ်အင်အား၊ ခေတ်မီ လက်နက်တွေနဲ့ ရန်သူ့စခန်းတွေကို ဗုံးကြဲချေမှုန်းတဲ့ ကမ္ဘာ့အဆင့် စစ်ဆင်ရေးကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့က တိုက်ရိုက် စစ်မျက်နှာဖွင့်ခဲ့တာ။

> [ခေတ္တရပ်ပြီး ပရိသတ်ကို စိုက်ကြည့်ကာ ပြောရန်]

> ဒါပေမဲ့... အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းက အမေရိကန် သွားတိုက်ခဲ့တဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် ဒါမှမဟုတ် အီရတ်လို ကန္တာရတွေ မဟုတ်ဘူးဗျ။

> 

ကျွန်တော်တို့ဆီမှာက ထူထပ်လှတဲ့ အပူပိုင်းမိုးသစ်တောတွေ ရှိတယ်၊ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကျွန်းစုတွေ ရှိတယ်၊ ပြီးတော့ ထိန်းချုပ်ရ ခက်ခဲတဲ့ ရေပိုင်နက် နယ်နိမိတ်တွေ ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်ရဲ့ "ဗုံးကြဲချေမှုန်းရေး" နည်းဗျူဟာကို ဒီဒေသမှာ ပုံတူကူးချလို့ မရခဲ့ပါဘူး။ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေဟာ အကြမ်းဖက်ဝါဒကို ရင်ဆိုင်ဖို့ ကိုယ်ပိုင်နည်းလမ်း၊ ကိုယ့်ရှုထောင့်နဲ့ကိုယ် ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး ထွက်ပေါက်ရှာခဲ့ကြရပါတယ်။

**[08:00 - 14:00] အရှေ့တောင်အာရှ၏ "ဒုတိယ စစ်မျက်နှာ" နှင့် ဂျေမာ အစ္စလာမ်မီယာ (Jemaah Islamiyah)**

၉/၁၁ အပြီးမှာ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးတွေက အရှေ့တောင်အာရှကို **"The Second Front" (အကြမ်းဖက်ဆန့်ကျင်ရေးရဲ့ ဒုတိယ စစ်မျက်နှာ)** လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ?

အဲဒီအချိန်တုန်းက အယ်လ်ကေးဒါး (Al-Qaeda) နဲ့ စနစ်တကျ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့၊ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်မှာ အစ္စလာမ်မစ် နိုင်ငံတော်တစ်ခု ထူထောင်ဖို့ ရည်မှန်းထားတဲ့ **ဂျေမာ အစ္စလာမ်မီယာ (Jemaah Islamiyah - JI)** ဆိုတဲ့ အဖွဲ့ကြီး ရှိနေခဲ့လို့ပါပဲ။ သူတို့ရဲ့ ကွန်ရက်ဟာ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား Convert တွေကနေတစ်ဆင့် ဖိလစ်ပိုင်တောင်ပိုင်း၊ စင်ကာပူအထိ ဖြန့်ကျက်ထားတာ။

အဆိုးရွားဆုံး သမိုင်းဝင် အမည်းစက်တစ်ခုကို ပြောပြပါမယ်။ **၂၀၀၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဘာလီဗုံးခွဲမှု (Bali Bombings)**။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဘာလီကျွန်းက ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေ စည်ကားရာ နှိုက်ကလပ်တွေမှာ ကားဗုံး၊ အသေခံဗုံးတွေ ခွဲခဲ့လို့ လူပေါင်း ၂၀၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။ အများစုဟာ သာမန် အရပ်သားတွေနဲ့ အပြစ်မဲ့ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

> [အသံကို လေးနက်တည်ငြိမ်စွာ ပြောင်းပြီး ပြောရန်]

> ပျက်စီးသွားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေ. သွေးအိုင်ထဲက အလောင်းတွေ၊.. ဒါဟာ အရှေ့တောင်အာရှအတွက် "Wake-up call" လို့ ခေါ်တဲ့ အိပ်မက်ဆိုးကနေ လန့်နိုးလာစေတဲ့ အချက်ပေးသံ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်ဝါဒဆိုတာ ဝေးဝေးလံလံ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာပဲ ရှိတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ငါတို့ အိမ်တံခါးဝအထိ ရောက်နေပြီဆိုတာကို ဒေသတွင်း ခေါင်းဆောင်တွေ သွေးထွက်သံယိုနဲ့ လက်ခံခဲ့ကြရပါတယ်။

> 

**[14:00 - 20:00] နိုင်ငံရေး ပြတ်သားမှုနှင့် အစောပိုင်း တုံ့ပြန်မှု မဟာဗျူဟာများ**

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးအရ ပြတ်သားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို စတင် မြင်တွေ့ရပါတယ်။ အကြမ်းဖက်ဝါဒကို နှိမ်နင်းဖို့အတွက် စစ်တပ်တစ်ခုတည်း သုံးလို့မရဘူးဆိုတာ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားနဲ့ စင်ကာပူအစိုးရတွေ ကောင်းကောင်း သဘောပေါက်ခဲ့တယ်။ သူတို့ ဘာလုပ်ခဲ့သလဲ? အဓိက ထောက်တိုင် ၃ ခုကို အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။

#### **၁။ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် အထူးနှိမ်နင်းရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခြင်း**

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံဟာ ဘာလီဗုံးခွဲမှုအပြီးမှာ **Densus 88 (Detachment 88)** ဆိုတဲ့ အထူးအကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ဟာ အမေရိကန်၊ ဩစတြေးလျတို့ရဲ့ အကူအညီနဲ့ နည်းပညာ၊ ထောက်လှမ်းရေး အဆင့်မြှင့်တင်ပြီး ဂျေမာ အစ္စလာမ်မီယာရဲ့ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေကို စနစ်တကျ တစ်ယောက်ချင်းစီ လိုက်လံ ဖမ်းဆီး၊ ရှင်းလင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ရမ်းသန်းပစ်ခတ်တာမဟုတ်ဘဲ အချက်အလက်အခြေပြု ခွဲစိတ်ကုသသလို နှိမ်နင်းတဲ့ နည်းဗျူဟာ ဖြစ်ပါတယ်။

#### **၂။ တင်းကျပ်ပြတ်သားသော ဥပဒေဘောင်များ**

စင်ကာပူနဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံတွေဟာ သူတို့ဆီမှာ ရှိပြီးသားဖြစ်တဲ့ **Internal Security Act (ISA) - ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး ဥပဒေ** ကို အပြည့်အဝ အသုံးချခဲ့ပါတယ်။ ဒီဥပဒေဟာ အကြမ်းဖက်ဖို့ ကြံစည်နေသူ၊ အစွန်းရောက်ဝါဒ ဖြန့်ချိနေသူတွေကို တရားရုံးမတင်ဘဲ ကြိုတင်ထိန်းသိမ်းခွင့် ပေးထားတာပါ။ လူ့အခွင့်အရေး ရှုထောင့်က ဝေဖန်မှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ အများပြည်သူ အသက်အိုးအိမ် လုံခြုံရေးအတွက် ဒီနိုင်ငံတွေရဲ့ အစိုးရတွေဟာ ဝေဖန်မှုတွေကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ပြတ်ပြတ်သားသား အရေးယူခဲ့ကြပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ စင်ကာပူမှာ လုပ်ဆောင်ဖို့ ကြံစည်ခဲ့တဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှု မြောက်မြားစွာကို ကြိုတင် ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

#### **၃။ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု**

အကြမ်းဖက်သမားတွေမှာ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် မလိုပါဘူး။ သူတို့က တရားမဝင် နယ်စပ်တွေကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ပုန်းအောင်းတတ်ကြတယ်။ ဒါကြောင့် အာဆီယံ (ASEAN) နိုင်ငံတွေကြားထဲမှာ ထောက်လှမ်းရေး သတင်းအချက်အလက် ချိတ်ဆက်မှုတွေကို ယခင်ကထက် ပိုမို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရပါတယ်။

**[20:00 - 25:00] အပိုင်း ၁ ၏ နိဂုံးနှင့် နောက်ပိုင်းအတွက် အမှာစကား**

မိဘပြည်သူတို့... အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး သမိုင်းဦးကာလဟာ အလွန်ပဲ ကြမ်းတမ်းခဲ့ပါတယ်။ လက်နက်ချင်း အင်အားမမျှလို့ ရှုံးတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ရန်သူက ဘယ်သူမှန်း မသိ၊ ဘယ်အချိန်မှာ ပေါက်ကွဲမလဲ မသိတဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေဟာ အမေရိကန်လို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စစ်ပွဲကြီးတွေ ဆင်နွှဲမယ့်အစား...

 * ကိုယ်ပိုင် ထောက်လှမ်းရေး စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ခဲ့တယ်၊

 * ဥပဒေကြောင်းအရ ပြတ်သားစွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့တယ်၊

 * UGကွန်ရက်တွေကို အမြစ်ကနေ ဆွဲနုတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတယ်။

ဒါဟာ အစပဲ ရှိပါသေးတယ်။ အကြမ်းဖက်သမားတွေဟာ လက်နက်နဲ့ ဗုံးတွေ သုံးရုံတင်မကဘဲ သူတို့ရဲ့ သဘောတရားရေးရာ၊ အိုင်ဒီယိုလိုဂျီ (Ideology) တွေကို လူငယ်တွေရဲ့ ခေါင်းထဲ ထည့်သွင်းဖို့ ကြိုးစားလာတဲ့အခါ... စစ်အင်အားတင်မကဘဲ **"စိတ်ဓာတ်ရေးရာ စစ်ပွဲ"** ကို ဘယ်လို ဆက်နွှဲခဲ့ကြရသလဲ? ဖိလစ်ပိုင်တောင်ပိုင်းက မာရာဝီ (Marawi) မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြီးတွေမှာ အိုင်အက်စ် (ISIS) ကွန်ရက်တွေကို ဘယ်လို ခြေမှုန်းခဲ့ရသလဲ?

ဒီအကြောင်းအရာတွေကိုတော့ နောက်လာမယ့် **"အပိုင်း ၂"** မှာ ကျွန်တော် အချက်အလက် အတိအကျ၊ သုံးသပ်ချက် အပြတ်အသားတွေနဲ့ ဆက်လက် တင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

 အပိုင်း ၂ မှာ ပြန်လည် ဆုံတွေ့ကြပါမယ်။ စောင့်မျှော်ကြည့်ရှုပေးခဲ့ကြတဲ့အတွ

က် အထူးပဲ ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ် ခင်ဗျာ။